{"id":6761,"date":"2026-05-30T22:23:45","date_gmt":"2026-05-30T20:23:45","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=6761"},"modified":"2026-05-30T22:23:45","modified_gmt":"2026-05-30T20:23:45","slug":"marek-wolf-1956-2026","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=6761","title":{"rendered":"Marek Wolf (1956-2026)"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Wspomnienie o przyjacielu i wsp\u00f3\u0142pracowniku<\/strong><em><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size wp-block-paragraph\">Spotykamy czasem w \u017cyciu takich ludzi, o kt\u00f3rych mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce bez nich wiele spraw potoczy\u0142oby si\u0119 inaczej, lub wcale by si\u0119 nie wydarzy\u0142o. W moim przypadku Marek Wolf niew\u0105tpliwie do takich nale\u017ca\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mia\u0142em to szcz\u0119\u015bcie, \u017ce przez ostatnich ponad 30 lat by\u0142 moim najbli\u017cszym wsp\u00f3\u0142pracownikiem naukowym. Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce ja, z wykszta\u0142cenia astronom, zajmuj\u0105cy si\u0119 pocz\u0105tkowo radioastronomi\u0105 S\u0142o\u0144ca, a potem kosmologi\u0105, w latach 90. ubieg\u0142ego wieku odszed\u0142em od tej dziedziny w stron\u0119 teorii liczb. Mia\u0142em ju\u017c szczerze do\u015b\u0107 nieustannie zmieniaj\u0105cej si\u0119 w kosmologii mody i bezmy\u015blnej produkcji punkt\u00f3w. Chcia\u0142em czego\u015b trwa\u0142ego i znalaz\u0142em to w teorii liczb. By\u0142 to krok, kt\u00f3ry kosztowa\u0142 mnie utrat\u0119 dotychczasowej pracy w krakowskim Obserwatorium Astronomicznym UJ i przej\u015bcie do Instytutu Historii Nauki PAN w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mniej wi\u0119cej w tym samym czasie Marek poczu\u0142 pewne rozczarowanie do fizyki teoretycznej. Lata 80. i 90. ubieg\u0142ego wieku dawa\u0142y nadziej\u0119 na odkrycie upragnionej Teorii Wszystkiego. Optymizm by\u0142 powszechny; dominowa\u0142a koncepcja wielowymiarowych wszech\u015bwiat\u00f3w, a pewne, mocno spekulatywne pomys\u0142y by\u0142y \u201esuper\u201d: superstruny, supersymetria. A potem przysz\u0142o rozczarowanie. Hipotetyczna Teoria Wszystkiego (je\u015bli w og\u00f3le istnieje) jest wci\u0105\u017c bardzo odleg\u0142a. Tematy niedawno jeszcze obowi\u0105zkowe, teraz sta\u0142y si\u0119 niemodne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W pewnym mailu Marek napisa\u0142 mi szczerze: \u201eMy\u015bl\u0119, \u017ce to by\u0142a bardzo z\u0142a fizyka\u201d. Przez jaki\u015b czas interesowa\u0142 si\u0119 teori\u0105 chaosu oraz fraktalami, ale ostatecznie skierowa\u0142 swe zainteresowania w stron\u0119 teorii liczb. I tak nasze drogi spotka\u0142y si\u0119, rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 bardzo owocna wsp\u00f3\u0142praca.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Marek mia\u0142 jedn\u0105 cech\u0119, kt\u00f3ra nie jest obecnie zbyt powszechna, a kt\u00f3r\u0105 szczeg\u00f3lnie u Niego ceni\u0142em: by\u0142 absolutnie szczery. Ka\u017cda rozmowa z Nim gwarantowa\u0142a rozm\u00f3wcy ten komfort, \u017ce by\u0142a wolna od podtekst\u00f3w, aluzji, niedopowiedze\u0144. S\u0142owem: my\u015bla\u0142 g\u0142\u0119boko i m\u00f3wi\u0142 to, co my\u015bla\u0142. By\u0142 odpowiedzialny za s\u0142owo. \u017badnej zb\u0119dnej egzaltacji, \u017cadnej sztucznej gry czy politycznej poprawno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ka\u017cda rozmowa z Nim by\u0142a pe\u0142na konkret\u00f3w. Ja zawsze wychodzi\u0142em ubogacony, pe\u0142en nowych inspiracji. Co wi\u0119cej, Marek do ko\u0144ca zachowa\u0142 spontaniczn\u0105 ciekawo\u015b\u0107 praw rz\u0105dz\u0105cych \u015bwiatem \u2013 ciekawo\u015b\u0107, kt\u00f3ra jest naturalna u dzieci, ale kt\u00f3ra u wi\u0119kszo\u015bci ludzi z czasem zanika, wyparta przez prozaiczny pragmatyzm albo wr\u0119cz zwyk\u0142e znudzenie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oczywi\u015bcie, zdarza si\u0119, \u017ce taka bezkompromisowo\u015b\u0107 nie budzi sympatii u pewnych ludzi ma\u0142ego formatu intelektualnego. Kilkana\u015bcie lat temu zdarzy\u0142o si\u0119, \u017ce pewien zawistny naukowiec, z powod\u00f3w pozamerytorycznych, notorycznie zani\u017ca\u0142 okresow\u0105 ocen\u0119 Marka na Uniwersytecie Wroc\u0142awskim. Po raz pierwszy widzia\u0142em go wtedy zdenerwowanego. Pr\u00f3bowa\u0142 dochodzi\u0107 prawdy, ale ostatecznie wola\u0142 zmieni\u0107 \u015brodowisko na bardziej przyjazne. Podj\u0105\u0142 prac\u0119 w Warszawie na Uniwersytecie Kardyna\u0142a Stefana Wyszy\u0144skiego, gdzie doceniono jego mo\u017cliwo\u015bci naukowe i talent dydaktyczny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zdawa\u0142 sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce jest b\u0142yskotliwy i zdolny. Nie\u0142atwe studia fizyki teoretycznej w mocnym o\u015brodku wroc\u0142awskim uko\u0144czy\u0142 w trzy lata! Gdy pokaza\u0142 mi swoj\u0105, napisan\u0105 w liceum w Nowej Rudzie, prac\u0119 maturaln\u0105 z fizyki pt. \u201eMechanika klasyczna a kwantowa\u201d by\u0142em pe\u0142en podziwu i niedowierzania. W pierwszej chwili my\u015bla\u0142em, \u017ce to ambitna praca magisterska. Jednak wspomnia\u0142 mi o tym mimochodem, bez \u015bladu chwalenia si\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po raz pierwszy spotkali\u015bmy si\u0119 przypadkiem, w pa\u017adzierniku 1992 roku we Wroc\u0142awiu, podczas XV Dni Kultury Chrze\u015bcija\u0144skiej. Mia\u0142em tam referat w ko\u015bciele pw. \u015bw. Wawrzy\u0144ca, w zast\u0119pstwie pewnego profesora z Warszawy, kt\u00f3ry odm\u00f3wi\u0142 przyjazdu, t\u0142umacz\u0105c si\u0119, \u017ce jest za stary. Wskoczy\u0142em wi\u0119c na jego miejsce. M\u00f3wi\u0142em o pewnych og\u00f3lnych implikacjach kosmologii. Marek pojawi\u0142 si\u0119 na tym referacie i potem pogadali\u015bmy chwil\u0119 w czasie dyskusji, ale na tym kontakt na kilka lat si\u0119 urwa\u0142. Przy okazji tego pobytu we Wroc\u0142awiu pozna\u0142em te\u017c legendarnego, charyzmatycznego duszpasterza student\u00f3w i robotnik\u00f3w, ks. Stanis\u0142awa Orzechowskiego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej, w lipcu 1997 roku, w Krakowie go\u015bci\u0142 znany ameryka\u0144ski matematyk polskiego pochodzenia Andrew M. Odlyzko (Andrzej Micha\u0142 Od\u0142y\u017cko). Marek chcia\u0142 z nim podyskutowa\u0107 na temat odkrytych przez siebie pewnych zaskakuj\u0105cych regularno\u015bci w rozk\u0142adzie liczb pierwszych, tzw. <em>jumping champions<\/em>. Dokona\u0142 tego z pomoc\u0105 metodycznych eksperyment\u00f3w komputerowych. Dwa lata p\u00f3\u017aniej opublikowali na ten temat, wsp\u00f3lnie z Michaelem Rubinsteinem, cz\u0119sto cytowan\u0105 prac\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ja tak\u017ce chcia\u0142em wtedy porozmawia\u0107 z Odlyzko. W ten spos\u00f3b dosz\u0142o do wsp\u00f3lnego spotkania w krakowskiej restauracji Hawe\u0142ka w Rynku G\u0142\u00f3wnym. Po drodze Odlyzko powiedzia\u0142, \u017ce \u201ematematyczn\u0105 hipotez\u0119 Riemanna rozstrzygnie fizyk\u201d. Zdanie to, w\u00f3wczas do\u015b\u0107 odwa\u017cne, musia\u0142o g\u0142\u0119boko zapa\u015b\u0107 Markowi w pami\u0119\u0107, bo po kilkunastu latach napisa\u0142 znakomity artyku\u0142 przegl\u0105dowy pt. \u201eSpojrzenie fizyka na hipotez\u0119 Riemanna\u201d (na Zachodzie ukaza\u0142a si\u0119 te\u017c wersja angielska tego artyku\u0142u).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pami\u0119tam te\u017c, \u017ce zaraz po naszym rozstaniu rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 intensywne ulewy, a Wroc\u0142aw i wi\u0119kszo\u015b\u0107 Dolnego \u015al\u0105ska nawiedzi\u0142a tragiczna pow\u00f3d\u017a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po tym spotkaniu wywi\u0105za\u0142a si\u0119 mi\u0119dzy nami intensywna korespondencja mailowa. Korzystaj\u0105c z ugruntowanej ju\u017c znajomo\u015bci z ko\u0144cem 2004 roku poprosi\u0142em Marka o recenzj\u0119 mojej rozprawy habilitacyjnej na temat teorii liczb, na co si\u0119 ch\u0119tnie zgodzi\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Marek by\u0142 niezwykle \u017cyczliwy, a przy tym wyj\u0105tkowo skuteczny. Wielokrotnie odpowiada\u0142 na moje pytania i s\u0142u\u017cy\u0142 mi fachow\u0105 konsultacj\u0105, a w \u015blad za tym zwykle przysy\u0142a\u0142 mi maila z za\u0142\u0105cznikami w postaci preprint\u00f3w i artyku\u0142\u00f3w. Kilka razy wykonywa\u0142 dla mnie skomplikowane i czasoch\u0142onne obliczenia na szybkim komputerze dost\u0119pnym na Uniwersytecie we Wroc\u0142awiu. Najd\u0142u\u017csze z nich trwa\u0142y 3 miesi\u0105ce. Przy tej okazji cierpliwie wprowadzi\u0142 mnie w tajniki niewielkiego, ale bardzo efektywnego francuskiego programu komputerowego do oblicze\u0144 w teorii liczb o nazwie PARI\/GP.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Skuteczno\u015b\u0107 Jego dzia\u0142a\u0144 najlepiej zilustruje nast\u0119puj\u0105cy epizod. Jesieni\u0105 2019 roku wyszed\u0142em z domu na zakupy. Wsiad\u0142em do autobusu i wtedy zadzwoni\u0142 Marek: \u201eCze\u015b\u0107 Krzysiek\u201d \u2013 zawsze tak zaczyna\u0142 i potem od razu przechodzi\u0142 do rzeczy. W pierwszej chwili chcia\u0142em prze\u0142o\u017cy\u0107 rozmow\u0119 na bardziej dogodny moment, ale nie zd\u0105\u017cy\u0142em.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0142uchaj, mam pomys\u0142 na wsp\u00f3lny artyku\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O czym?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zastosowanie twierdzenia Chi\u0144czyna. Ja mam pomys\u0142, ty masz odpowiednie dane liczbowe z teorii liczb. Przetestujemy na nich to twierdzenie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie ukrywam, \u017ce by\u0142em troch\u0119 skonfundowany. \u201eNie mam poj\u0119cia o tym twierdzeniu\u201d \u2013 wyzna\u0142em szczerze. \u201eTo jest estetyczny, g\u0142\u0119boki i zaskakuj\u0105cy wynik \u2013 odpar\u0142 niezra\u017cony. \u2013 Zaraz ci wyt\u0142umacz\u0119.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I rzeczywi\u015bcie, po raz kolejny zadzia\u0142a\u0142 tu dydaktyczny talent Marka. Gdy wysiad\u0142em po kwadransie zna\u0142em ju\u017c wspomniane twierdzenie i rozumia\u0142em ide\u0119 wsp\u00f3lnej pracy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do pe\u0142ni szcz\u0119\u015bcia brakowa\u0142o tylko opublikowania. Nie jest tajemnic\u0105, \u017ce czasem marudni recenzenci wybrzydzaj\u0105, nawet na warto\u015bciowe wyniki. Tu te\u017c Marek okaza\u0142 si\u0119 niezawodny: zaproponowa\u0142 konkretne czasopismo i wsp\u00f3lny artyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, dzi\u0119ki tej wsp\u00f3lnej publikacji uzyska\u0142em swoj\u0105 tzw. liczb\u0119 Erd\u0151sa 3. Jest to pewien \u017cartobliwy wsp\u00f3\u0142czynnik. Wybitny matematyk w\u0119gierski P\u00e1l Erd\u0151s, bardzo wydajny w publikowaniu prac, mia\u0142 z definicji t\u0119 liczb\u0119 r\u00f3wn\u0105 zero; kto\u015b, kto mia\u0142 z nim wsp\u00f3ln\u0105 prac\u0119, mia\u0142 liczb\u0119 1; kto\u015b, kto mia\u0142 z tym ostatnim wsp\u00f3ln\u0105 prac\u0119 \u2013 2 itd. Dzi\u0119ki temu, \u017ce wspomniany wy\u017cej Odlyzko mia\u0142 publikacj\u0119 z samym Erd\u0151sem, Marek z Odlyzko, a ja z Markiem, st\u0105d moja liczba 3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W swych badaniach naukowych Marek stawia\u0142 sobie zawsze wysok\u0105 poprzeczk\u0119. Nie zajmowa\u0142 si\u0119 banalnymi problemami, kt\u00f3re typowym naukowcom gwarantuj\u0105 namiastk\u0119 sukcesu, a w praktyce sprawn\u0105 produkcj\u0119 obowi\u0105zkowych teraz punkt\u00f3w. Przeciwnie \u2013 Marek wybiera\u0142 problemy ambitne i trudne. Atakowa\u0142 nawet, wspomnian\u0105 ju\u017c wy\u017cej, s\u0142awn\u0105 hipotez\u0119 Riemanna \u2013 wa\u017cny i beznadziejnie trudny problem teorii liczb, kt\u00f3ry od ponad p\u00f3\u0142tora wieku pr\u00f3buj\u0105 rozstrzygn\u0105\u0107 najwi\u0119ksi matematycy. Kilka lat temu wydawa\u0142o Mu si\u0119, \u017ce j\u0105 obali\u0142. Zakomunikowa\u0142 mi to przez telefon dr\u017c\u0105cym ze wzruszenia g\u0142osem. Niestety, ta okrutna hipoteza okaza\u0142a si\u0119 po raz kolejny bezlitosna. Jego bardzo ciekawe rozumowanie mia\u0142o pewn\u0105 niewielk\u0105 luk\u0119. Niestety \u2013 a mo\u017ce na szcz\u0119\u015bcie? \u2013 matematyka to nie filozofia czy poezja. Poprawny dow\u00f3d musi by\u0107 bez \u017cadnej skazy. Problem nadal pozostaje otwarty, cho\u0107 nie jest wykluczone, \u017ce ide\u0119 Marka kto\u015b podejmie i b\u0119dzie j\u0105 rozwija\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nasze telefoniczne rozmowy \u2013 a przez tych ponad 30 lat by\u0142o ich pewnie kilkaset \u2013 nie dotyczy\u0142y tylko teorii liczb. Bardzo szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce mamy zgodne pogl\u0105dy na szeroko rozumian\u0105 nauk\u0119, a tak\u017ce na kwestie polityczne (pogl\u0105dy prawicowe, oczywi\u015bcie). Przybli\u017cy\u0142 mi sporo nieznanych mi szczeg\u00f3\u0142\u00f3w z tej pi\u0119knej karty opozycji w stanie wojennym, jak\u0105 by\u0142a wroc\u0142awska Solidarno\u015b\u0107 Walcz\u0105ca i jej tw\u00f3rca, fizyk, dr Kornel Morawiecki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W naszych rozmowach pojawia\u0142y si\u0119 te\u017c w\u0105tki na temat muzyki i literatury. Marek by\u0142 pasjonatem fotografii i to by\u0142 kolejny temat naszych rozm\u00f3w. Jako fizyk i doskona\u0142y dydaktyk w kilku s\u0142owach opisa\u0142 mi kiedy\u015b to, jak nowoczesny cyfrowy aparat fotograficzny automatycznie nastawia ostro\u015b\u0107. Innym razem wyja\u015bni\u0142 mi, na czym polega tomografia komputerowa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">By\u0142 te\u017c wnikliwym czytelnikiem moich tekst\u00f3w o nauce i sporo jego uwag wykorzysta\u0142em.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie by\u0142em oczywi\u015bcie jedyn\u0105 osob\u0105, kt\u00f3ra dozna\u0142a jego \u017cyczliwo\u015bci i konkretnej pomocy. Kilka lat temu Marek zadzwoni\u0142 do mnie z informacj\u0105, \u017ce natrafi\u0142 na m\u0142odego i zdolnego cz\u0142owieka \u2013 pewnego in\u017cyniera z USA, polskiego pochodzenia. \u201eTo jest nowy Ramanujan. On produkuje niesamowite formu\u0142y matematyczne. Trzeba mu pom\u00f3c w ich opublikowaniu. Zgodzisz si\u0119 by\u0107 recenzentem jego pracy?\u201d Ramanujan by\u0142 matematykiem hinduskim, bez formalnego wykszta\u0142cenia, kt\u00f3ry poda\u0142, bez dowodu, jakby w natchnieniu, sporo ciekawych wzor\u00f3w, na przyk\u0142ad na liczb\u0119 pi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oczywi\u015bcie zgodzi\u0142em si\u0119. Z pomoc\u0105 owego zdolnego cz\u0142owieka, Artura Kawalca, Marek odkry\u0142 w roku 2024 now\u0105, interesuj\u0105c\u0105 sta\u0142\u0105 matematyczn\u0105, kt\u00f3ra od tej pory nosi nazw\u0119 sta\u0142ej Wolfa-Kawalca.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">*<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z natury staram si\u0119 by\u0107 realist\u0105 i ostro\u017cnie traktuj\u0119 rozmaite irracjonalne prze\u015bwiadczenia. Jednak 24 kwietnia br. spontanicznie i bez powodu zastanawia\u0142em si\u0119, dlaczego ju\u017c od kilku tygodni nie mia\u0142em z Markiem kontaktu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przegl\u0105da\u0142em w\u0142a\u015bnie prezentacj\u0119 referatu, kt\u00f3ry mia\u0142em w Polskim Towarzystwie Matematycznym wiosn\u0105 2021 roku. Referat ten, to by\u0142a inicjatywa Marka. To on poleci\u0142 mnie, w ko\u0144cu \u201etylko\u201d astronoma, organizatorom konferencji. M\u00f3wi\u0142em jako trzeci na temat pewnych aspekt\u00f3w historycznych i filozoficznych dotycz\u0105cych wspomnianej hipotezy Riemanna. Marek by\u0142 drugi i referowa\u0142 bardzo techniczne aspekty tej hipotezy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gdy tak przegl\u0105da\u0142em prezentacj\u0119 z tego referatu my\u015bl\u0105c o Marku zadzwoni\u0142 telefon. Nieznany numer. \u201ePewnie znowu jakie\u015b reklamy\u201d \u2013 pomy\u015bla\u0142em. Tymczasem us\u0142ysza\u0142em zap\u0142akany g\u0142os: \u201eM\u00f3wi Marta Wolf. Tato odszed\u0142 dzi\u015b kwadrans po p\u00f3\u0142nocy\u2026\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Min\u0119\u0142o dobrych kilka sekund, nim to do mnie dotar\u0142o. Musia\u0142o min\u0105\u0107 sporo wi\u0119cej, nim u\u015bwiadomi\u0142em sobie, \u017ce ju\u017c nigdy Go nie spotkam i nie us\u0142ysz\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zdj\u0119cia: archiwum rodzinne c\u00f3rki Marka, Marty.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fragment listu Rektora Uniwersytetu Kardyna\u0142a Stefana Wyszy\u0144skiego w Warszawie ks. prof. dr hab. Ryszarda Czekalskiego, odczytanego podczas ceremonii pogrzebowej: \u201eZ \u017calem przyj\u0105\u0142em wiadomo\u015b\u0107 o \u015bmierci Profesora Marka Wolfa, wspania\u0142ego badacza oraz wyk\u0142adowcy Instytutu Nauk Fizycznych Wydzia\u0142u Matematyczno-Przyrodniczego, Szko\u0142y Nauk \u015acis\u0142ych, wieloletniego pracownika naszej uczelni, kt\u00f3ry swoim do\u015bwiadczeniem, prac\u0105 i oddaniem s\u0142u\u017cy\u0142 Uniwersytetowi\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wspomnienie o przyjacielu i wsp\u00f3\u0142pracowniku Spotykamy czasem w \u017cyciu takich ludzi, o kt\u00f3rych mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce bez nich wiele spraw potoczy\u0142oby si\u0119 inaczej, lub wcale by si\u0119 nie wydarzy\u0142o. W moim przypadku Marek Wolf niew\u0105tpliwie do takich nale\u017ca\u0142. Mia\u0142em to szcz\u0119\u015bcie, \u017ce przez ostatnich ponad 30 lat by\u0142 moim najbli\u017cszym wsp\u00f3\u0142pracownikiem naukowym. Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o,&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=6761\">Czytaj dalej <span class=\"screen-reader-text\">Marek Wolf (1956-2026)<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":163,"featured_media":6762,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[415],"tags":[],"class_list":["post-6761","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-88","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6761","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/163"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6761"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6761\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6763,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6761\/revisions\/6763"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6762"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6761"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6761"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6761"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}