{"id":7008,"date":"2026-07-04T00:20:02","date_gmt":"2026-07-03T22:20:02","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=7008"},"modified":"2026-07-04T00:20:02","modified_gmt":"2026-07-03T22:20:02","slug":"wroclawska-wolnosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=7008","title":{"rendered":"Wroc\u0142awska Wolno\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"\n

Uniwersytet Wroc\u0142awski 25.06.2026<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c po raz pi\u0105ty w murach gmachu g\u0142\u00f3wnego Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego wr\u0119czono odznaczenia \u201eWroc\u0142awska Wolno\u015b\u0107\u201d. W tym roku uhonorowano ni\u0105 34 osoby, w\u015br\u00f3d nich osiem po\u015bmiertnie. Wszystkich wyr\u00f3\u017cnionych dot\u0105d os\u00f3b jest 169.<\/p>\n\n\n\n

Odznaka honorowa \u201eWroc\u0142awska Wolno\u015b\u0107\u201d przyznawana jest osobom, kt\u00f3re w okresie dyktatury komunistycznej przed 1989 rokiem, b\u0119d\u0105c cz\u0142onkami spo\u0142eczno\u015bci Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego \u2013 pracownikami lub studentami \u2013 stawa\u0142y w obronie podstawowych warto\u015bci, takich jak wolno\u015b\u0107, prawda, sprawiedliwo\u015b\u0107, godno\u015b\u0107 cz\u0142owieka. To z my\u015bl\u0105 o wszystkich ludziach, kt\u00f3rzy nie wahali si\u0119 zaprotestowa\u0107 i dzia\u0142a\u0107 przeciwko komunistycznemu re\u017cimowi, zrodzi\u0142a si\u0119 inicjatywa tego wyr\u00f3\u017cnienia. Odznak\u0119 przyznaje Rektor Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego na wniosek Kapitu\u0142y.<\/p>\n\n\n\n

We wspania\u0142ym barokowym wn\u0119trzu Oratorium Marianum<\/em>, w kt\u00f3rym niegdy\u015b koncertowali tacy s\u0142awni muzycy jak: Johannes Brahms, Ferenc Liszt, Niccol\u00f2 Paganini, Henryk Wieniawski i Hector Berlioz \u2013 go\u015bci przywita\u0142 Rektor Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego prof. Robert Olkiewicz. Wspominaj\u0105c o wolno\u015bci podkre\u015bla\u0142, \u017ce obowi\u0105zkiem naukowca jest krzewienie prawdy.<\/p>\n\n\n\n

Gal\u0119 zainaugurowa\u0142 dr \u0141ukasz Kami\u0144skiego, dyrektor Ossolineum, opowiadaj\u0105c o protestach, kt\u00f3re w czerwcu 1976 roku mia\u0142y miejsce w Radomiu, Ursusie i P\u0142ocku. Jego wyk\u0142ad zatytu\u0142owany \u201eCzerwiec \u201976 z perspektywy p\u00f3\u0142wiecza\u201d zaprezentowa\u0142 t\u0142o spo\u0142eczno-polityczne lat siedemdziesi\u0105tych PRL, akcje sprzeciwu wobec pr\u00f3b zmiany Konstytucji, przebieg protestu 25 czerwca 1976 roku w Radomiu i innych miastach oraz inicjatywy dotycz\u0105ce pomocy licznym represjonowanym. Przytaczamy poni\u017cej obszerne fragmenty tego wyst\u0105pienia.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wr\u0119czenie odznacze\u0144<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119pnie mia\u0142a miejsce uroczysto\u015b\u0107 wr\u0119czania odznacze\u0144 Wroc\u0142awska Wolno\u015b\u0107. Zachowano kolejno\u015b\u0107 zgodn\u0105 z porz\u0105dkiem alfabetycznym. Odznak\u0119 wr\u0119cza\u0142 Rektor Uniwersytetu prof. Robert Olkiewicz wraz Przewodnicz\u0105cym Kapitu\u0142y prof. Janem Sobczykiem. Na ko\u0144cu przytaczamy pe\u0142n\u0105 list\u0119 uhonorowanych. Gratulujemy wszystkim, a w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b tym, kt\u00f3rzy zwi\u0105zani byli z Solidarno\u015bci\u0105 Walcz\u0105cej oraz jej przewodnicz\u0105cym, Kornelem Morawieckim.<\/p>\n\n\n\n

By\u0142y premier Mateusz Morawiecki nie mog\u0105c osobi\u015bcie uczestniczy\u0107 w uroczysto\u015bci skierowa\u0142 do zgromadzonych s\u0142owa podzi\u0119kowania, kt\u00f3re przeczyta\u0142a Marta Morawiecka:<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Z g\u0142\u0119bokim wzruszeniem i wdzi\u0119czno\u015bci\u0105 przyj\u0105\u0142em wiadomo\u015b\u0107 o przyznaniu mi odznaki honorowej \u201eWroc\u0142awska Wolno\u015b\u0107\u201d. To ogromny zaszczyt do\u0142\u0105czy\u0107 do tak znamienitego grona os\u00f3b odznaczonych, kt\u00f3re b\u0119d\u0105c studentami lub pracownikami Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego, dzia\u0142ali na rzecz obrony wolno\u015bci i godno\u015bci cz\u0142owieka w czasie trwania re\u017cimu komunistycznego.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Nie zapomnijmy, \u017ce dzia\u0142ania te mia\u0142y konkretny cel \u2013 obalenie zbrodniczego ustroju, wyzwolenie si\u0119 spod radzieckiej strefy wp\u0142yw\u00f3w i odzyskanie niepodleg\u0142o\u015bci w pe\u0142nym tego s\u0142owa znaczeniu. Protesty studenckie na Uniwersytecie Wroc\u0142awskim \u2013 tak jak ten najwi\u0119kszy z maja 1988 roku, zorganizowany w reakcji na brutaln\u0105 pacyfikacj\u0119 strajku robotnik\u00f3w w Nowej Hucie \u2013 stanowi\u0105 jedn\u0105 z najbardziej chlubnych kart z historii uczelni i prawdziwe urzeczywistnienie idei solidarno\u015bci.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Dzi\u0119kuj\u0119 kapitule i ca\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci Uniwersytetu za piel\u0119gnowanie pami\u0119ci o tych wspania\u0142ych osobach, kt\u00f3re nie ba\u0142y si\u0119 zaanga\u017cowa\u0107 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 strajkow\u0105 i opozycyjn\u0105. Cz\u0119sto czyni\u0142y to kosztem zdrowia, kariery czy rodziny. Wiedzia\u0142y bowiem, \u017ce warto po\u015bwi\u0119ca\u0107 si\u0119 dla spraw wy\u017cszych, fundamentalnych, a nade wszystko dla drugiego cz\u0142owieka i dobra wsp\u00f3lnego. Niech pami\u0119\u0107 o nich wszystkich b\u0119dzie dalej piel\u0119gnowana i przekazywana studentom, m\u0142odzie\u017cy i najm\u0142odszym jako przyk\u0142ad zaanga\u017cowania w sprawy obywatelskie.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W imieniu wszystkich odznaczonych g\u0142os zabra\u0142 Krzysztof Tabisz.<\/p>\n\n\n\n

Magnificencjo, Panie Rektorze, Panie Przewodnicz\u0105cy, Panie i Panowie Profesorowie, Szanowni Uczestnicy, Drodzy Przyjaciele, Kochane Rodziny.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Chcia\u0142bym w imieniu nagrodzonych podzi\u0119kowa\u0107 w\u0142adzom Uczelni za otrzymane wyr\u00f3\u017cnienie. Tym niemniej chcia\u0142bym zaznaczy\u0107, \u017ce nie dzia\u0142ali\u015bmy w pr\u00f3\u017cni. Tak jak w moim przypadku \u2013 matematyka \u2013 przyzwoito\u015b\u0107 nakazywa\u0142a odpowiedzie\u0107 na internowanie naszych profesor\u00f3w, Stanis\u0142awa Hartmana i Romana Dudy, nie wspominaj\u0105c o ukrywaj\u0105cym si\u0119 Boles\u0142awie Gleichgewichcie. W ramach seminarium prof. Andrzeja Krzywickiego ustalili\u015bmy wtedy, \u017ce nale\u017cy zorganizowa\u0107 pomoc dla rodzin represjonowanych. Podj\u0119li\u015bmy pr\u00f3b\u0119 dzia\u0142ania poprzez PCK i w ramach Duszpasterstwa Akademickiego. Ten drobny przyk\u0142ad \u015bwiadczy o reakcji ca\u0142ego \u015brodowiska akademickiego na wprowadzenie stanu wojennego. Nie byli\u015bmy wyj\u0105tkiem.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za przywracanie pami\u0119ci o ludziach, kt\u00f3rzy w tamtych czasach walczyli o wolno\u015b\u0107, prawd\u0119, sprawiedliwo\u015b\u0107 i godno\u015b\u0107 cz\u0142owieka.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Osoby uhonorowane odznaczeniem \u201eWroc\u0142awska Wolno\u015b\u0107\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Artur Adamski<\/strong> \u2013 dzia\u0142acz konspiracyjnych struktur Niezale\u017cnej Organizacji M\u0142odzie\u017cy Polskiej, NZS oraz Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej. Po 1989 r. kontynuowa\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 publicystyczn\u0105 i edukacyjn\u0105, popularyzuj\u0105c histori\u0119 opozycji demokratycznej.<\/p>\n\n\n\n

Adam Basak<\/strong> (po\u015bmiertnie) \u2013 historyk i prawnik. Jako licealista wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cy\u0142 konspiracyjn\u0105 organizacj\u0119 \u201eDemokracja Polska\u201d, aresztowany i skazany na kar\u0119 wi\u0119zienia. Wsp\u00f3\u0142autor apelu solidarno\u015bci z Powstaniem W\u0119gierskim, uczestnik protest\u00f3w studenckich. Przewodnicz\u0105cy ko\u0142a NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d w Instytucie Historycznym UWr. Autor ksi\u0105\u017cek oraz wielu publikacji naukowych.<\/p>\n\n\n\n

Jolanta Bie\u0144kowska-Korsan<\/strong> \u2013 \u0142\u0105czniczka Regionalnego Komitetu Strajkowego w czasie, kiedy kierowa\u0142 nim J\u00f3zef Pinior. Po jego aresztowaniu kolporterka niezale\u017cnych wydawnictw.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wojciech Bolanowski<\/strong> \u2013 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z NZS, wsp\u00f3\u0142organizowa\u0142 studencki protest na Uniwersytecie Wroc\u0142awskim, anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w druk i kolporta\u017c niezale\u017cnych wydawnictw podziemnych. Wspiera\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 wydawnicz\u0105 dolno\u015bl\u0105skiej opozycji.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Krystyna Budrewicz<\/strong> \u2013 \u0142\u0105czniczka podziemnej \u201eSolidarno\u015bci\u201d, kolporterka wydawnictw bezdebitowych. Po pr\u00f3bie zatrzymania przez SB ukrywa\u0142a si\u0119 przez kilka miesi\u0119cy, poszukiwana listem go\u0144czym. Uczestniczka g\u0142od\u00f3wek w tym inicjuj\u0105cej powstanie Ruchu Wolno\u015b\u0107 i Pok\u00f3j oraz akcji na rzecz uwolnienia wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Edward Czapiewski<\/strong> \u2013 historyk, nauczyciel akademicki i dzia\u0142acz opozycji. Uczestnik protest\u00f3w studenckich Marca \u201868, dzia\u0142acz \u201eSolidarno\u015bci\u201d, internowany w stanie wojennym. Przez lata wspiera\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 opozycyjn\u0105 poprzez wyk\u0142ady, publikacje oraz zaanga\u017cowanie w niezale\u017cne inicjatywy spo\u0142eczne.<\/p>\n\n\n\n

Grzegorz Francuz<\/strong> \u2013 dzia\u0142a\u0142 w Uczniowskim Komitecie Odnowy Spo\u0142ecznej, cz\u0142onek NZS, uczestniczy\u0142 w strajku solidarno\u015bciowym student\u00f3w radomskiej WSI. Od 1985 dzia\u0142a\u0142 w Ruchu \u201eWolno\u015b\u0107 i Pok\u00f3j\u201d. Zatrzymywany, karany za wykroczenia oraz represjonowany. Uczestnik Pomara\u0144czowej Alternatywy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Adam Galos <\/strong>(po\u015bmiertnie) \u2013 profesor, wybitny historyk dziej\u00f3w XIX i XX wieku, badacz stosunk\u00f3w polsko-niemieckich oraz historii \u015al\u0105ska. Karier\u0119 naukow\u0105 zwi\u0105za\u0142 z Instytutem Historycznym Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego, kt\u00f3rego by\u0142 wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 i wieloletnim dyrektorem. By\u0142 tak\u017ce \u017co\u0142nierzem Armii Krajowej. W okresie \u201eSolidarno\u015bci\u201d i stanu wojennego wspiera\u0142 \u015brodowiska opozycji, anga\u017cuj\u0105c si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 podziemnych struktur, obron\u0119 os\u00f3b represjonowanych oraz niezale\u017cn\u0105 edukacj\u0119. Inwigilowany przez SB i poddawany szykanom. Odznak\u0119 odebra\u0142a c\u00f3rka Marianna Gomu\u0142kiewicz.<\/p>\n\n\n\n

Piotr Golema<\/strong> \u2013 uczestnik Ruchu \u201eWolno\u015b\u0107 i Pok\u00f3j\u201d, organizator protest\u00f3w spo\u0142ecznych i ekologicznych, wsp\u00f3\u0142pracownik Solidarno\u015bci Polsko-Czechos\u0142owackiej, kolporter wydawnictw bezdebitowych, uczestnik Pomara\u0144czowej Alternatywy i cz\u0142onek komitetu strajkowego UWr w 1988 roku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Janusz Grzelak<\/strong> \u2013 kolporter wydawnictw niezale\u017cnych, zwi\u0105zany z Solidarno\u015bci\u0105 Dolnego \u015al\u0105ska, w latach 1983-1989 uczestniczy\u0142 w tworzeniu sieci obiegu wolnego s\u0142owa, anga\u017cowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w akcje ulotkowe, dzia\u0142alno\u015b\u0107 samokszta\u0142ceniow\u0105 oraz inicjatywy studenckie.<\/p>\n\n\n\n

Maciej Huzarewicz<\/strong> \u2013 dzia\u0142acz Ruchu \u201eWolno\u015b\u0107 i Pok\u00f3j\u201d, uczestnicz\u0105c w akcjach protestacyjnych i kolporta\u017cu niezale\u017cnych wydawnictw.<\/p>\n\n\n\n

Jacek Kielar<\/strong> \u2013 wielokrotnie zatrzymywany przez MO za udzia\u0142 w demonstracjach. Kolporter wydawnictw drugiego obiegu, uczestnik demonstracji ulicznych, happening\u00f3w Pomara\u0144czowej Alternatywy oraz protest\u00f3w Ruchu \u201eWolno\u015b\u0107 i Pok\u00f3j\u201d. W 1988 roku uczestnik strajku okupacyjnego na UWr.<\/p>\n\n\n\n

Roman Ko\u0142akowski<\/strong> (po\u015bmiertnie) \u2013 by\u0142 poet\u0105, pie\u015bniarzem, kompozytorem i dzia\u0142aczem opozycji demokratycznej zwi\u0105zanym z Wroc\u0142awiem. Jako aktywny cz\u0142onek Studenckiego Komitetu Solidarno\u015bci oraz wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca niezale\u017cnego \u017cycia studenckiego anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w dzia\u0142ania na rzecz wolno\u015bci s\u0142owa, niezale\u017cnej kultury i praw obywatelskich. \u0141\u0105cz\u0105c dzia\u0142alno\u015b\u0107 artystyczn\u0105 z obywatelsk\u0105 odwag\u0105, pozostawi\u0142 trwa\u0142y \u015blad w historii wroc\u0142awskiej drogi do wolno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Przemys\u0142aw Kope\u0107<\/strong> \u2013 zwi\u0105zany z Ruchem \u201eWolno\u015b\u0107 i Pok\u00f3j\u201d, anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w akcje protestacyjne, kolporta\u017c niezale\u017cnych wydawnictw oraz inicjatywy na rzecz praw cz\u0142owieka i wolno\u015bci obywatelskich.<\/p>\n\n\n\n

Tadeusz Krupi\u0144ski<\/strong> (po\u015bmiertnie) \u2013 antropolog, profesor Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego, wieloletni kierownik Zak\u0142adu Antropologii oraz dziekan Wydzia\u0142u Nauk Przyrodniczych. Przewodnicz\u0105cy Komitetu Antropologii PAN, redaktor naukowy \u201eStudi\u00f3w Antropologicznych\u201d. W latach 80. zaanga\u017cowany w dzia\u0142alno\u015b\u0107 \u015brodowisk opozycyjnych i ko\u015bcielnych, cz\u0142onek Prymasowskiej Rady Spo\u0142ecznej oraz Arcybiskupiej Rady Spo\u0142ecznej. W stanie wojennym udziela\u0142 pomocy represjonowanym.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Janusz Laska<\/strong> \u2013 by\u0142 jednym z kluczowych dzia\u0142aczy wroc\u0142awskiej opozycji demokratycznej lat 80. Od 1980 roku dzia\u0142a\u0142 w NZS, anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w redakcj\u0119, druk i kolporta\u017c prasy podziemnej. Wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 Centrum Informacyjne Solidarno\u015b\u0107 Dolnego \u015al\u0105ska, organizowa\u0142 niezale\u017cny obieg informacji oraz uczestniczy\u0142 w dzia\u0142alno\u015bci Rady O\u015bwiaty Niezale\u017cnej przy Regionalnym Komitecie Strajkowym NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Jan Mazur<\/strong> (po\u015bmiertnie) \u2013 wroc\u0142awski dziennikarz, animator kultury, dzia\u0142acz opozycji i Solidarno\u015bci. Od 1967 wsp\u00f3\u0142organizator festiwalu Jazz Nad Odr\u0105. W marcu 1968 roku uczestniczy\u0142 w protestach studenckich na UWr, represjonowany. Wsp\u00f3\u0142pracownik Klubu Studenckiego Pa\u0142acyk we Wroc\u0142awiu oraz kierownik Klubu Muzycznego Rura. Od 1980 wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 struktury \u201eSolidarno\u015bci\u201d w O\u015brodku Kultury i Sztuki we Wroc\u0142awiu, po wprowadzeniu stanu wojennego zwolniony z pracy z przyczyn politycznych. Po 1989 roku zwi\u0105zany z Polskim Radiem Wroc\u0142aw jako ceniony dziennikarz muzyczny.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Mateusz Morawiecki<\/strong> \u2013 jako nastolatek pomaga\u0142 przy druku \u201eBiuletynu Dolno\u015bl\u0105skiego\u201d. W stanie wojennym bra\u0142 udzia\u0142 w akcjach malowania napis\u00f3w solidarno\u015bciowych, rozklejania plakat\u00f3w i ulotek. Bra\u0142 udzia\u0142 przy druku i kolporta\u017cu pism podziemnych. Wielokrotnie zatrzymywany i przes\u0142uchiwany. Publikowa\u0142 artyku\u0142y w podziemiu pod pseudonimem \u201eRobert Synowiecki\u201d. W czasie studi\u00f3w na Uniwersytecie by\u0142 cz\u0142onkiem NZS. Bra\u0142 udzia\u0142 w strajkach studenckich w 1988 i 1989 r. W 1988 roku wybrany do komitetu strajkowego. W latach 2017-2023 prezes Rady Ministr\u00f3w RP. Odznak\u0119 odebra\u0142a siostra \u2013 Marta Morawiecka.<\/p>\n\n\n\n

Franciszek Nieckula<\/strong> (po\u015bmiertnie) \u2013 w latach 80. uczestniczy\u0142 w dzia\u0142aniach NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d, anga\u017cuj\u0105c si\u0119 w inicjatywy na rzecz obrony praw pracowniczych oraz wolno\u015bci obywatelskich.<\/p>\n\n\n\n

Gra\u017cyna Nieckula<\/strong> \u2013 w latach 80. anga\u017cowa\u0142a si\u0119 w dzia\u0142ania NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d, uczestnicz\u0105c w inicjatywach broni\u0105cych praw pracowniczych i wolno\u015bci obywatelskich oraz wspieraj\u0105c niezale\u017cny obieg w \u015brodowisku zwi\u0105zkowym.<\/p>\n\n\n\n

Ma\u0142gorzata Olewi\u0144ska-Syta<\/strong> \u2013 w latach 80. zaanga\u017cowana w dzia\u0142alno\u015b\u0107 Pomara\u0144czowej Alternatywy. Zatrzymywana i przes\u0142uchiwana przez SB, uczestniczy\u0142a tak\u017ce w kontaktach ze \u015brodowiskami opozycyjnymi w Warszawie, m.in. zwi\u0105zanymi z Jackiem Kuroniem i KPN.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Piotr Pregiel <\/strong>\u2013 jako licealista aresztowany i internowany w Nysie, przeszed\u0142 tzw. \u201e\u015bcie\u017ck\u0119 zdrowia\u201d mi\u0119dzy szpalerami funkcjonariuszy ZOMO. Pobicie sko\u0144czy\u0142o si\u0119 dla niego trwa\u0142ym uszczerbkiem na zdrowiu. Potem pracowa\u0142 w Instytucie Historycznym, gdzie si\u0119 doktoryzowa\u0142.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Tomasz Przedpe\u0142ski<\/strong> \u2013 publicysta i badacz historii najnowszej, zwi\u0105zany z opracowywaniem dziej\u00f3w opozycji demokratycznej. W latach 1981-1989 uczestniczy\u0142 w dzia\u0142aniach opozycyjnych, anga\u017cuj\u0105c si\u0119 w kolporta\u017c wydawnictw podziemnych, akcje ulotkowe oraz wsp\u00f3\u0142prac\u0119 ze \u015brodowiskami \u201eSolidarno\u015bci Walcz\u0105cej\u201d i NZS. Po 1989 redagowa\u0142 liczne publikacje naukowe oraz edycje \u017ar\u00f3d\u0142owe dotycz\u0105ce historii opozycji, m.in. zwi\u0105zane ze SKS oraz \u201eSolidarno\u015bci\u0105\u201d na Dolnym \u015al\u0105sku.<\/p>\n\n\n\n

Jaros\u0142aw Rybski<\/strong> (po\u015bmiertnie) \u2013 dzia\u0142acz NZS na Uniwersytecie Wroc\u0142awskim, zaanga\u017cowany w protesty studenckie II po\u0142owy lat 80. Uczestnik demonstracji i strajk\u00f3w organizowanych przez NZS w latach 1987\u20131989. Podczas strajku studenckiego w 1989 roku w zespole odpowiedzialnym za przygotowywanie transparent\u00f3w i materia\u0142\u00f3w informacyjnych. By\u0142 r\u00f3wnie\u017c autorem tzw. komiksu strajkowego. Anga\u017cowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce w inicjatywy Solidarno\u015bci Polsko-Czesko-S\u0142owackiej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Adam Samuel<\/strong> \u2013 zwi\u0105zany z podziemnym ruchem wydawniczym jeszcze przed studiami. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 przy redagowaniu i kolporta\u017cu niezale\u017cnych pism, m.in. \u201eWroc\u0142awskiego Studenta\u201d oraz wydawnictw Mi\u0119dzyszkolnego Komitetu Oporu. W 1988 roku by\u0142 cz\u0142onkiem Studenckiego Komitetu Strajkowego na UWr i uczestniczy\u0142 w przygotowaniach do tego protestu. W strajku w 1989 roku odpowiada\u0142 za materia\u0142y informacyjne i stra\u017c porz\u0105dkow\u0105. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z niezale\u017cn\u0105 grup\u0105 studenck\u0105 \u201eDwunastka\u201d. Po 1989 roku wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 Stowarzyszenie \u201eBratnia Pomoc\u201d, pe\u0142ni\u0105c funkcje prezesa, anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w odbudow\u0119 samorz\u0105du studenckiego.<\/p>\n\n\n\n

Anna Skowro\u0144ska<\/strong> (po\u015bmiertnie) \u2013 wieloletnia pracowniczka Instytutu Historycznego Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego. W okresie stanu wojennego aktywnie wspiera\u0142a represjonowanych student\u00f3w uczelni. W grudniu 1981 roku otrzyma\u0142a oficjalne upowa\u017cnienie do monitorowania spraw student\u00f3w rozpatrywanych przez kolegia do spraw wykrocze\u0144, co umo\u017cliwia\u0142o jej niesienie pomocy osobom dotkni\u0119tym represjami. Zaanga\u017cowana w dzia\u0142alno\u015b\u0107 Klubu Inteligencji Katolickiej. W czasie uwi\u0119zienia Karola Modzelewskiego pomaga\u0142a mu w pracy naukowej.<\/p>\n\n\n\n

Krzysztof Smolnicki<\/strong> \u2013 dzia\u0142acz opozycji demokratycznej, od 1986 roku zwi\u0105zany z Ruchem Wolno\u015b\u0107 i Pok\u00f3j, Solidarno\u015bci\u0105 Polsko-Czechos\u0142owack\u0105 i Pomara\u0144czow\u0105 Alternatyw\u0105. Organizowa\u0142 protesty przeciwko degradacji \u015brodowiska. Redaktor wydawanych przez Ruch WiP podziemnych pism o profilu ekologicznym. Broni\u0142 os\u00f3b represjonowanych za odmow\u0119 s\u0142u\u017cby wojskowej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

S\u0142awomir Sobieszek<\/strong> \u2013 zaanga\u017cowany w dzia\u0142alno\u015b\u0107 niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105 jeszcze przed studiami jako cz\u0142onek Mi\u0119dzyszkolnego Komitetu Oporu we Wroc\u0142awiu. W czasie studi\u00f3w wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z NZS, koordynuj\u0105c kontakty organizacji uczniowskich z ruchem studenckim. W latach 1988-1989 uczestniczy\u0142 w dzia\u0142aniach na rzecz ponownej legalizacji NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d i NZS. W maju 1988 roku by\u0142 cz\u0142onkiem Studenckiego Komitetu Strajkowego na UWr, rok p\u00f3\u017aniej bra\u0142 udzia\u0142 w kolejnym strajku. Uczestniczy\u0142 w inicjatywach nieformalnej grupy \u201eDwunastka\u201d oraz happeningach Pomara\u0144czowej Alternatywy, za co by\u0142 zatrzymywany. Po 1989 roku dzia\u0142a\u0142 w odradzaj\u0105cym si\u0119 samorz\u0105dzie studenckim i Stowarzyszeniu \u201eBratnia Pomoc\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Aleksander Srebrakowski<\/strong> \u2013 w grudniu 1981 roku bra\u0142 udzia\u0142 w strajku okupacyjnym w zak\u0142adach \u201eDolmel\u201d, a za udzia\u0142 w prote\u015bcie zorganizowanym przez RKS w styczniu 1982 dyscyplinarnie zwolniony z pracy. W czasie studi\u00f3w dzia\u0142a\u0142 w NZS i publikowa\u0142 artyku\u0142y w podziemnych wydawnictwach. W maju 1988 roku wsp\u00f3\u0142kierowa\u0142 stra\u017c\u0105 porz\u0105dkow\u0105 podczas strajku student\u00f3w na UWr. W latach 1988-1989 by\u0142 wsp\u00f3\u0142redaktorem niezale\u017cnego pisma \u201eWichrzyciel\u201d, publikuj\u0105c pod pseudonimami \u201eStefan Abramowski\u201d i \u201eAntoni Bor\u201d. W maju 1989 roku ponownie uczestniczy\u0142 w strajku okupacyjnym NZS.<\/p>\n\n\n\n

Grzegorz Strauchold<\/strong> \u2013 w czasie studi\u00f3w na Uniwersytecie Wroc\u0142awskim wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 NZS. W 1981 roku uczestniczy\u0142 w strajku na rzecz rejestracji NZS i nale\u017ca\u0142 do os\u00f3b kieruj\u0105cych strajkiem. Po wprowadzeniu stanu wojennego utrzymywa\u0142 \u0142\u0105czno\u015b\u0107 mi\u0119dzy strajkuj\u0105cymi robotnikami a \u015brodowiskiem akademickim. Za udzia\u0142 w demonstracjach wielokrotnie zatrzymywany. Wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 w 1987 roku wroc\u0142awski oddzia\u0142 Archiwum Wschodniego, kt\u00f3rego celem by\u0142o dokumentowanie los\u00f3w Sybirak\u00f3w oraz os\u00f3b represjonowanych w okresie PRL.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Dariusz Sulima<\/strong> \u2013 jako cz\u0142onek NZS by\u0142 cz\u0142onkiem redakcji pisma studenckiego \u201eNo wi\u0119c\u201d. Podczas strajku listopad-grudzie\u0144 1981 stworzy\u0142 8-osobow\u0105 grup\u0119, kt\u00f3ra w czasie stanu wojennego zajmowa\u0142a si\u0119 kolporta\u017cem i akcjami ulotkowymi. Rozrzuca\u0142 ulotki z dach\u00f3w z mechanizmem op\u00f3\u017aniaj\u0105cym, zamalowywa\u0142a imi\u0119 Boles\u0142awa Bieruta na tabliczkach uniwersytetu. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 w podziemiu z Leszkiem Budrewiczem, Adamem Lipi\u0144skim, Krzysztofem B\u0105kowskim.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Krzysztof Tabisz<\/strong> \u2013 matematyk, w stanie wojennym zaanga\u017cowany w pomoc osobom represjonowanym. Wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 Arcybiskupi Komitet Charytatywny we Wroc\u0142awiu, pomagaj\u0105c osobom ukrywaj\u0105cym si\u0119 oraz ich rodzinom. W latach 1984-1989 by\u0142 przewodnicz\u0105cym Komitetu. Inicjator apteki dla potrzebuj\u0105cych przy parafii \u015bw. Miko\u0142aja oraz jad\u0142odajni dla ubogich przy ko\u015bciele \u015bw. El\u017cbiety. W 1989 roku za\u0142o\u017cy\u0142 Wroc\u0142awskie Towarzystwo Opieki nad Wi\u0119\u017aniami.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Monika Waszkiewicz-Bolanowska<\/strong> \u2013 dzia\u0142a\u0142a w \u015brodowisku opozycyjnym skupionym wok\u00f3\u0142 Jana Waszkiewicza, Wojciecha Bolanowskiego i Gra\u017cyny Tomaszewskiej. W latach 1985-1989 zajmowa\u0142a si\u0119 drukiem i kolporta\u017cem wydawnictw drugiego obiegu. Pracowa\u0142a w strukturach podleg\u0142ych Rafa\u0142owi Guzowskiemu, nie do\u015bwiadczaj\u0105c dekonspiracji a\u017c do wyjazdu z Polski w 1989 roku.<\/p>\n\n\n\n

Ma\u0142gorzata Zbro\u017cek <\/strong>\u2013 w latach 1983-1988 bra\u0142a czynny udzia\u0142 w happenigach Pomara\u0144czowej Alternatywy, za co by\u0142a wielokrotnie zatrzymywana i przes\u0142uchiwana. W trakcie studi\u00f3w pracowa\u0142a w redakcji podziemnej gazety \u201cRegion\u201d, pisma NSZZ \u201eS\u201d Dolny \u015al\u0105sk, by\u0142a redaktork\u0105 Serwisu Informacyjnego RKW NSZZ \u201cSolidarno\u015b\u0107\u201d Dolny \u015al\u0105sk, przygotowywa\u0142a audycje Radia Solidarno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Anna Ziemia\u0144ska-Sulima<\/strong> \u2013 uczestniczy\u0142a w listopadowo-grudniowym strajku na Wydziale Filologii Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego. Po og\u0142oszeniu stanu wojennego dzia\u0142a\u0142a w konspiracji w strukturach \u0142\u0105czno\u015bci i kolporta\u017cu. W podziemiu wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z Leszkiem Budrewiczem, Jolant\u0105 Pi\u0105tek, Adamem Lipi\u0144skim. Aresztowana w kwietniu 1983 roku, po stu dniach zwolniona na mocy amnestii.<\/p>\n\n\n\n

* * *<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Na zako\u0144czenie uroczysto\u015bci wyst\u0105pi\u0142 kwartet smyczkowy Neon String Quartet, tworzony przez absolwentki polskich akademii muzycznych: Juli\u0119 Sekulsk\u0105, Edyt\u0119 Kornafel, Iwon\u0119 Czemarmazowicz oraz Teres\u0119 Pelc. Wydarzenie poprowadzi\u0142a Katarzyna G\u00f3rowicz-Ma\u0107kiewicz, rzecznik prasowa Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego.<\/p>\n\n\n\n

Zdj\u0119cia Artur Waszkielewicz<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Uniwersytet Wroc\u0142awski 25.06.2026 Ju\u017c po raz pi\u0105ty w murach gmachu g\u0142\u00f3wnego Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego wr\u0119czono odznaczenia \u201eWroc\u0142awska Wolno\u015b\u0107\u201d. W tym roku uhonorowano ni\u0105 34 osoby, w\u015br\u00f3d nich osiem po\u015bmiertnie. Wszystkich wyr\u00f3\u017cnionych dot\u0105d os\u00f3b jest 169. Odznaka honorowa \u201eWroc\u0142awska Wolno\u015b\u0107\u201d przyznawana jest osobom, kt\u00f3re w okresie dyktatury komunistycznej przed 1989 rokiem, b\u0119d\u0105c cz\u0142onkami spo\u0142eczno\u015bci Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego \u2013… Czytaj dalej Wroc\u0142awska Wolno\u015b\u0107<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":7009,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[417],"tags":[],"class_list":["post-7008","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-90","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7008","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7008"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7008\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7032,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7008\/revisions\/7032"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7009"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7008"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7008"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7008"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}