{"id":6475,"date":"2026-05-05T13:07:07","date_gmt":"2026-05-05T11:07:07","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=6475"},"modified":"2026-05-05T13:07:07","modified_gmt":"2026-05-05T11:07:07","slug":"samopotwierdzenie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=6475","title":{"rendered":"Samopotwierdzenie"},"content":{"rendered":"\n

(Alojzy Gryt, red. prof. Zbigniew Makarewicz)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gdy sko\u0144czy\u0142em studia architektoniczne to \u2013 zamiast po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 \u017cmudnej, ale pop\u0142atnej pracy projektowej \u2013 odda\u0142em si\u0119 poszukiwaniom wizualnych atrakcji przestrzennych. Podgl\u0105da\u0142em ich nieodkryte jeszcze zak\u0105tki, zagajniki i wysepki w\u015br\u00f3d kruchej materii nowej cywilizacji technicznej. W ko\u0144cu materia\u0142em, kt\u00f3ry najcz\u0119\u015bciej ukazywa\u0142 poprzez moje r\u0119ce nieoczekiwane nowe efekty, by\u0142o stare dobre znajome \u2013 szk\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Tak, to szk\u0142o, kt\u00f3re masowo stosuje si\u0119 w budownictwie, ale dla architekta jest tylko szyb\u0105. To samo szk\u0142o stanowi\u0105ce okno przewrotnie uda\u0142o mi si\u0119 nieu\u017cytecznie zinterpretowa\u0107. C\u00f3\u017c wi\u0119cej mo\u017cna by\u0142o zrobi\u0107? Mo\u017cna by\u0142o przeciwstawi\u0107 tej kruchej materii jej zagro\u017cenie kamieniem, ale te\u017c zmusi\u0107 te materie do wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania w rozszerzaj\u0105cych si\u0119 kompozycjach form przestrzennych. Odkry\u0142em te\u017c analogiczne strukturalne mo\u017cliwo\u015bci atrakcyjnego u\u017cycia papieru w jego wzburzonych warstwach mimo cienko\u015bci kartki. I wreszcie w za\u0142amaniach niby to przypadkowo zgniecionego arkusza doszukiwa\u0142em si\u0119 atrakcyjnego kszta\u0142tu dla nowej architektury, dla urbanistycznego sztucznego krajobrazu form.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Gryt \u0141amane okno, h-100 cm, szk\u0142o, drewno metal, 1999<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Gdzie\u015b zapewne w g\u0142\u0119bokich pok\u0142adach pod\u015bwiadomo\u015bci by\u0142y odniesienia do \u015bl\u0105skiej przestrzeni zdegradowanej przez przemys\u0142ow\u0105 eksploatacj\u0119. Mo\u017ce by\u0142y nawet jakie\u015b wizje przysz\u0142o\u015bciowe dla ziemi, kt\u00f3rej widoki zna\u0142em od dzieci\u0144stwa, a kt\u00f3rej dramatyczn\u0105 histori\u0119 musia\u0142em zna\u0107 tak\u017ce poprzez dzieje w\u0142asnej rodziny. Istotnie, lokalno\u015b\u0107, umiejscowienie, nie by\u0142y dla mnie sam\u0105 w sobie ide\u0105. By\u0142y dojmuj\u0105cym prze\u017cyciem przynale\u017cno\u015bci do miejsca i wybrania miejsca, bo przecie\u017c opu\u015bci\u0142em G\u00f3rny \u015al\u0105sk, aby zamieszka\u0107 na \u015al\u0105sku Dolnym. Po\u0142\u0105czy\u0142em te historie w jedn\u0105 opowie\u015b\u0107 o swoim w\u0142asnym przeznaczeniu jako rze\u017abiarza i jako po prostu obywatela.<\/p>\n\n\n\n

Wroc\u0142aw, 30 stycze\u0144 2022 roku<\/em><\/p>\n\n\n\n

Alojzy Gryt \u2013 profesor emeritus Akademii Sztuk Pi\u0119knych im. Eugeniusza Gepperta we Wroc\u0142awiu, artysta rze\u017abiarz i architekt. Urodzi\u0142 si\u0119 w 1936 roku w Niedobczycach na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku. Studia na Wydziale Architektury Politechniki Wroc\u0142awskiej oraz na Wydziale Ceramiki Pa\u0144stwowej Wy\u017cszej Szko\u0142y Sztuk Plastycznych ze specjalizacj\u0105 rze\u017aby architektonicznej \u2013 dyplom 1967. Od 1963 roku zwi\u0105zany z wroc\u0142awska uczelni\u0105 plastyczn\u0105 \u2013 asystent prof. Apolinarego Czepelewskiego, prof. Jerzego Boronia, a nast\u0119pnie kierownik Pracowni Rze\u017aby w Architekturze i Urbanistyce. Wychowa\u0142 liczne grono rze\u017abiarzy \u2013 magistr\u00f3w sztuki i by\u0142 promotorem przewod\u00f3w kwalifikacyjnych i prac doktorskich. Alojzy Gryt jest jednym z najaktywniejszych rze\u017abiarzy wroc\u0142awskich. Swoje prace systematycznie publikuje na licznych wystawach od momentu uko\u0144czenia studi\u00f3w. W latach 1982-1989 uczestniczy\u0142 w ruchu kultury niezale\u017cnej. By\u0142 jednym z przedstawicieli ruchu artystycznego wroc\u0142awskiej neoawangardy publikuj\u0105c ju\u017c w ko\u0144cu lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych nowatorskie prace rze\u017abiarskie w tworzywie ceramicznym i w szkle. W szkle tworzy podstawowy kanon swoich dzie\u0142 eksponowanych systematyczne w polskich i zagranicznych galeriach. Jest autorem pionierskiego dzie\u0142a ze szk\u0142a w du\u017cej skali \u2013 fontanny na Rynku Starego Miasta we Wroc\u0142awiu. W latach 60. i 70. zajmowa\u0142 si\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 na pograniczu rze\u017aby, poezji konkretnej i gry konceptualnej. G\u0142\u00f3wny nurt jego tw\u00f3rczo\u015bci zaliczany jest do szerokiej konwencji wroc\u0142awskiego strukturalizmu. Jest r\u00f3wnie\u017c autorem oryginalnych koncepcji obejmuj\u0105cych rze\u017ab\u0119, architektur\u0119 i malarstwo, jak na przyk\u0142ad \u201eTeoria formy rozwijalnej\u201d.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

(Alojzy Gryt, red. prof. Zbigniew Makarewicz) Gdy sko\u0144czy\u0142em studia architektoniczne to \u2013 zamiast po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 \u017cmudnej, ale pop\u0142atnej pracy projektowej \u2013 odda\u0142em si\u0119 poszukiwaniom wizualnych atrakcji przestrzennych. Podgl\u0105da\u0142em ich nieodkryte jeszcze zak\u0105tki, zagajniki i wysepki w\u015br\u00f3d kruchej materii nowej cywilizacji technicznej. W ko\u0144cu materia\u0142em, kt\u00f3ry najcz\u0119\u015bciej ukazywa\u0142 poprzez moje r\u0119ce nieoczekiwane nowe efekty, by\u0142o stare… Czytaj dalej Samopotwierdzenie<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":25,"featured_media":6476,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[412],"tags":[],"class_list":["post-6475","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-86","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6475","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/25"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6475"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6475\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6479,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6475\/revisions\/6479"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6476"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6475"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6475"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6475"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}