{"id":742,"date":"2023-11-29T11:57:00","date_gmt":"2023-11-29T10:57:00","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=742"},"modified":"2023-11-30T11:16:54","modified_gmt":"2023-11-30T10:16:54","slug":"zimny-wiatr","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=742","title":{"rendered":"ZIMNY WIATR"},"content":{"rendered":"\n

Z Magdalen\u0105 Maliszewsk\u0105, autork\u0105 \u201eZimnego wiatru\u201d rozmawia Aleksandra Polewska\u2013Wianecka.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Takiej powie\u015bci na polskim rynku ksi\u0119garskim naprawd\u0119 jeszcze nie by\u0142o. Pocz\u0105tek stanu wojennego, podziemie studenckie, Krak\u00f3w, historia o kt\u00f3rej nie wolno m\u00f3wi\u0107, a do tego przyja\u017a\u0144, mi\u0142o\u015b\u0107, humor, w\u0105tki sensacyjne, a nawet kryminalne. Ksi\u0105\u017cka wci\u0105gaj\u0105ca i \u015bwie\u017ca jak mro\u017ane, grudniowe powietrze.<\/p>\n\n\n\n

Jest 13 grudnia 1981 roku. Budzisz si\u0119 rano, w\u0142\u0105czasz radio i dowiadujesz si\u0119, \u017ce noc\u0105 og\u0142oszono stan wojenny. Czy tak to wygl\u0105da\u0142o?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

11 grudnia wysz\u0142am ze strajku okupacyjnego w Collegium Novum. Oczywi\u015bcie nie dlatego, \u017ce nie chcia\u0142o mi si\u0119 ju\u017c strajkowa\u0107, ale bardzo \u017ale si\u0119 czu\u0142am, mia\u0142am wysok\u0105 gor\u0105czk\u0119, kaszel. Moja mama, gdy mnie zobaczy\u0142a, by\u0142a tak przera\u017cona, \u017ce od razu poprosi\u0142a o pomoc znajom\u0105 lekark\u0119. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to zapalenie p\u0142uc i wieczorem ju\u017c mia\u0142am postawione ba\u0144ki. Planowa\u0142am, \u017ce jak si\u0119 wylecz\u0119, to zn\u00f3w do\u0142\u0105cz\u0119 do strajkuj\u0105cych w Novum. Nie wiedzia\u0142am, \u017ce zaraz po moim wyj\u015bciu podj\u0119to decyzj\u0119 o zawieszeniu strajku. Z soboty 12 grudnia pami\u0119tam tylko, \u017ce le\u017ca\u0142am chora i bardzo os\u0142abiona po tych ba\u0144kach. Ale ju\u017c poranek 13 grudnia pami\u0119tam doskonale \u2013 mama obudzi\u0142a mnie s\u0142owami \u201eWojna jest!\u201d, bo przecie\u017c nikt wtedy nie wiedzia\u0142, co w praktyce oznacza \u201estan wojenny\u201d. Wszyscy si\u0119 bali, \u017ce to Rosjanie przyszli nam z \u201ebratni\u0105 pomoc\u0105\u201d jak ju\u017c wiele razy w historii. Ze swojej wersalki widzia\u0142am graj\u0105cy w drugim pokoju telewizor i genera\u0142a Jaruzelskiego wyg\u0142aszaj\u0105cego przem\u00f3wienie. Po po\u0142udniu, kiedy poczu\u0142am si\u0119 troch\u0119 lepiej, przysz\u0142o mi do g\u0142owy, \u017ce je\u015bli to wojska rosyjskie wesz\u0142y do Polski, \u017ceby nam tu zaprowadzi\u0107 stan wojenny, to na pewno powstaje jaki\u015b podziemny ruch oporu. By\u0142am za s\u0142aba, \u017ceby wyj\u015b\u0107 z domu, ale pami\u0119ta\u0142am opisy z ksi\u0105\u017cek o II wojnie i powstaniu warszawskim, gdzie czo\u0142gi okupanta obrzucano z okien butelkami z benzyn\u0105. Nie znalaz\u0142am wprawdzie w domu \u017cadnej benzyny, ale dosz\u0142am do wniosku, \u017ce przecie\u017c wysokoprocentowe alkohole te\u017c si\u0119 pal\u0105. Wszyscy ogl\u0105dali \u201ePopi\u00f3\u0142 i diament\u201d ze s\u0142ynn\u0105 scen\u0105 podpalania w\u00f3dki w kieliszkach. Posz\u0142am wi\u0119c do barku i zacz\u0119\u0142am szuka\u0107 czego\u015b wysokoprocentowego. Ale okaza\u0142o si\u0119, \u017ce najwi\u0119cej procent\u00f3w mia\u0142y… koniaki. Postanowi\u0142am wi\u0119c, \u017ce je\u015bli jakie\u015b czo\u0142gi pojawi\u0105 si\u0119 na alei Pokoju, to b\u0119d\u0119 musia\u0142a rzuca\u0107 do nich tym, co mam, czyli tymi koniakami. Oczywi\u015bcie o tym, \u017ce koktajl Mo\u0142otowa powinien mie\u0107 zapalnik albo chocia\u017c jak\u0105\u015b zapalon\u0105, nas\u0105czon\u0105 benzyn\u0105 szmat\u0119 w szyjce butelki, dowiedzia\u0142am si\u0119 kilka lat p\u00f3\u017aniej. My\u015bla\u0142am, \u017ce jak taka butelka spada na rozgrzany czo\u0142g, to zapala si\u0119 automatycznie. Na szcz\u0119\u015bcie dla mnie alej\u0105 Pokoju nie przeje\u017cd\u017ca\u0142y wtedy \u017cadne czo\u0142gi… (\u015bmiech) Podobn\u0105 sytuacj\u0119 opisa\u0142am w mojej ksi\u0105\u017cce \u201eZimny wiatr\u201d, gdzie jeden z bohater\u00f3w wyobra\u017ca sobie rzucanie koktajlami Mo\u0142otowa dok\u0142adnie tak samo jak ja 13 grudnia.<\/p>\n\n\n\n

By\u0142a\u015b tamtej zimy studentk\u0105 I roku. Czas Twoich studi\u00f3w przypad\u0142 w absolutnie niezwyk\u0142ej chwili naszej historii. Z jednej strony Karnawa\u0142 Solidarno\u015bci, narodziny NZS, a z drugiej stan wojenny i dzia\u0142alno\u015b\u0107 w antykomunistycznym podziemiu. Czy mo\u017cesz o tym troch\u0119 opowiedzie\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dobrze liczysz, by\u0142am studentk\u0105 I roku bibliotekoznawstwa i informacji naukowej na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim, wi\u0119c czas Karnawa\u0142u \u201eSolidarno\u015bci\u201d \u0142\u0105czy si\u0119 dla mnie ze wspomnieniami z klasy maturalnej i z pocz\u0105tku pierwszego roku studi\u00f3w. Du\u017co si\u0119 wtedy dzia\u0142o, projekcje \u201ep\u00f3\u0142kownik\u00f3w\u201d, czyli film\u00f3w zatrzymanych wcze\u015bniej przez cenzur\u0119, niezale\u017cne wyk\u0142ady na Miasteczku Studenckim, spotkania w \u201eJaszczurach\u201d z robotniczymi przyw\u00f3dcami, przepisywanie z kaset tekst\u00f3w piosenek z Festiwalu Piosenki Prawdziwej i rozprowadzanie w\u015br\u00f3d znajomych, w\u0142\u00f3czenie si\u0119 po knajpach, gdzie ca\u0142y czas si\u0119 dyskutowa\u0142o o polityce, o \u201ewejd\u0105 czy nie wejd\u0105\u201d, wystawanie w kolejkach pod kioskami \u201eRuchu\u201d, \u017ceby kupi\u0107 \u201eGazet\u0119 Krakowsk\u0105\u201d, kt\u00f3ra, mimo \u017ce nadal by\u0142a organem PZPR pod egid\u0105 Macieja Szumowskiego, wyros\u0142a na najbardziej niezale\u017cny z oficjalnych dziennik\u00f3w, polowanie na \u201eTygodnik Solidarno\u015b\u0107\u201d, marsze \u201eg\u0142odowe\u201d, przyjazd do Krakowa Lecha Wa\u0142\u0119sy. A\u017c dziwne, \u017ce w tym wszystkim znalaz\u0142am czas na matur\u0119 i egzaminy wst\u0119pne. A nied\u0142ugo po rozpocz\u0119ciu roku akademickiego, kiedy pierwszoroczniacy, a wi\u0119c tak\u017ce i ja, nie zd\u0105\u017cyli si\u0119 jeszcze dobrze zaaklimatyzowa\u0107 i \u201erozejrze\u0107\u201d po swoich uczelniach, og\u0142oszenie okupacyjnego strajku solidarno\u015bciowego ze studentami radomskiej Wy\u017cszej Szko\u0142y In\u017cynierskiej, kt\u00f3rym narzucono rektora niezgodnie z procedurami i przyj\u0119tym wcze\u015bniej porozumieniem. W\u0142a\u015bnie na strajku okupacyjnym w Collegium Novum zapisa\u0142am si\u0119 do NZS, tego jeszcze jawnego. Legitymacj\u0119 mam oczywi\u015bcie do dzisiaj. Dopiero po latach zauwa\u017cy\u0142am, \u017ce na tej legitymacji z ramienia NZS podpisa\u0142a si\u0119 osoba, kt\u00f3rej wtedy jeszcze nie zna\u0142am, a kt\u00f3ra p\u00f3\u017aniej zosta\u0142a (i jest do dzisiaj) moj\u0105 blisk\u0105 przyjaci\u00f3\u0142k\u0105. To ona wci\u0105gn\u0119\u0142a mnie w gliwickie podziemie, dzi\u0119ki czemu nie tylko wozi\u0142am tam przez lata krakowskie wydawnictwa podziemne, nie tylko uczestniczy\u0142am w opozycyjnych \u015bl\u0105skich dzia\u0142aniach, ale zosta\u0142am wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielk\u0105 \u201eWyboru\u201d \u2013 niezale\u017cnego miesi\u0119cznika spo\u0142eczno-politycznego. Ale to ju\u017c by\u0142a II po\u0142owa lat 80.<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cna zaryzykowa\u0107 stwierdzenie, \u017ce krakowskie (szeroko rozumiane) podziemie studenckie wyros\u0142o na m\u0119cze\u0144stwie Staszka Pyjasa. Kiedy go zamordowano by\u0142a\u015b licealistk\u0105, domy\u015blam si\u0119 jednak, \u017ce informacja o jego \u015bmierci nie przesz\u0142a obok Ciebie niezauwa\u017cenie\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pami\u0119tam swoje my\u015bli z tamtego majowego dnia w 1977 roku, kiedy m\u00f3j tata wr\u00f3ci\u0142 z pracy i zacz\u0105\u0142 opowiada\u0107, \u017ce ca\u0142y Krak\u00f3w huczy od opowie\u015bci o studencie, kt\u00f3rego w bramie na Szewskiej zabi\u0142a Milicja Obywatelska. Wydawa\u0142o mi si\u0119 to nieprawdopodobne \u2013 nie dlatego, \u017ce nie wierzy\u0142am, \u017ce milicja mo\u017ce mordowa\u0107 ludzi niewygodnych dla komuny, ale poniewa\u017c my\u015bl\u0105c logicznie, wydawa\u0142o mi si\u0119 to absurdalne. Co mo\u017ce komuna zyska\u0107 na \u015bmierci jednego studenta? Przecie\u017c wszyscy znienawidz\u0105 ich jeszcze bardziej, nawet ci dotychczas oboj\u0119tni, dojdzie do protest\u00f3w, manifestacji, mo\u017ce strajk\u00f3w. Ludzie si\u0119 wkurz\u0105, wyjd\u0105 na ulic\u0119, a Zach\u00f3d b\u0119dzie m\u00f3wi\u0142 o mordzie politycznym. Nie wiedzia\u0142am wtedy, nikt nie wiedzia\u0142, o obrzydliwej roli Leszka Maleszki ani o tym, \u017ce najprawdopodobniej Staszek domy\u015bla\u0142 si\u0119 zdrady przyjaciela i w\u0142a\u015bnie dlatego musia\u0142 zgin\u0105\u0107, aby nie zdekonspirowa\u0107 donosiciela nadal potrzebnego s\u0142u\u017cbom. Zreszt\u0105 sprawa \u015bmierci Pyjasa wci\u0105\u017c budzi kontrowersje, a teza o morderstwie nie zosta\u0142a jak dotychczas wystarczaj\u0105co udokumentowana ani udowodniona.<\/p>\n\n\n\n

Takiej powie\u015bci jak \u201eZimny wiatr\u201d nie by\u0142o dot\u0105d na polskim rynku ksi\u0119garskim. Jak my\u015blisz, dlaczego? Przecie\u017c studenckie podziemie w Krakowie to idealny temat na bestseller. Tym bardziej, \u017ce s\u0105 w niej zar\u00f3wno kryminalne jak i sensacyjne w\u0105tki.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Te\u017c si\u0119 zastanawiam, dlaczego pisarze tak rzadko si\u0119gaj\u0105 do historii lat 80., szczeg\u00f3lnie do tej dramatycznej grudniowej nocy, gdy wielu ludziom zmieni\u0142o si\u0119 ca\u0142e \u017cycie. Bo przecie\u017c nie tylko internowanym i ich rodzinom, ale tak\u017ce tym, kt\u00f3rzy musieli si\u0119 ukrywa\u0107 albo wtedy w\u0142a\u015bnie postanowili do\u0142\u0105czy\u0107 do antykomunistycznego podziemia. To przecie\u017c r\u00f3wnie ciekawy okres jak II wojna i okupacja hitlerowska. Ksi\u0105\u017cek o okupacji, wspomnie\u0144, kt\u00f3re czyta si\u0119 z wypiekami na twarzy, jest ca\u0142e mn\u00f3stwo, a stan wojenny i lata osiemdziesi\u0105te nie doczeka\u0142y si\u0119 swoich \u201eKolumb\u00f3w\u201d, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o swoim Baczy\u0144skim, mimo \u017ce min\u0119\u0142o ju\u017c przesz\u0142o 40 lat. Filmowcy te\u017c niespecjalnie interesuj\u0105 si\u0119 tamtym okresem. Ostatnio pozytywnie mnie zaskoczy\u0142y grudniowe sceny z serialu \u201eStulecie Winnych\u201d. Wprowadzenie stanu wojennego jest tam pokazane w bardzo indywidualny, nieoczywisty spos\u00f3b, ale te\u017c niesamowicie skr\u00f3towo, bo przecie\u017c serial obejmuje okres a\u017c stu lat, wi\u0119c nie m\u00f3g\u0142 zbyt du\u017co czasu po\u015bwi\u0119ci\u0107 \u017cadnemu wydarzeniu tego stulecia. W ka\u017cdym razie mo\u017cna ten serial odnotowa\u0107 jako pozytywny wyj\u0105tek. Stara\u0142am si\u0119, aby \u201eZimny wiatr\u201d nie by\u0142 tylko ksi\u0105\u017ck\u0105 o \u201erobieniu podziemia\u201d, bo dla przeci\u0119tnego czytelnika by\u0142oby to chyba nie do zniesienia, zbyt monotematyczne i hermetyczne. Poza tym bohaterami ksi\u0105\u017cki s\u0105 studenci II roku historii, a przecie\u017c studenckie \u017cycie, nawet wtedy, nie sk\u0142ada\u0142o si\u0119 wy\u0142\u0105cznie z konspirowania. Jak wszyscy m\u0142odzi ludzie, tak\u017ce ci, kt\u00f3rym przysz\u0142o \u017cy\u0107 w tamtych trudnych czasach, studenci z lat 80., a wi\u0119c i moi bohaterowie, przyja\u017ani\u0105 si\u0119, kochaj\u0105, zdradzaj\u0105, imprezuj\u0105, chodz\u0105 po g\u00f3rach, w\u0142\u00f3cz\u0105 po Krakowie, przesiaduj\u0105 w knajpach, chodz\u0105 do teatru, kina, bibliotek, czytaj\u0105 ksi\u0105\u017cki, gazety, dyskutuj\u0105 i k\u0142\u00f3c\u0105 si\u0119. Mam nadziej\u0119, \u017ce uda\u0142o mi si\u0119 w ksi\u0105\u017cce cho\u0107 troch\u0119 odda\u0107 klimat Krakowa pocz\u0105tku lat 80., gdzie trzeba by\u0142o sta\u0107 w kolejkach po papier toaletowy, a sukienki szy\u0142o si\u0119 z farbowanej w domu tetry na pieluchy.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy przyszed\u0142 Ci do g\u0142owy pomys\u0142 na t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pomys\u0142, \u017ceby napisa\u0107 jak\u0105\u015b opowie\u015b\u0107 z tamtego czasu pojawi\u0142 si\u0119 w mojej g\u0142owie do\u015b\u0107 dawno, jakie\u015b 10 lat temu, mo\u017ce nawet wcze\u015bniej. Nie przypuszcza\u0142am wtedy oczywi\u015bcie, \u017ce wyjdzie mi 780-stronicowa ceg\u0142a (\u015bmiech). Niestety, poza bardzo og\u00f3lnie zarysowan\u0105 postaci\u0105 g\u0142\u00f3wnej bohaterki, nie mia\u0142am wtedy pomys\u0142u na \u017caden w\u0105tek, nawet zarysu jakiej\u015b fabu\u0142y, jakiego\u015b \u201edziania si\u0119\u201d. W ko\u0144cu, po napisaniu trzech czy czterech stron stwierdzi\u0142am, \u017ce wida\u0107 nie dane mi zosta\u0107 prozaiczk\u0105 i \u017ce widocznie musz\u0119 si\u0119 ograniczy\u0107 do literatury faktu. Bo wcze\u015bniej razem z Berenik\u0105 Rewick\u0105 napisa\u0142y\u015bmy ksi\u0105\u017ck\u0119 z\u0142o\u017con\u0105 z wywiad\u00f3w z dzia\u0142aczkami podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego \u201eKobiety ma\u0142opolskiej Solidarno\u015bci\u201d, kt\u00f3ra nied\u0142ugo b\u0119dzie mia\u0142a drugie wydanie. I kiedy tak naprawd\u0119 ju\u017c zaczyna\u0142am zapomina\u0107 o pomy\u015ble na powie\u015b\u0107, to pewnego dnia rano, a by\u0142 to akurat pierwszy dzie\u0144 po \u015bmierci Kornela Morawieckiego, z kt\u00f3rym si\u0119 przyja\u017anili\u015bmy i z kt\u00f3rym uwielbia\u0142am dyskutowa\u0107 na r\u00f3\u017cne tematy, obudzi\u0142am si\u0119 i nagle \u201ezobaczy\u0142am\u201d ca\u0142\u0105 swoj\u0105 powie\u015b\u0107. Oczywi\u015bcie nie wszystkie sceny, ale wszystkie w\u0105tki i ca\u0142\u0105 fabu\u0142\u0119 powie\u015bci. Dlatego lubi\u0119 m\u00f3wi\u0107, \u017ce to Kornel wyprosi\u0142 dla mnie o taki dar, jak znalaz\u0142 si\u0119 ju\u017c przed obliczem \u015bwi\u0119tego Piotra.<\/p>\n\n\n\n

Rozumiem, \u017ce budowa\u0142a\u015b \u201eZimny wiatr\u201d w oparciu o w\u0142asne do\u015bwiadczenia?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u0142em akcji s\u0105 wydarzenia, w kt\u00f3rych rzeczywi\u015bcie bra\u0142am udzia\u0142: strajk w Collegium Novum, manifestacje 13 maja w Rynku G\u0142\u00f3wnym i 13 czerwca w okolicach \u201eArki Pana\u201d w Nowej Hucie, koncert \u201ePiwnicy pod Baranami\u201d u Dominikan\u00f3w, poranne msze dla student\u00f3w. Opisa\u0142am te\u017c takie zdarzenia, z kt\u00f3rych relacje s\u0142ysza\u0142am od znajomych \u2013 wizyta delegacji z gda\u0144skiej \u201eSolidarno\u015bci\u201d na stadionie \u201eHutnika\u201d, strajk na AGH i w kombinacie, milcz\u0105cy marsz 30 kwietnia. Poza tym w ksi\u0105\u017cce jest kilka scen, kt\u00f3re naprawd\u0119 mia\u0142y miejsce i sytuacji, kt\u00f3re rzeczywi\u015bcie mi si\u0119 przydarzy\u0142y, np. zabawna scena w jad\u0142odajni \u201eLudowa\u201d, zwanej wtedy przez wszystkich \u201eU Kapusty\u201d. Zreszt\u0105 kultowe w tamtych czasach, a dzi\u015b ju\u017c nieistniej\u0105ce i zapomniane lokale, odgrywaj\u0105 w tej powie\u015bci du\u017co rol\u0119. W og\u00f3le stara\u0142am si\u0119 (nie wiem, czy skutecznie), \u017ceby w \u201eZimnym wietrze\u201d powaga i dramatyzm tamtych dni przeplata\u0142y si\u0119 z humorystycznymi i nieco bardziej \u201elekkimi\u201d scenami, bo przecie\u017c tak w\u0142a\u015bnie uk\u0142ada si\u0119 \u017cycie, szczeg\u00f3lnie \u017cycie m\u0142odych ludzi, \u017ce smutek przeplata si\u0119 z rado\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u0119kuj\u0119 Ci bardzo za rozmow\u0119. Mam nadziej\u0119, \u017ce powie\u015b\u0107 znajdzie wielu m\u0142odych i starszych czytelnik\u00f3w.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z Magdalen\u0105 Maliszewsk\u0105, autork\u0105 \u201eZimnego wiatru\u201d rozmawia Aleksandra Polewska\u2013Wianecka. Takiej powie\u015bci na polskim rynku ksi\u0119garskim naprawd\u0119 jeszcze nie by\u0142o. Pocz\u0105tek stanu wojennego, podziemie studenckie, Krak\u00f3w, historia o kt\u00f3rej nie wolno m\u00f3wi\u0107, a do tego przyja\u017a\u0144, mi\u0142o\u015b\u0107, humor, w\u0105tki sensacyjne, a nawet kryminalne. Ksi\u0105\u017cka wci\u0105gaj\u0105ca i \u015bwie\u017ca jak mro\u017ane, grudniowe powietrze. Jest 13 grudnia 1981 roku.… Czytaj dalej ZIMNY WIATR<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":744,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[291],"tags":[284],"class_list":["post-742","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-24","tag-wywiad","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/742","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=742"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/742\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":745,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/742\/revisions\/745"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/744"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=742"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=742"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=742"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}