{"id":7067,"date":"2026-07-15T11:47:17","date_gmt":"2026-07-15T09:47:17","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=7067"},"modified":"2026-07-15T11:47:17","modified_gmt":"2026-07-15T09:47:17","slug":"pamiec-o-tych-co-nosza-krzyz-kazdego-dnia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=7067","title":{"rendered":"Pami\u0119\u0107 o tych, co nosz\u0105 krzy\u017c ka\u017cdego dnia"},"content":{"rendered":"\n

We wrze\u015bniu 1980 roku w \u017cmigrodzkim szpitalu zmar\u0142a Daria T. By\u0142a po udarze, stan ci\u0119\u017cki, le\u017ca\u0142a w \u0142\u00f3\u017cku rzadko odzyskuj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107. Lekarze nie dawali staruszce szans na prze\u017cycie, c\u00f3\u017c dopiero na wyleczenie. By\u0142 jednak moment, kiedy Daria odzyska\u0142a \u015bwiadomo\u015b\u0107. Z trudem opowiedzia\u0142a swojej c\u00f3rce, Jance, histori\u0119, kt\u00f3r\u0105 skrywa\u0142a przez czterdzie\u015bci lat. Janka mia\u0142a brata, o kt\u00f3rym nigdy wcze\u015bniej nie s\u0142ysza\u0142a. Czasami tylko Darii wypsn\u0119\u0142a si\u0119 informacja o jakim\u015b Janku, kt\u00f3rego ju\u017c nie by\u0142o. W takich chwilach oczy Darii pokrywa\u0142y si\u0119 \u0142zami, a jej m\u0105\u017c burcza\u0142, by przesta\u0142a ple\u015b\u0107 byle co. I tak to trwa\u0142o do tego wrze\u015bniowego dnia.<\/p>\n\n\n\n

Jan T. z Szychowic na Lubelszczy\u017anie mia\u0142 dwa lata, kiedy w grudniu 1939 roku przysz\u0142a na \u015bwiat jego siostra, Janina. P\u00f3\u0142tora roku p\u00f3\u017aniej ma\u0142a Ninka, jak zdrobniale nazywano dziecko, zachorowa\u0142a. Wysoka temperatura po\u0142\u0105czona z omdleniami nie dawa\u0142a nadziei na wyzdrowienie. Lekarz z pobliskiego miasteczka zdiagnozowa\u0142 zapalenie p\u0142uc.<\/p>\n\n\n\n

To by\u0142 czas wojny, brakowa\u0142o medykament\u00f3w, nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce \u015bmier\u0107 zbiera\u0142a szczeg\u00f3lnie w\u015br\u00f3d dzieci obfite \u017cniwo. Zrozpaczona matka, Daria T. uda\u0142a si\u0119 do ostatniej, jak stwierdzi\u0142a w\u00f3wczas, instancji \u2013 niemieckiego szpitala polowego, kt\u00f3ry Niemcy rozlokowali w okolicy. By\u0142a wiosna 1941 roku. Niemcy szykowali si\u0119 do ataku na Sowiety, wi\u0119c \u015bci\u0105gali w pobli\u017ce granicy wi\u0119ksze si\u0142y. Przy okazji organizowali szpital polowy, co w takich okoliczno\u015bciach by\u0142o oczywiste. I do tego szpitala uda\u0142a si\u0119 zdesperowana matka z male\u0144kim chorym dzieckiem. Wraz z nimi szed\u0142 zaciekawiony Janek, starszy brat Janki, w\u00f3wczas prawie czteroletni ch\u0142opczyk.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u0141\u00f3d\u017a ul. Piotrkowska \u2013 upami\u0119tnienie dzieci poddanych selekcji rasowej w celu ich germanizacji. Tylko 15\u201320 proc. dzieci zrabowanych w Polsce w czasie okupacji niemieckiej wr\u00f3ci\u0142o po wojnie do kraju.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Lekarz niemiecki o dziwo, nie wyrzuci\u0142 wiejskiej kobiety, przyj\u0105\u0142 do zbadania dziewczynk\u0119, potwierdzaj\u0105c wcze\u015bniejsz\u0105 diagnoz\u0119. I zada\u0142 matce pytanie, jak c\u00f3rka jest dla niej wa\u017cna. \u201eNad \u017cycie\u201d \u2013 us\u0142ysza\u0142. W\u00f3wczas niemiecki lekarz zaproponowa\u0142 rozwi\u0105zanie godne diab\u0142a \u2013 uratuj\u0119 dziecko, ale jej brat zostanie oddany na wychowanie do niemieckiej rodziny. Co mia\u0142a zrobi\u0107 zrozpaczona matka? Tym bardziej, \u017ce male\u0144ka s\u0142ab\u0142a z ka\u017cd\u0105 minut\u0105? Zgodzi\u0142a si\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Lekarz pozwoli\u0142 matce, by zosta\u0142a w szpitalu razem z dzie\u0107mi. Ma\u0142y Janek nie zdawa\u0142 sobie sprawy, w jakiej znalaz\u0142 si\u0119 sytuacji. Pozostawiony w szpitalu, cieszy\u0142 si\u0119 z zabawek, kt\u00f3re dosta\u0142 od niemieckich \u017co\u0142nierzy, czekolady, kt\u00f3rej smaku jeszcze do tej pory nie zna\u0142 i nowych \u2013 \u201estarszych koleg\u00f3w\u201d \u2013 niemieckich sanitariuszy, kt\u00f3rzy na razie mieli sporo wolnego czasu. Ch\u0119tnie bawili si\u0119 z ma\u0142ym, przy okazji ucz\u0105c go j\u0119zyka niemieckiego. Stan Ninki poprawia\u0142 si\u0119, niemiecki lekarz, trzeba przyzna\u0107, nale\u017cycie opiekowa\u0142 si\u0119 chor\u0105, codziennie przychodzi\u0142 na kontrol\u0119. Jednak Daria T., zamiast cieszy\u0107 si\u0119 z poprawy stanu zdrowia c\u00f3reczki, wyp\u0142akiwa\u0142a w poduszk\u0119 zbli\u017caj\u0105cy si\u0119 moment wyj\u015bcia ze szpitala. Z niemieckim lekarzem nie by\u0142o t\u0142umaczenia, m\u00f3g\u0142 przecie\u017c zabra\u0107 jej tak\u017ce male\u0144k\u0105 Jank\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Dzie\u0144, w kt\u00f3rym musia\u0142a opu\u015bci\u0107 szpital ze zdrowym dzieckiem, by\u0142 jej ostatnim dniem, w kt\u00f3rym widzia\u0142a Janka. Ma\u0142y niewiele rozumia\u0142 z ca\u0142ej sytuacji. Cieszy\u0142 si\u0119 z wycieczki, na kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 pojecha\u0107 daleko, do innych dzieci i \u0142adniejszych zabawek. Mia\u0142 tam dosta\u0107 nowe prezenty, o kt\u00f3rych ju\u017c s\u0142ysza\u0142 od niemieckiego lekarza.<\/p>\n\n\n\n

Czas wojny rodzina T. wyp\u0142akiwa\u0142a ka\u017cdego dnia, szczeg\u00f3lnie serce matki nie mog\u0142o pogodzi\u0107 si\u0119 z tym, co si\u0119 sta\u0142o. Kiedy wojna sko\u0144czy\u0142a si\u0119, rodzina musia\u0142a opu\u015bci\u0107 rodzinn\u0105 wie\u015b, kt\u00f3ra zreszt\u0105 zosta\u0142a spalona w marcu 1944 roku. Po wielu dora\u017anych przystankach przyjechali na tak zwane ziemie odzyskane.<\/p>\n\n\n\n

Daria T. pr\u00f3bowa\u0142a odszuka\u0107 dziecko. Wszelkie pr\u00f3by przez PCK okaza\u0142y si\u0119 nieskuteczne. Ma\u0142y Janek zosta\u0142 wywieziony do Niemiec i oddany niemieckiej rodzinie. Nie wiadomo nawet, czy prze\u017cy\u0142 wojn\u0119. Kiedy Daria T. umiera\u0142a w 1980 roku w \u017cmigrodzkim szpitalu, poprosi\u0142a Jank\u0119, by ta spr\u00f3bowa\u0142a odszuka\u0107 swego brata i przekaza\u0107 od matki jedno s\u0142owo: \u201ePrzepraszam\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

We wrze\u015bniu 1980 roku w \u017cmigrodzkim szpitalu zmar\u0142a Daria T. By\u0142a po udarze, stan ci\u0119\u017cki, le\u017ca\u0142a w \u0142\u00f3\u017cku rzadko odzyskuj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107. Lekarze nie dawali staruszce szans na prze\u017cycie, c\u00f3\u017c dopiero na wyleczenie. By\u0142 jednak moment, kiedy Daria odzyska\u0142a \u015bwiadomo\u015b\u0107. Z trudem opowiedzia\u0142a swojej c\u00f3rce, Jance, histori\u0119, kt\u00f3r\u0105 skrywa\u0142a przez czterdzie\u015bci lat. Janka mia\u0142a brata, o… Czytaj dalej Pami\u0119\u0107 o tych, co nosz\u0105 krzy\u017c ka\u017cdego dnia<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":7068,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[418],"tags":[],"class_list":["post-7067","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-91","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7067","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7067"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7067\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7070,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7067\/revisions\/7070"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7068"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7067"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7067"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7067"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}