Autor skromnych opowiadań obyczajowych, utrzymanych w stylu prozy Marka Nowakowskiego, Wojciech Chmielewski tym razem zaskoczył nas nową książką. Już poprzednia, Sylwia z Gibalaka, wydana przez krakowską oficynę Arcana, przekraczała granice realizmu, dyskretnie wprowadzając wątki metafizyczne. Teraz autor spróbował sił w pisaniu antyutopii z elementami sensacyjno-kryminalnymi, choć i plan realistyczny pozostał. Jak w Mistrzu i Małgorzacie… Czytaj dalej Witkiewicz, Wat, Chmielewski?
Autor: Prof. Dorota Heck
O potrzebie historii literatury polskiej
Recenzja Wybitny badacz literatury XX wieku, Kazimierz Wyka, napisał wartą przypomnienia książkę O potrzebie historii literatury. Obecnie, gdy proces decyzyjny zdaje się spoczywać w rękach likwidatorów historii literatury polskiej, najwyższa pora, by zamknąć się w bibliotece i prędko stworzyć syntezę dziejów naszego piśmiennictwa, zanim ktoś – jak w powieści Raya Bradbury’ego 451 stopni Fahrenheita –… Czytaj dalej O potrzebie historii literatury polskiej
Na tle map
Wydawałoby się, że o męce Polaków z Kresów wiadomo już wszystko. Prace naukowe i teksty literackie, choć niepromowane w wielkich mediach, trafiają do zainteresowanych czytelników. Co można dodać? Osobiste, niepowtarzalne świadectwo matki filozofa, Jana Krasickiego, Stefanii Krasickiej (1927-2014), kobiety, która w wieku dwunastu lat była świadkiem wybuchu straszliwej drugiej wojny światowej. Zapowiedź towarzyszącego jej ludobójstwa… Czytaj dalej Na tle map
Strategia świadka
Edward Balcerzan dokonał swego czasu typologii tekstów literackich, posługując się kategorią strategii. Jedną z nich byłaby strategia świadka, którą – jak dziś widzimy – obrał autor tomu Duchy polskich Kresów, nadając swojej najnowszej pracy tytuł Świadek zagłady Kresów. Podobnie jak Testament polskich Kresów (2022) książka ma charakter autorskiego samookreślenia i przesłania dla innych, ma urzeczywistniać… Czytaj dalej Strategia świadka
Od satyry do powagi
Poezja bywa poszukiwaniem nowej formy. Przenośnie i „sugestywne obrazy, impresje i peryfrastyczne pseudonimy” – wymienił Wojciech Ligęza, związany z Uniwersytetem Jagiellońskim, badacz literatury współczesnej. W posłowiu do najnowszej książki Waldemara Żyszkiewicza, Sporo z cynika, nic z despoty, podkreślił znaczenie nazw geograficznych „w prywatnym systemie mnemonicznym” autora. Rzeszów, Poznań, Kraków, Londyn, Sztokholm, Helsinki… Percepcja świata zamieniła… Czytaj dalej Od satyry do powagi
Gogol w piastowskim mieście
Recenzja Najnowsza powieść Stanisława Srokowskiego, Ruska miłość, jest niespodzianką. Kiedy pierwszy raz spogląda się na okładkę, można pomyśleć, że to literacka wersja filmu Mała Moskwa. Spodziewalibyśmy się znanej fabuły romansu Polaka z Rosjanką w PRL, tymczasem głównych bohaterów nie łączy erotyczna relacja. Lena jest wierną żoną sowieckiego oficera i ofiarą terroru, a Jakub – skądinąd… Czytaj dalej Gogol w piastowskim mieście
Lingwistyka i futurologia
Rzecz o książce Stanisława Srokowskiego Czy istnieje proza lingwistyczna? Współczesna krytyka literacka wskazywała, że przedstawicielem tego nurtu był już ponad dekadę temu Zbigniew Kruszyński (Powrót Aleksandra, Kurator). W czasach zinstytucjonalizowanego upraszczania języka, co przywodzi na myśl nowomowę ze słynnej powieści George’a Orwella Rok 1984, pisarze bez względu na tzw. giełdę literacką, niezależnie od siebie nawzajem,… Czytaj dalej Lingwistyka i futurologia