{"id":6799,"date":"2026-05-30T22:54:25","date_gmt":"2026-05-30T20:54:25","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=6799"},"modified":"2026-05-30T22:54:25","modified_gmt":"2026-05-30T20:54:25","slug":"zbiorowy-wyrzut-sumienia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=6799","title":{"rendered":"Zbiorowy wyrzut sumienia"},"content":{"rendered":"\n

Monte Cassino 3 maja 2026<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Drodzy Bohaterowie, Bohaterowie wolno\u015bci Polski i Bohaterowie wolno\u015bci pa\u0144stw europejskich, drodzy Kombatanci. Drogie Rodziny \u017bo\u0142nierzy 2 Korpusu Polskiego Genera\u0142a W\u0142adys\u0142awa Andersa, na czele z Pani\u0105 Ann\u0105 Mari\u0105 Anders, kt\u00f3rej ojciec, nasz wielki Bohater, jest dzi\u015b w naszej pami\u0119ci.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Drogi Panie Ministrze, Gospodarzu dzisiejszych uroczysto\u015bci, Panowie Ministrowie, Szanowni Pa\u0144stwo, drogi Prefekcie, drogi Burmistrzu, Przyjaciele W\u0142osi, drodzy Polscy Patrioci. Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce dzisiaj jeste\u015bmy wszyscy razem na Monte Cassino.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Drodzy Genera\u0142owie, Oficerowie, Ekscelencje, Szanowni Pa\u0144stwo.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Nie ma dzi\u015b czasu ani miejsca na relatywizm, na umiarkowanie. Zgadzam si\u0119 \u2013 Europa i \u015bwiat s\u0105 w potrzebie, dlatego o historii musimy m\u00f3wi\u0107 jasno, \u017ceby wyci\u0105gn\u0105\u0107 z niej wnioski i \u017ceby budowa\u0107 nasze bezpiecze\u0144stwo, niepodleg\u0142o\u015b\u0107 i suwerenno\u015b\u0107.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W roku 1939 rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 straszna, najstraszniejsza wojna by\u0107 mo\u017ce w historii \u015bwiata, a z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 w historii XX wieku. T\u0119 wojn\u0119 rozpocz\u0119li Niemcy, ow\u0142adni\u0119ci narodowosocjalistyczn\u0105 ideologi\u0105 totalitarn\u0105, i Sowieci, ow\u0142adni\u0119ci sowieckim komunizmem. By\u0142 to atak \u015bwiata z\u0142ego, \u015bwiata antywarto\u015bci na wolne, suwerenne narody europejskie. I mimo \u017ce po roku 1941 na moment zmieni\u0142y si\u0119 sojusze, to bitwa na Monte Cassino by\u0142a ods\u0142on\u0105 tego samego starcia, tej samej wojny. By\u0142a starciem niemieckiego z\u0142a z dobrem aliant\u00f3w, kt\u00f3rzy chcieli wolno\u015bci i niepodleg\u0142o\u015bci dla narod\u00f3w Europy. Alianci od stycznia 1944 roku w kilku kolejnych uderzeniach nie mogli sobie poradzi\u0107 z niemieck\u0105 obron\u0105 wzg\u00f3rza na Monte Cassino, ale nadal pr\u00f3bowali. Zadanie ostatecznego zdobycia w tej braterskiej, solidarnej walce dobra z niemieckim z\u0142em przypad\u0142o \u017bo\u0142nierzom 2 Korpusu Genera\u0142a W\u0142adys\u0142awa Andersa.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

I cho\u0107 militarnie, wojskowo, strategicznie i logicznie wydawa\u0142o si\u0119 to niemo\u017cliwe \u2013 wzg\u00f3rze pod wzgl\u0119dem strategicznym i wojskowym by\u0142o teoretycznie nie do zdobycia \u2013 to rankiem 18 maja patrol 12 Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w Podolskich zawiesi\u0142 na wzg\u00f3rzu bia\u0142o\u2013czerwon\u0105 flag\u0119. \u015awiat wolno\u015bci i dobra pokona\u0142 z\u0142o, a alianci prze\u0142amali lini\u0119 Gustawa i mogli ruszy\u0107 na Rzym, aby nie\u015b\u0107 wolno\u015b\u0107.<\/em><\/p>\n\n\n\n

By\u0142a to \u2013 co trzeba podkre\u015bla\u0107 i powtarza\u0107 \u2013 armia niezwyk\u0142a. Armia, kt\u00f3ra sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z cieni, z ludzi wyg\u0142odzonych, z ludzi, kt\u00f3rzy jeszcze do niedawna byli niewolnikami. Nie przyjechali si\u0119 tu bi\u0107 z koszar, ale przyjechali z d\u0142ugiej podr\u00f3\u017cy. Byli tutaj po opuszczeniu NKWD wi\u0119zie\u0144, przeszli przez Azj\u0119 \u015arodkow\u0105, Kazachstan, Uzbekistan, przez Bliski Wsch\u00f3d, Iran, Irak, Palestyn\u0119. Cz\u0119sto niedo\u017cywieni, cz\u0119sto po podr\u00f3\u017cy w bydl\u0119cych wagonach, kt\u00f3re zabiera\u0142y ich ze wschodniej Polski wysuni\u0119tej du\u017co bardziej na wsch\u00f3d ni\u017c dzisiaj. Trafili tutaj, by bi\u0107 si\u0119 razem ze swoimi sojusznikami o woln\u0105 Europ\u0119 i by dotrze\u0107 do wolnej Polski.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Jak to si\u0119 mog\u0142o sta\u0107, \u017ce armia cieni i armia niewolnik\u00f3w sta\u0142a si\u0119 armi\u0105 zwyci\u0119zc\u00f3w z Monte Cassino? Wszyscy zadajemy sobie to pytanie, a odpowied\u017a na nie jest w ich sercach, w ich umys\u0142ach, ale tak\u017ce w rozkazie Genera\u0142a W\u0142adys\u0142awa Andersa, kt\u00f3ry jasno postawi\u0142 polskim \u017co\u0142nierzom zadania. Wygrali, bo mimo \u017ce chcieli prze\u0142ama\u0107 lini\u0119 Gustawa, to w swoich umys\u0142ach i w swoich sercach mieli wci\u0105\u017c woln\u0105 i niepodleg\u0142\u0105 Polsk\u0119. Tak pi\u0119knie opisane to jest na pomniku na G\u00f3rze Ofiarnej: \u201eGotowi byli odda\u0107 Bogu ducha, ziemi w\u0142oskiej swoje cia\u0142a, ale serce oddali Polsce\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Wygrali, bo nie bali si\u0119 \u015bmierci, jak m\u00f3wili kapelani spowiadaj\u0105cy ich tu\u017c przed bitw\u0105. Gotowi byli odda\u0107 swoje \u017cycie za te warto\u015bci, kt\u00f3rym s\u0142u\u017cyli i kt\u00f3re mieli w sercu. Gotowi byli do zwyci\u0119stwa i armia cieni sta\u0142a si\u0119 armi\u0105 zwyci\u0119zc\u00f3w, bo mieli w swoich sercach i w swoich umys\u0142ach to, o co prosi\u0142 ich Genera\u0142 Anders, a pisa\u0142 wprost: \u201ePami\u0119tajcie, z nami B\u00f3g, Honor i Ojczyzna\u201d \u2013 do tych warto\u015bci si\u0119 odwo\u0142ywali.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wiedzieli te\u017c, \u017ce w okupowanej przez Niemc\u00f3w i Sowiet\u00f3w Polsce s\u0105 \u017co\u0142nierze podziemia, Armii Krajowej, innych organizacji niepodleg\u0142o\u015bciowych, kt\u00f3rym chcieli wys\u0142a\u0107 jasny sygna\u0142, \u017ce mimo i\u017c sojusznicy oddaj\u0105 powoli Polsk\u0119 Sowietom, to Polska jest gotowa, i oni s\u0105 gotowi, i polski \u017co\u0142nierz jest gotowy, do cierpienia, do walki i po\u015bwi\u0119cenia dla wolno\u015bci w\u0142a\u015bnie.<\/p>\n\n\n\n

Ten cmentarz na Monte Cassino \u2013 drodzy Pa\u0144stwo, kochani rodacy, drodzy W\u0142osi, drodzy sojusznicy z ca\u0142ego \u015bwiata \u2013 jest te\u017c zbiorowym wyrzutem sumienia, bo mimo ich po\u015bwi\u0119cenia, mimo ich bohaterskiej walki, mimo niesienia przez \u017co\u0142nierzy polskich wolno\u015bci we wszystkich regionach Europy, oni nigdy do wolnej i niepodleg\u0142ej Polski po roku 1945 nie doszli, bo Polska sta\u0142a si\u0119 sowieck\u0105 koloni\u0105 na kolejne 45 lat.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142a\u015bnie dlatego Genera\u0142 W\u0142adys\u0142aw Anders swoj\u0105 biografi\u0119 zatytu\u0142owa\u0142: Bez ostatniego rozdzia\u0142u. Maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce droga Polski do niepodleg\u0142o\u015bci musi jeszcze trwa\u0107, ale maj\u0105c te\u017c \u015bwiadomo\u015b\u0107, jak ta ofiara, to cierpienie, ta walka i to zwyci\u0119stwo by\u0142y wa\u017cne dla odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

I cho\u0107 to historia, kt\u00f3r\u0105 wielu zna i o kt\u00f3rej mo\u017cna przeczyta\u0107 w ksi\u0105\u017ckach, to nie jest to historia odleg\u0142a. Ani w perspektywie historycznej, ani w perspektywie, w kt\u00f3rej dzi\u015b si\u0119 znale\u017ali\u015bmy. Zobaczmy \u2013 to historia o nas, o ludziach, kt\u00f3rzy s\u0105 obok nas, jak w\u0142a\u015bnie Major W\u0142adys\u0142aw D\u0105browski, kt\u00f3ry przed momentem zosta\u0142 odznaczony jednym z najwy\u017cszych odznacze\u0144 pa\u0144stwowych. To jego historia. To on obudzi\u0142 lwa w swoim sercu, tak jak chcia\u0142 Genera\u0142 Anders, i by\u0142 gotowy walczy\u0107 o wolno\u015b\u0107 Italii, Europy i o wolno\u015b\u0107 Polski. To historia cz\u0142owieka, kt\u00f3ry jest tu\u017c obok nas. Ta historia jest w nas i jest obok nas.<\/p>\n\n\n\n

A do kogo Major D\u0105browski wysy\u0142a\u0142 sygna\u0142, \u017ce Polska walczy i jest gotowa do po\u015bwi\u0119ce\u0144? Do tych, kt\u00f3rzy siedz\u0105 w\u015br\u00f3d nas. Do Jakuba Nowakowskiego \u201eTomka\u201d, \u017co\u0142nierza Armii Krajowej, do Stanis\u0142awy Kocie\u0142owicz, niezast\u0105pionej i tak radosnej, b\u0119d\u0105cej dzisiaj z nami \u201eIskierki\u201d, do Leonarda Kapiszewskiego. Ten sygna\u0142 z Monte Cassino szed\u0142 do ludzi, kt\u00f3rzy s\u0105 dzisiaj w\u015br\u00f3d nas.<\/p>\n\n\n\n

Kto pisa\u0142 ostatni rozdzia\u0142? Kto da\u0142 Polsce niepodleg\u0142o\u015b\u0107? Kto by\u0142, drodzy Pa\u0144stwo, ostatni w tej sztafecie? Oni te\u017c s\u0105 z nami. To dzielni dzia\u0142acze Solidarno\u015bci, kt\u00f3rzy jeszcze w latach 80. niesieni tym, \u017ce Polacy s\u0105 gotowi do walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107, niesieni zwyci\u0119stwem na Monte Cassino, napisali ostatni rozdzia\u0142 biografii W\u0142adys\u0142awa Andersa \u2013 Anna Ko\u0142akowska, Adam Borowski, Ryszard Majdzik \u2013 oni s\u0105 dzisiaj z nami.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Zgadzam si\u0119 z Ekscelencj\u0105, Ksi\u0119dzem Biskupem Lechowiczem, z panem ministrem Parellem, \u017ce dzisiejsz\u0105 uroczysto\u015b\u0107 powinni\u015bmy odczytywa\u0107 wobec zagro\u017ce\u0144 tera\u017aniejszo\u015bci, geopolityki i tego, co dzieje si\u0119 wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie.<\/p>\n\n\n\n

Czytaj\u0105c pi\u0119kn\u0105 homili\u0119 Jana Paw\u0142a II, najwi\u0119kszego Polaka w XX wieku, dla kt\u00f3rego ten dzie\u0144 jest te\u017c rocznic\u0105 urodzin, musimy dostrzec, \u017ce Jan Pawe\u0142 II tu, na Cmentarzu na Monte Cassino, m\u00f3wi\u0142 w niej, \u017ce braterstwo narod\u00f3w \u2013 i o tym jest tak\u017ce bitwa na Monte Cassino \u2013 buduje si\u0119 na jedno\u015bci warto\u015bci ducha, na warto\u015bciach duchowych, tak\u017ce w Europie.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W tym samym roku, w 1979, tak jak zacytowa\u0142 Ekscelencja, Jan Pawe\u0142 II m\u00f3wi\u0142: \u201eNiech zst\u0105pi Duch Tw\u00f3j\u201d. M\u00f3wi\u0142 to do Polak\u00f3w i do naszej wsp\u00f3lnoty narodowej, ale czytaj\u0105c jego homili\u0119 z Monte Cassino i przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 tak\u017ce dzi\u015b temu, w jakim kierunku dryfuje Europa, lekcj\u0105 z Monte Cassino i ze s\u0142\u00f3w Jana Paw\u0142a II jest wezwanie do Europy: Niech zst\u0105pi duch Tw\u00f3j i niech odnowi oblicze tej ziemi, naszej wsp\u00f3lnej Europy, zbudowanej na warto\u015bciach, na fundamentach chrze\u015bcija\u0144skich, na tym, o co walczyli \u017co\u0142nierze na Monte Cassino.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Lekcja Monte Cassino to tak\u017ce lekcja dotycz\u0105ca tego, \u017ce \u015bwiat antywarto\u015bci zawsze przegra ze \u015bwiatem warto\u015bci, solidarno\u015bci, wsp\u00f3\u0142pracy niepodleg\u0142ych narod\u00f3w, narod\u00f3w suwerennych, kt\u00f3re ukocha\u0142y wolno\u015b\u0107, a dzi\u015b w XXI wieku tak\u017ce ukocha\u0142y prawdziw\u0105 demokracj\u0119. I to tak\u017ce lekcja dotycz\u0105ca tego, \u017ce ka\u017cda dominacja \u2013 czy barbarzy\u0144ska, militarna, wojskowa; czy dzi\u015b, w XXI wieku: dominacja gospodarcza, ekonomiczna czy polityczna \u2013 jest zawsze zagro\u017ceniem dla wolnego \u015bwiata warto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Niech B\u00f3g ma w opiece bohater\u00f3w polskich z Monte Cassino.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Niech B\u00f3g ma w opiece wszystkich aliant\u00f3w, kt\u00f3rzy bili si\u0119 o woln\u0105 Europ\u0119 i wolny \u015bwiat.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Niech B\u00f3g b\u0142ogos\u0142awi Italii, niech B\u00f3g b\u0142ogos\u0142awi Polsce!<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Monte Cassino 3 maja 2026 Drodzy Bohaterowie, Bohaterowie wolno\u015bci Polski i Bohaterowie wolno\u015bci pa\u0144stw europejskich, drodzy Kombatanci. Drogie Rodziny \u017bo\u0142nierzy 2 Korpusu Polskiego Genera\u0142a W\u0142adys\u0142awa Andersa, na czele z Pani\u0105 Ann\u0105 Mari\u0105 Anders, kt\u00f3rej ojciec, nasz wielki Bohater, jest dzi\u015b w naszej pami\u0119ci. Drogi Panie Ministrze, Gospodarzu dzisiejszych uroczysto\u015bci, Panowie Ministrowie, Szanowni Pa\u0144stwo, drogi Prefekcie,… Czytaj dalej Zbiorowy wyrzut sumienia<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":6800,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[415],"tags":[],"class_list":["post-6799","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-88","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6799","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6799"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6799\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6808,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6799\/revisions\/6808"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6800"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6799"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6799"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6799"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}