{"id":991,"date":"2024-01-14T17:32:06","date_gmt":"2024-01-14T16:32:06","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=991"},"modified":"2024-01-14T17:34:24","modified_gmt":"2024-01-14T16:34:24","slug":"tylko-prawda-jest-ciekawa-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=991","title":{"rendered":"Tylko prawda jest ciekawa"},"content":{"rendered":"\n

Uwagi na temat ksi\u0105\u017cki Bogdana Rymanowskiego pt. \u201eDopa\u015b\u0107 Morawieckiego\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ksi\u0105\u017ck\u0119 Bogdana Rymanowskiego pt. \u201eDopa\u015b\u0107 Morawieckiego\u201d \u0142atwo si\u0119 czyta. Oparta jest ona na wypowiedziach r\u00f3\u017cnych os\u00f3b i wiele spraw bada z r\u00f3\u017cnych stron. Niemniej w rozdziale III pt. \u201eUrodzony pacyfista\u201d bazuje jedynie na fragmentach wypowiedzi Kornela dotycz\u0105cych jego pogl\u0105d\u00f3w pacyfistycznych, na temat kt\u00f3rych do\u015b\u0107 cz\u0119sto si\u0119 wypowiada\u0142, jako \u017ce od powstania Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej przypisuje si\u0119 mu \u201e\u0142atk\u0119 terrorysty\u201d. Autor podziwia pogl\u0105dy swojego bohatera, jednocze\u015bnie leje \u201ewod\u0119 na m\u0142yn\u201d tym wszystkim, kt\u00f3rzy zajmuj\u0105 si\u0119 pomniejszaniem roli Kornela w tworzeniu \u201eSolidarno\u015bci Walcz\u0105cej\u201d pisz\u0105c:<\/p>\n\n\n\n

\u201eZe studiami na Uniwersytecie Wroc\u0142awskim \u0142\u0105czy si\u0119 jeszcze jedna zagadkowa historia. Kornel nie sp\u0119dzi\u0142 nawet pi\u0119ciu minut na zaj\u0119ciach Studium Wojskowego. W tamtych czasach by\u0142 to przedmiot obowi\u0105zkowy, Kornel nie zosta\u0142 wyrzucony z uczelni\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce kiedy Kornel Morawiecki ko\u0144czy\u0142 studia na wydziale Mat-Fiz-Chem kierunek Fizyka, w tym czasie wraz jego siostr\u0105 Zosi\u0105 by\u0142y\u015bmy na II roku (pierwszy zaliczy\u0142am na Uniwersytecie w Toruniu) tego samego wydzia\u0142u, ale studiowa\u0142y\u015bmy chemi\u0119. W tych czasach na Uniwersytecie Wroc\u0142awskim obowi\u0105zywa\u0142 regulamin studi\u00f3w przeniesiony z uczelni lwowskich, zgodnie z kt\u00f3rym studenci mogli mie\u0107 niezaliczone jedne zaj\u0119cia niepowi\u0105zane z kierunkiem studi\u00f3w i studiowa\u0107 na nast\u0119pnym roku. Dostawa\u0142o si\u0119 tak zwany wpis warunkowy. I tak z roku na rok, a\u017c do obrony pracy magisterskiej. Wielu z nas korzysta\u0142o z tej mo\u017cliwo\u015bci. Byli\u015bmy m\u0142odzi, w wi\u0119kszo\u015bci bardzo biedni. W zrujnowanym Wroc\u0142awiu brak by\u0142o miejsc w akademikach, stypendium nie wystarcza\u0142o na wynaj\u0119cie sublokatorki i utrzymanie si\u0119 na studiach. Trzeba by\u0142o dorabia\u0107, ja na przyk\u0142ad przez ca\u0142e studia udziela\u0142am uczniom korepetycji z chemii. By\u0142am p\u00f3\u0142sierot\u0105, m\u00f3j Ojciec zmar\u0142 w 1959 roku po przes\u0142uchaniu na UB. Na drugim roku chcia\u0142am zrezygnowa\u0107 z lektoratu z j\u0119zyka rosyjskiego i zamieni\u0107 go na inny j\u0119zyk. Po odmowie skorzysta\u0142am z warunkowego zaliczenia, a formalno\u015bci za\u0142atwi\u0142am dopiero po obronie pracy magisterskiej. Mo\u017cna by\u0142o tak\u017ce skorzysta\u0107 z indywidualnego toku studi\u00f3w, tak jak ja, po urodzeniu c\u00f3rki, i przed\u0142u\u017cy\u0107 czas trwania studi\u00f3w. Ponadto studenci nie podlegali obowi\u0105zkowemu poborowi do wojska. W tym czasie wielu m\u0142odych m\u0119\u017cczyzn sz\u0142o na studia wy\u017csze, aby unikn\u0105\u0107 obowi\u0105zkowej s\u0142u\u017cby wojskowej.<\/p>\n\n\n\n

Z zachowanego mojego indeksu wynika jasno, \u017ce tzn. szkolenie w Studium Wojskowym zaczyna\u0142o si\u0119 na II roku studi\u00f3w i trwa\u0142o jeden semestr. Prowadzi\u0142 je pu\u0142kownik A. Gloc raz w tygodniu. Trzygodzinne zaj\u0119cia, na kt\u00f3re przychodzili tak\u017ce studenci II roku innych kierunk\u00f3w naszego wydzia\u0142u, odbywa\u0142y si\u0119 w du\u017cej sali wyk\u0142adowej. Wyk\u0142ady nale\u017ca\u0142y do bardzo nudnych i ko\u0144czy\u0142y si\u0119 egzaminem, do kt\u00f3rego nikt si\u0119 nie przygotowywa\u0142. Na tym ko\u0144czy\u0142a si\u0119 edukacja prowadzona przez Studium Wojskowe. Na innych uczelniach, takich jak Politechnika czy Akademia Medyczna, program zaj\u0119\u0107 w Studium Wojskowym by\u0142 inny.<\/p>\n\n\n\n

Jak to rozwi\u0105zano w wypadku Kornela Morawieckiego, wystarczy\u0142oby przejrze\u0107 jego indeks ze studi\u00f3w lub pozamawia\u0107 z \u017con\u0105 Jadwig\u0105 czy siostr\u0105 Zosi\u0105. Klimat tamtych lat do\u015b\u0107 dobrze oddaje piosenka S\u0142awy Przybylskiej \u201eOkularnicy\u201d. Nast\u0119pnie autor ksi\u0105\u017cki zadaje pytanie i odpowiada, dlaczego Morawieckiemu nie spad\u0142 w\u0142os z g\u0142owy. Odpowied\u017a, jakiej udziela autor ksi\u0105\u017cki, wskazuje na brak wiedzy na temat polskich \u015brodowisk naukowych po drugiej wojnie \u015bwiatowej, czemu si\u0119 nie dziwi\u0119. Historycy niezbyt ch\u0119tnie pisz\u0105 o tamtych czasach, bo niejednokrotnie musieliby krytykowa\u0107 swoich nauczycieli. Zaciera si\u0119 prawda o tym, \u017ce proces podporz\u0105dkowywania sobie uczelni wy\u017cszych przez w\u0142adze PRL przebiega\u0142 z r\u00f3\u017cn\u0105 szybko\u015bci\u0105, a ta zale\u017ca\u0142a w du\u017cej mierze od do\u015bwiadcze\u0144, jakich poszczeg\u00f3lne \u015brodowiska akademickie dozna\u0142y podczas II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cna podzieli\u0107 je na te, kt\u00f3re do\u015bwiadczy\u0142y na sobie metod zniewalania stosowanych tylko przez jeden system totalitarny \u2013 niemiecki. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych \u015brodowisk mia\u0142a nadziej\u0119, \u017ce w odradzaj\u0105cej si\u0119 Polsce szkolnictwo wy\u017csze b\u0119dzie funkcjonowa\u0107 podobnie jak przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105. Marek Wro\u0144ski w ksi\u0105\u017cce pt. \u201eZagadka \u015bmierci prof. Mariana Grzybowskiego\u201d opisuje na podstawie dokument\u00f3w, z jak\u0105 \u0142atwo\u015bci\u0105 w\u0142adze komunistyczne podporz\u0105dkowa\u0142y sobie Akademi\u0119 Medyczn\u0105 w Warszawie. Palec Bo\u017cy czuwa\u0142 nad Kornelem Morawieckim, \u017ce nie dosta\u0142 si\u0119 na medycyn\u0119 w Warszawie. Tam z pewno\u015bci\u0105 taki numer by nie przeszed\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Druga grupa to \u015brodowiska naukowe wywodz\u0105ca si\u0119 z Kres\u00f3w (Wilno i Lw\u00f3w), kt\u00f3re do\u015bwiadczy\u0142y na sobie metod zniewalania, stosowanych przez dwa systemy totalitarne, zar\u00f3wno niemiecki jak i sowiecki. W latach 40. i 50. zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych \u015brodowisk pozbawiona by\u0142a wszelkich z\u0142udze\u0144 co do nowej rzeczywisto\u015bci. Przekonane by\u0142y, \u017ce taki stan rzeczy nie potrwa d\u0142ugo, \u017ce \u201eAnders na bia\u0142ym koniu wr\u00f3ci i wyzwoli Polsk\u0119\u201d. W 1956 roku powstanie w\u0119gierskie oraz Pozna\u0144ski Czerwiec u\u015bwiadomi\u0142y ostatecznie wszystkim, \u017ce wyj\u015bcie Polski spod kurateli Moskwy jest niemo\u017cliwe i nie ma co liczy\u0107 na Zach\u00f3d. Zaczyna si\u0119 powolny proces przystosowywania si\u0119 tych \u015brodowisk do warunk\u00f3w panuj\u0105cych w kraju.<\/p>\n\n\n\n

W przedwojennej Polsce \u015brodowisko naukowe Lwowa nale\u017ca\u0142o do wiod\u0105cych w kraju, a w naukach matematyczno-przyrodniczych wybija\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na \u015bwiecie. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 tego \u015brodowiska naukowego przyby\u0142a do zniszczonego trwaj\u0105cym 80 dni obl\u0119\u017ceniem Wroc\u0142awia i niepewnego jeszcze statusu Ziem Odzyskanych. Przenosz\u0105 z uczelni lwowskich zar\u00f3wno metody nauczania jak i zarz\u0105dzania uczelni\u0105, a Rady Wydzia\u0142u w g\u0142osowaniu tajnym ocenia\u0142y wiedz\u0119 i umiej\u0119tno\u015bci m\u0142odych adept\u00f3w nauki. Daje to mo\u017cliwo\u015b\u0107 studiowania, a nast\u0119pnie zdobywania stopni naukowych zdolnej m\u0142odzie\u017cy z podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego. W\u015br\u00f3d nich s\u0105 mi\u0119dzy innymi prof. Jerzy Kotli\u0144ski ps. Wojtek, prof. Antoni Siewi\u0144ski ps. Flisak czy prof. Marian Mordarski ps. \u015amiga. Szansa studiowania dotyczy tak\u017ce przysz\u0142ych dzia\u0142aczy \u201eSolidarno\u015bci Walcz\u0105cej\u201d z Kornelem Morawieckim w\u0142\u0105cznie. Wiedz\u0119, jak\u0105 zdobyli na uczelni, potrafili skutecznie wykorzysta\u0107 w dzia\u0142alno\u015bci konspiracyjnej, a ich analityczne umys\u0142y potrafi\u0142y przewidzie\u0107 rozpad ZSRR. Zapami\u0119ta\u0142am wypowied\u017a jednego z nich, Piotra Medonia, kt\u00f3ry w po\u0142owie lat 80. podczas podr\u00f3\u017cy poci\u0105giem wioz\u0105cym nas na Mi\u0119dzynarodow\u0105 Szko\u0142\u0119 Biofizyk\u00f3w przekonywa\u0142, \u017ce ZSRR rozpadnie si\u0119 w ci\u0105gu 10 lat i uzasadnia\u0142 dlaczego. Nietrudno domy\u015ble\u0107 si\u0119 reakcji wsp\u00f3\u0142towarzyszy podro\u017cy, by\u0142o to nied\u0142ugo po zawieszeniu stanu wojennego.<\/p>\n\n\n\n

Ostatecznie strajki studenckie w marcu 1968 roku pokazuj\u0105, \u017ce proces podporz\u0105dkowywania sobie uczelni wy\u017cszych przez komunist\u00f3w zachodzi\u0142 z r\u00f3\u017cn\u0105 szybko\u015bci\u0105 na uczelniach polskich. Na \u017c\u0105danie w\u0142adz komunistycznych wi\u0119kszo\u015b\u0107 rektor\u00f3w uczelni zdelegalizowa\u0142a strajki. Poleceniu temu nie podporz\u0105dkowali si\u0119 jedynie rektorzy dw\u00f3ch uczelni wroc\u0142awskich: prof. Tadeusz Baranowski z Akademii Medycznej oraz prof. Alfred Jahn z Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego. Co niezwyk\u0142e, Rada Wydzia\u0142u Matematyczno-Fizyczno-Chemicznego UWr podj\u0119\u0142a uchwa\u0142\u0119 pot\u0119piaj\u0105c\u0105 represje wobec student\u00f3w. To w niej w tym czasie zasiada\u0142 Kornel Morawiecki, reprezentuj\u0105c grup\u0119 tzw. niesamodzielnych pracownik\u00f3w naukowych.<\/p>\n\n\n\n

Radykalne zmiany, jakie zasz\u0142y na uczelniach po wydarzeniach marcowych 1968 roku ostatecznie podporz\u0105dkowa\u0142y wszystkie uczelnie \u201eprzewodniej sile narodu\u201d czyli PZPR. Nie trwa\u0142o to jednak d\u0142ugo. Wyb\u00f3r Polaka na Papie\u017ca w 1978 roku i jego pielgrzymka do Polski w 1979 roku spowodowa\u0142y, \u017ce co\u015b drgn\u0119\u0142o w narodzie polskim. Rok p\u00f3\u017aniej wybuch\u0142y strajki i powsta\u0142a Solidarno\u015b\u0107, kt\u00f3ra dzia\u0142a\u0142a w spos\u00f3b jawny i demokratyczny. Ten spos\u00f3b dzia\u0142ania nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 sprawdzi\u0107 w stanie wojennym. Zar\u00f3wno strajki jak i przerwy w pracy w tzw. miesi\u0119cznice zawsze ko\u0144czy\u0142y si\u0119 aresztowaniami. Rozumia\u0142o to wielu dzia\u0142aczy Solidarno\u015bci. Utworzona przez Solidarno\u015b\u0107 Walcz\u0105c\u0105 struktura, zwana fraktaln\u0105, utajnia\u0142a grupy dzia\u0142aczy a prowadzona samoobserwacja zabezpiecza\u0142a przed<\/p>\n\n\n\n

inwigilacj\u0105. Obowi\u0105zywa\u0142a zasada \u2013 im mniej wiesz, tym lepiej dla ciebie i organizacji. Na pocz\u0105tku stanu wojennego ekipa Jaruzelskiego wprowadzi\u0142a w bardzo wielu zak\u0142adach pracy i przedsi\u0119biorstwach produkcyjnych tzw. reorganizacje, niby w szczytnym celu, a tak naprawd\u0119, aby si\u0119 pozby\u0107 aktywnych cz\u0142onk\u00f3w i dzia\u0142aczy Solidarno\u015bci. Oficjalnie nie zwalniano ich z pracy, ale w nowej strukturze organizacyjnej nie by\u0142o dla nich miejsca. Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 tych os\u00f3b zasili\u0142a szeregi Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej zajmuj\u0105c si\u0119 drukiem i kolporta\u017cem prasy podziemnej. Oddzia\u0142y SW posiadaj\u0105ce du\u017c\u0105 autonomi\u0119 powstawa\u0142y w r\u00f3\u017cnych regionach Polski.<\/p>\n\n\n\n

Wracaj\u0105c jeszcze do pogl\u0105d\u00f3w pacyfistycznych Kornela Morawieckiego. Solidarno\u015b\u0107 na uczelniach wy\u017cszych tworzy\u0142o w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci ju\u017c to pokolenie Polak\u00f3w, kt\u00f3re nie pami\u0119ta\u0142o II wojny \u015bwiatowej a wychowywa\u0142o si\u0119 na gruzach, jakie pozostawi\u0142a ona po sobie. Widz\u0105c ten ogrom zniszcze\u0144 w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci byli\u015bmy pacyfistami, zafascynowanymi postaci\u0105 Gandhiego i jego metodami walki o wolne Indie. Taki sam by\u0142 Kornel Morawiecki, kt\u00f3rzy przez ca\u0142e swoje \u017cycie musia\u0142 si\u0119 t\u0142umaczy\u0107, \u017ce nie jest terroryst\u0105.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Uwagi na temat ksi\u0105\u017cki Bogdana Rymanowskiego pt. \u201eDopa\u015b\u0107 Morawieckiego\u201d Ksi\u0105\u017ck\u0119 Bogdana Rymanowskiego pt. \u201eDopa\u015b\u0107 Morawieckiego\u201d \u0142atwo si\u0119 czyta. Oparta jest ona na wypowiedziach r\u00f3\u017cnych os\u00f3b i wiele spraw bada z r\u00f3\u017cnych stron. Niemniej w rozdziale III pt. \u201eUrodzony pacyfista\u201d bazuje jedynie na fragmentach wypowiedzi Kornela dotycz\u0105cych jego pogl\u0105d\u00f3w pacyfistycznych, na temat kt\u00f3rych do\u015b\u0107 cz\u0119sto si\u0119… Czytaj dalej Tylko prawda jest ciekawa<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":38,"featured_media":992,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[347],"tags":[],"class_list":["post-991","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-27","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/991","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/38"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=991"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/991\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":993,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/991\/revisions\/993"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/992"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=991"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=991"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=991"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}