{"id":6633,"date":"2026-05-18T14:56:12","date_gmt":"2026-05-18T12:56:12","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=6633"},"modified":"2026-05-18T14:56:12","modified_gmt":"2026-05-18T12:56:12","slug":"ludzie-bez-wczoraj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=6633","title":{"rendered":"Ludzie bez wczoraj"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-large-font-size wp-block-paragraph\">Ci, kt\u00f3rzy nie uczestniczyli, cho\u0107 mogli, w wa\u017cnych i prze\u0142omowych dla Polski wydarzeniach, przechodz\u0105 tzw. \u201ekompleks nieuczestniczenia\u201d. Nazw\u0119 wymy\u015bli\u0142 zmar\u0142y 22 grudnia 2024 roku Janusz Szkutnik, dzia\u0142acz opozycji antykomunistycznej i cz\u0142onek SW z Rzeszowa. Okre\u015bla ona postaw\u0119 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry ucieka od odpowiedzialno\u015bci wybieraj\u0105c przys\u0142owiowy \u201e\u015bwi\u0119ty spok\u00f3j\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rzeszowski dzia\u0142acz podziemia mianem \u201ekompleksu nieuczestniczenia\u201d okre\u015bla\u0142 postawy, jakie by\u0142y obecne w latach 80. w\u015br\u00f3d niekt\u00f3rych dzia\u0142aczy \u201eSolidarno\u015bci\u201d, kt\u00f3rzy decydowali si\u0119 na wyjazdy z Polski. Decydowali si\u0119, by znale\u017a\u0107 \u00f3w \u201e\u015bwi\u0119ty spok\u00f3j\u201d i poprawi\u0107 sw\u00f3j byt ekonomiczny. Niestety, wybieraj\u0105c ten kierunek, osoby te cz\u0119sto sz\u0142y na r\u0119k\u0119 peerelowskiej w\u0142adzy, kt\u00f3ra d\u0105\u017cy\u0142a do pozbycia si\u0119 z Polski ludzi, kt\u00f3rzy mogli by\u0107 dla niej niebezpieczni. To przypomina postaw\u0119 tych, kt\u00f3rzy naiwnie s\u0105dz\u0105, \u017ce tygrys, kt\u00f3ry goni, nie wejdzie na drzewo, na kt\u00f3rym pr\u00f3bowali si\u0119 schroni\u0107. Niestety, tygrys jednak w ko\u0144cu na to drzewo wejdzie, a wtedy nie b\u0119dzie ju\u017c ratunku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na pocz\u0105tku listopada 1928 roku Marsza\u0142ek J\u00f3zef Pi\u0142sudski poprosi\u0142 do siebie swego sekretarza (tak \u2013 sekretarza, nie sekretark\u0119), Kazimier\u0119 I\u0142\u0142akowicz\u00f3wn\u0119, poetk\u0119 i prozaika. Mia\u0142 dla niej specjalne zadanie \u2013 I\u0142\u0142akowicz\u00f3wna mia\u0142a przepisa\u0107 tekst Marsza\u0142ka, kt\u00f3ry ten napisa\u0142, a nast\u0119pnie znale\u017a\u0107 odpowiedni\u0105 gazet\u0119, kt\u00f3ra by go zamie\u015bci\u0142a. Tekst nosi\u0142 tytu\u0142 \u201eLudzie bez wczoraj, ludzie bez jutra\u201d. Ukaza\u0142 si\u0119 w Expresie Porannym 11 listopada 1928 roku, w dziesi\u0105t\u0105 rocznic\u0119 odzyskania przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oto pocz\u0105tkowy fragment tekstu:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ludzie bez wczoraj, ludzie bez jutra. To wczoraj \u2013 by\u0142o, lecz mieszka\u0142 tam wstyd. Wstyd niema\u0142y, wstyd du\u017cy. Gdzie\u015b kto\u015b kupowa\u0142, gdzie\u015b kto\u015b si\u0119 sprzedawa\u0142, gdzie\u015b kto\u015b zrzuca\u0142 dolne ubranie, gdzie\u015b kto\u015b nieprzyzwoicie ca\u0142owa\u0142. I we wczoraj mieszka wstyd. Lepiej go nie mie\u0107, lepiej o nim zapomnie\u0107, lepiej przykry\u0107 go k\u0142amstwem i blichtrem s\u0142owa, lepiej nie by\u0107 wczoraj, gdzie mieszka wstyd. Ludzie bez wczoraj&#8230;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A teraz kalk\u0119 postawy, takiej jak ta nakre\u015blona przez Pi\u0142sudskiego w dziesi\u0119\u0107 lat po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci, przenie\u015bmy na obecne postawy i zachowania. Kto najwi\u0119cej krzyczy o \u201edemokracji\u201d, \u201ewolno\u015bci\u201d, \u201eobronie Konstytucji\u201d? Czy to nie ci, kt\u00f3rzy wczoraj si\u0119 sprzedawali, a dzisiaj chc\u0105 o tym zapomnie\u0107? Przykry\u0107 blichtrem, s\u0142owami, kt\u00f3re nic nie znacz\u0105. No i najwa\u017cniejsze \u2013 jak z takimi lud\u017ami tworzy\u0107 jutro?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Powt\u00f3rnie przywo\u0142am Marsza\u0142ka:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ludzie bez jutra. Czy jutro, co spotka nas \u2013 gdy my\u015blimy o nim dzisiaj \u2013 czy s\u0142o\u0144cem rumianym, czy schmurzonym nieba obliczem, to jutro, co je codziennie inn\u0105 nazw\u0105 dnia w tygodniu chrzcimy, jest podobne w czymkolwiek do tego jutra, kt\u00f3re spotyka\u0107 b\u0119d\u0105 nasze dzieci czy prawnuki? Czy mo\u017cna te jutra, tak odleg\u0142e od siebie w czasie, zbli\u017ca\u0107 i uto\u017csamia\u0107? W\u0105tpi\u0119 i nie mog\u0119 si\u0119 zgodzi\u0107, by nie odr\u00f3\u017cnia\u0107 prawdy od metafory. I oto gdzie\u015b kto\u015b buduje kana\u0142y, kt\u00f3rymi morskie olbrzymie okr\u0119ty i statki do Warszawy przez Wis\u0142\u0119 sprowadzi, i wyrzuca na to realne \u2013 nie metaforyczne \u2013 pieni\u0105dze; kto\u015b gdzie\u015b armi\u0119 w projekty i pomys\u0142y uzbraja, gdy \u017co\u0142nierz nie ma but\u00f3w i zwyk\u0142ego karabinu \u2013 i na te projekty \u0142o\u017cy nie metaforyczne \u2013 lecz realne pieni\u0105dze; kto\u015b gdzie\u015b obowi\u0105zkowe nauczanie wprowadza, nie my\u015bl\u0105c ani o budynkach, ani o nauczycielach. Gdzie\u015b zamki na lodzie \u2013 i to wiosn\u0105 buduj\u0105, gdzie\u015b gwa\u0142tem z piasku bicze kr\u0119c\u0105, licz\u0105c, \u017ce bi\u0107 nimi b\u0119d\u0105, a\u017c ziemia zadudni. Ludzie bez jutra!&#8230; Ludzie bez wczoraj i ludzie bez jutra \u2013 ludzie bez cienia. Jeden cie\u0144 wstecz si\u0119 cofa, tam, gdzie wstyd mieszka, od innych cieni zmyka w dal, tam, gdzie \u015bmiech zamieszkuje. Ludzie bez wczoraj, ludzie bez jutra! Czy\u017c mo\u017ce dzisiaj zale\u017ce\u0107 od tych, co cienia nie maj\u0105?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy sta\u0107 nas na to, by Polsk\u0119 zostawi\u0107 w r\u0119kach ludzi \u201ebez wczoraj\u201d i bez jutra\u201d? Czy sta\u0107 nas na to, by sta\u0107 si\u0119 efemerydami pogr\u0105\u017conymi w \u201ekompleksie nieuczestniczenia\u201d?<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ci, kt\u00f3rzy nie uczestniczyli, cho\u0107 mogli, w wa\u017cnych i prze\u0142omowych dla Polski wydarzeniach, przechodz\u0105 tzw. \u201ekompleks nieuczestniczenia\u201d. Nazw\u0119 wymy\u015bli\u0142 zmar\u0142y 22 grudnia 2024 roku Janusz Szkutnik, dzia\u0142acz opozycji antykomunistycznej i cz\u0142onek SW z Rzeszowa. Okre\u015bla ona postaw\u0119 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry ucieka od odpowiedzialno\u015bci wybieraj\u0105c przys\u0142owiowy \u201e\u015bwi\u0119ty spok\u00f3j\u201d. Rzeszowski dzia\u0142acz podziemia mianem \u201ekompleksu nieuczestniczenia\u201d okre\u015bla\u0142 postawy, jakie&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=6633\">Czytaj dalej <span class=\"screen-reader-text\">Ludzie bez wczoraj<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":6634,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[413],"tags":[],"class_list":["post-6633","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-87","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6633","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6633"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6633\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6635,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6633\/revisions\/6635"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6634"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6633"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6633"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6633"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}