\u201eSpotykamy si\u0119 dzi\u015b \u2013 m\u00f3wi\u0142 Marek Ruszczy\u0144ski, kt\u00f3ry wzi\u0105\u0142 na siebie g\u0142\u00f3wny ci\u0119\u017car organizacyjny konferencji \u2013 aby wsp\u00f3lnie spojrze\u0107 na czas, kt\u00f3ry zmieni\u0142 bieg historii Polski poprzez stworzenie szansy na pokojowe przej\u015bcie do demokracji, odbudow\u0119 pa\u0144stwa prawa, stworzenie nowoczesnej gospodarki i zerwanie z dziedzictwem komunizmu. Wielu uwa\u017ca jednak, \u017ce tej szansy Polacy nie wykorzystali w pe\u0142ni.<\/p>\n\n\n\n Okres ten bowiem pozostawi\u0142 po sobie pytania, kt\u00f3re do dzi\u015b budz\u0105 emocje, dyskusje i spory. Brak g\u0142\u0119bokiej lustracji i rozlicze\u0144 \u2013 kt\u00f3ry pozwoli\u0142 dawnym strukturom zachowa\u0107 wp\u0142ywy i pozycj\u0119, a przez to wp\u0142ywa\u0107 na \u017cycie publiczne jeszcze przez lata \u2013 zmusza do postawienia pytania, czy transformacja 1989 roku by\u0142a zmarnowan\u0105 szans\u0105.\u201d<\/p>\n\n\n\n Do organizator\u00f3w i uczestnik\u00f3w konferencji nadszed\u0142 list z Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Przypomnijmy, \u017ce w 2025 roku honorowy patronat nad pierwsz\u0105 konferencj\u0105 obj\u0105\u0142 \u00f3wczesny prezes Instytutu Pami\u0119ci Narodowej, dr Karol Nawrocki.<\/p>\n\n\n\n \u201eTegoroczna kontynuacja tej wa\u017cnej inicjatywy, nawi\u0105zuj\u0105cej do ubieg\u0142orocznego spotkania, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c odby\u0142o si\u0119 w Stanach Zjednoczonych i by\u0142o wsp\u00f3\u0142organizowane z udzia\u0142em Instytutu Pami\u0119ci Narodowej, stanowi istotne rozwini\u0119cie tamtej refleksji, pog\u0142\u0119biaj\u0105cej dialog na temat roli \u015brodowisk emigracyjnych oraz ich wk\u0142adu w przemiany polityczne w Polsce \u2013 napisa\u0142a odpowiedzialna za sprawy polonijne w Kancelarii Prezydenta podsekretarz stanu Agnieszka J\u0119drzak. \u2013 Szczeg\u00f3lny charakter nadaje spotkaniu fakt, i\u017c wielu z Pa\u0144stwa wywodzi si\u0119 z emigracji politycznej lat osiemdziesi\u0105tych, \u015brodowiska, kt\u00f3re odegra\u0142o niezwykle istotn\u0105 rol\u0119 w procesie odzyskiwania przez Polsk\u0119 suwerenno\u015bci. Pa\u0144stwa dzia\u0142alno\u015b\u0107 \u2013 prowadzona z dala od Ojczyzny \u2013 stanowi\u0142a kluczowe wsparcie dla opozycji demokratycznej w kraju. Poprzez dzia\u0142ania informacyjne, organizacyjnej oraz dyplomatyczne przyczyniali si\u0119 Pa\u0144stwo do podtrzymywania ducha wolno\u015bci, nag\u0142a\u015bniania sytuacji oraz budowania mi\u0119dzynarodowego poparcia dla sprawy polskiej. Dziedzictwo emigracji politycznej tego okresu pozostaje trwa\u0142ym elementem historii przemian demokratycznych w Polsce.\u201d<\/p>\n\n\n\n Nadszed\u0142 tak\u017ce list od zast\u0119pcy prezesa IPN, dr hab. Karola Polejowskiego. \u201ePolska emigracja solidarno\u015bciowa \u2013 czytamy \u2013 zapu\u015bci\u0142a w Stanach Zjednoczonych g\u0142\u0119bokie korzenie, ale nadal piel\u0119gnuje tradycj\u0119 i pami\u0119\u0107 o Ojczy\u017anie. Jest ona powiernikiem spu\u015bcizny wcze\u015bniejszych generacji, bior\u0105cych udzia\u0142 w walkach o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 na dw\u00f3ch kontynentach: \u017co\u0142nierzy, wybitnych tw\u00f3rc\u00f3w, uczonych i dzia\u0142aczy, kt\u00f3rzy przez stulecia wsp\u00f3\u0142kszta\u0142towali oblicze Ameryki, nie rezygnuj\u0105c z wi\u0119zi z Polsk\u0105. W ka\u017cdym pokoleniu znajdowali si\u0119 ludzie, dla kt\u00f3rych te dwie ojczyzny \u2013 rodzona i wybrana \u2013 by\u0142y warto\u015bciami wzajemnie si\u0119 dope\u0142niaj\u0105cymi, niewykluczaj\u0105cymi.\u201d<\/p>\n\n\n\n Zaznaczmy, \u017ce w konferencji w Atlantic City, podobnie jak przed rokiem w Wirginii Zachodniej, uczestniczyli historycy IPN, wybitni fachowcy. W li\u015bcie dr Polejowskiego czytamy dalej: \u201eKiedy w Polsce nasta\u0142y lata ci\u0119\u017ckiej pr\u00f3by \u2013 gdy w\u0142adza komunistyczna wyprowadzi\u0142a na ulice czo\u0142gi, internowa\u0142a tysi\u0105ce dzia\u0142aczy \u201eSolidarno\u015bci\u201d, zamkn\u0119\u0142a granice i pr\u00f3bowa\u0142a uciszy\u0107 niezale\u017cne g\u0142osy \u2013 Polonia ameryka\u0144ska i emigracja niepodleg\u0142o\u015bciowa nie milcza\u0142y. Organizowa\u0142y pomoc materialn\u0105 dla represjonowanych i ich rodzin, podtrzymywa\u0142y \u0142\u0105czno\u015b\u0107 mi\u0119dzy opozycj\u0105 demokratyczn\u0105 a wolnym \u015bwiatem, nag\u0142a\u015bnia\u0142y prawd\u0119 o sytuacji w Ojczy\u017anie. Dzi\u0119ki tej determinacji Polska nie przesta\u0142a by\u0107 tematem zachodniej debaty publicznej. Za t\u0119 s\u0142u\u017cb\u0119 \u2013 wiern\u0105, cierpliw\u0105 i wytrwa\u0142\u0105 \u2013 nale\u017c\u0105 si\u0119 Pa\u0144stwu g\u0142\u0119boka wdzi\u0119czno\u015b\u0107 i najwy\u017cszy szacunek.\u201d<\/p>\n\n\n\n W sumie na konferencj\u0119 do Atlantic City przyjecha\u0142o oko\u0142o 100 os\u00f3b, oczywi\u015bcie g\u0142\u00f3wnie ze Wschodniego Wybrze\u017ca.<\/p>\n\n\n\n Dzie\u0144 pierwszy<\/strong><\/p>\n\n\n\n Po oficjalnym powitaniu go\u015bci i uczestnik\u00f3w przez Marka Ruszczy\u0144skiego, konferencj\u0119 rozpocz\u0105\u0142 minister Antoni Macierewicz referatem \u201ePrzemiany w Polsce a szansa na polsk\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107\u201d. Po czym g\u0142os zabra\u0142 dr Jan Parys, minister obrony narodowej w rz\u0105dzie Jana Olszewskiego, omawiaj\u0105c mi\u0119dzynarodowe aspekty transformacji ustrojowej. \u201eBudowanie na piasku. Niemoralne aspekty III RP\u201d, to z kolei tytu\u0142 ciekawego wyst\u0105pienia prof. Zbigniewa Stawrowskiego z Uniwersytetu Kardyna\u0142a Stefana Wyszy\u0144skiego. Poprzez wideo, gdy\u017c nie mogli w tym momencie przyby\u0107 do USA, zwr\u00f3cili si\u0119 do uczestnik\u00f3w prof. Wojciech Roszkowski (\u201eOkr\u0105g\u0142y st\u00f3\u0142 \u2013 dlaczego nie wykorzystano szansy?\u201d) oraz red. Bronis\u0142aw Wildstein (\u201ePolska transformacja, czyli od komunizmu do postkomunizmu\u201d).<\/p>\n\n\n\n Zwi\u0105zany z IPN historyk i politolog dr hab. Patryk Pleskot swoje wyst\u0105pienie (online) zatytu\u0142owa\u0142 \u201eKonieczno\u015b\u0107, patriotyzm czy zdrada? Meandry negocjacji \u2018konstruktywnej opozycji\u2019 z obozem partyjno-pa\u0144stwowym w 1989 r. (od \u201eokr\u0105g\u0142ego sto\u0142u\u201d do wyboru prezydenta PRL\u201d). Natomiast dr Sebastian Pilarski, dyrektor Biura Bada\u0144 Historycznych IPN za temat obra\u0142 \u201eStanowisko Grupy Roboczej Komisji Krajowej NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d i innych \u015brodowisk opozycyjnych wobec obrad \u201eokr\u0105g\u0142ego sto\u0142u\u2019\u201d. W konferencji wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 by\u0142y wicemarsza\u0142ek Sejmu po pierwszych rzeczywi\u015bcie wolnych wyborach nowej Polski w 1991 roku, by\u0142y wi\u0119zie\u0144 polityczny, Dariusz W\u00f3jcik. Temat jego wyst\u0105pienia to: \u201eStosunek Konfederacji Polski Niepodleg\u0142ej do negocjacji z w\u0142adzami PRL\u201d.<\/p>\n\n\n\n O \u201ePolonii i emigracji solidarno\u015bciowej wobec przemian w Polsce i wybor\u00f3w 1989 r.\u201d m\u00f3wi\u0142 red. Marek Bober z Chicago, natomiast prof. Andrzej B\u0142aszczy\u0144ski z Connecticut przypomnia\u0142 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 Polonii w latach 80. i przypomnia\u0142 zebranym nieco zapomniany a wa\u017cny temat: \u201eNurty solidarno\u015bciowe na Zachodzie \u2013 Conference of Solidarity Support Organizations, CSSO\u201d.<\/p>\n\n\n\n Nie mog\u0142o si\u0119 obej\u015b\u0107 bez om\u00f3wienia dzia\u0142alno\u015bci tajnych komunistycznych s\u0142u\u017cb, w tym policji politycznej. \u201eKwestia negocjacji z opozycj\u0105 w perspektywie S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa oraz dzia\u0142ania operacyjne S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa w okresie funkcjonowania rz\u0105du Tadeusza Mazowieckiego\u201d \u2013 to tytu\u0142 referatu dr Tomasza Koz\u0142owskiego z IPN. Z kolei wspomniany wicemarsza\u0142ek W\u00f3jcik skupi\u0142 si\u0119 na innym w\u0105tku: \u201eDzia\u0142ania S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa w okresie kampanii wyborczej wiosn\u0105 1989 r. i pr\u00f3by przeciwdzia\u0142ania kampanii komitet\u00f3w obywatelskich \u201eSolidarno\u015bci\u201d i Konfederacji Polski Niepodleg\u0142ej\u201d. Ceniona dziennikarka i publicystka Dorota Kania tak\u017ce zaj\u0119\u0142a si\u0119 zagadnieniem s\u0142u\u017cb w referacie \u201eRok 1989; rewolucja, kt\u00f3ra omin\u0119\u0142a s\u0142u\u017cby\u201d.<\/p>\n\n\n\n Ale na tym nie koniec tematu s\u0142u\u017cb i transformacji s\u0142u\u017cb na prze\u0142omie 1989\/1990. Dr Koz\u0142owski z IPN m\u00f3wi\u0142 o \u201eKo\u0144cu imperium Ministerstwa Spraw Wewn\u0119trznych\u201d a dr Witold Bagie\u0144ski, r\u00f3wnie\u017c z IPN, wzi\u0105\u0142 na celownik \u201eWywiad w dobie transformacji. Od Departamentu I MSW do Zarz\u0105du Wywiadu UOP\u201d.<\/p>\n\n\n\n Dzie\u0144 drugi<\/strong><\/p>\n\n\n\n W dw\u00f3ch referatach za po\u015brednictwem po\u0142\u0105czenia wideo mogli\u015bmy bli\u017cej zapozna\u0107 si\u0119 z zagadnieniem lustracji w Polsce. M\u00f3wi\u0142 o tym prokurator Andrzej Golec w referacie \u201eModele lustracji i dekomunizacji w krajach by\u0142ego bloku sowieckiego w Europie \u015arodkowo-Wschodniej\u201d. Z kolei red. Wildstein opowiedzia\u0142 o g\u0142o\u015bnej swego czasu sprawie, czyli: \u201eDlaczego musia\u0142a powsta\u0107 Lista Wildsteina?\u201d. O lustracji w\u015br\u00f3d Polonii i tzw. polonijnych agentach, przytaczaj\u0105c szereg przyk\u0142ad\u00f3w, m\u00f3wi\u0142 redaktor Bober.<\/p>\n\n\n\n W\u0105tek s\u0142u\u017cb zosta\u0142 rozszerzony przez ministra Macierewicza w wyst\u0105pieniu pt. \u201eDzia\u0142ania zmierzaj\u0105ce do wyeliminowania agentury rosyjskiej w Polsce\u201d oraz redaktor Dorot\u0119 Kani\u0119 \u2013 \u201eD\u0142ugi cie\u0144 bezpieki i skutki braku zerwania z systemem s\u0142u\u017cb PRL\u201d. W konferencji uczestniczy\u0142 te\u017c dziennikarz \u015bledczy zwi\u0105zany z mediami konserwatywnymi, przede wszystkim telewizj\u0105 Republika, red. Piotr Nisztor. Om\u00f3wi\u0142 on temat: \u201eRosyjskie wp\u0142ywy w Polsce po 36 latach od przemian polityczno-ustrojowych\u201d.<\/p>\n\n\n\n Ocena prze\u0142omu w Polsce, czyli lat 1989\/1990 w\u015br\u00f3d Polonii ameryka\u0144skiej by\u0142a i jest zr\u00f3\u017cnicowana: dla jednych rozmowy w Magdalence i \u201eokr\u0105g\u0142y st\u00f3\u0142\u201d by\u0142y szans\u0105 na odzyskanie niepodleg\u0142o\u015bci, dla innych by\u0142y zdrad\u0105. Osobistymi wspomnieniami, refleksjami i ocenami podzielili si\u0119: prof. B\u0142aszczy\u0144ski, Andrzej Burghardt, Zygmunt Staszewski, Piotr Ha\u0142aczkiewicz, Bolko Skowron i Wojciech Budzy\u0144ski. Wszyscy, opr\u00f3cz prof. B\u0142aszczy\u0144skiego, nale\u017c\u0105 do emigracji politycznej lat osiemdziesi\u0105tych. Bardzo dobrze, \u017ce w programie pojawi\u0142 si\u0119 ten punkt, bowiem relacji przedstawicieli tej grupy emigrant\u00f3w, by\u0142ych dzia\u0142aczy \u201eSolidarno\u015bci\u201d i r\u00f3\u017cnych organizacji antykomunistycznych, prze\u015bladowanych i wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych \u2013 wci\u0105\u017c mamy zbyt ma\u0142o.<\/p>\n\n\n\n I bardzo dobrze r\u00f3wnie\u017c, \u017ce pojawi\u0142 si\u0119 nowy element konferencji, czyli cele i zadania organizacji polonijnych. W tej cz\u0119\u015bci wyst\u0105pili: prof. Wies\u0142aw Binienda \u2013 prezes Coalition of Polish Americans (m\u00f3wi\u0142 tak\u017ce o swoim udziale w wyja\u015bnianiu przyczyn katastrofy smole\u0144skiej w 2010), Tadeusz Antoniak \u2013 reprezentuj\u0105cy Kluby \u201eGazety Polskiej\u201d i Komitet Katy\u0144sko-Smole\u0144ski, Andrzej Burghardt i Jolanta Ha\u0142aczkiewicz \u2013 prezesi Kongresu Polonii Ameryka\u0144skiej, wydzia\u0142\u00f3w odpowiednio: New Jersey i Michigan, a na koniec Zbigniew Wieczorek \u2013 prezes organizacji Freedom and Solidarity, dynamicznej organizacji dzia\u0142aczy solidarno\u015bciowych ze Wschodniego Wybrze\u017ca.<\/p>\n\n\n\n Dzie\u0144 trzeci<\/strong><\/p>\n\n\n\n O archiwaliach komunistycznych s\u0142u\u017cb w Polsce po 1989 roku m\u00f3wili dr Pilarski (\u201eKwestia zniszczenia materia\u0142\u00f3w operacyjnych S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa\u201d) i Marzena Kruk, dyrektor Archiwum IPN (\u201ePrzej\u0119cie materia\u0142\u00f3w S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa przez Instytut Pami\u0119ci Narodowej\u201d).<\/p>\n\n\n\n Nale\u017ca\u0142o r\u00f3wnie\u017c om\u00f3wi\u0107 szalenie wa\u017cn\u0105 kwesti\u0119, czyli stacjonowanie wojska sowieckiego, kt\u00f3re opu\u015bci\u0142o Polsk\u0119 jesieni\u0105 1993 roku, co by\u0142o symbolem zachodz\u0105cych zmian. \u201eInterwencje Armii Sowieckiej w pa\u0144stwach bloku sowieckiego i gro\u017aba interwencji w Polsce\u201d, to referat (przez wideo) prof. Roszkowskiego. \u201eStacjonowanie jednostek Armii Sowieckiej w Polsce i ich wycofywanie\u201d, to tytu\u0142 referatu ministra Parysa. Z kolei marsza\u0142ek W\u00f3jcik, by\u0142y dzia\u0142acz KPN, opowiada\u0142 o akcjach protestacyjnych przed bazami wojsk sowieckich.<\/p>\n\n\n\n Temat relacji polsko-ameryka\u0144skich w okresie transformacji podj\u0119li historycy IPN. \u201eStanowisko w\u0142adz ameryka\u0144skich wobec przemian politycznych zachodz\u0105cych w Polsce w ko\u0144cu lat osiemdziesi\u0105tych XX w.\u201d \u2013 o tym m\u00f3wi\u0142 dr Koz\u0142owski. \u201eProblematyka wywiadowcza w relacjach dwustronnych Polski i Stan\u00f3w Zjednoczonych w latach 1989-1990 i pocz\u0105tek kontakt\u00f3w CIA z Departamentem I MSW\u201d \u2013 tym zagadnieniem zaj\u0105\u0142 si\u0119 dr Witold Bagie\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n Troch\u0119 czasu po\u015bwi\u0119cono r\u00f3wnie\u017c mediom w III RP. Dr Pilarski podj\u0105\u0142 temat: \u201eNowe otwarcie czy stary porz\u0105dek? Kszta\u0142towanie rynku medialnego w Polsce po 1989 r.\u201d a redaktor Dorota Kania \u2013 \u201eAgentura, manipulacja i\u2026 W jaki spos\u00f3b s\u0142u\u017cby PRL wp\u0142ywa\u0142y na media publiczne w Polsce po 1989 roku?\u201d. O tworzeniu medi\u00f3w III RP m\u00f3wi\u0142 te\u017c red. Nisztor.<\/p>\n\n\n\n Ostatnim punktem konferencji, niezmiernie ciekawym, by\u0142y kulisy transformacji gospodarczej. \u201eDemokratyzacja prawa o prywatyzacji w Polsce: konflikty i kompromisy\u201d, to tytu\u0142 referatu prof. \u0141ucji \u015awi\u0105tkowskiej-Cannon. \u201eWalka o kszta\u0142t prywatyzacji w Polsce z perspektywy USA \u2013 przypadek FSM\u201d \u2013 to z kolei temat, kt\u00f3ry podj\u0119\u0142a mecenas Maria Szonert-Binienda.<\/p>\n\n\n\n I na sam koniec o prywatyzacji, uw\u0142aszczeniu nomenklatury i roli ludzi s\u0142u\u017cb specjalnych m\u00f3wi\u0142a red. Kania, natomiast o politycznych barwach kapita\u0142u i dlaczego maj\u0105 one znaczenie opowiada\u0142 red. Nisztor.<\/p>\n\n\n\n ***<\/p>\n\n\n\n Przytoczony wy\u017cej zestaw temat\u00f3w i lista prelegent\u00f3w nie s\u0105 po to, aby zanudzi\u0107 Czytelnik\u00f3w, lecz po to, by pokaza\u0107, \u017ce tak bogatej w tre\u015bci konferencji i tak bogatego zbioru uczestnik\u00f3w podczas jednego wydarzenia nie by\u0142o w historii Polonii ostatnich 35 lat. Organizatorzy do\u0142o\u017cyli wielkich stara\u0144, aby spotkanie w Atlantic City mia\u0142o warto\u015b\u0107 merytoryczn\u0105. Co wa\u017cne, po raz kolejny uda\u0142o si\u0119 powa\u017cnie porozmawia\u0107 o emigracji niepodleg\u0142o\u015bciowej lat 80. Nadszed\u0142 najwy\u017cszy czas, aby ten bagatelizowany przez lata temat zacz\u0105\u0107 traktowa\u0107 serio i obszernie dokumentowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Fot. Adam Wi\u0119ckowski<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Stolica hazardu na Wschodnim Wybrze\u017cu sta\u0142a si\u0119 w tym roku miejscem drugiej konferencji, organizowanej przez \u015brodowiska szeroko rozumianej emigracji solidarno\u015bciowej. Wydarzenie otrzyma\u0142o honorowy patronat Instytutu Pami\u0119ci Narodowej i odby\u0142o si\u0119 w dniach 3-5 czerwca w historycznym hotelu The Claridge. Na temat przewodni wybrano jeden z najwa\u017cniejszych moment\u00f3w w historii z punktu widzenia Polak\u00f3w: \u201eEmigracja niepodleg\u0142o\u015bciowa… Czytaj dalej O emigracji i Polsce w Atlantic City<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":6940,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[417],"tags":[],"class_list":["post-6939","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-90","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6939","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6939"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6939\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6945,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6939\/revisions\/6945"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6940"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6939"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6939"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6939"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/M7-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/M6-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/M4.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/M3-1024x683.jpg\")