{"id":932,"date":"2024-01-12T15:52:42","date_gmt":"2024-01-12T14:52:42","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=932"},"modified":"2024-01-12T15:52:42","modified_gmt":"2024-01-12T14:52:42","slug":"raison-detat-racja-stanu-cz-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=932","title":{"rendered":"Raison d\u2019\u00c9tat (racja stanu) cz. 2"},"content":{"rendered":"\n

Prosz\u0119 Pa\u0144stwa, chodzi o\u2026pa\u0144stwo!<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W poprzednim, kr\u00f3tkim eseju by\u0142a mowa o racji stanu. Podkre\u015bli\u0142em w\u00f3wczas, \u017ce chronimy pa\u0144stwo dla dobra wsp\u00f3lnego, a pa\u0144stwo samo dla siebie nie istnieje. I zn\u00f3w w tym miejscu nale\u017cy si\u0119 odwo\u0142a\u0107 do francuskiego uj\u0119cia raison d\u2019\u00eatre<\/em> (racja bytu, sens istnienia). Zatem, czy jest \u201eco\u015b\u201d ponad pa\u0144stwem, a mo\u017ce obok pa\u0144stwa, a mo\u017ce \u201ebez pa\u0144stwa\u201d. To niebezpieczne przybli\u017cenia zwi\u0105zane z tym uj\u0119ciem, a wi\u0119c \u015bpiesz\u0119 z wyja\u015bnieniem i konkluzj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Racj\u0119 istnienia w znaczeniu politycznym kojarzy\u0107 wypada ze s\u0142ynnym stwierdzeniem Ludwika XIV \u2013 \u201epa\u0144stwo to ja!\u201d. Teraz, w demokracjach parlamentarnych raison d\u2019\u00eatre<\/em> upatruje si\u0119 nie tyle w jednej partii politycznej egzystuj\u0105cej w parlamencie, a raczej w zespole partii politycznych, kt\u00f3rych cz\u0142onkowie zazwyczaj zasiadaj\u0105 w \u0142awach sejmu i konstruuj\u0105 przez lata (zazwyczaj) rozmaite wi\u0119kszo\u015bci rz\u0105dowe. Obecnie chodzi o tzw. partie parlamentarne przez wiele kadencji, niejako tradycyjnie uczestnicz\u0105cych w pracy parlamentarnej. W wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stw \u201edemokracji zachodnich\u201d \u017c\u0105daj\u0105 oni od swoich wyborc\u00f3w swoistego pos\u0142uchu, przynale\u017cnego autorytetowi \u2013 \u201eto przecie\u017c my deputowani z tych partii politycznych decydujemy o tym, czym jest wasze wyborcy pa\u0144stwo!\u201d Konstrukcja \u2013 pa\u0144stwo oparte o autorytet \u2013 to rzecz nie nowa. Doda\u0107 wypada, i\u017c mo\u017ce to by\u0107 autorytet jednostki, a mo\u017ce by\u0107 to te\u017c r\u00f3\u017cnie konstruowany i r\u00f3\u017cnie racjonalizowany autorytet zbiorowy. Wracaj\u0105c do parlamentarzyst\u00f3w, zdaj\u0105 si\u0119 oni zbyt cz\u0119sto nawo\u0142ywa\u0107 swoich wyborc\u00f3w \u2013 \u201ewybierzcie nas a my za was zrobimy reszt\u0119\u201d. Oczywi\u015bcie przypominaj\u0105 o tym nie co dziennie, lecz raz na 4-5 lat, w zale\u017cno\u015bci od kadencji politycznego cia\u0142a przedstawicielskiego. Natomiast dyktatorzy zazwyczaj chodz\u0105 na skr\u00f3ty i ch\u0119tnie kreuj\u0105 sw\u00f3j autorytet, ale skwapliwie zd\u0105\u017caj\u0105 ku autorytaryzmowi. Zaznaczam, \u017ce niekoniecznie musz\u0105 u\u017cywa\u0107 si\u0142y militarnej bo po co, je\u015bli nie jest konieczna. Czasem wystarczy si\u0142a argument\u00f3w (cz\u0119\u015bciej manipulacji i sztucznie wywo\u0142ywany stan zagro\u017cenia) i obawa og\u00f3lnospo\u0142eczna, \u017ce owa si\u0142a fizyczna, a cz\u0119sto r\u00f3wnie\u017c ekonomiczna, jest w ich dyspozycji.<\/p>\n\n\n\n

Czy akceptacja autorytetu, kt\u00f3ry \u201eochroni\u201d pa\u0144stwo, kt\u00f3ry wr\u0119cz go uosabia wystarcza spo\u0142ecze\u0144stwu? Obecnie, dla wielu ludzi tak, bo akceptuj\u0105 \u00f3w autorytet nie tylko z powodu konsumpcyjnego egoizmu, ale w\u0142a\u015bnie z powodu ich w\u0142asnej raison d\u2019\u00eatre<\/em>. Jest to akceptacja autorytetu politycznego, ale obecnie raczej ma ona powszechnie znane ograniczenia. Cz\u0142onkowie spo\u0142ecze\u0144stwa u\u015bwiadamiaj\u0105 sobie istnienie ogranicze\u0144, kt\u00f3re wyznacza wolno\u015b\u0107 jednostki (r\u00f3wnie\u017c ta woluntarystyczna czy nihilistyczna), a przede wszystkim wolno\u015b\u0107 wyboru.<\/p>\n\n\n\n

To zauwa\u017cy\u0142 i\u2026 akceptowa\u0142 polityk o uznanym autorytecie, rzek\u0142bym \u201eautorytarysta\u201d \u2013 Charles de Gaulle. Ust\u0105pi\u0142 z areny politycznej i zrezygnowa\u0142 z w\u0142adzy gdy uzna\u0142, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo ma prawo wyboru w politycznym, pluralistycznym rozumieniu tego s\u0142owa. Po prostu, ma prawo do pluralizmu. Rz\u0105dzenie lub \u017c\u0105danie akceptacji swojego autorytetu za pomoc\u0105 referend\u00f3w nie wystarcza. Je\u015bli tego nie uznajemy, albo gorzej, je\u015bli tego nie znamy, to wchodzimy na coraz szersz\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 totalitaryzmu, kt\u00f3rego \u201eosi\u0105gni\u0119ciem szczytowym\u201d jest brak alternatywy we wszelkich przejawach \u017cycia spo\u0142ecznego. A zaczyna si\u0119 niewinnie \u2013 \u201ewszystko za mnie zrobi pa\u0144stwo, pozw\u00f3lcie tylko \u017cy\u0107.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Alexis de Toqueville, ju\u017c 175 lat temu, obserwuj\u0105c spo\u0142ecze\u0144stwo ameryka\u0144skie zauwa\u017cy\u0142, ze o demokracji i jej trwa\u0142o\u015bci decyduje aktywno\u015b\u0107 obywatelska. I nie chodzi tu o to, by realizowa\u0142a si\u0119 ona \u201eprzeciw\u201d pa\u0144stwu lub \u201eobok\u201d pa\u0144stwa, ale przede wszystkim \u201ew pa\u0144stwie\u201d. Najwa\u017cniejszym bowiem przejawem tej aktywno\u015bci jest uczestnictwo w wyborach do wielorakich reprezentacji politycznych, spo\u0142ecznych, a tak\u017ce gospodarczych, wzajemnie ze sob\u0105 powi\u0105zanych, cho\u0107 o r\u00f3\u017cnych, swoistych interesach i motywacjach dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n

Kr\u00f3tko: spo\u0142ecze\u0144stwo bierne nie zmierza ku demokracji. Ponadto nie poszerza swojej niepodleg\u0142o\u015bci, nie sprzyja swemu pa\u0144stwu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Niekt\u00f3rzy warszawiacy pami\u0119taj\u0105 jeszcze s\u0142ynne \u201ewarszawskie\u201d pytanie, zadawane w trudnej, brunatnej, a potem czerwonej rzeczywisto\u015bci \u2013 \u201ejak daleko st\u0105d do niepodleg\u0142o\u015bci\u201d (w domy\u015ble nie tylko do Alei Niepodleg\u0142o\u015bci!). Wypada zapyta\u0107 o to nie tylko w tramwaju, lecz tak\u017ce w trzecim odcinku tego eseju. Jak daleko st\u0105d do autorytetu? I czy droga prowadzi na manowce? A mo\u017ce przecina, czy jest blisko lub prowadzi wzd\u0142u\u017c owej Alei Niepodleg\u0142o\u015bci, pi\u0119knej i zasobnej? A mo\u017ce dochodzimy do skrzy\u017cowania? Czy to rondo? \u00d3w dylemat komunikacyjny pozostawiam Pa\u0144stwu pod rozwag\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Dodam od siebie: autorytarysta to ten, kt\u00f3ry sam kieruje samochodem, totalitarysta to ten, kt\u00f3ry pcha samoch\u00f3d, zazwyczaj zmuszaj\u0105c do tego ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prosz\u0119 Pa\u0144stwa, chodzi o\u2026pa\u0144stwo! W poprzednim, kr\u00f3tkim eseju by\u0142a mowa o racji stanu. Podkre\u015bli\u0142em w\u00f3wczas, \u017ce chronimy pa\u0144stwo dla dobra wsp\u00f3lnego, a pa\u0144stwo samo dla siebie nie istnieje. I zn\u00f3w w tym miejscu nale\u017cy si\u0119 odwo\u0142a\u0107 do francuskiego uj\u0119cia raison d\u2019\u00eatre (racja bytu, sens istnienia). Zatem, czy jest \u201eco\u015b\u201d ponad pa\u0144stwem, a mo\u017ce obok pa\u0144stwa,… Czytaj dalej Raison d\u2019\u00c9tat (racja stanu) cz. 2<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[346],"tags":[],"class_list":["post-932","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nr-26","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/932","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=932"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/932\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":933,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/932\/revisions\/933"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=932"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=932"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=932"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}