Wszyscy chcieliby\u015bmy \u017cyczy\u0107 Polsce, naszemu pa\u0144stwu i narodowi kolejnych 100, a nawet 1000 lat w pokoju, dobrobycie i wielko\u015bci \u2013 to oczywiste i naturalne. Ale jak zoperacjonalizowa\u0107 te dobre intencje i przekszta\u0142ci\u0107 je w konkretne projekty, kt\u00f3re pozwol\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107 tak ambitne cele? Jak m\u0105drze sformu\u0142owa\u0107 realistyczne plany na przysz\u0142o\u015b\u0107, aby mog\u0142y si\u0119 faktycznie spe\u0142ni\u0107 wysi\u0142kiem naszym i kolejnych pokole\u0144?<\/p>\n\n\n\n
Szeroko poj\u0119te my\u015blenie czy te\u017c planowanie strategiczne w d\u0142ugiej perspektywie jest w Polsce niestety ekskluzywn\u0105 rzadko\u015bci\u0105. Zdarzaj\u0105 si\u0119 niekiedy r\u00f3\u017cnego rodzaju raporty i konferencje lub pojedyncze g\u0142osy w debacie o przysz\u0142o\u015bci podejmuj\u0105ce pr\u00f3b\u0119 wyobra\u017cenia sobie sytuacji Polski za 30 lub 50 lat, niemniej jednak s\u0105 to przewa\u017cnie albo dzia\u0142ania o charakterze quasi futurologicznym, albo inicjatywy obejmuj\u0105ce jedynie jaki\u015b wycinek rzeczywisto\u015bci. Kompleksowej, dalekosi\u0119\u017cnej i zdyscyplinowanej intelektualnie refleksji na ten wa\u017cny temat jest niestety bardzo ma\u0142o.<\/p>\n\n\n\n
Chlubnym wyj\u0105tkiem na tym tle by\u0142a w\u0142a\u015bnie konferencja \u201eNEXT100\u201d. Sk\u0105d tytu\u0142 tego przedsi\u0119wzi\u0119cia? Z kilku prostych powod\u00f3w. Po pierwsze konferencja ta by\u0142a kontynuacj\u0105 zesz\u0142orocznej inicjatywy OdNowy RP, kiedy to Stowarzyszenie zorganizowa\u0142o w Sejmie RP wydarzenie o nazwie \u201eNast\u0119pne 1000 lat\u201d dla uczczenia 1000-lecia koronacji pierwszych kr\u00f3l\u00f3w Polski. Po drugie tytu\u0142 ten odzwierciedla ambicj\u0119 i odwag\u0119 organizator\u00f3w oraz Prezydenta RP Karola Nawrockiego do podejmowania debaty o przysz\u0142o\u015bci Polski w bardzo d\u0142ugiej perspektywie, si\u0119gaj\u0105cej nawet 100 lat. Po trzecie w ko\u0144cu jest to efekt wp\u0142ywu na dzia\u0142ania Stowarzyszenia jego m\u0142odych dzia\u0142aczy skupionych w formacji \u201eGeneracja OdNowy\u201d, kt\u00f3rzy pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 j\u0119zykiem angielskim prawie jak ojczystym, zaproponowali nowocze\u015bnie brzmi\u0105ce okre\u015blenie NEXT (pol. nast\u0119pne), dobrze prezentuj\u0105ce si\u0119 w Internecie i znajomo brzmi\u0105ce dla go\u015bci zagranicznych, kt\u00f3rych nie brakowa\u0142o na omawianej konferencji, bowiem ca\u0142e wydarzenie mia\u0142o w istocie charakter mi\u0119dzynarodowy.<\/p>\n\n\n\n
I nie by\u0142 to przypadek, poniewa\u017c powa\u017cna debata o przysz\u0142o\u015bci Polski w tak dalekosi\u0119\u017cnej perspektywie musi odbywa\u0107 si\u0119 w gronie mi\u0119dzynarodowym, gdy\u017c \u2013 prosz\u0119 wybaczy\u0107 truizm \u2013 nie jeste\u015bmy samotn\u0105 wysp\u0105, ale funkcjonujemy w nieustannej interakcji z otoczeniem bli\u017cszym i dalszym. Wreszcie konferencja NEXT100 by\u0142a te\u017c swoistym zwie\u0144czeniem ca\u0142ego cyklu przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 Stowarzyszenia o charakterze konferencyjnym, kt\u00f3re odbywa\u0142y si\u0119 w przeci\u0105gu ostatnich dw\u00f3ch lat w Sejmie RP. Wydarzenia te skupiaj\u0105ce ka\u017cdorazowo kilkuset uczestnik\u00f3w i prelegent\u00f3w po\u015bwi\u0119cono obronno\u015bci, samorz\u0105dno\u015bci lokalnej, gospodarce oraz demografii.<\/p>\n\n\n\n
Diagnoza sytuacji i cele dla Polski na nast\u0119pne 100 lat<\/strong><\/p>\n\n\n\n Aby zatem m\u00f3c sformu\u0142owa\u0107 list\u0119 realnych i racjonalnych cel\u00f3w dla Polski na najbli\u017csze dziesi\u0119ciolecia nale\u017cy skupi\u0107 si\u0119 na wielowektorowej analizie stanu obecnego (dog\u0142\u0119bnej diagnozie sytuacji) z perspektywy wewn\u0119trznej i zewn\u0119trznej oraz okre\u015bli\u0107 mo\u017cliwe do realizacji dzia\u0142ania, kt\u00f3re doprowadz\u0105 do osi\u0105gni\u0119cia cel\u00f3w. Z takiego za\u0142o\u017cenia wyszli organizatorzy ustalaj\u0105c program i struktur\u0119 konferencji NEXT100. Skupia\u0142a si\u0119 ona na kilku blokach tematycznych (nazwanych agorami):<\/p>\n\n\n\n Ka\u017cdy z blok\u00f3w mia\u0142 swoj\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 dobrze przemy\u015blan\u0105 dynamik\u0119 i sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z kilku sta\u0142ych cz\u0119\u015bci: wyst\u0105pienia wst\u0119pnego (wyk\u0142adu) tzw. \u201ekeynote\u201d, panelu dyskusyjnego oraz na koniec fireside chat<\/em>, dos\u0142ownie \u201epogaduszkach przy kominku\u201d, czyli rozmowie prowadz\u0105cego dany blok z jedn\u0105 osob\u0105 (go\u015bciem, wyk\u0142adowc\u0105) w celu posumowania i oceny efekt\u00f3w dyskusji.<\/p>\n\n\n\n Konferencj\u0119 otworzy\u0142y wyst\u0105pienia organizator\u00f3w: Prezydenta RP Karola Nawrockiego (z ekranu \u2013 Pan Prezydent przebywa\u0142 na nieplanowanej wcze\u015bniej wizycie w USA), Marcina Ociepy \u2013 lidera OdNowy RP oraz ministra Zbigniewa Boguckiego.<\/p>\n\n\n\n Pierwszy blok tematyczny (\u0142ad geopolityczny) dotyczy\u0142 g\u0142\u00f3wnie analizy przesuni\u0119\u0107 w globalnych uk\u0142adach si\u0142, rywalizacji mocarstw oraz kszta\u0142towaniu si\u0119 nowych sojuszy wp\u0142ywaj\u0105cych na bezpiecze\u0144stwo i stabilno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodow\u0105 Polski. W tej cz\u0119\u015bci konferencji, kt\u00f3ra mia\u0142a si\u0142\u0105 rzecz najbardziej mi\u0119dzynarodowy charakter, wyst\u0105pili znakomici go\u015bcie z ca\u0142ego \u015bwiata: wyk\u0142ad wprowadzaj\u0105cy wyg\u0142osi\u0142 prof. Hal BRANDS(Johns Hopkins University, American Enterprise Institute), w panelu wyst\u0105pili dr S\u0142awomir D\u0118BSKI (College of Europe), Daniel FRIED (Atlantic Council), prof. Andrew A. MICHTA (University of Florida, Scowcroft Center), Velina TCHAKAROVA (FACE, Wiede\u0144). W tej cz\u0119\u015bci mieli\u015bmy tak\u017ce mi\u0142e akcenty wroc\u0142awskie, poniewa\u017c prowadz\u0105cym panel by\u0142 Wroc\u0142awianin dr Marek STEFAN, <\/strong>(z-ca red. naczelnego \u201eUk\u0142ad Si\u0142\u201d oraz \u201eStrategy and Future\u201d), natomiast rozmow\u0119 \u201eprzy kominku\u201d z wybitnym francuskim filozofem Bernardem Henri-Levy przeprowadzi\u0142 pochodz\u0105cy z Wroc\u0142awia dr Andrzej Dybczy\u0144ski (by\u0142y prezes Sieci Badawczej \u0141ukasiewicz).<\/p>\n\n\n\n Naturalnie trudno w kilku s\u0142owach opisa\u0107 zagadnienia poruszane podczas tych wyst\u0105pie\u0144. Ca\u0142a konferencja by\u0142a niezwykle bogata w tre\u015bci i interesuj\u0105ce tezy, kt\u00f3re warto by by\u0142o przytoczy\u0107, niemniej s\u0105dz\u0119, \u017ce w tym celu nie wystarczy\u0142oby nawet ca\u0142ej zawarto\u015bci numeru PJC. Dlatego odnios\u0119 si\u0119 jedynie do moim zdaniem najciekawszych wyst\u0105pie\u0144, polecaj\u0105c jednocze\u015bnie zainteresowanym zapoznanie si\u0119 z ca\u0142o\u015bci\u0105 konferencji z nagrania, kt\u00f3re jest dost\u0119pne na kanale Marcina Ociepy w serwisie YouTube. Kod QR kieruj\u0105cy na stron\u0119 zawieraj\u0105c\u0105 nagrania wideo z obu cz\u0119\u015bci konferencji znajduje si\u0119 obok, wystarczy zeskanowa\u0107 telefonem i ogl\u0105da\u0107 (znajomo\u015b\u0107 angielskiego b\u0119dzie raczej przydatna).<\/p>\n\n\n\n W kolejnym bloku dotycz\u0105cym demografii wyst\u0105pili: Barbara SOCHA (przewodnicz\u0105ca Rady Rodziny i Demografii przy Prezydencie RP) z bardzo ciekawym wyk\u0142adem, w panelu: prof. Agnieszka CH\u0141O\u0143-DOMI\u0143CZAK (prorektor, Szko\u0142a G\u0142\u00f3wna Handlowa w Warszawie), Bartosz MARCZUK (wiceprezes |nstytutu Sobieskiego), panel moderowa\u0142a Agata LUPOM\u011aSK\u00c1 (Rada Rodziny i Demografii przy Prezydencie RP). W fireside chat<\/em> natomiast Joanna KRUPSKA (Zwi\u0105zek Du\u017cych Rodzin \u201eTrzy Plus\u201d) w rozmowie z red. Wincentym PIPK\u0104.<\/p>\n\n\n\n \u201eStatecraft\u201d \u2013 wyst\u0105pienie Premiera Mateusza Morawieckiego<\/strong><\/p>\n\n\n\n Agora \u201eSztuka zarz\u0105dzania pa\u0144stwem\u201d (po angielsku wyra\u017ca to zgrabne s\u0142owo statecraft<\/em>) w moim odczuciu by\u0142a najciekawsza i rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 od znakomitego wyk\u0142adu by\u0142ego Premiera RP Mateusza Morawickiego. W panelu dyskutowali: dr James CARAFANO (Heritage Foundation), Marcin CHLUDZI\u0143SKI (przewodnicz\u0105cy Rady Centrum Strategii Rozwojowych, b. prezes KGHM), Piotr NOWAK (doradca Prezydenta RP, b. minister rozwoju i technologii), Leszek SKIBA (prezes Instytutu Sobieskiego), moderowa\u0142 Eugeniusz ROMER (Uk\u0142ad Si\u0142). Fireside chat<\/em>: prof. Andrzej ZYBERTOWICZ (doradca Prezydenta RP) w rozmowie z Tomaszem GRZYWACZEWSKIM (Uk\u0142ad Si\u0142).<\/p>\n\n\n\n W tym miejscu zaproponuj\u0119 przegl\u0105d g\u0142\u00f3wnych tez wyst\u0105pienia Premiera Mateusza Morawieckiego, kt\u00f3re by\u0142o szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105ce. Cokolwiek by\u015bmy bowiem dobrego \u017cyczyli Polsce, bez ludzi, kt\u00f3rzy biegle opanowali sztuk\u0119 rz\u0105dzenia, dyplomacji i uprawiania realnej polityki, nigdy nie osi\u0105gniemy ambitnych cel\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Wyst\u0105pienie programowe by\u0142ego premiera skupi\u0142o si\u0119 na redefinicji poj\u0119cia statecraft<\/em> \u2013 sztuka rz\u0105dzenia \u2013 w nowej erze brutalnej rywalizacji mocarstw. Premier sformu\u0142owa\u0142 tez\u0119 o definitywnym ko\u0144cu z\u0142udze\u0144 zwi\u0105zanych z bezpiecznym \u0142adem dawnej globalizacji, wskazuj\u0105c, \u017ce \u015bwiat wszed\u0142 w faz\u0119 bezwzgl\u0119dnego narodowego egoizmu i walki o strefy wp\u0142yw\u00f3w, surowce oraz \u0142a\u0144cuchy dostaw. Kluczowym wnioskiem prelegenta by\u0142o postawienie obywatela w samym centrum strategii pa\u0144stwa \u2013 nie jako biernego konsumenta zagranicznych technologii, ale jako podmiot buduj\u0105cy wewn\u0119trzn\u0105 odporno\u015b\u0107 kraju. Morawiecki ostrzeg\u0142 przed strategiczn\u0105 naiwno\u015bci\u0105 i \u015blep\u0105 wiar\u0105 w niezmienno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodowych uk\u0142ad\u00f3w, argumentuj\u0105c, \u017ce w dzisiejszych realiach geopolitycznych szacunek zyskuj\u0105 wy\u0142\u0105cznie pa\u0144stwa silne.<\/p>\n\n\n\n Fundamentem polskiego bezpiecze\u0144stwa musi sta\u0107 si\u0119 zatem rozwini\u0119ty przemys\u0142, suwerenno\u015b\u0107 energetyczna oparta na taniej i stabilnej energii oraz m\u0105dra polityka regulacyjna, kt\u00f3ra skutecznie chroni rodzime zasoby przed zewn\u0119trznymi, drapie\u017cnymi graczami. Najlepszym straszakiem na potencjalnego agresora jest silna gospodarka po\u0142\u0105czona z zaawansowanym przemys\u0142em obronnym. Musimy dzia\u0142a\u0107 twardo, samodzielnie i konsekwentnie, inwestuj\u0105c w infrastruktur\u0119 krytyczn\u0105 oraz nowoczesne zdolno\u015bci produkcyjne, kt\u00f3re pozwol\u0105 przetrwa\u0107 kryzysy w perspektywie kolejnych dekad. Gdybym mia\u0142 osobi\u015bcie co\u015b doradzi\u0107 Panu Premierowi, zach\u0119ca\u0142bym go, aby wyg\u0142asza\u0142 taki wyk\u0142ad cz\u0119\u015bciej dla student\u00f3w, manager\u00f3w, m\u0142odzie\u017cy zainteresowanej polityk\u0105 i os\u00f3b aspiruj\u0105cych do polskiej s\u0142u\u017cby dyplomatycznej.<\/p>\n\n\n\n Koncepcja selektywnej autonomii technologicznej dra Andrzeja Dybczy\u0144skiego<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ostatnim blokiem tematycznym, kt\u00f3ry warto przedstawi\u0107 by\u0142a agora o \u201eRewolucji technologicznej\u201d. W ramach tej cz\u0119\u015bci konferencji z wyk\u0142adem wprowadzaj\u0105cym wyst\u0105pi\u0142 wspomniany ju\u017c wcze\u015bniej dr Andrzej Dybczy\u0144ski, w panelu wzi\u0119li udzia\u0142: Wanda BUK (doradca Prezydenta RP, b. wiceminister cyfryzacji), Artur G\u0141EMBOCKI (wiceprezes Erste Bank Poland), Janusz NAKLICKI (Office Synerise), Szymon RUMAN (partner zarz\u0105dzaj\u0105cy Bridge, b. wiceminister cyfryzacji) i jako moderator Krzysztof KARWOWSKI (Uk\u0142ad Si\u0142). \u201ePogaduszki przy kominku\u201d poprowadzi\u0142 za\u015b Micha\u0142 K\u0141OSOWSKI (watykanista, z-ca red. naczelnego Wszystko Co Najwa\u017cniejsze) rozmawiaj\u0105c z ks. prof. Markiem LISEM (Uniwersytet Opolski) na temat pierwszej encykliki Ojca \u015aw. Leona XIV \u201eMagnifica Humanitas\u201d. Dodatkowo w ramach tej cz\u0119\u015bci konferencji jako go\u015b\u0107 specjalny wyst\u0105pi\u0142 Tomasz Ro\u017cek (prezes Fundacji \u201eNauka To Lubi\u0119\u201d, znany Youtuber popularyzuj\u0105cy nauk\u0119).<\/p>\n\n\n\n Ciekawym i w moim odczuciu odkrywczym poj\u0119ciem, kt\u00f3re zosta\u0142o po raz pierwszy w debacie publicznej sformu\u0142owane podczas tego forum, by\u0142a koncepcja dra Andrzeja Dybczy\u0144skiego \u201eselektywnej autonomii technologicznej\u201d jako strategii rozwojowej dla Polski w zakresie nauki i technologii. By\u0142y prezes Sieci Badawczej \u0141ukasiewicz postulowa\u0142 konieczno\u015b\u0107 p\u00f3j\u015bcia \u015bcie\u017ck\u0105 zimnego realizmu technologicznego, przestrzegaj\u0105c decydent\u00f3w przed dwiema skrajnymi pokusami: technologiczn\u0105 megalomani\u0105 oraz technologiczn\u0105 rezygnacj\u0105. Dybczy\u0144ski obali\u0142 mit o mo\u017cliwo\u015bci zbudowania przez nasz kraj pe\u0142nej suwerenno\u015bci technologicznej, wskazuj\u0105c na strukturalne s\u0142abo\u015bci polskiego systemu nauki oraz brak setek miliard\u00f3w dolar\u00f3w na inwestycje w kilkudziesi\u0119ciu kluczowych dziedzinach globalnego wy\u015bcigu. Jednocze\u015bnie ostrzeg\u0142, \u017ce bierna rezygnacja i rola wy\u0142\u0105cznie pasywnego odbiorcy doprowadzi do ca\u0142kowitej utraty suwerenno\u015bci pa\u0144stwa, kt\u00f3ra w przysz\u0142o\u015bci b\u0119dzie decydowa\u0107 si\u0119 na poziomie zaawansowanych innowacji. Jako jedyne realistyczne rozwi\u0105zanie prelegent wskaza\u0142 strategi\u0119 \u201eselektywnej autonomii technologicznej\u201d w horyzoncie 10-15 lat, polegaj\u0105c\u0105 na uniezale\u017cnieniu kraju od krytycznych dostawc\u00f3w w obszarach kluczowych szczeg\u00f3lnie dla obronno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Dr Dybczy\u0144ski podkre\u015bli\u0142, \u017ce rewolucja technologiczna nie oznacza dla Polski nierealnego \u015bcigania si\u0119 z USA czy Kore\u0105 Po\u0142udniow\u0105, lecz jest przede wszystkim testem sprawno\u015bci organizacyjnej struktur pa\u0144stwa. Prelegent dostrzeg\u0142 te\u017c absolutn\u0105 konieczno\u015b\u0107 gruntownej reformy polskiego systemu nauki i szkolnictwa wy\u017cszego, bez kt\u00f3rej jakakolwiek perspektywa osi\u0105gni\u0119cia cho\u0107by zal\u0105\u017ck\u00f3w \u201eselektywnej autonomii technologicznej\u201d nie b\u0119dzie mo\u017cliwa.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek w centrum przysz\u0142o\u015bci Polski<\/strong><\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c konferencj\u0119, organizator forum, lider OdNowy RP pose\u0142 Marcin Ociepa podkre\u015bli\u0142, \u017ce u podstaw wszelkich kalkulacji geopolitycznych, gospodarczych czy technologicznych musi zawsze sta\u0107 cz\u0142owiek, a nie tylko technokratyczne symulacje. Zaznaczy\u0142 tak\u017ce celowo\u015b\u0107 i odwag\u0119 programow\u0105 zestawienia na jednej konferencji temat\u00f3w tak odmiennych, jak bezpiecze\u0144stwo mi\u0119dzynarodowe i kryzys demograficzny, argumentuj\u0105c, \u017ce odpowiedzialne planowanie przysz\u0142o\u015bci pa\u0144stwa wymaga \u015bcis\u0142ego zintegrowania obu tych perspektyw.<\/p>\n\n\n\n Kluczow\u0105 konkluzj\u0105 by\u0142o wezwanie do aktywnego kszta\u0142towania i edukowania nowej elity. Marcin Ociepa podkre\u015bi\u0142 przy tym, \u017ce wyzwaniem nadchodz\u0105cego stulecia b\u0119dzie nie tylko proste zast\u0119powanie pokole\u0144, ale przede wszystkim jako\u015b\u0107 moralna i intelektualna przysz\u0142ych lider\u00f3w, co wskazuje na potrzeb\u0119 zakorzenienia w m\u0142odym pokoleniu g\u0142\u0119bokiej my\u015bli pa\u0144stwowej i wsp\u00f3lnotowej. W imieniu organizator\u00f3w i prelegent\u00f3w zaapelowa\u0142 tak\u017ce do uczestnik\u00f3w, aby wnioski z debaty potraktowali jako strategiczne ziarno, kt\u00f3re ka\u017cdy powinien samodzielnie rozwija\u0107 na swoim odcinku odpowiedzialno\u015bci na rzecz podmiotowo\u015bci Rzeczypospolitej.<\/p>\n\n\n\n Kod QR kieruj\u0105cy do nagrania z konferencji<\/p>\n\n\n\n Pomimo mojej skromnej znajomo\u015bci matematyki chyba uda\u0142o mi si\u0119 w tytule wyrazi\u0107 znane wszystkim tradycyjne polskie \u017cyczenia dla naszej Ojczyzny zar\u00f3wno w perspektywie stu, jak i tysi\u0105ca lat jednocze\u015bnie. Mo\u017ce niekt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 niezadowoleni, bo wynikowo rzecz bior\u0105c tytu\u0142 zawiera liczb\u0119 1000 (wykrzyknik to nie silnia, lecz wyraz entuzjazmu), ale tak w\u0142a\u015bnie mia\u0142o by\u0107 \u2013 widzimy… Czytaj dalej Sto lat Polsko! x 10<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":166,"featured_media":7109,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[418],"tags":[],"class_list":["post-7108","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-91","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7108","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/166"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7108"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7108\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7115,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7108\/revisions\/7115"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7109"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7108"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7108"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7108"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n
![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/P3-1024x960.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/P5-799x1024.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/P4-1024x730.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/P6-926x1024.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/P.Bober_qrcode_www.youtube.jpg\")
<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"