Narodowy Bank Polski opublikował dokument pt. „Sytuacja życiowa i ekonomiczna imigrantów z Ukrainy w Polsce w 2025 r. Raport z badania ankietowego”. Powstał on na bazie ankiet przeprowadzonych wśród przyjezdnych Ukraińców w okresie od 7 kwietnia do 20 czerwca 2025 roku na próbie 3965 respondentów ze wszystkich województw w Polsce.
Poniżej przytaczamy najważniejsze wnioski, jakie można wysnuć ze wspomnianego dokumentu. Okazuje się, że przepływy migracyjne są ważnym czynnikiem wpływającym na gospodarkę Polski.
Wzrasta poziom integracji społecznej i ekonomicznej imigrantów z Ukrainy. Przejawia się to w lepszej znajomości języka polskiego, usamodzielnieniu się pod względem mieszkaniowym, poprawie sytuacji imigrantów na rynku pracy, utrzymywaniu się głównie z dochodów z pracy w Polsce, a także w posiadaniu sieci kontaktów wśród Polaków.
Dochody z pracy są podstawowym źródłem utrzymania imigrantów z Ukrainy. W strukturze dochodu imigrantów przedwojennych dochody z pracy stanowią 92%, a w strukturze dochodu uchodźców – 78%. Podobnie jak w poprzednich latach uzupełnieniem dochodów z pracy są przekazy z Ukrainy i polskie świadczenia społeczne, przede wszystkim z programu 800+.
Systematycznie poprawia się sytuacja uchodźców na polskim rynku pracy. W porównaniu z sytuacją sprzed roku większy ich odsetek ma stabilne zatrudnienie, niższe niż rok wcześniej jest też bezrobocie. Imigranci z Ukrainy coraz rzadziej pracują w zawodach niewymagających żadnych kwalifikacji. Przeciętnie sytuacja na rynku pracy imigrantów przedwojennych jest znacznie lepsza niż osób, które przyjechały do Polski po wybuchu pełnoskalowej wojny.
Większość (81%) imigrantów samodzielnie zaspokaja własne potrzeby mieszkaniowe. Przede wszystkim wynajmują (72%) lub kupują własne mieszkanie (9%). Zanotowano spadek liczby osób mieszkających w miejscach zbiorowego zakwaterowania uchodźców. Ponad 60% osób tam przebywających to osoby powyżej 45. roku życia.
Czynnikiem ułatwiającym integrację jest poprawiająca się z roku na rok znajomość języka polskiego. W tegorocznym badaniu 63% respondentów zadeklarowało dobrą lub biegłą znajomość języka polskiego, a jedynie 4% brak znajomości języka. Wśród imigrantów przedwojennych poziom znajomości języka polskiego jest jeszcze wyższy. Ponad 82% deklaruje dobrą (49%) lub biegłą (34%) znajomość języka.
Integrację ułatwia budowanie relacji między imigrantami z Ukrainy i Polakami. Przynajmniej jedną osobę wśród Polaków, do której może zwrócić się o poradę w trudnych sprawach ma 73% imigrantów. W przypadku imigrantów przedwojennych odsetek ten jest wyższy i wynosi 81%.
Proces integracji najtrudniej przychodzi osobom najstarszym (powyżej 60. roku życia). Przejawia się to w słabszej znajomości języka polskiego, rzadszym posiadaniu znajomych wśród Polaków oraz częstszym przebywaniu w miejscach zorganizowanego zakwaterowania uchodźców.
Wśród imigrantów z Ukrainy dominują, podobnie jak w latach ubiegłych, kobiety (57%). Średnia wieku w obydwu grupach imigrantów to 40 lat. Jednak migracja uchodźcza charakteryzuje się wyższym odsetkiem osób młodszych w wieku 18-26 lat (22%) i najstarszych powyżej 60. roku życia (12%) niż migracja przedwojenna, gdzie te odsetki wynoszą odpowiednio 16% i 5%. W stosunku do populacji Polaków migracja ukraińska charakteryzuje się wyższym odsetkiem osób w wieku 18-26 lat i niższym odsetkiem osób powyżej 60. roku życia.
Rośnie odsetek imigrantów z Ukrainy, którzy przebywają w Polsce ze swoimi partnerami/partnerkami życiowymi. Imigranci przedwojenni coraz częściej przebywają w Polsce z dziećmi. Z drugiej strony wśród uchodźców nieznacznie obniża się udział rodzin z dziećmi przebywających w Polsce. Przebywający w Polsce mężczyźni są przeciętnie młodsi niż kobiety i częściej niż one nie mają w Polsce najbliższej rodziny, a jeśli przebywają z partnerką – często nie mają dzieci w Polsce.
Poprawia się pozycja uchodźców z Ukrainy na polskim rynku pracy. W porównaniu z 2024 r. obniżyła się stopa bezrobocia wśród uchodźców, a wzrósł odsetek osób deklarujących, że mają w Polsce stałą pracę. Zmniejszył się też odsetek imigrantów zatrudnionych przy pracach prostych na korzyść prac wymagających przynajmniej podstawowych kwalifikacji.
Około 36% uchodźców i 25% imigrantów przedwojennych oceniało w 2025 roku, że pracują w Polsce poniżej swoich kwalifikacji. Praca poniżej kwalifikacji dotyka głównie uchodźców, którzy nie zdołali znaleźć innego zatrudnienia niż przy pracach prostych. Z drugiej strony w ciągu ostatnich trzech lat wyraźnie wzrósł udział uchodźców, którzy znaleźli pracę podobną do tej wykonywanej w Ukrainie lub się przekwalifikowali i nie oceniają nowej pracy jako gorszej (wzrost z 34% do 50%).
Przeciętne wynagrodzenie imigrantów z Ukrainy rosło z podobną dynamiką, jak ta obserwowana w całej gospodarce. Ze względu na popyt na pracę najbardziej opłacalna dla imigrantów pozostaje praca w branżach zmaskulinizowanych: IT, budownictwie i transporcie. Luka pomiędzy przeciętnymi płacami mężczyzn i kobiet wśród imigrantów jest znacznie większa niż w reszcie polskiej gospodarki.
Imigranci nadal wspierają finansowo swoich bliskich w Ukrainie, ale jeżeli chodzi o częstotliwość i kwoty przekazu – rysuje się trend spadkowy. Ogółem 43% imigrantów przekazuje środki finansowe na Ukrainę, częściej są to imigranci przedwojenni (55%) niż uchodźcy (36%).
Deklaracje imigrantów dotyczące dalszych planów pobytowych nie zmieniły się istotnie w ciągu ostatnich dwóch lat. W 2025 r. 51% imigrantów przedwojennych i 24% uchodźców chciałoby zostać w Polsce na stałe, ale 56% uchodźców i 37% imigrantów przedwojennych nie miało sprecyzowanych planów.
Uchodźcy mniej licznie, ale wciąż napływają do Polski. Uchodźców fali 2024–2025 różni od uchodźców z 2022 r. płeć (wyższy odsetek mężczyzn), struktura wieku (wyższy udział osób w wieku 18–26 lat) i sytuacja rodzinna (rzadziej przebywają w Polsce z dziećmi, częściej z partnerem/partnerką lub samotnie).
Według dostępnych danych rejestrowych województwo dolnośląskie i województwo mazowieckie zamieszkują największa liczba imigrantów z Ukrainy. Stanowią oni najwyższy w całej Polsce odsetek imigrantów w stosunku do ogółu mieszkańców w tych województwach (około 6%). Najczęściej imigranci nieaktywni zawodowo, czyli niepracujący i nieszukający pracy, zamieszkują województwa Polski wschodniej i południowo-wschodniej. Najwyższy odsetek imigrantów wiążący swoje plany z Polską na dłużej zamieszkuje województwa zachodniej Polski: Z kolei najrzadziej takie plany mają imigranci przebywający w województwach kujawsko-pomorskim oraz śląskim.
Studenci z Ukrainy stanowią największą grupę wśród studentów zagranicznych w Polsce. W województwie lubelskim stanowią 8% ogółu imigrantów z Ukrainy. Największy ich odsetek pochodzi z zachodniej Ukrainy, a najczęściej wskazywaną potrzebą jest pomoc w znalezieniu pracy. Około połowa z nich planuje dłuższy pobyt w Polsce.
Województwo podkarpackie jest województwem, przez które przejechała większość z około 1 mln uchodźców znajdujących się obecnie w Polsce. Jednak na Podkarpaciu zatrzymało się jedynie 30 tys. uchodźców. Wśród nich największą grupę stanowią imigranci z zachodniej Ukrainy, którzy ze względu na bliskość granicy i domu utrzymują częstsze kontakty z osobami przebywającymi na Ukrainie.
Województwo dolnośląskie zamieszkuje liczna społeczność ukraińska, której udział w liczbie mieszkańców województwa jest najwyższy w Polsce. Istotna część tej społeczności przebywała w województwie dolnośląskim już przed wybuchem pełnoskalowej wojny na Ukrainie. Charakteryzują ją stabilny charakter zatrudnienia, marginalny odsetek osób niepracujących, dobra znajomość języka polskiego, uregulowana sytuacja mieszkaniowa oraz wysoki odsetek osób deklarujących zamiar pozostania w Polsce na stałe lub dłużej niż rok. Najważniejsza potrzeba zgłaszana przez imigrantów w województwie dolnośląskim to ułatwienia w legalizacji pobytu.
Z całością raportu, który ukazał się 25.11.2025 roku, można się zapoznać pod linkiem: