Nadrz\u0119dna zasada, co do kt\u00f3rej panuje pe\u0142ny konsensus w\u015br\u00f3d lekarzy, terapeut\u00f3w oraz przedstawicieli zawod\u00f3w medycznych, jest jasny \u2013 pacjent wymaga skutecznej ochrony przed nadu\u017cyciami, celowym wprowadzaniem w b\u0142\u0105d oraz osobami dzia\u0142aj\u0105cymi poza zakresem swoich kwalifikacji. Ta kwestia nie budzi spor\u00f3w. Kontrowersje pojawiaj\u0105 si\u0119 w momencie, gdy pod pretekstem ochrony zdrowia proponuje si\u0119 regulacje, kt\u00f3re mog\u0105 drastycznie ograniczy\u0107 autonomi\u0119 pacjenta do decydowania o wyborze metod wspomagaj\u0105cych terapi\u0119 oraz specjalist\u00f3w, kt\u00f3rym decyduje si\u0119 zaufa\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Dwa i p\u00f3\u0142 miesi\u0105ca trwa\u0142y w parlamencie prace nad projektem nowelizacji Ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, znanym opinii publicznej jako \u201eLex Szarlatan\u201d. Nowelizacja na prze\u0142omie lipca i sierpnia opu\u015bci\u0142a parlament i czeka obecnie na decyzj\u0119 Prezydenta RP, kt\u00f3r\u0105 dr Karol Nawrocki powinien podj\u0105\u0107 do 21 sierpnia 2026 roku.<\/p>\n\n\n\n
Za\u0142o\u017cenia projektu obejmuj\u0105 m.in. sformu\u0142owanie definicji \u201epraktyki pseudomedycznej\u201d, rozszerzenie uprawnie\u0144 Rzecznika Praw Pacjenta, a tak\u017ce wdro\u017cenie dotkliwych kar finansowych (si\u0119gaj\u0105cych 1 mln z\u0142) za procedury uznane \u2013 co istotne, arbitralnie przez samego Rzecznika \u2013 za godz\u0105ce w zbiorowe prawa pacjent\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Cho\u0107 intencja ustawodawcy zmierzaj\u0105ca do eliminacji nieuczciwych praktyk jest zrozumia\u0142a, kluczowe pozostaje pytanie: czy wdra\u017cane instrumenty prawne zrealizuj\u0105 ten cel bez naruszania wolno\u015bci obywatelskich oraz fundamentalnych zasad demokratycznego pa\u0144stwa prawa?<\/p>\n\n\n\n
Przypadek kliniczny<\/strong><\/p>\n\n\n\n Warto przeanalizowa\u0107 sytuacj\u0119 pacjentki od lat zmagaj\u0105cej si\u0119 z przewlek\u0142ym zapaleniem tarczycy (chorob\u0105 Hashimoto). Kobieta pozostaje pod sta\u0142\u0105 opiek\u0105 endokrynologa, przyjmuje przepisane farmaceutyki, suplementy diety oraz regularnie monitoruje parametry laboratoryjne. R\u00f3wnolegle modyfikuje model \u017cywienia, korzysta ze wsparcia fitoterapeuty, poddaje si\u0119 akupunkturze oraz wdra\u017ca techniki redukcji stresu.<\/p>\n\n\n\n Pacjentka nie porzuci\u0142a medycyny konwencjonalnej ani nie oczekuje nierealnych rezultat\u00f3w. D\u0105\u017cy jedynie do poprawy komfortu codziennego funkcjonowania.<\/p>\n\n\n\n Czy instytucje pa\u0144stwowe powinny limitowa\u0107 jej dost\u0119p do tego typu \u015bwiadcze\u0144? Zagadnienie to wykracza poza obszar medycyny komplementarnej \u2013 dotyczy fundamentalnego prawa ka\u017cdego cz\u0142owieka do stanowienia o w\u0142asnym zdrowiu i procesie terapeutycznym.<\/p>\n\n\n\n Podmiotowo\u015b\u0107 pacjenta w systemie ochrony zdrowia<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wsp\u00f3\u0142czesne paradygmaty medyczne coraz wyra\u017aniej akcentuj\u0105 model oparty na wsp\u00f3\u0142decydowaniu (shared decision-making<\/em>) pomi\u0119dzy pacjentem a personelem medycznym. Pacjent przestaje by\u0107 jedynie biernym obiektem procedur terapeutycznych, staj\u0105c si\u0119 autonomicznym partnerem procesu leczenia, wyposa\u017conym w prawo do pozyskiwania informacji oraz weryfikacji dost\u0119pnych opcji. Autonomia ta obejmuje r\u00f3wnie\u017c swobod\u0119 korzystania z alternatywnych form wsparcia dobrostanu fizycznego i psychicznego, o ile praktyki te pozostaj\u0105 w granicach obowi\u0105zuj\u0105cego porz\u0105dku prawnego i nie substytuuj\u0105 niezb\u0119dnej opieki allopatycznej.<\/p>\n\n\n\n Z tego wzgl\u0119du w licznych systemach zdrowotnych pa\u0144stw europejskich implementuje si\u0119 modele integruj\u0105ce medycyn\u0119 konwencjonaln\u0105 z wyselekcjonowanymi, bezpiecznymi metodami medycyny komplementarnej, co pozwala na zachowanie rygorystycznych standard\u00f3w bezpiecze\u0144stwa przy jednoczesnym poszanowaniu woli chorego.<\/p>\n\n\n\n Standardy procesu legislacyjnego a dialog spo\u0142eczny<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jednym z najbardziej kontrowersyjnych aspekt\u00f3w omawianych zmian pozostaje stopie\u0144 inkluzywno\u015bci debaty publicznej. Reprezentanci \u015brodowisk zwi\u0105zanych z medycyn\u0105 niekonwencjonaln\u0105 wielokrotnie deklarowali gotowo\u015b\u0107 do merytorycznego dialogu oraz partycypacji w pracach legislacyjnych. Wed\u0142ug oficjalnych relacji tych podmiot\u00f3w, realny udzia\u0142 w posiedzeniach komisji i podkomisji parlamentarnych zosta\u0142 im jednak w znacznej mierze uniemo\u017cliwiony. W rezultacie grupa zawodowa, kt\u00f3rej aktywno\u015b\u0107 ma podlega\u0107 bezpo\u015bredniej reglamentacji, zosta\u0142a pozbawiona mo\u017cliwo\u015bci pe\u0142nego zaprezentowania swoich racji.<\/p>\n\n\n\n Skal\u0119 spo\u0142ecznego rezonansu tego problemu obrazuje fakt, \u017ce w toku konsultacji do Biura Rzecznika Praw Pacjenta wp\u0142yn\u0119\u0142o ponad 4700 opinii i zastrze\u017ce\u0144 od terapeut\u00f3w, pacjent\u00f3w oraz organizacji pozarz\u0105dowych. Wolumen ten jednoznacznie dowodzi, \u017ce regulacja nie dotyczy niszowego marginesu rynku, lecz dotyka kwestii o istotnym znaczeniu spo\u0142ecznym. Niezale\u017cnie od oceny merytorycznej samej ustawy, kluczowe pozostaje pytanie o jako\u015b\u0107 stanowionego prawa, je\u015bli powstaje ono bez autentycznego wys\u0142uchania kluczowych interesariuszy.<\/p>\n\n\n\n Perspektywa mi\u0119dzynarodowa i wytyczne WHO<\/strong><\/p>\n\n\n\n Sygna\u0142y p\u0142yn\u0105ce z areny mi\u0119dzynarodowej r\u00f3wnie\u017c rzucaj\u0105 istotne \u015bwiat\u0142o na polski dyskurs. Organizacje takie jak EUROCAM oraz Traditional, Complementary and Integrative Healthcare Coalition<\/em> (TCIH) skierowa\u0142y oficjalny memoria\u0142 do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. W dokumencie tym, uznaj\u0105c nadrz\u0119dno\u015b\u0107 bezpiecze\u0144stwa pacjenta, jednoznacznie wskazano na konieczno\u015b\u0107 prowadzenia konstruktywnego dialogu z sektorem medycyny tradycyjnej i integracyjnej. Gremia te przypomnia\u0142y jednocze\u015bnie o zapisach Globalnej Strategii \u015awiatowej Organizacji Zdrowia (WHO) dotycz\u0105cej Medycyny Tradycyjnej na lata 2025\u20132034, kt\u00f3ra wprost rekomenduje pa\u0144stwom cz\u0142onkowskim odpowiedzialn\u0105 integracj\u0119 tych praktyk z narodowymi systemami ochrony zdrowia. Stanowisko to nie stanowi pr\u00f3by zablokowania reformy, lecz jest uniwersalnym apelem o zachowanie standard\u00f3w deliberatywnych.<\/p>\n\n\n\n Faza parlamentarna i wyzwania interpretacyjne<\/strong><\/p>\n\n\n\n Medialny termin \u201eLex Szarlatan\u201d ma charakter wy\u0142\u0105cznie publicystyczny. Akt uchwalony przez Sejm RP w 31 lipca 2026 roku nosi oficjaln\u0105 nazw\u0119: \u201eUstawa o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta\u201d<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Por\u00f3wnanie przyj\u0119tej wersji z pierwotnymi za\u0142o\u017ceniami pozwala stwierdzi\u0107, \u017ce ostateczny kszta\u0142t ustawy uleg\u0142 istotnej ewolucji, a cz\u0119\u015b\u0107 najbardziej kontrowersyjnych i rygorystycznych zapis\u00f3w zosta\u0142a wyeliminowana. Niemniej jednak w tek\u015bcie prawnym wci\u0105\u017c pozostaj\u0105 sformu\u0142owania o wysokim stopniu niedookre\u015blenia. Brak precyzji poj\u0119ciowej generuje ryzyko skrajnie rozbie\u017cnych interpretacji urz\u0119dniczych, co w konsekwencji mo\u017ce prowadzi\u0107 do nadmiernej, arbitralnej ingerencji organ\u00f3w pa\u0144stwowych w legaln\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105. To w\u0142a\u015bnie te ryzyka legislacyjne wymagaj\u0105 pilnej i rzetelnej analizy.<\/p>\n\n\n\n Aspekty normatywne budz\u0105ce w\u0105tpliwo\u015bci interpretacyjne<\/strong><\/p>\n\n\n\n Mimo systemowych korekt wprowadzonych na etapie prac legislacyjnych, ostateczny kszta\u0142t ustawy wci\u0105\u017c zawiera regulacje wymagaj\u0105ce precyzyjnej delimitacji. Postulat penalizacji oszustw, bezprawnego uzurpowania tytu\u0142\u00f3w zawodowych czy celowego wprowadzania pacjent\u00f3w w b\u0142\u0105d pozostaje bezdyskusyjny i wymaga stanowczej reakcji pa\u0144stwa. Jednak\u017ce przepisy ingeruj\u0105ce w konstytucyjne wolno\u015bci i prawa obywatelskie musz\u0105 bezwzgl\u0119dnie spe\u0142nia\u0107 standardy jednoznaczno\u015bci, proporcjonalno\u015bci oraz przewidywalno\u015bci operacyjnej.<\/p>\n\n\n\n 1. Kompetencje Rzecznika Praw Pacjenta a gwarancje procesowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nowelizacja istotnie rozszerza prerogatywy Rzecznika Praw Pacjenta (RPP), legitymuj\u0105c go do \u017c\u0105dania wszcz\u0119cia post\u0119powa\u0144 cywilnych oraz przyznaj\u0105c mu status zbli\u017cony do pozycji ustrojowej prokuratora. Cho\u0107 intencja wzmocnienia ochrony pacjent\u00f3w jest zasadna, zastrze\u017cenia budzi brak precyzyjnego okre\u015blenia granic i przes\u0142anek stosowania tych instrument\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n 2. Paradoks definicyjny \u201epraktyki pseudomedycznej\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ustawodawca zdefiniowa\u0142 praktyk\u0119 pseudomedyczn\u0105 jako udzielanie \u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych generuj\u0105cych ryzyko ci\u0119\u017ckiego uszczerbku na zdrowiu lub zgonu przez osob\u0119 nieposiadaj\u0105c\u0105 formalnego statusu wykonawcy zawodu medycznego.<\/p>\n\n\n\n Konstrukcja ta prowadzi jednak do istotnego paradoksu dwojakiej interpretacji. Literalna wyk\u0142adnia przepisu wskazuje, \u017ce o kryminalizacji czynu decyduje kryterium podmiotowe (status zawodowy sprawcy), a nie przedmiotowe (obiektywny stopie\u0144 zagro\u017cenia dla pacjenta). W konsekwencji identyczna czynno\u015b\u0107, nios\u0105ca to\u017csame ryzyko biotyczne, w \u015bwietle tej definicji traci status \u201epraktyki pseudomedycznej\u201d, je\u015bli zostanie podj\u0119ta przez osob\u0119 z formalnymi uprawnieniami medycznymi. Zagro\u017cenie dla zdrowia publicznego nie wynika z samego tytu\u0142u zawodowego, lecz z charakterystyki procedury, braku realnych kompetencji aplikacyjnych oraz niedope\u0142nienia procedur bezpiecze\u0144stwa. Norma ta wymaga pilnej rekonstrukcji w stron\u0119 odpowiedzialno\u015bci za wykonywanie czynno\u015bci medycznych bez wymaganych kwalifikacji, niezale\u017cnie od formalnego statusu wykonawcy.<\/p>\n\n\n\n 3. Klauzula generalna \u201eaktualnej wiedzy medycznej\u201d a dynamika nauki<\/strong><\/p>\n\n\n\n Najwi\u0119kszy obszar niepewno\u015bci prawnej generuje pos\u0142u\u017cenie si\u0119 nieostrym poj\u0119ciem \u201eaktualnej wiedzy medycznej\u201d. W tek\u015bcie prawnym zabrak\u0142o kluczowych element\u00f3w okre\u015blaj\u0105cych:<\/p>\n\n\n\n Podmiotu legitymowanego do autorytatywnego definiowania tego poj\u0119cia<\/p>\n\n\n\n Metodologii i kryteri\u00f3w ewaluacji standard\u00f3w naukowych<\/p>\n\n\n\n Katalogu wi\u0105\u017c\u0105cych \u017ar\u00f3de\u0142 dowodowych (evidence-based-medicine<\/em>)<\/p>\n\n\n\n Procedur rozstrzygania inherentnych w nauce konflikt\u00f3w paradygmat\u00f3w<\/p>\n\n\n\n Przepisy limituj\u0105ce wolno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 oraz wolno\u015b\u0107 wypowiedzi musz\u0105 bezwzgl\u0119dnie realizowa\u0107 konstytucyjn\u0105 zasad\u0119 okre\u015blono\u015bci (lex certa<\/em>). Tymczasem wiedza medyczna nie jest zbiorem dogmat\u00f3w statycznych \u2013 jej istot\u0105 jest ci\u0105g\u0142a ewolucja wcze\u015bniejszych za\u0142o\u017ce\u0144, publikacja nowych doniesie\u0144 klinicznych oraz zmiana konsensus\u00f3w naukowych.<\/p>\n\n\n\n Historia medycyny dostarcza w tym zakresie jednoznacznych dowod\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n Hormonalna terapia zast\u0119pcza (HTZ):<\/strong> Przez dekady rekomendowana w profilaktyce sercowo-naczyniowej, po publikacji wynik\u00f3w bada\u0144 Women\u2019s Health Initiative<\/em> z 2002 roku uleg\u0142a radykalnemu przewarto\u015bciowaniu.<\/p>\n\n\n\n Profilaktyka kwasem acetylosalicylowym (aspiryna):<\/strong> Powszechny niegdy\u015b standard prewencyjny u pacjent\u00f3w zdrowych zosta\u0142 drastycznie ograniczony z uwagi na przewag\u0119 ryzyka krwawie\u0144 nad korzy\u015bciami terapeutycznymi.<\/p>\n\n\n\n Etiologia choroby wrzodowej:<\/strong> Przypisywana pierwotnie czynnikom psychosomatycznym i dietetycznym, po odkryciu patogenu Helicobacter pylori<\/em> przez B. Marshalla i R. Warrena (nagrodzonym Nagrod\u0105 Nobla) zrewolucjonizowa\u0142a gastroenterologi\u0119.<\/p>\n\n\n\n Homeopatia<\/strong>: Jeszcze niedawno wyk\u0142adana na wydzia\u0142ach farmaceutycznych by\u0142ej Akademii Medycznej \u0142\u0105cznie ze specjalizacjami po zako\u0144czeniu studi\u00f3w, obecnie nieuznawana za EBM (w Polsce).<\/p>\n\n\n\n Wycofanie z zakresu terapii alergii (szczeg\u00f3lnie sezonowej) lek\u00f3w z grupy kromon\u00f3w<\/strong>: Bardzo warto\u015bciowe leki i praktycznie bez dzia\u0142a\u0144 ubocznych, niestety ze wzgl\u0119du na brak zrozumienia mechanizm\u00f3w ich dzia\u0142ania i nieprawid\u0142owe ordynowanie zosta\u0142y wycofane jako nieskuteczne w terapii alergii z podania doustnego i wziewnego.<\/p>\n\n\n\n Powy\u017csze paradygmaty dowodz\u0105, \u017ce prawo nie powinno opiera\u0107 odpowiedzialno\u015bci administracyjnej i karnej na poj\u0119ciu p\u0142ynnym, ewoluuj\u0105cym wraz z post\u0119pem badawczym. Ustawodawca powinien skoncentrowa\u0107 si\u0119 na penalizacji zachowa\u0144 daj\u0105cych si\u0119 obiektywnie zweryfikowa\u0107: celowym wprowadzaniu w b\u0142\u0105d, przypisywaniu metodom w\u0142a\u015bciwo\u015bci niepopartych faktami, sk\u0142adaniu bezpodstawnych obietnic eradykacji chor\u00f3b czy bezpo\u015brednim nara\u017ceniu pacjenta na szkod\u0119.<\/p>\n\n\n\n Nie si\u0142a argument\u00f3w, lecz decyzja administracyjna<\/p>\n\n\n\n Urz\u0105d Rzecznika Praw Pacjenta pe\u0142ni funkcje administracyjne, a nie eksperckie. Nie posiada on i z definicji posiada\u0107 nie mo\u017ce niezb\u0119dnych kompetencji merytorycznych, by arbitralnie rozs\u0105dza\u0107, kt\u00f3re teorie z zakresu farmakognozji, fitoterapii, toksykologii czy dietetyki s\u0105 aktualne, a kt\u00f3re przestarza\u0142e. Przekazanie tej instytucji prawa do weryfikacji wiedzy naukowej grozi przekszta\u0142ceniem merytorycznego dyskursu w autorytarn\u0105 egzekucj\u0119, gdzie o prawdzie decyduje nie si\u0142a argument\u00f3w, lecz decyzja administracyjna z rygorem natychmiastowej wykonalno\u015bci i wpisem do rejestru.<\/p>\n\n\n\n Wiedza nie nale\u017cy do nikogo na wy\u0142\u0105czno\u015b\u0107. Istot\u0105 nauki jest pe\u0142na swoboda w wyborze autorytet\u00f3w oraz wolno\u015b\u0107 tworzenia nowych teorii, koncepcji i hipotez. \u017baden urz\u0119dnik nawet z profesorskim tytu\u0142em nie ma prawa odg\u00f3rnie decydowa\u0107, \u017ce praca innego eksperta to \u201edezinformacja\u201d. Tworzenie jednoosobowego trybuna\u0142u do spraw prawdy naukowej niszczy otwart\u0105 dyskusj\u0119 i niszczy nauk\u0119 sam\u0105 w sobie.<\/p>\n\n\n\n 4. Sankcje skierowane w zakresie dezinformacji medycznej.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Najbardziej radykalne rozwi\u0105zania kryj\u0105 si\u0119 w rozdziale 13d projektu. Przepis art. 67zn uznaje za dezinformacj\u0119 medyczn\u0105 publiczne szerzenie k\u0142amstw dla zysku lub prywatnych korzy\u015bci. Dotyczy to zachwalania metod gro\u017anych dla zdrowia i sprzecznych z nauk\u0105, a tak\u017ce zniech\u0119cania do oficjalnego leczenia.<\/p>\n\n\n\n Wprowadzone narz\u0119dzia budz\u0105 jednak ogromne kontrowersje:<\/p>\n\n\n\n Internetowy rejestr k\u0142amc\u00f3w<\/strong> \u2013 Rzecznik stworzy otwart\u0105 dla ka\u017cdego baz\u0119 podmiot\u00f3w oskar\u017conych o manipulacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n Blokowanie witryn internetowych<\/strong> \u2013 Na \u017c\u0105danie Rzecznika firmy telekomunikacyjne w ci\u0105gu tygodnia przekieruj\u0105 ruch z zakazanej domeny na oficjaln\u0105 stron\u0119 z ostrze\u017ceniem.<\/p>\n\n\n\n Blokada stron i publiczny pr\u0119gierz prowokuj\u0105 do zadania pytania: czy walka z medyczn\u0105 dezinformacj\u0105 \u2013 jak si\u0119 wydaje \u2013 zagra\u017ca wolno\u015bci s\u0142owa?<\/p>\n\n\n\n To nie jest zwyk\u0142a walka z uzdrawiaczami. Odcinanie dost\u0119pu do stron i publiczne pi\u0119tnowanie uderzaj\u0105 bezpo\u015brednio w wolno\u015b\u0107 s\u0142owa oraz prawo do publikacji. Kluczowym problemem jest tu poj\u0119cie \u201eaktualnej wiedzy medycznej\u201d. Przepisy oddaj\u0105 pe\u0142n\u0105 w\u0142adz\u0119 nad interpretacj\u0105 tego terminu w r\u0119ce jednego urz\u0119dnika \u2013 Rzecznika Praw Pacjenta. To on sam zdecyduje, co jest naukow\u0105 prawd\u0105, a co fa\u0142szem.<\/p>\n\n\n\n Podsumowanie<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wype\u0142nianie obowi\u0105zku ochrony obywateli przed nadu\u017cyciami nie mo\u017ce odbywa\u0107 si\u0119 kosztem destabilizacji porz\u0105dku prawnego. Prawodawstwo musi pozosta\u0107 czytelne i przewidywalne \u2013 tylko wtedy gwarantuje realn\u0105 ochron\u0119 praw pacjenta przy jednoczesnym poszanowaniu konstytucyjnych fundament\u00f3w pa\u0144stwa prawa. Zasadniczy sprzeciw budzi natomiast segment normatywny dotycz\u0105cy przeciwdzia\u0142ania tzw. dezinformacji medycznej. W obecnym kszta\u0142cie legislacyjnym przepisy te konstytuuj\u0105 organ administracji pa\u0144stwowej jako arbitra prawdy naukowej. Przyznane Rzecznikowi Praw Pacjenta prerogatywy rozci\u0105gaj\u0105 si\u0119 na nadz\u00f3r nad tre\u015bciami publicznymi, wyk\u0142adami oraz publikacjami naukowymi, sankcjonuj\u0105c te dzia\u0142ania drastycznym instrumentem w postaci przymusowego przekierowywania domen internetowych.<\/p>\n\n\n\n Powierzanie ewaluacji \u201eaktualnej wiedzy medycznej\u201d instytucji urz\u0119dniczej, kt\u00f3ra ex definitione<\/em> nie dysponuje eksperckim aparatem badawczym \u2013 w szczeg\u00f3lno\u015bci w specyficznych realiach fitoterapii \u2013 rodzi ryzyko wprowadzenia cenzury prewencyjnej oraz monopolizacji dyskursu przez jeden paradygmat metodologiczny.<\/p>\n\n\n\n link do ustawy: https:\/\/orka.sejm.gov.pl\/opinie10.nsf\/nazwa\/2598_u\/$file\/2598_u.pdf<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Czy projekt nowelizacji okre\u015blany mianem \u201eLex Szarlatan\u201d realnie wp\u0142ynie na podniesienie poziomu bezpiecze\u0144stwa chorych? Bezpiecze\u0144stwo pacjenta jako priorytet Nadrz\u0119dna zasada, co do kt\u00f3rej panuje pe\u0142ny konsensus w\u015br\u00f3d lekarzy, terapeut\u00f3w oraz przedstawicieli zawod\u00f3w medycznych, jest jasny \u2013 pacjent wymaga skutecznej ochrony przed nadu\u017cyciami, celowym wprowadzaniem w b\u0142\u0105d oraz osobami dzia\u0142aj\u0105cymi poza zakresem swoich kwalifikacji. Ta kwestia… Czytaj dalej Ochrona pacjenta czy ograniczenie wolno\u015bci wyboru?<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":170,"featured_media":7380,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[420],"tags":[],"class_list":["post-7379","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-93","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7379","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/170"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7379"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7379\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7382,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7379\/revisions\/7382"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7380"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7379"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7379"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7379"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/A2-1024x476.jpg\")