{"id":7145,"date":"2026-07-15T16:26:11","date_gmt":"2026-07-15T14:26:11","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=7145"},"modified":"2026-07-15T16:26:11","modified_gmt":"2026-07-15T14:26:11","slug":"zostanie-nas-kilkanascie-milionow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=7145","title":{"rendered":"Zostanie nas kilkana\u015bcie milion\u00f3w?"},"content":{"rendered":"\n

Wywiad<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W poniedzia\u0142ek, 22 czerwca, w Warszawie pod patronatem Prezydenta Karola Nawrockiego odby\u0142a si\u0119 konferencja \u201ePoland Future Summit. Demografia \u2013 Bezpiecze\u0144stwo \u2013 Rozw\u00f3j\u201d. Spotka\u0142o si\u0119 grono wybitnych ekspert\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 diagnoz\u0105 i rekomendacjami zwi\u0105zanymi z kryzysem demograficznym, kt\u00f3ry w istotny spos\u00f3b os\u0142abia Polsk\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Joanna Krupska<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Joanna Krupska, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielka, wieloletni prezes, obecnie przewodnicz\u0105ca Rady Krajowej Zwi\u0105zku Du\u017cych Rodzin \u201eTrzy Plus\u201d, psycholog, psychoterapeuta, matka 7 dzieci, uczestnik konferencji \u2013 w rozmowie z Mart\u0105 Morawieck\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Marta Morawiecka: Zale\u017cy nam na zapoznaniu si\u0119 z tre\u015bci\u0105 najistotniejszych wniosk\u00f3w z konferencji. Jakie wysuni\u0119to postulaty?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Joanna Krupska: Wnioski poprzedzi\u0142a cz\u0119\u015b\u0107, kt\u00f3ra dotyczy\u0142a diagnozy. Warto powiedzie\u0107, \u017ce procesy wyludniania si\u0119 s\u0105 procesami globalnymi, kt\u00f3rym podlegaj\u0105 wszystkie kontynenty, w tym Europa i Polska. Te procesy w Polsce przebiegaj\u0105 bardzo gwa\u0142townie, pod tym wzgl\u0119dem por\u00f3wnuje si\u0119 Polsk\u0119 z Japoni\u0105 lub Kor\u0105 Po\u0142udniow\u0105, gdzie na jedn\u0105 kobiet\u0119 przypada mniej ni\u017c jedno dziecko.<\/p>\n\n\n\n

Czyli daleko poza perspektyw\u0105 zast\u0119powalno\u015bci pokole\u0144?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bardzo daleko, perspektywa zast\u0119powalno\u015bci pokole\u0144 to 2,1 dziecka na kobiet\u0119. W Polsce taki wsp\u00f3\u0142czynnik mia\u0142 miejsce w 1989 roku i od tamtego czasu zacz\u0105\u0142 spada\u0107 i spada dot\u0105d: w 2024 roku mieli\u015bmy wsp\u00f3\u0142czynnik 1,099, a w 2025 by\u0142o to 1,068. Nak\u0142ada si\u0119 na to fakt, \u017ce depopulacja w Polsce toczy si\u0119 ju\u017c od dziesi\u0119cioleci, w zwi\u0105zku z czym mamy mniejsz\u0105 kohort\u0119 kobiet w wieku rozrodczym \u2013 tak\u017ce z tego powodu liczba rodz\u0105cych si\u0119 dzieci jest coraz mniejsza.<\/p>\n\n\n\n

Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c baza, w oparciu o kt\u00f3r\u0105 mamy szans\u0119 spodziewa\u0107 si\u0119 kolejnego pokolenia Polak\u00f3w, kurczy si\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Baza si\u0119 kurczy, a z kolei te kobiety, kt\u00f3re maj\u0105 dzieci, maj\u0105 ich bardzo ma\u0142o. Liczb\u0119 ludno\u015bci Polski do 2100 roku prognozuje si\u0119 na 15 do 20 milion\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Dramatyczne prognozy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Co wi\u0119cej, niski wsp\u00f3\u0142czynnik dzietno\u015bci wi\u0105\u017ce si\u0119 z wysok\u0105 w Polsce bezdzietno\u015bci\u0105: 30% kobiet ponad 40-letnich w Polsce nie ma dzieci.<\/p>\n\n\n\n

Strasznie smutne.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

To jest jedna z przyczyn. Drugie zjawisko to jest zjawisko ma\u0142ej dzietno\u015bci, 54% tych rodzin, kt\u00f3re maj\u0105 dzieci, ma tylko jedno dziecko. Kolejna przyczyna: trudno\u015bci w dobieraniu si\u0119 par i zawi\u0105zywaniu satysfakcjonuj\u0105cych, trwa\u0142ych zwi\u0105zk\u00f3w. Obecnie 40% m\u0142odych ludzi do 35. roku \u017cycia w og\u00f3le nie jest w zwi\u0105zkach, \u017cyje samotnie, nie mieszka z kimkolwiek, ewentualnie z rodzin\u0105 pochodzenia.<\/p>\n\n\n\n

Plaga samotno\u015bci.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tak, mamy epidemi\u0119 samotno\u015bci oraz trudno\u015bci w relacjach w og\u00f3le. Bo z kolei te pary, kt\u00f3re si\u0119 zawi\u0105zuj\u0105 \u2013 zwi\u0105zki ma\u0142\u017ce\u0144skie \u2013 spory ich procent ulega rozpadowi, czyli samo utrzymanie zwi\u0105zku jest r\u00f3wnie\u017c trudne dla wielu os\u00f3b. Na konferencji zg\u0142\u0119biali\u015bmy problemy diagnostyczne, zastanawiali\u015bmy si\u0119 nad przyczynami, ale tak\u017ce oczywi\u015bcie pr\u00f3bowali\u015bmy odpowiada\u0107 na pytanie, kt\u00f3re Ty zada\u0142a\u015b, co z tym mo\u017cna zrobi\u0107?<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli mog\u0119 dopyta\u0107. Ciekawi mnie, w jakim stopniu podlegamy trendowi og\u00f3lno\u015bwiatowemu, a w jakim mo\u017cemy wi\u0105za\u0107 nasze po\u0142o\u017cenie z okresem transformacji ustrojowej oraz indywidualistycznym modelem rozwoju polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na pewno depopulacja jest to zjawisko globalne. Przytocz\u0119 interesuj\u0105ce dane: na wszystkich kontynentach wsp\u00f3\u0142czynnik dzietno\u015bci spada od d\u0142u\u017cszego czasu, w\u0142a\u015bciwie pocz\u0105wszy od lat 60. Jedynym kontynentem, kt\u00f3ry znacz\u0105co si\u0119 wci\u0105\u017c rozmna\u017ca jest Afryka, gdzie te\u017c ten wsp\u00f3\u0142czynnik dzietno\u015bci \u2013 kt\u00f3ry w latach 80. wynosi\u0142 prawie siedmioro dzieci na jedn\u0105 kobiet\u0119 \u2013 zacz\u0105\u0142 spada\u0107. W tej chwili w Afryce rodzi si\u0119 czworo dzieci na jedn\u0105 kobiet\u0119, przy czym nadal wsp\u00f3\u0142czynnik rok do roku spada. Ale jest to jedyny kontynent, w kt\u00f3rym wsp\u00f3\u0142czynnik dzietno\u015bci wynosi powy\u017cej zast\u0119powalno\u015bci pokole\u0144. Dla przyk\u0142adu, prognozuje si\u0119, \u017ce do 2100 roku Unia Europejska zmniejszy liczebno\u015b\u0107 os\u00f3b o 35%, czyli w tej chwili to jest 445 mln, a b\u0119dzie 289 mln.<\/p>\n\n\n\n

Drastyczny spadek.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Du\u017cy spadek. W Stanach Zjednoczonych prognozuje si\u0119 spadek tylko o 2%. W Chinach prognozuje si\u0119 spadek o 66%, z 1,426 mln pozostanie tylko 490 mln, czyli liczba ludno\u015bci por\u00f3wnywalna ze Stanami Zjednoczonymi. R\u00f3wnie\u017c w Japonii prognozuje si\u0119 wysoki 55% spadek. W Korei Po\u0142udniowej a\u017c 70% spadek z 52 mln do 16 mln.<\/p>\n\n\n\n

Nies\u0142ychany.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W Indiach nie prognozuje si\u0119 spadku. Tu jest zast\u0119powalno\u015b\u0107 pokole\u0144, ale te\u017c ju\u017c nie wzrost. Lekki tylko ubytek ludno\u015bci, 5 mln. W Rosji prognozuje si\u0119 50% spadek ludno\u015bci ze 145 mln do 73 mln. W Polsce ten spadek si\u0119 prognozuje na 55%, czyli z obecnych 38 do oko\u0142o 17 mln. Tak\u017ce w Ukrainie bardzo wysoki spadek: z 44 mln do 11 mln.<\/p>\n\n\n\n

Jak wida\u0107 spadki s\u0105 w r\u00f3\u017cnych miejscach bardzo r\u00f3\u017cne, ale w Polsce nale\u017c\u0105 do najwi\u0119kszych \u2013 zmniejszymy si\u0119 o ponad po\u0142ow\u0119. Por\u00f3wnuje si\u0119 to z Chinami i z Kore\u0105 Po\u0142udniow\u0105 z tego wzgl\u0119du, \u017ce w tych krajach, w tym tak\u017ce w naszym \u2013 nast\u0105pi\u0142a, obok gwa\u0142townego zmniejszenia liczby rodz\u0105cych si\u0119 dzieci, bardzo gwa\u0142towna zmiana poziomu zamo\u017cno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Polska by\u0142a krajem biednym i bardzo szybko sta\u0142a si\u0119 krajem o wysokiej konsumpcji. Podobnie dzia\u0142o si\u0119 w Japonii i Korei Po\u0142udniowej. Wydaje si\u0119 interesuj\u0105ca teza, \u017ce tam, gdzie jest najg\u0142\u0119bszy spadek, wyst\u0105pi\u0142 bardzo du\u017cy, gwa\u0142towny skok zamo\u017cno\u015bci ludno\u015bci i \u017ce mo\u017ce to si\u0119 w jaki\u015b spos\u00f3b jedno z drugim wi\u0105za\u0107.<\/p>\n\n\n\n

W\u015br\u00f3d przyczyn obni\u017caj\u0105cej si\u0119 dzietno\u015bci pojawia si\u0119 teza dotycz\u0105ca trudno\u015bci relacyjnych, samotno\u015bci i nieumiej\u0119tno\u015bci tworzenia si\u0119 zwi\u0105zk\u00f3w oraz utrzymywania tych zwi\u0105zk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Wydaje si\u0119, \u017ce ta kwestia wi\u0105\u017ce si\u0119 \u015bci\u015ble z modelami kulturowymi, a nie wy\u0142\u0105cznie z poziomem zamo\u017cno\u015bci.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tak, to jest wieloczynnikowe zjawisko, bardzo wieloczynnikowe, w kt\u00f3rym elementy ekonomiczne polityki rodzinnej, poziomu zamo\u017cno\u015bci splataj\u0105 si\u0119 z czynnikami kulturowymi. Ciekawe by\u0142o badanie kobiet bezdzietnych, kt\u00f3rym zadawano pytanie o przyczyny tego, \u017ce nie maj\u0105 dzieci. Pomijaj\u0105c problemy zwi\u0105zane z bezp\u0142odno\u015bci\u0105 \u2013 kt\u00f3re s\u0105 statystycznie na poziomie 5% (niep\u0142odno\u015b\u0107 jest szersz\u0105 kategori\u0105 i jest pokonywalna) okaza\u0142o si\u0119, \u017ce kobiety m\u00f3wi\u0142y przede wszystkim o tym, \u017ce nie znalaz\u0142y odpowiedniego partnera.<\/p>\n\n\n\n

W tym kontek\u015bcie podkre\u015bla si\u0119 kwestie \u2013 po pierwsze \u2013 migracji wewn\u0119trznych. W Polsce mamy bardzo du\u017c\u0105 migracj\u0119 kobiet do miast i pozostawanie m\u0119\u017cczyzn na wsi. Wi\u0119c tu jest nier\u00f3wnowaga. Po drugie \u2013 problemem jest \u201eluka edukacyjna\u201d. Wed\u0142ug danych OECD w Polsce w grupie wiekowej 25-34 lata wy\u017csze wykszta\u0142cenie ma 56% kobiet i tylko 37% m\u0119\u017cczyzn. M\u0119\u017cczyzn wykszta\u0142conych jest prawie o 20 punkt\u00f3w procentowych mniej. A poniewa\u017c przy zawieraniu zwi\u0105zk\u00f3w jest statystycznie taka regu\u0142a, \u017ce kobieta chce wej\u015b\u0107 w zwi\u0105zek z m\u0119\u017cczyzn\u0105 co najmniej tak wykszta\u0142conym, b\u0105d\u017a co najmniej tak zarabiaj\u0105cym jak ona, wobec tego mo\u017ce si\u0119 tak zdarza\u0107, zw\u0142aszcza w miastach, \u017ce ona nie znajdzie w\u0142a\u015bciwego partnera, bo tych m\u0119\u017cczyzn wysoko wykszta\u0142conych jest du\u017co mniej. Z kolei na wsi m\u0119\u017cczy\u017ani mog\u0105 mie\u0107 problem ze znalezieniem partnerki.<\/p>\n\n\n\n

Tak, to jest czytelny mechanizm. A prosz\u0119 powiedzie\u0107, czy znale\u017ali\u015bcie w toku dyskusji jakie\u015b remedium?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pomys\u0142\u00f3w na remedium jest wiele. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce takim wsp\u00f3lnym mianownikiem jest wzrastaj\u0105ca \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce nale\u017cy zrobi\u0107 wszystko, \u017ceby odwr\u00f3ci\u0107 ten trend. Pa\u0144stwo mo\u017ce uruchamia\u0107 r\u00f3\u017cne prorodzinne mechanizmy. W ostatnich dw\u00f3ch latach ukaza\u0142y si\u0119 znakomite ksi\u0105\u017cki: \u201eDemografia jest przysz\u0142o\u015bci\u0105\u201d Mateusza \u0141akomego oraz ksi\u0105\u017cka Bartosza Marczuka i Micha\u0142a Kota \u201eJak unikn\u0105\u0107 demograficznej katastrofy\u201d. Tam s\u0105 dziesi\u0105tki recept, jak mo\u017cna by by\u0142o sprawi\u0107, \u017ceby polityka pa\u0144stwa by\u0142a bardziej korzystna dla rodzin, \u017ceby prze\u0142ama\u0107 wewn\u0119trzny kryzys demograficzny \u2013 na pewno trzeba skierowa\u0107 wszystkie mo\u017cliwe polityki na rodzin\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsza rzecz \u2013 likwidacja mechanizm\u00f3w, kt\u00f3re zniech\u0119caj\u0105 ekonomicznie do zawierania ma\u0142\u017ce\u0144stwa, do trwania w ma\u0142\u017ce\u0144stwach i do wychowywania dzieci. Dot\u0105d narz\u0119dzia polityki rodzinnej czy polityk spo\u0142ecznych uznaj\u0105 za podmiot \u2013 osob\u0119, jednostk\u0119 indywidualn\u0105. Trzeba przekierowa\u0107 my\u015blenie ekonomiczne w kierunku tworzenia narz\u0119dzi, kt\u00f3rych podmiotem jest rodzina.<\/p>\n\n\n\n

Wymie\u0144my ich kilka.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Do nich nale\u017cy na przyk\u0142ad system emerytalny, w kt\u00f3rym dzietno\u015b\u0107 jest finansowo karana, poniewa\u017c kobiety, kt\u00f3re pozostaj\u0105 na rynku pracy bez przerw, mog\u0105 wypracowa\u0107 emerytury wy\u017csze ni\u017c te kobiety, kt\u00f3re sp\u0119dzaj\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swojego \u017cycia pracuj\u0105c jako matki w domu, wychowuj\u0105c dzieci. To jest pierwszy obszar niesprawiedliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Rozwi\u0105zaniem by\u0142oby stworzenie takiego systemu, w kt\u00f3rym op\u0142aca\u0142oby si\u0119 mie\u0107 dziecko, kt\u00f3ry uwzgl\u0119dnia\u0142by r\u00f3wnie\u017c opr\u00f3cz rynku pracy, opr\u00f3cz sta\u017cu pracy, wychowywanie swoich dzieci. Pomys\u0142em dyskutowanym na konferencji by\u0142 taki mechanizm, w kt\u00f3rym procent sk\u0142adki \u2013 np. 10% \u2013 pracuj\u0105cy obywatel m\u00f3g\u0142by odprowadza\u0107 bezpo\u015brednio na swoich rodzic\u00f3w. Wtedy rodzic otrzymywa\u0142by wi\u0119ksz\u0105 emerytur\u0119, poniewa\u017c jego pracuj\u0105ce dziecko cz\u0119\u015b\u0107 sk\u0142adki odprowadza\u0142oby na niego. Je\u015bli wychowa\u0142 jedno dziecko, by\u0142oby to 10%, je\u015bli pi\u0119cioro, by\u0142oby to 50%. Im wi\u0119cej dzieci, tym wi\u0119kszy procent otrzymywa\u0142by rodzic.<\/p>\n\n\n\n

Tak, pi\u0119kny mechanizm.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

To jest mechanizm, kt\u00f3ry wprowadzi\u0142a S\u0142owacja i Czechy, ale te\u017c Finlandia. To jest bardzo ciekawe, ekonomiczne po\u0142\u0105czenie rodzicielstwa z dzietno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Trzeba zauwa\u017cy\u0107, \u017ce system emerytalny wprowadzony przez Bismarcka, jakby rozbija\u0142 wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015b\u0107 pokole\u0144. Kiedy\u015b by\u0142o tak, \u017ce jak si\u0119 urodzi\u0142o wi\u0119cej dzieci, to oczywi\u015bcie by\u0142 koszt, ale on by\u0142 inwestycj\u0105 na staro\u015b\u0107, poniewa\u017c im by\u0142o wi\u0119cej dzieci, to tym wi\u0119ksze zabezpieczenie. Mo\u017cna si\u0119 by\u0142o bardziej bezpiecznie czu\u0107 na staro\u015b\u0107, bo dzieci utrzymywa\u0142y swoich rodzic\u00f3w. To by\u0142a naturalna konstrukcja zale\u017cno\u015bci w rodzinie: ja daj\u0119 moim dzieciom, ale te\u017c otrzymuj\u0119 na staro\u015b\u0107 od nich utrzymanie.<\/p>\n\n\n\n

System emerytalny to odwr\u00f3ci\u0142. Im wi\u0119cej mam dzieci, tym mniej bezpiecznie czuj\u0119 si\u0119 na staro\u015b\u0107, a tym bardziej bezpiecznie czuj\u0105 si\u0119 te osoby, kt\u00f3re nie maj\u0105 dzieci, bo to one w wi\u0119kszym stopniu zbieraj\u0105 owoc tej inwestycji, jakiej dokonuj\u0105 rodzice. Chodzi\u0142oby o to, \u017ceby z powrotem przywr\u00f3ci\u0107 tak\u0105 naturalno\u015b\u0107 rodziny, naturalno\u015b\u0107 wymiany rodzinnej. Je\u017celi powi\u0105\u017cemy emerytur\u0119 z prac\u0105 swoich dzieci, to przywracamy naturaln\u0105 homeostaz\u0119 rodziny.<\/p>\n\n\n\n

Jest wtedy co\u015b w rodzaju takiej pi\u0119knej samowystarczalno\u015bci tej rodziny.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na dodatek to mo\u017ce by\u0107 motywacja do tego, \u017ceby dzieci pracowa\u0142y w Polsce i \u017ceby w og\u00f3le pracowa\u0142y, \u017ceby lepiej zarabia\u0142y. Czyli rodzic ma sw\u00f3j interes w tym, \u017ceby dobrze wykszta\u0142ci\u0107 dziecko i \u017ceby zatrzyma\u0107 je w Polsce, bo b\u0119dzie mia\u0142 wy\u017csz\u0105 emerytur\u0119. O tym te\u017c by\u0142a mowa na konferencji.<\/p>\n\n\n\n

Jest jeszcze jakie\u015b inne narz\u0119dzie, kt\u00f3rego beneficjentem by\u0142aby rodzina a nie tylko jednostka?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tak, \u015bwietnym przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 rodzinne rozliczenie podatkowe. Wsp\u00f3lne rozliczenie w obecnym polskim systemie rozliczania podatk\u00f3w mo\u017ce dotyczy\u0107 albo ma\u0142\u017conk\u00f3w albo samotnego rodzica z dzie\u0107mi. Taki system wprowadza niesprawiedliwo\u015b\u0107 wobec ma\u0142\u017ce\u0144stw wychowuj\u0105cych dzieci i czyni z ma\u0142\u017ce\u0144stwa formalnie zawieranego instytucj\u0119, do kt\u00f3rej trzeba dop\u0142aca\u0107 w formie podatkowej. Wprowadzenie w 2004 roku mechanizmu mo\u017cliwo\u015bci rozliczania si\u0119 podatkowego samotnych rodzic\u00f3w z dzieckiem \u2013 to jest bardzo ciekawe \u2013spowodowa\u0142o, \u017ce nagle w ci\u0105gu 9 miesi\u0119cy o 200% wzros\u0142a liczba separacji oraz o 25% liczba rozwod\u00f3w. Wiele os\u00f3b zauwa\u017cy\u0142o, \u017ce je\u015bli si\u0119 odseparuj\u0105 lub rozwiod\u0105 i b\u0119d\u0105 samotnie wychowywa\u0107 dzieci, to na tym skorzystaj\u0105 podatkowo. Zw\u0142aszcza kiedy dzieci w rodzinie jest wi\u0119cej, na separacji lub rozwodzie mo\u017cna skorzysta\u0107 o dobrych kilka tysi\u0119cy z\u0142otych rocznie. Swego czasu z m\u0119\u017cem zauwa\u017cyli\u015bmy, \u017ce za samo trwanie w ma\u0142\u017ce\u0144stwie dop\u0142acamy naszemu Pa\u0144stwu oko\u0142o siedem tysi\u0119cy rocznie! Gdyby\u015bmy si\u0119 rozwiedli, mieliby\u015bmy wakacje dla ca\u0142ej rodziny!<\/p>\n\n\n\n

Jest to mechanizm, kt\u00f3ry \u2013 opr\u00f3cz tego, \u017ce istnieje kulturowy trend, kt\u00f3ry os\u0142abia instytucje ma\u0142\u017ce\u0144stwa \u2013 do tego si\u0119 jeszcze finansowo dok\u0142ada. A zw\u0142aszcza jest krzywdz\u0105cy dla rodzin wielodzietnych, w kt\u00f3rych opodatkowuje si\u0119 doch\u00f3d pracuj\u0105cego rodzica lub rodzic\u00f3w przed podzieleniem na du\u017c\u0105 liczb\u0119 cz\u0142onk\u00f3w rodziny.<\/p>\n\n\n\n

We Francji funkcjonuje od dziesi\u0119cioleci rozwi\u0105zanie zwane ilorazem rodzinnym. W systemie podatkowym podmiotem staje si\u0119 nie pracownik, tylko rodzina. Rozliczamy rodzin\u0119. Ka\u017cde dziecko jest liczone jako po\u0142owa osoby i dopiero po podziale na liczb\u0119 os\u00f3b opodatkowujemy doch\u00f3d rodzinny. To jest mechanizm, kt\u00f3ry si\u0119 sprawdzi\u0142 we Francji. On oczywi\u015bcie w Polsce wymaga\u0142by du\u017cej przebudowy ca\u0142ego systemu obecnych \u015bwiadcze\u0144 i udogodnie\u0144 podatkowych. Ale uwa\u017camy, \u017ce ten mechanizm jest sprawiedliwy w stosunku do wszystkich rodzaj\u00f3w rodziny. W tym likwiduje dyskryminacj\u0119 formalnie zawartych ma\u0142\u017ce\u0144stw.<\/p>\n\n\n\n

Na konferencji sporo by\u0142o mowy tak\u017ce o kolejnym takim mechanizmie, kt\u00f3ry traktuje rodzin\u0119 jako podmiot. To jest o mechanizmie zwanym demeny voting<\/em>, czyli zasada rodzinnego g\u0142osowania. To oznacza, \u017ce rodzice dzieci do osiemnastego roku \u017cycia mieliby prawo do tego, \u017ceby zag\u0142osowa\u0107 za swoje dzieci. Ka\u017cdy z rodzic\u00f3w otrzymywa\u0142by p\u00f3\u0142 g\u0142osu za dziecko.<\/p>\n\n\n\n

Niesamowite. Czy gdziekolwiek na \u015bwiecie funkcjonuje ten mechanizm?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mogliby\u015bmy by\u0107 pierwsi, ale ten mechanizm by\u0142 bardzo powa\u017cnie dyskutowany w parlamencie niemieckim i japo\u0144skim. Ten mechanizm bierze pod uwag\u0119 to, co si\u0119 b\u0119dzie w przysz\u0142o\u015bci w Polsce dzia\u0142o, czyli problem ogromnej nier\u00f3wnowagi pokole\u0144. B\u0119dziemy spo\u0142ecze\u0144stwem, w kt\u00f3rym coraz mniejszym procentem b\u0119d\u0105 m\u0142ode rodziny, a coraz wi\u0119kszym b\u0119dzie spo\u0142ecze\u0144stwo os\u00f3b starszych. I to jest mechanizm, kt\u00f3ry mo\u017ce nas ochroni\u0107 przed gerontokracj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Poruszane by\u0142y tak\u017ce inne zagadnienia. M\u00f3wi\u0142o si\u0119 o problematyce mieszkaniowej jako zwi\u0105zanej \u015bci\u015ble z polityk\u0105 rodzinn\u0105 \u2013 o tym, \u017ce \u017caden z dotychczasowych program\u00f3w mieszkaniowych nie by\u0142 prodemograficzny i nie uwzgl\u0119dnia\u0142 zjawiska dzietno\u015bci czy wielodzietno\u015bci. A przecie\u017c to bardzo wa\u017cny czynnik wp\u0142ywaj\u0105cy na decyzje o powi\u0119kszaniu rodziny. Ciekawy by\u0142 tak\u017ce w\u0105tek zwracaj\u0105cy uwag\u0119 na 22-milionow\u0105 diaspor\u0119 polsk\u0105 w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata, by stworzy\u0107 system zach\u0119t do powrotu Polak\u00f3w do Polski.<\/p>\n\n\n\n

Ciekawa jestem, czy kto\u015b dostrzeg\u0142, \u017ce w\u015br\u00f3d os\u00f3b wierz\u0105cych podej\u015bcie do kwestii zak\u0142adania rodziny i dzietno\u015bci wygl\u0105da lepiej ni\u017c w\u015br\u00f3d os\u00f3b niewierz\u0105cych?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

To jest te\u017c z\u0142o\u017cony problem. Z bada\u0144 naszego Zwi\u0105zku wynika, \u017ce 96% tworz\u0105cych rodziny wielodzietne okre\u015bla si\u0119 jako osoby religijne. Oko\u0142o po\u0142owy z nich nie praktykuje albo praktykuje z rzadka, ale tylko 4% okre\u015bla si\u0119 jako osoby niereligijne. Czyli mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce w Polsce wielodzietno\u015b\u0107 \u0142\u0105czy si\u0119 z religijno\u015bci\u0105. Ale, \u017ceby skomplikowa\u0107 obraz tej zale\u017cno\u015bci, bardzo ciekawym dla mnie przypadkiem jest przypadek spo\u0142ecze\u0144stwa czeskiego, kt\u00f3re jest og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c areligijne. Tam, wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b to s\u0105 osoby niewierz\u0105ce. A wsp\u00f3\u0142czynnik dzietno\u015bci jest du\u017co wy\u017cszy ni\u017c w Polsce.<\/p>\n\n\n\n

To interesuj\u0105ce.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Czesi mieli bardzo niski, najni\u017cszy w UE procent dzieci w opiece instytucjonalnej \u2013 w 2020 roku 4%. Bardzo silnie nakierowane transfery na pierwsze lata \u017cycia i mo\u017cliwo\u015b\u0107 pozostawania kobiety w domu. Czechy, tak jak inne pa\u0144stwa UE, zacz\u0119\u0142y realizowa\u0107 \u201eCele Barcelo\u0144skie\u201d zobowi\u0105zuj\u0105ce do obj\u0119cia 33% a obecnie 45% dzieci do lat trzech opiek\u0105 instytucjonaln\u0105. Od 2021 roku zmieniono nazw\u0119 grup dzieci\u0119cych na \u017c\u0142obki oraz przyj\u0119to ustaw\u0119 zak\u0142adaj\u0105c\u0105 finansowanie tych plac\u00f3wek z bud\u017cetu pa\u0144stwa. Jednocze\u015bnie obserwujemy, \u017ce wsp\u00f3\u0142czynnik dzietno\u015bci zacz\u0105\u0142 si\u0119 zmniejsza\u0107: nast\u0105pi\u0142 spadek z poziomu 1,83 w 2021 roku (drugi najwy\u017cszy wska\u017anik w UE po Francji), do 1,37 w 2024 roku. Nie umiemy jednoznacznie okre\u015bli\u0107, gdzie jest przyczyna. Ale jest tu zbie\u017cno\u015b\u0107, kt\u00f3ra te\u017c mo\u017ce dawa\u0107 do my\u015blenia.<\/p>\n\n\n\n

Prosz\u0119 powiedzie\u0107, czy kt\u00f3ra\u015b z instytucji pa\u0144stwa wydawa\u0142a si\u0119 zainteresowana debat\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Konferencja zosta\u0142a zorganizowana przez Centrum Strategii Rozwojowych przy wsp\u00f3\u0142pracy z Kancelari\u0105 Prezydenta RP. Spotkali si\u0119 na niej uznani stratedzy i eksperci ze Stan\u00f3w Zjednoczonych oraz kraj\u00f3w europejskich, przedstawiciele ambasad wielu pa\u0144stw oraz polscy decydenci, przedsi\u0119biorcy, naukowcy, przedstawiciele instytucji pozarz\u0105dowych.<\/strong> By\u0142 r\u00f3wnie\u017c obecny Pan Prezydent Karol Nawrocki. W odniesieniu do problematyki demograficznej powiedzia\u0142: \u201eTo jest troska w\u0142adz pa\u0144stwa polskiego, a z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 Prezydenta RP, \u017ce rodzin\u0119 chcemy stawia\u0107 na pierwszym miejscu, jako najwa\u017cniejsz\u0105 kom\u00f3rk\u0119, pierwsz\u0105 kom\u00f3rk\u0119 spo\u0142eczn\u0105\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Miejmy nadziej\u0119, \u017ce powstanie jaka\u015b publikacja, podsumowuj\u0105ca wnioski z tej konferencji. Bardzo dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dzi\u0119kuj\u0119. Dobrego dnia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wywiad W poniedzia\u0142ek, 22 czerwca, w Warszawie pod patronatem Prezydenta Karola Nawrockiego odby\u0142a si\u0119 konferencja \u201ePoland Future Summit. Demografia \u2013 Bezpiecze\u0144stwo \u2013 Rozw\u00f3j\u201d. Spotka\u0142o si\u0119 grono wybitnych ekspert\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 diagnoz\u0105 i rekomendacjami zwi\u0105zanymi z kryzysem demograficznym, kt\u00f3ry w istotny spos\u00f3b os\u0142abia Polsk\u0119. Joanna Krupska, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielka, wieloletni prezes, obecnie przewodnicz\u0105ca Rady Krajowej Zwi\u0105zku Du\u017cych Rodzin… Czytaj dalej Zostanie nas kilkana\u015bcie milion\u00f3w?<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7146,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[418],"tags":[],"class_list":["post-7145","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-91","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7145","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7145"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7145\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7148,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7145\/revisions\/7148"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7146"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7145"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7145"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7145"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}