{"id":7060,"date":"2026-07-15T11:45:32","date_gmt":"2026-07-15T09:45:32","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=7060"},"modified":"2026-07-15T11:45:32","modified_gmt":"2026-07-15T09:45:32","slug":"demokracja-na-pilota","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=7060","title":{"rendered":"\u201eDemokracja\u201d na pilota"},"content":{"rendered":"\n

Czarny wtorek w\u0119gierskich <\/strong>medi\u00f3w publicznych<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

P\u00e9ter Magyar wygra\u0142 wybory, obiecuj\u0105c m.in. odpolitycznienie w\u0119gierskich medi\u00f3w publicznych. Pierwszym krokiem jego rz\u0105du okaza\u0142o si\u0119 jednak wy\u0142\u0105czenie pa\u0144stwowych program\u00f3w informacyjnych. Brzmi znajomo? W Polsce podobny scenariusz ogl\u0105dali\u015bmy po zmianie w\u0142adzy w 2023 roku. Problem nie polega na tym, \u017ce politycy chc\u0105 zreformowa\u0107 media publiczne. Problem zaczyna si\u0119 wtedy, gdy ka\u017cda kolejna ekipa jest przekonana, \u017ce niezale\u017cno\u015b\u0107 mo\u017cna zbudowa\u0107… przejmuj\u0105c pilot do telewizji.<\/p>\n\n\n\n

7 lipca 2026 roku na W\u0119grzech zgas\u0142y ekrany. Nie z powodu awarii czy \u017ca\u0142oby narodowej. Decyzj\u0105 nowych w\u0142adz wy\u0142\u0105czono programy informacyjne medi\u00f3w publicznych. M1 przesta\u0142 nadawa\u0107 wiadomo\u015bci. Portal Hirado.hu zamilk\u0142. Radio Kossuth zast\u0105pi\u0142o serwisy muzyk\u0105 klasyczn\u0105 z Radia Bart\u00f3k. Wieczorem telewizja wr\u00f3ci\u0142a na anten\u0119, ale zamiast wiadomo\u015bci widzowie zobaczyli \u201e\u015awiadka\u201d<\/strong> \u2013 kultow\u0105 satyr\u0119 o komunistycznej propagandzie i pa\u0144stwie podporz\u0105dkowanym politycznej w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Plansza wy\u015bwietlana w w\u0119gierskiej telewizji publicznej<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Na ekranie pojawi\u0142y si\u0119 przeprosiny: Media publiczne nie mog\u0105 k\u0142ama\u0107. Przepraszamy, \u017ce przez d\u0142ugie lata mimo to w\u0142a\u015bnie to robili\u015bmy! Media publiczne przechodz\u0105 teraz transformacj\u0119, aby w przysz\u0142o\u015bci by\u0142y niezale\u017cne i wiarygodne. Serwis informacyjny zosta\u0142 tymczasowo zawieszony. Zosta\u0144cie z nami!<\/em><\/p>\n\n\n\n

Trudno o mocniejszy akt oskar\u017cenia. Jeszcze trudniej nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce napisa\u0142a go ju\u017c nowa w\u0142adza.<\/p>\n\n\n\n

P\u00e9ter Magyar zrobi\u0142 dok\u0142adnie to, co zapowiada\u0142. Obiecywa\u0142 rozpraw\u0119 z \u201epropagand\u0105 Fideszu\u201d, wymian\u0119 kierownictwa medi\u00f3w publicznych i ich gruntown\u0105 reform\u0119. Problem nie polega wi\u0119c na tym, \u017ce realizuje program wyborczy. Problem polega na tym, \u017ce pierwszy krok ku rzekomo niezale\u017cnym mediom polega\u0142… na wy\u0142\u0105czeniu ich dzia\u0142alno\u015bci informacyjnej.<\/p>\n\n\n\n

Polacy ogl\u0105dali ten spektakl pod koniec 2023 roku. Donald Tusk r\u00f3wnie\u017c przekonywa\u0142, \u017ce media publiczne trzeba \u201eodzyska\u0107\u201d \u2013 podobno dla obywateli. Efekt pami\u0119tamy doskonale: wy\u0142\u0105czone TVP Info, si\u0142owe przej\u0119cie siedziby telewizji, wymiana w\u0142adz i postawienie sp\u00f3\u0142ek w stan likwidacji. Jedni nazwali to przywracaniem normalno\u015bci, drudzy zamachem na pa\u0144stwo prawa. Niezale\u017cnie od ocen mechanizm by\u0142 identyczny. Najpierw og\u0142asza si\u0119, \u017ce media s\u0105 propagand\u0105. Potem przejmuje si\u0119 je w imi\u0119 walki z propagand\u0105… i dalej robi si\u0119 propagand\u0119! Przecie\u017c zamiast zapowiadanej przez Marka Czy\u017ca \u201eczystej wody\u201d widzowie dostali po prostu inn\u0105 mieszank\u0119 politycznych detergent\u00f3w, a obiecana nowa ustawa reguluj\u0105ca dzia\u0142alno\u015b\u0107 polskich medi\u00f3w publicznych podzieli\u0142a chyba los 100 konkret\u00f3w Tuska.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
W\u0119gierski parlament. Fot. Jakub Cio\u0142ko<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

To logika, kt\u00f3ra zabija sens istnienia medi\u00f3w publicznych. Je\u017celi po ka\u017cdych wyborach nowa wi\u0119kszo\u015b\u0107 uznaje telewizj\u0119 pa\u0144stwow\u0105 za propagand\u0119 poprzednik\u00f3w i dlatego trzeba j\u0105 natychmiast wy\u0142\u0105czy\u0107 albo przej\u0105\u0107, to znaczy, \u017ce przesta\u0142a by\u0107 instytucj\u0105 pa\u0144stwa. Sta\u0142a si\u0119 \u0142upem wyborczym. A \u0142up\u00f3w si\u0119 nie reformuje. \u0141upy po prostu przechodz\u0105 z r\u0105k do r\u0105k.<\/p>\n\n\n\n

Nie ma sensu zaklina\u0107 rzeczywisto\u015bci. Przez szesna\u015bcie lat Fidesz konsekwentnie budowa\u0142 w\u0142asne zaplecze medialne. Media publiczne wyra\u017anie sprzyja\u0142y rz\u0105dowi, pa\u0144stwowe reklamy szerokim strumieniem p\u0142yn\u0119\u0142y do przychylnych redakcji, a fundacja KESMA stworzy\u0142a pot\u0119\u017cne konserwatywne imperium medialne. Ostatni przedwyborczy serwis M1, kt\u00f3ry ogl\u0105da\u0142em w Budapeszcie, przypomina\u0142 bardziej kronik\u0119 sukces\u00f3w rz\u0105du ni\u017c program informacyjny. Momentami mia\u0142em wra\u017cenie, \u017ce jedyn\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3rej nie da\u0142o si\u0119 podporz\u0105dkowa\u0107 politycznej narracji, by\u0142a… pogoda. I nawet ona ostatecznie okaza\u0142a si\u0119 mniej optymistyczna, ni\u017c zapowiadano.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dziwne priorytety nowej w\u0119gierskiej w\u0142adzy. Z publicznej telewizji znikn\u0119\u0142y wiadomo\u015bci. Z ulic Budapesztu nie znikn\u0119li bezdomni. Fot. Jakub Cio\u0142ko<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ale nieprawdziwa jest opowie\u015b\u0107, \u017ce Orb\u00e1n stworzy\u0142 szczelny i niemo\u017cliwy do prze\u0142amania monopol informacyjny. Gdyby rzeczywi\u015bcie tak by\u0142o, P\u00e9ter Magyar nigdy nie zosta\u0142by premierem.<\/p>\n\n\n\n

Przez ca\u0142y okres rz\u0105d\u00f3w Fideszu dzia\u0142a\u0142y silne media krytyczne wobec w\u0142adzy. RTL pozostawa\u0142 najwi\u0119ksz\u0105 komercyjn\u0105 telewizj\u0105 kraju. Internetowe portale takie jak Telex, 444.hu, HVG, Direkt36 czy \u00c1tl\u00e1tsz\u00f3 niemal ka\u017cdego dnia publikowa\u0142y materia\u0142y uderzaj\u0105ce w rz\u0105d, ujawnia\u0142y afery i prowadzi\u0142y dziennikarskie \u015bledztwa. To w\u0142a\u015bnie tam rodzi\u0142a si\u0119 narracja opozycji. To z tych medi\u00f3w, r\u00f3wnolegle z pr\u0119\u017cnie prowadzonymi przez P\u00e9tera Magyara profilami w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, korzysta\u0142a znaczna cz\u0119\u015b\u0107 m\u0142odych W\u0119gr\u00f3w. C\u00f3\u017c za paradoks \u2013 Orb\u00e1n, maj\u0105c pod kontrol\u0105 pa\u0144stwow\u0105 stacj\u0119 M1, nie wygra\u0142 wybor\u00f3w, a opozycja da\u0142a rad\u0119, mimo narracji serwowanej w tej stacji!<\/p>\n\n\n\n

Jednocze\u015bnie zmiana w\u0142adzy nie oznacza znikni\u0119cia konserwatywnego rynku medialnego. Ob\u00f3z Viktora Orb\u00e1na zachowa\u0142 znacz\u0105ce zaplecze poza mediami publicznymi. Nadal ukazuj\u0105 si\u0119 sprzyjaj\u0105ce mu tytu\u0142y, takie jak Magyar Nemzet<\/strong> i Mandiner<\/strong>, a H\u00edr TV<\/strong> pozostaje jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych telewizji uto\u017csamianych z konserwatywn\u0105 stron\u0105 w\u0119gierskiego sporu politycznego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Sala obrad Zgromadzenia Krajowego W\u0119gier \u2013 wn\u0119trze parlamentu, akurat puste. Fot. Jakub Cio\u0142ko<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

I w\u0142a\u015bnie dlatego argument o \u201eprzywracaniu pluralizmu\u201d brzmi dzi\u015b ma\u0142o przekonuj\u0105co. Pluralizm na W\u0119grzech istnia\u0142. Owszem, by\u0142 nier\u00f3wny, brutalny i spolaryzowany, ale istnia\u0142. Problem polega\u0142 nie na braku alternatywnych medi\u00f3w, lecz na tym, \u017ce media publiczne od dawna przesta\u0142y pe\u0142ni\u0107 rol\u0119 budowniczego poczucia wsp\u00f3lnoty w\u015br\u00f3d wszystkich widz\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Nie ogl\u0105damy wi\u0119c narodzin nowych w\u0119gierskich medi\u00f3w publicznych, a zmian\u0119 ich zarz\u0105dcy. Wczoraj pilot do pa\u0144stwowej telewizji le\u017ca\u0142 na biurku Fideszu, dzi\u015b le\u017cy na biurku TISZY. To wci\u0105\u017c ten sam pilot. Zmieni\u0142a si\u0119 jedynie r\u0119ka, kt\u00f3ra trzyma go w d\u0142oni.<\/p>\n\n\n\n

Naj\u0142atwiej obieca\u0107 odpolitycznienie medi\u00f3w. Znacznie trudniej odda\u0107 nad nimi kontrol\u0119. I by\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bnie po tym poznaje si\u0119 dojrza\u0142o\u015b\u0107 pa\u0144stwa \u2013 nie po tym, kto wygrywa wybory, lecz po tym, czy zwyci\u0119zca potrafi oprze\u0107 si\u0119 pokusie przej\u0119cia mikrofonu. Co faktycznie pop\u0142ynie z w\u0119gierskich ekran\u00f3w, kiedy publiczne media zn\u00f3w zaczn\u0105 nadawa\u0107 serwisy informacyjne? Oby nie \u201eczysta woda\u201d z Cisy[1]<\/sup><\/a>…<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

[1]<\/sup><\/a>     Tisza (pol. Cisa) \u2013 druga co do d\u0142ugo\u015bci rzeka na W\u0119grzech. Jej nazw\u0119 nosi partia premiera P\u00e9tera Magyara.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czarny wtorek w\u0119gierskich medi\u00f3w publicznych P\u00e9ter Magyar wygra\u0142 wybory, obiecuj\u0105c m.in. odpolitycznienie w\u0119gierskich medi\u00f3w publicznych. Pierwszym krokiem jego rz\u0105du okaza\u0142o si\u0119 jednak wy\u0142\u0105czenie pa\u0144stwowych program\u00f3w informacyjnych. Brzmi znajomo? W Polsce podobny scenariusz ogl\u0105dali\u015bmy po zmianie w\u0142adzy w 2023 roku. Problem nie polega na tym, \u017ce politycy chc\u0105 zreformowa\u0107 media publiczne. Problem zaczyna si\u0119 wtedy, gdy… Czytaj dalej \u201eDemokracja\u201d na pilota<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":151,"featured_media":7061,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[418],"tags":[],"class_list":["post-7060","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-91","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7060","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/151"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7060"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7060\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7066,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7060\/revisions\/7066"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7061"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7060"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7060"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7060"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}