Czasy przełomu
Z Adamem Więckowskim i Markiem Ruszczyńskim, głównymi organizatorami Konferencji Atlantic City 2026, rozmawia Marek Bober
Czy organizowana na początku czerwca konferencja w Atlantic City jest kontynuacją tej sprzed roku, która odbyła się w Wirginii Zachodniej?
Można tak uznać. Rok temu zorganizowaliśmy 3-dniowe wydarzenie w Summersville w Wirginii Zachodniej. Chcieliśmy przede wszystkim spotkać się w gronie ludzi, którzy byli zaangażowani w działalność na rzecz wolnej Polski w latach 80. po przybyciu do Stanów Zjednoczonych. Chodzi generalnie o tzw. emigrację solidarnościową, ale przyjechali nie tylko byli działacze „Solidarności”, bowiem pojawili się również członkowie i zwolennicy Konfederacji Polski Niepodległej, Polskiej Partii Niepodległościowej oraz Solidarności Walczącej. Konferencja miała honorowy patronat ówczesnego prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, dr Karola Nawrockiego, obecnego Prezydenta RP. IPN wydelegował na konferencję czwórkę znakomitych historyków, których obecność była bezcenna.
Rok temu przybyli do Wirginii Zachodniej głównie ludzie ze Wschodniego Wybrzeża, ale mieliśmy też gości i prelegentów z Detroit czy Chicago. Skupiliśmy się wtedy głównie na demonstracjach organizowanych w USA przeciw reżimowi PRL, pomocy finansowej i politycznej dla opozycji w Polsce, a więc tym wszystkim, co emigracja polityczna robiła na rzecz wolności Ojczyzny w latach 80. ubiegłego wieku. Myślę, że nam się udało, gdyż natychmiast pojawił się pomysł, aby konferencję kontynuować.
Jak wyglądają przygotowania w tym roku?
Temat zasadniczy konferencji w tym roku, to Polonia, Polska i zmiany polityczne 1989 roku. To temat ogromny i ważny, mamy nadzieję, że sobie z nim poradzimy. Konferencja to spotkanie osób z różnych grup, środowisk, instytucji lub organizacji, które ma na celu omówienie określonych tematów oraz wymianę wiedzy i doświadczeń. Na naszej konferencji uczestnicy mają okazję zdobyć nowe informacje i zaktualizować wiedzę, ale to nie są tylko formalne referaty i prezentacje. Bardzo ważne jest także to, że w przerwach między panelami, przy kawie, czy wieczorem przy innym napoju można porozmawiać i nawiązać kontakt. Naszą konferencję tworzą uczestnicy, prelegenci, zaproszeni goście i organizatorzy. Wszyscy jesteśmy częścią tego niezwykłego wydarzenia.
Dlaczego robicie drugą konferencję?
Rok temu w West Virginii mówiliśmy o wysiłkach i sukcesach naszego środowiska w latach 80. XX wieku. I tego okresu dotyczyła przede wszystkim pierwsza konferencja. Nie mówiliśmy o transformacji w Polsce i dlatego trzeba było zrobić drugą konferencję, która tym tematem się zajmie. To będą referaty, dyskusje panelowe i spotkania z historykami z IPN. Wydarzenie jest organizowane z udziałem przedstawicieli organizacji polonijnych i znakomitych gości z Polski, historyków i dziennikarzy. Uczestnicy konferencji będą mogli się spotkać i osobiście porozmawiać z osobami, które decydowały lub miały wpływ na wydarzenia roku 1989 i później.
Jacy będą goście z Polski?
Przyjeżdża czterech wybitych historyków z IPN. To są wysokiej klasy eksperci, którzy prowadzą badania na najwyższym światowym poziomie. Przyjeżdża dwóch wykładowców akademickich: profesor Andrzej Zybertowicz i prof. Zbigniew Stawrowski, dwóch byłych ministrów rządu Jana Olszewskiego: Antoni Macierewicz i Jan Parys, ponadto były wicemarszałek Sejmu w okresie zmian ustrojowych Dariusz Wójcik oraz dwoje dziennikarzy śledczych: Dorota Kania i Piotr Nisztor. Będą też naukowcy USA: prof. Andre Blaszczynski, prof. Wiesław Binienda oraz prof. Łucja Świątkowska-Cannon.
Jaki będzie program konferencji w Atlantic City?
Chcemy odpowiedzieć między innymi na ważne pytania. Czy w 1989 roku była do wyboru alternatywna droga transformacji i alternatywne kształtowanie porządku demokratycznego? Czy polska transformacja mogła przebiegać inaczej? Kto naprawdę wygrał polską transformację? Jak Polska poradziła sobie z rozliczeniem komunistycznej przeszłości? To są tematy, a będzie ich więcej, które wciąż przewijają się podczas rozmów Polaków, mimo że upłynęło już od tamtego okresu wiele lat. Omówimy rolę Polonii amerykańskiej w „czasach przełomu”, w tym działalność organizacji Pomost i Kongresu Polonii Amerykańskiej. Będzie poruszona, wciąż budząca duże emocje, kwestia komunistycznej agentury wśród Polonii amerykańskiej.
Te pytania i oczywiście odpowiedzi na nie są zasadnicze dla myślenia w kategoriach niepodległości Polski. Odpowiedzi pomagają zrozumieć, dlaczego teraz jest w Polsce… tak jak jest.
Ile kosztuje udział w konferencji?
Udział w konferencji nic nie kosztuje, poza opłatą za swój własny pokój w hotelu. Pragnę dodać, że śniadanie i lunch będą zapewnione przez organizatorów.
Czy jeszcze można uzyskać zaproszenie na konferencję?
Nie potrzeba zaproszenia. Na konferencję może przyjechać każdy, kto jest zainteresowany tematem i chce spotkać się oraz porozmawiać z interesującymi ludźmi, także z Polski. Wyjaśnię tylko: żeby wziąć udział w konferencji, trzeba zgłosić chęć swojego przyjazdu. Można to zrobić telefonicznie, przez SMS, czy pocztą elektroniczną i podać swoje imię i nazwisko oraz email i / albo numer telefonu.
Po co ta procedura?
Żeby wysłać link do internetowej strony rezerwacji pokoju w hotelu, w którym będzie konferencja i w którym będą mieszkać zaproszeni z Polski goście. Link ten umożliwia rezerwację pokoju w hotelu po niższych cenach, które z hotelem wynegocjowaliśmy oraz także, żeby uniknąć opłaty resortowej 18 dol. za każdy dzień. Uczestników konferencji ta opłata nie będzie obowiązywać. Zapraszamy i zachęcamy do przyjazdu na konferencję. Można się zgłaszać dzwoniąc lub wysyłając SMS pod numer 917-604-6900 lub email konferencja@yahoo.com. Więcej informacji na www.konferencja2026.com oraz facebook.com/konferencja2025
Dziękuję.