O ile wiadomo, że zawody letnie organizowane co 4 lata od 1896 roku nazywamy igrzyskami lub olimpiadami, o tyle zawody zimowe zorganizowane w alpejskim kurorcie Chamonix u podnóża Mount Blanc w 1924 roku nosiły nazwę Tygodnia Sportów Zimowych. Impreza ta okazała się tak wielkim sukcesem, że Międzynarodowy Komitet Olimpijski postanowił, aby igrzyska rozgrywać także zimą ku ucieszę narciarzy, saneczkarzy i hokeistów…
Podczas Międzynarodowego Tygodnia Sportów Zimowych uczestniczyło w nim 245 sportowców z 14-16 krajów.
W trwających obecnie XXV ZIO Mediolan Cortina bierze udział około 2900 sportowców reprezentujących 92 lub 93 Narodowe Komitety Olimpijskie. Najliczniej reprezentowana jest Europa – około 48 państw, niemal wszystkie kraje posiadające zaplecze do sportów zimowych, Azja – około 20 państw, szczególnie Chiny, Japonia, Korea Południowa, oczywiście Ameryka Północna i Południowa – około 15 państw, szczególnie USA i Kanada, Afryka – 8 państw oraz Australia i Nowa Zelandia.
Spośród uczestniczących sportowców panie stanowią 47% wszystkich uczestników – jest to rekordowa liczba 1338 zawodniczek – a panowie stanowią 53% ogółu, czyli około 1533 osoby. W programie igrzysk jest 116 konkurencji w 16 dyscyplinach. Największe reprezentacje uczestniczące w imprezie to USA 235 osób, odpowiednio Kanada 211 i Włochy 195. Nasza reprezentacja liczy 59 osób.
Polska w gronie 12 państw bierze udział we wszystkich zimowych igrzyskach nieprzerwanie od 1924 roku, a pierwszy medal zdobył dla nas Franciszek Gąsienica Groń w kombinacji norweskiej, 70 lat temu, w 1956 roku. Tak się składa, że również w Cortina d’Ampezzo.
Łącznie w latach 1956-2022 Polacy zdobyli 23 medale w tym (7 złotych, 7 srebrnych i 9 brązowych), a na olimpijskim podium stanęło dziewiętnaścioro polskich sportowców. Kamil Stoch nasz znakomity skoczek narciarski i chorąży wraz z Natalią Czerwonką na obecnej olimpiadzie, jest najbardziej utytułowanym zawodnikiem, zdobywcą 3 złotych medali. Z kolei najwięcej medali, bo aż 5 wywalczyła Justyna Kowalczyk, królowa biegów narciarskich.
Lista naszych medalistów przedstawia się następująco:
E. Seroczyńska – srebro, 1500 m bieg łyżwiarski
H. Pilejczyk – brąz w tym samym biegu, 1960 – Squaw Valley
W. Fortuna – złoto, skoki narciarskie, 1972 – Sapporo
A. Małysz – srebro i brąz, skoki narciarskie, 2002 – Salt Lake City
T. Sikora – srebro, biathlon 15 km
J. Kowalczyk – brąz, 30 km bieg narciarski, 2006 – Turyn
J. Kowalczyk – złoto, 30 km bieg narciarski, srebro, sprint, brąz, bieg łączony
A. Małysz – 2 medale srebrne na skoczni normalnej i dużej
K. Bachleda-Curuś, K. Woźniak, L. Złotkowska – brąz, bieg łyżwiarski drużynowy pań, 2010 – Vancouver
K. Stoch – 2 medale złote na skoczni normalnej i skoczni dużej
J. Kowalczyk – złoto, bieg narciarski 10 km
Z. Bródka – złoto, bieg łyżwiarski 1500 m
N. Czerwonka, K. Bachleda-Curuś, K. Woźniak, L Złotkowska – srebro, bieg łyżwiarski drużynowy pań
Z. Bródka, K. Niedźwiedzki, J. Szymański – brąz, bieg łyżwiarski drużynowy panów, 2014 – Soczi
K. Stoch – złoto, duża skocznia
K. Stoch, M. Kot, S. Hula, D. Kubacki – brąz, drużynowy konkurs skoków narciarskich, 2018 – Pjongczang
D. Kubacki – brąz, skocznia normalna, 2022 – Pekin
Nasze osiągnięcia są stosunkowo skromne w porównaniu z takimi potęgami sportów zimowych jak:
| kraj | łącznie | złoto | srebro | brąz |
| Norwegia | 405 | 148 | 133 | 124 |
| USA | 330 | 113 | 122 | 95 |
| Austria | 250 | 71 | 88 | 91 |
| Kanada | 225 | 77 | 72 | 76 |
Najbardziej utytułowaną zawodniczką w historii ZIO jest Norweżka Marit Bjoergen, która wywalczyła 15 medali w biegach narciarskich.
Program zimowych igrzysk olimpijskich jest bardzo bogaty i zmieniał się wielokrotnie. Warto zwrócić uwagę na status dyscyplin pokazowych, bez oficjalnych medali olimpijskich, takich jak wyścigi psich zaprzęgów, skijoering (z udziałem koni), balet narciarski zwany też łyżwiarstwo figurowe na nartach, narciarstwo szybkie (zjazd w linii prostej, rekord świata wynosi 229,3 km/h) patrol wojskowy (prekursor współczesnego biathlonu), pięciobój zimowy (bieg narciarski, strzelanie, zjazd narciarski, szermierka i jazda konna).
W trwających obecnie ZIO 2026 debiutuje skimo – nowa dyscyplina łącząca wspinaczkę na nartach (z użyciem tzw. fok) z technicznymi zjazdami w terenie alpejskim.
Ceremonia otwarcia ZIO Mediolan Cortina 6 lutego 2026 roku była wyjątkowym wydarzeniem ze względu na rozproszony charakter (tzw. multi-site). Główne uroczystości odbyły się na mediolańskim stadionie San Siro, ale równolegle też w trzech kluczowych lokalizacjach alpejskich.
Na Głównej Arenie w Mediolanie oprawę muzyczną uświetniły światowe sławy: Mariah Carey („Nel Blu, dipinto di Blu”), Andrea Bocelli („Nessun Dorma”) oraz Laura Pausini, która wykonała hymn Narodowy Włoch. Hołd dla mody złożyły modelki, uczestniczki procesji z flagą Włoch, ubrane w kreacje zaprojektowane przez zmarłego wizjonera mody Giorgio Armaniego. Spektakl „Italian Armonia” ukazał historię Włoch od antyku po renesans z udziałem tancerzy w strojach inspirowanych rzeźbami i operą – postaci Rossiniego, Verdiego i Pucciniego. Kulminacyjnym momentem było wspólne zapalenie głównego znicza przez legendy narciarstwa Alberto Tombę i Deborah Compagnoni.
Po raz pierwszy w historii zapalono drugi oficjalny znicz olimpijski razem z tym w Mediolanie – w sercu dolomitów w Cortina d’Ampezzo, gdzie miały miejsce występy chórów górskich oraz pokazy narciarskie na tle oświetlonych szczytów.
Z kolei w Livigno zorganizowano festiwal sportów ekstremalnych z pokazami laserowymi na śniegu, zaś w Predazzo centralnym punktem był przemarsz sportowców dyscyplin klasycznych oraz widowisko pirotechniczne nad skoczniami narciarskimi.
Po obejrzeniu urzekającej ceremonii otwarcia ZIO 2026 można spodziewać się dalszych innowacji technologicznych i widowiskowych. Z nieoficjalnych informacji wynika, że po raz pierwszy w historii transmisji olimpijskich drony „wyścigowe” (FPV) będą towarzyszyć sportowcom bezpośrednio na trasach zjazdowych i snowboardowych, dostarczając niezwykle dynamicznych ujęć z perspektywy zawodnika. Przewiduje się, że widzowie zobaczą także zaawansowane powtórki oparte na sztucznej inteligencji, które pozwalają na „zamrożenie” obrazu w locie tzw. „freeze frame” i oglądanie akrobacji pod dowolnym kątem wraz z danymi o prędkości i rotacji.
Życzę niezapomnianych wzruszeń i wrażeń.
PS. Z transmisji TVP dowiedzieliśmy się, że w ceremonii otwarcia na stadionie San Siro bierze udział minister sportu i turystyki Jakub Rutnicki, który reprezentuje rząd podczas tych igrzysk. Uzupełniając tę informację pragnę dodać, o czym nie wspomniano w czasie transmisji, że Polskę reprezentował obecny wśród 14 prezydentów, 9 premierów oraz 8 członków rodzin królewskich – prezydent RP Karol Nawrocki. W trakcie pobytu w Mediolanie prezydent w towarzystwie przewodniczącego PKOL Radosława Piesiewicza spotkał się z przewodniczącą MKOL Kirsty Coventry. Tematem spotkania były przygotowania Polski do organizacji igrzysk olimpijskich w latach 2036-2044.
PPS. W drugim dniu XXV ZIO Polacy doczekali się sensacji: mamy srebrny medal olimpijski! Zdobył go na skoczni normalnej w Predazzo młodziutki 19-letni Kacper Tomasiak. Fantastycznie!
Zdjęcia Supersport.se