{"id":6418,"date":"2026-04-16T12:22:57","date_gmt":"2026-04-16T10:22:57","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=6418"},"modified":"2026-04-16T12:22:57","modified_gmt":"2026-04-16T10:22:57","slug":"rudy-premier-ktory-dobro-polski-zawsze-nosil-w-sercu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=6418","title":{"rendered":"Rudy Premier, kt\u00f3ry dobro Polski zawsze nosi\u0142 w sercu"},"content":{"rendered":"\n

Ach, ci rudzi premierzy\u2026 Jeden z nich, ten nasz obecny, kiedy siada do fortepianu, to najwy\u017cej \u201eStille Nacht\u201d potrafi zmaltretowa\u0107 tak, \u017ce nawet anio\u0142ki w niebie zatykaj\u0105 uszy i wo\u0142aj\u0105 o azyl polityczny w Brukseli. A drugi? Ignacy Jan Paderewski \u2013 prawdziwy patriota, czarodziej klawiatury, kr\u00f3l pianist\u00f3w. Ten nie tylko gra\u0142, on dyrygowa\u0142 ca\u0142\u0105 orkiestr\u0105 wielkiej polityki, i to tak, \u017ce \u015bwiatowi liderzy klaskali na stoj\u0105co. I wiecie co? Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 od rudego ch\u0142opaka z Podola, kt\u00f3rego siostra, Antonina, w ksi\u0105\u017cce \u201eSiostra wirtuoza\u201d Agnieszki Lis wspomina z mieszanin\u0105 dumy i lekkiej zazdro\u015bci: \u201eod paru lat zazdro\u015bci\u0142am Ignacemu. I to nawet nie tego, \u017ce coraz pi\u0119kniej gra\u0142 na fortepianie\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Talent otwiera\u0142 mu drzwi do salon\u00f3w, o jakich dzisiejsi politycy mog\u0105 tylko pomarzy\u0107 po trzecim kieliszku na partyjnym rautcie. Helena Modrzejewska, wielka aktorka, zachwycona jego gr\u0105, wybuli\u0142a kas\u0119 na studia w Wiedniu. Henryk Sienkiewicz \u2013 tak, ten od \u201eQuo vadis\u201d \u2013 kumplowa\u0142 si\u0119 z nim przy kieliszku i wsp\u00f3lnych akcjach dla Polski. Charles Camille Saint-Sa\u00ebns w Pary\u017cu uznawa\u0142 go za r\u00f3wnego sobie. A kr\u00f3lowa Wiktoria? Prywatny koncert w pa\u0142acu, i nawet jej szkockie owczarki merda\u0142y ogonkami do mazurk\u00f3w. Arthur Balfour, Woodrow Wilson \u2013 z tymi to ju\u017c nie tylko artystyczne pogaduszki, ale powa\u017cne sprawy pa\u0144stwowe.<\/p>\n\n\n\n

Nazywano go \u201ekr\u00f3lem pianist\u00f3w\u201d i \u201eczarodziejem klawiatury\u201d. W Pary\u017cu Piotr Czajkowski, po koncercie Paderewskiego, wyra\u017anie podkre\u015bli\u0142, \u017ce jest on \u201ena r\u00f3wni z d\u2019Albertem pierwszy z pianist\u00f3w naszych czas\u00f3w\u201d. Siostra Antonina wspomina to z dum\u0105, jakby sama sta\u0142a na scenie. A obecny rudy? No c\u00f3\u017c, on najwy\u017cej mo\u017ce si\u0119 pochwali\u0107, \u017ce na jakim\u015b spotkaniu partyjnym od\u015bpiewa\u0142 \u201eW\u015br\u00f3d nocnej ciszy\u201d fa\u0142szuj\u0105c tak, \u017ce nawet psy poucieka\u0142y, ale to mo\u017ce z innego powodu.<\/p>\n\n\n\n

Przed podbojem Ameryki Ignacy \u0107wiczy\u0142\u2026 po szesna\u015bcie godzin na dob\u0119. Walczy\u0142 te\u017c z w\u0142asnymi palcami (by\u0142y za kr\u00f3tkie) i \u201edziwnymi minami\u201d, kt\u00f3re robi\u0142 podczas gry \u2013 wszystko po to, \u017ceby publiczno\u015b\u0107 nie widzia\u0142a wysi\u0142ku, tylko czary. Prawdziwy tytan pracy w przeciwie\u0144stwie do wiecznie bumeluj\u0105cego cz\u0142owieka Putina w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W 1908 roku Paderewski zleci\u0142 rze\u017abiarzowi Antoniemu Wiwulskiemu pomnik upami\u0119tniaj\u0105cy zwyci\u0119stwo pod Grunwaldem. Monument ods\u0142oni\u0119to w 1910 roku w Krakowie w obecno\u015bci ponad 150 tysi\u0105cy ludzi! Paderewski wyg\u0142osi\u0142 wtedy p\u0142omienne przem\u00f3wienie o niepodleg\u0142o\u015bci \u2013 \u201epraojcom na chwa\u0142\u0119, braciom na otuch\u0119\u201d. Ludzie p\u0142akali, chor\u0105gwie \u0142opota\u0142y, a duch Polski wstawa\u0142 z kolan. A dzi\u015b? Cz\u0142owiek Tuska stawia w Warszawie jakie\u015b gipsowe jajo i nazywa to \u201esztuk\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105\u201d. No, r\u00f3\u017cnica poziom\u00f3w jak mi\u0119dzy Steinwayem a zabawk\u0105 z Lidla.<\/p>\n\n\n\n

Ale Paderewski nie poprzesta\u0142 na sztuce. Kumplowa\u0142 si\u0119 z najbli\u017cszym doradc\u0105 prezydenta USA, pu\u0142kownikiem Edwardem Housem, dzi\u0119ki czemu wbi\u0142 si\u0119 do samego Woodrowa Wilsona. Zagra\u0142 koncert, pogada\u0142 jak cz\u0142owiek z cz\u0142owiekiem i za\u0142atwi\u0142, co trzeba. Wilson w swoich 14 punktach jasno powiedzia\u0142 Szwabom i Kacapom: oddajcie Polakom ich ziemie, dajcie Rzeczypospolitej dost\u0119p do morza! Dzi\u0119ki Paderewskiemu Polska wr\u00f3ci\u0142a na map\u0119 nie jako prowincja, ale jako suwerenne pa\u0144stwo. A dzisiejszy rudy premier? Ten suwerenno\u015b\u0107 oddaje eurokratom na tacy, z u\u015bmiechem i uroczy\u015bcie witaj\u0105c \u201ein\u017cynier\u00f3w\u201d oraz antybiotykow\u0105 wo\u0142owin\u0119 z Mercosur. \u201eTak jest, prosz\u0119 pani von der Leyen, jeszcze jeden raport i jeste\u015bmy w Unii po uszy\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Gdy Paderewski wraca\u0142 do kraju w grudniu 1918 roku, Niemcy chcieli go zatrzyma\u0107 za wszelk\u0105 cen\u0119. Bali si\u0119, \u017ce ten wirtuoz rozkr\u0119ci Polakom rewolucj\u0119. Poci\u0105g w Rogo\u017anie \u2013 blokada, nerwy, gro\u017aby. A on? Zatrzyma\u0142 si\u0119 w Poznaniu, wyszed\u0142 na balkon Hotelu Bazar i wyg\u0142osi\u0142 mow\u0119, od kt\u00f3rej zapali\u0142o si\u0119 Powstanie Wielkopolskie. Ludzie ruszyli do walki. To by\u0142 prawdziwy lider, nie taki, co pakuje plecak ewakuacyjny, gdy w kraju robi si\u0119 gor\u0105co.<\/p>\n\n\n\n

Nie by\u0142 tylko wielkim pianist\u0105 czy politykiem. Ignacy Jan Paderewski mia\u0142 w sobie co\u015b z wizjonera, cz\u0142owieka o wielkim sercu\u2026 i przy okazji \u015bwietnego inwestora w ludzi.<\/p>\n\n\n\n

M\u0142ody Herbert Hoover, wtedy biedny student in\u017cynierii g\u00f3rniczej, razem z przyjaci\u00f3\u0142mi wpad\u0142 na genialny pomys\u0142: zorganizujemy koncert Paderewskiego i zarobimy na czesne. Gwarantowali mistrzowi honorarium (bodaj 2000 dolar\u00f3w \u2013 wtedy ogromna kasa, bo wed\u0142ug warto\u015bci z\u0142ota dzi\u015b to r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 1mln z\u0142), wynaj\u0119li sal\u0119, rozkleili plakaty\u2026 a potem rzeczywisto\u015b\u0107 da\u0142a im po nosie.<\/p>\n\n\n\n

No i stan\u0119li przed Paderewskim jak uczniaki, kt\u00f3re rozbi\u0142y szyb\u0119 w oknie: \u201eMaestro\u2026 nie mamy ca\u0142ej kwoty\u2026\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Ignacy tylko si\u0119 u\u015bmiechn\u0105\u0142, machn\u0105\u0142 r\u0119k\u0105 i powiedzia\u0142 mniej wi\u0119cej:<\/p>\n\n\n\n

\u201eOdwdzi\u0119czy mi si\u0119 pan kiedy\u015b, panie Hoover\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Nie tylko zrezygnowa\u0142 z reszty pieni\u0119dzy, ale jeszcze dorzuci\u0142 co\u015b od siebie, \u017ceby studenci nie wyszli na minusie. I zapomnia\u0142. Ale los \u2013 o dziwo \u2013 nie zapomnia\u0142. I mia\u0142 naprawd\u0119 \u015bwietne poczucie humoru.<\/p>\n\n\n\n

Dwadzie\u015bcia kilka lat p\u00f3\u017aniej ten sam Hoover, ju\u017c jako szef ogromnej akcji humanitarnej, stan\u0105\u0142 na czele pomocy dla g\u0142oduj\u0105cej po Wielkiej Wojnie Polski. Dzi\u0119ki osobistym kontaktom, charyzmie i \u015bwiatowej pozycji \u201ekr\u00f3la pianist\u00f3w\u201d Paderewski sprawi\u0142, \u017ce programy American Relief Administration (ARA) Herberta Hoovera oraz Polsko-Ameryka\u0144ski Komitet Pomocy Dzieciom (PAKPD) ruszy\u0142y z tak\u0105 si\u0142\u0105, jakby kto\u015b odkr\u0119ci\u0142 kurek z ameryka\u0144skim dobrem na maksa.<\/p>\n\n\n\n

W latach 1919\u20131922 ARA dostarczy\u0142a ponad dziesi\u0119\u0107 tysi\u0119cy ton \u017cywno\u015bci, otworzy\u0142a sie\u0107 magazyn\u00f3w i kuchni w ca\u0142ym kraju i w szczytowym momencie karmi\u0142a a\u017c 1,3 miliona polskich dzieci. PAKPD z kolei zatrudni\u0142 630 os\u00f3b i wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z dwudziestoma tysi\u0105cami wolontariuszy \u2013 jedzenie i odzie\u017c p\u0142yn\u0119\u0142y prosto z USA przez Gda\u0144sk, prosto do brzuch\u00f3w maluch\u00f3w i ich matek.<\/p>\n\n\n\n

A kiedy w styczniu 1919 roku Hoover przyjecha\u0142 do Warszawy z pierwszym transportem, spojrza\u0142 na Paderewskiego i powiedzia\u0142 z szerokim u\u015bmiechem:<\/p>\n\n\n\n

\u201eTeraz chyba sp\u0142aci\u0142em m\u00f3j d\u0142ug wobec pana, maestro?\u201d<\/p>\n\n\n\n

Paderewski nie by\u0142 technicznym organizatorem tej machiny. Nie musia\u0142. Wystarczy\u0142o, \u017ce by\u0142 sob\u0105 \u2013 artyst\u0105, dyplomat\u0105 i cz\u0142owiekiem, kt\u00f3rego s\u0142awa otwiera\u0142a drzwi, do kt\u00f3rych nikt inny nie umia\u0142 nawet zapuka\u0107. Dzi\u0119ki niemu Polska nie tylko odzyska\u0142a wolno\u015b\u0107 na mapie. Dzi\u0119ki niemu przetrwa\u0142a te pierwsze, najtrudniejsze lata\u2026 z pe\u0142nym brzuchem.<\/p>\n\n\n\n

Polacy mieszkaj\u0105cy za granic\u0105 nieraz udowadniali, \u017ce maj\u0105 w sobie wi\u0119cej patriotyzmu ni\u017c niejedni w kraju. Z tej t\u0119sknoty za Ojczyzn\u0105 s\u0105 po prostu bardziej zdeterminowani do walki. Jak wspomnia\u0142a moja znajoma: kiedy siedzisz w szopie, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rej szaleje po\u017car, nie widzisz zagro\u017cenia. Ale s\u0105siedzi ju\u017c dzwoni\u0105 po stra\u017c po\u017carn\u0105, \u017ceby uratowa\u0107 tych zamkni\u0119tych w \u015brodku. Paderewski by\u0142 w\u0142a\u015bnie takim s\u0105siadem \u2013 wielkim ambasadorem polskich spraw na \u015bwiatowych salonach. Totalne przeciwie\u0144stwo innego rudego premiera, kt\u00f3ry zamiast gasi\u0107 po\u017car, dolewa benzyny po 5.19 za p\u00f3\u0142 litra i m\u00f3wi, \u017ce to \u201ezielona transformacja\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Ignacy Jan Paderewski \u2013 wirtuoz, premier, patriota. Rudy, kt\u00f3ry naprawd\u0119 gra\u0142 pierwsze skrzypce dla Polski. Brawo, Maestro!<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ach, ci rudzi premierzy\u2026 Jeden z nich, ten nasz obecny, kiedy siada do fortepianu, to najwy\u017cej \u201eStille Nacht\u201d potrafi zmaltretowa\u0107 tak, \u017ce nawet anio\u0142ki w niebie zatykaj\u0105 uszy i wo\u0142aj\u0105 o azyl polityczny w Brukseli. A drugi? Ignacy Jan Paderewski \u2013 prawdziwy patriota, czarodziej klawiatury, kr\u00f3l pianist\u00f3w. Ten nie tylko gra\u0142, on dyrygowa\u0142 ca\u0142\u0105 orkiestr\u0105… Czytaj dalej Rudy Premier, kt\u00f3ry dobro Polski zawsze nosi\u0142 w sercu<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":137,"featured_media":6419,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[411],"tags":[],"class_list":["post-6418","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-85","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6418","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/137"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6418"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6418\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6422,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6418\/revisions\/6422"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6419"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6418"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6418"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6418"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}