{"id":6395,"date":"2026-04-16T12:05:22","date_gmt":"2026-04-16T10:05:22","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=6395"},"modified":"2026-04-16T12:05:22","modified_gmt":"2026-04-16T10:05:22","slug":"henryk-pobozny-swiadectwo-ktore-trwa-i-przemawia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=6395","title":{"rendered":"Henryk Pobo\u017cny \u2013 \u015bwiadectwo, kt\u00f3re trwa i przemawia"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-large-font-size\">Biskup legnicki Zbigniew Kiernikowski rozpocz\u0105\u0142 5 VI 2021 proces beatyfikacyjny ksi\u0119cia Henryka II Pobo\u017cnego. Mia\u0142o to miejsce w Legnickim Polu \u2013 w Bazylice Kolegiackiej pw. \u015bw. Jadwigi \u015al\u0105skiej, gdzie odprawiona zosta\u0142a uroczysta Msza \u015bwi\u0119ta \u2013 oraz w Muzeum Bitwy Legnickiej, gdzie zosta\u0142y og\u0142oszone sk\u0142ady Trybuna\u0142u Beatyfikacyjnego i Komisji Historycznej. Rozpocz\u0119cie procesu \u015bwiadczy o tym, \u017ce pami\u0119\u0107 o ksi\u0119ciu Henryku II Pobo\u017cnym \u2013 synu Henryka I Brodatego i Jadwigi z Andechs-Meran, m\u0119\u017cu ksi\u0119\u017cnej Anny \u015al\u0105skiej, ojcu ich dwana\u015bciorga dzieci, ksi\u0119ciu \u015bl\u0105skim, krakowskim i wielkopolskim, \u015bci\u0119tym przez Tatar\u00f3w w ich obozie po bitwie pod Legnic\u0105 9 IV 1241 \u2013 nie uleg\u0142a zapomnieniu.<\/p>\n\n\n\n<p>Dlaczego tak si\u0119 dzieje? Czy s\u0105 znane dok\u0142adne okoliczno\u015bci \u015bmierci Henryka Pobo\u017cnego, czy s\u0105 dowody na to, \u017ce zgin\u0105\u0142 \u015bmierci\u0105 m\u0119cze\u0144sk\u0105 za wiar\u0119 oraz cieszy si\u0119 kultem? Tym kwestiom po\u015bwi\u0119cony jest niniejszy artyku\u0142. Om\u00f3wione zostan\u0105 tak\u017ce: historia stara\u0144 o wyniesienie ksi\u0119cia na o\u0142tarze, idea Polski jako przedmurza chrze\u015bcija\u0144stwa, kt\u00f3ra narodzi\u0142a si\u0119 podczas bitwy na legnickim polu oraz przejawy pami\u0119ci o ksi\u0119ciu, w tym w dzie\u0142ach sztuki.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Relacja Benedykta Polaka<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Do\u015b\u0107 d\u0142ugo obowi\u0105zywa\u0142a wersja \u015bmierci ksi\u0119cia opisana w kronikach Jana D\u0142ugosza z lat 1455-1480, \u017ce zgin\u0105\u0142 na polu bitwy. Do czasu, gdy w 1965 roku w Nowym Jorku ujawniono \u0142aci\u0144skoj\u0119zyczny tekst traktatu <em>Historia Tartarorum<\/em> (Historia Tatar\u00f3w), kt\u00f3ry napisa\u0142 C. de Bridia na podstawie relacji Benedykta Polaka \u2013 franciszkanina z Wroc\u0142awia, uczestnika wyprawy wys\u0142anej przez papie\u017ca Innocentego IV, pod wodz\u0105 legata Jana di Piano Carpiniego (tak\u017ce franciszkanina) do w\u0142adcy Mongo\u0142\u00f3w (1245-1247). C. de Bridia pisanie traktatu uko\u0144czy\u0142 30 VII 1247, a jego tekst znany jest z r\u0119kopisu pochodz\u0105cego z ok. 1440 roku, powsta\u0142ego zapewne w Nadrenii, a znajduj\u0105cego si\u0119 obecnie w bibliotece uniwersytetu w Yale (USA). Odpis tej relacji, pochodz\u0105cy z 1339 roku, odnaleziono te\u017c w <em>Zentral-und Hochschulbibliothek<\/em> w Lucernie. Niezaprzeczalnym walorem traktatu jest fakt, \u017ce zawiera on informacje uzyskane od Mongo\u0142\u00f3w \u2013 uczestnik\u00f3w bitwy pod Legnic\u0105, \u015bwiadk\u00f3w tego co tam si\u0119 wydarzy\u0142o. Warto jednocze\u015bnie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce Benedykt Polak i Carpini jako pierwsi, jeszcze przed Marco Polo, opisali imperium tatarskie i ods\u0142onili Europejczykom nieznan\u0105 cywilizacj\u0119 Azji. Marco Polo dotar\u0142 bowiem do Chin, kt\u00f3re znajdowa\u0142y si\u0119 w\u00f3wczas pod panowaniem Mongo\u0142\u00f3w, prawdopodobnie dopiero w 1275 roku.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"706\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/S.Potycz_Ksiaze-po-mszy-sw-706x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6397\" srcset=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/S.Potycz_Ksiaze-po-mszy-sw-706x1024.jpg 706w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/S.Potycz_Ksiaze-po-mszy-sw-207x300.jpg 207w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/S.Potycz_Ksiaze-po-mszy-sw-768x1114.jpg 768w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/S.Potycz_Ksiaze-po-mszy-sw-1059x1536.jpg 1059w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/S.Potycz_Ksiaze-po-mszy-sw-450x653.jpg 450w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/S.Potycz_Ksiaze-po-mszy-sw-600x871.jpg 600w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/S.Potycz_Ksiaze-po-mszy-sw.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 706px) 100vw, 706px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Ksi\u0105\u017c\u0119 po mszy \u015bw. przed bitw\u0105 witra\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 NMP w Legnicy.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>W traktacie znajduj\u0105 si\u0119 nieznane dot\u0105d informacje o ostatnich chwilach \u017cycia Henryka Pobo\u017cnego:<\/p>\n\n\n\n<p><em>Tatarzy za\u015b pod\u0105\u017caj\u0105c dalej na \u015al\u0105sk wszcz\u0119li bitw\u0119 z ksi\u0119ciem Henrykiem, w\u00f3wczas najbardziej chrze\u015bcija\u0144skim [w\u0142adc\u0105] tej ziemi i kiedy ju\u017c, jak opowiadali temu\u017c bratu Benedyktowi, chcieli uchodzi\u0107 [z pola walki], szyki bojowe chrze\u015bcijan rzuci\u0142y si\u0119 niespodziewanie do ucieczki. Wtedy ksi\u0119cia Henryka wzi\u0119li Tatarzy do niewoli i ca\u0142kowicie obrabowali, a kazali mu kl\u0119ka\u0107 przed martwym wodzem, kt\u00f3ry poleg\u0142 w Sandomierzu. G\u0142ow\u0119 jego jakby g\u0142ow\u0119 barana zawie\u017ali przez Morawy na W\u0119gry do Batu i wkr\u00f3tce potem rzucili j\u0105 mi\u0119dzy g\u0142owy innych poleg\u0142ych.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Wed\u0142ug wielu historyk\u00f3w, w tym Gerarda Labudy i Tomasza Jasi\u0144skiego, podany w <em>Historii Tatar\u00f3w<\/em> przekaz o \u015bmierci ksi\u0119cia nie k\u0142\u00f3ci si\u0119 z relacj\u0105 D\u0142ugosza, a jedynie j\u0105 uzupe\u0142nia. Nale\u017cy te\u017c zauwa\u017cy\u0107, \u017ce scena \u015bmierci ksi\u0119cia w obozie mongolskim przez \u015bci\u0119cie przedstawiona jest na miniaturze umieszczonej w <em>Kodeksie harburskim <\/em>z po\u0142owy XV wieku. Niewykluczone zatem, \u017ce dzie\u0142o C. de Bridii by\u0142o znane autorowi miniatury.<\/p>\n\n\n\n<p>Profesor Labuda po zapoznaniu si\u0119 z cytowanym opisem \u015bmierci ksi\u0119cia uzna\u0142 za pewne, i\u017c nie poleg\u0142 on na polu bitwy, lecz zosta\u0142 \u015bci\u0119ty po niej jako jeniec oraz, \u017ce jego \u015bmier\u0107 nosi wszystkie cechy m\u0119cze\u0144stwa za wiar\u0119 Sprawa m\u0119cze\u0144skiej \u015bmierci ksi\u0119cia by\u0142a dla niego tak oczywista, \u017ce jej nie uzasadnia\u0142. Czy jednak z przywo\u0142anego fragmentu <em>Historii Tatar\u00f3w<\/em> rzeczywi\u015bcie wynika, \u017ce Henryk Pobo\u017cny zgin\u0105\u0142 jak m\u0119czennik, a je\u017celi tak czy mo\u017cna wysnu\u0107 z tego fragmentu wniosek, \u017ce zosta\u0142 on \u015bci\u0119ty dlatego, i\u017c odm\u00f3wi\u0142 kl\u0119kni\u0119cia przed martwym wodzem mongolskim, nie chc\u0105c wyrzec si\u0119 wiary chrze\u015bcija\u0144skiej?<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Micha\u0142 \u2013 ksi\u0105\u017c\u0119, kt\u00f3ry odm\u00f3wi\u0142 oddania ho\u0142du wizerunkowi Czyngis-chana<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pomocnym w wyja\u015bnieniu tych kwestii b\u0119dzie przedstawienie okoliczno\u015bci zwi\u0105zanych ze \u015bmierci\u0105 Micha\u0142a \u2013 ksi\u0119cia czernichowskiego, o kt\u00f3rej wzmianki znajduj\u0105 si\u0119 w <em>Historii Tatar\u00f3w <\/em>i w<em> Historii Mongo\u0142\u00f3w<\/em>. W tej ostatniej \u2013 tak\u017ce relacji z tej wyprawy, ale sporz\u0105dzonej przez Carpiniego \u2013 czytamy, \u017ce by\u0142 on jednym z wielkich ksi\u0105\u017c\u0105t Rusi, a gdy przyby\u0142 z wizyt\u0105 lenn\u0105 do Batu-chana (ksi\u0119stwo czernichowskie zosta\u0142o podbite przez Tatar\u00f3w) kazano mu przej\u015b\u0107 mi\u0119dzy dwoma ogniami i sk\u0142oni\u0107 si\u0119 przed wizerunkiem Czyngis-chana. Odpowiedzia\u0142 on wtedy, \u017ce: \u201eprzed Batu i s\u0142ugami jego sk\u0142oni\u0142by si\u0119 ch\u0119tnie, ale nie przed wizerunkiem cz\u0142owieka zmar\u0142ego, poniewa\u017c nie wolno tego czyni\u0107 chrze\u015bcijanom\u201d i nie wykona\u0142 polecenia, mimo \u017ce oznajmiono mu, i\u017c zostanie zabity, je\u017celi tego nie uczyni. Ko\u0144cowy opis tego wydarzenia w <em>Historii Mongo\u0142\u00f3w<\/em> brzmi:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"367\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/S1-367x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6398\" srcset=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/S1-367x1024.jpg 367w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/S1-107x300.jpg 107w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/S1-550x1536.jpg 550w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/S1-450x1256.jpg 450w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/S1.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 367px) 100vw, 367px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">P\u0142yta nagrobna Henryka Pobo\u017cnego w Muzeum Narodowym we Wroc\u0142awiu.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Na to \u00f3w [Batu] pos\u0142a\u0142 jednego ze stra\u017cy przybocznej, kt\u00f3ry tak d\u0142ugo kopa\u0142 go [Micha\u0142a] w serce i brzuch a\u017c ten omdla\u0142. Wtedy jeden z jego rycerzy, kt\u00f3ry sta\u0142 przy nim, umocni\u0142 go m\u00f3wi\u0105c: \u201ePozosta\u0144 nieugi\u0119ty, poniewa\u017c m\u0119ka Twoja nie b\u0119dzie d\u0142ugotrwa\u0142a, a natychmiast nast\u0105pi rado\u015b\u0107 wieczna\u201d. Potem odci\u0119to mu kordemg\u0142ow\u0119. Wspomnianemu rycerzowi r\u00f3wnie\u017c odci\u0119to kordem g\u0142ow\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>W <em>Historii Tatar\u00f3w<\/em> znajduje si\u0119 podobny opis, a z komentarza do <em>Historii Mongo\u0142\u00f3w <\/em>dowiadujemy si\u0119, \u017ce wydarzenie to mia\u0142o miejsce 20 IX 1246 oraz \u017ce cerkiew prawos\u0142awna zaliczy\u0142a ksi\u0119cia Micha\u0142a w poczet \u015bwi\u0119tych. Ksi\u0105\u017c\u0119 Micha\u0142 zgin\u0105\u0142 zatem \u015bmierci\u0105 m\u0119cze\u0144sk\u0105 za wiar\u0119, pi\u0119\u0107 lat po bitwie pod Legnic\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Podobn\u0105 \u015bmierci\u0105, jak ksi\u0105\u017c\u0119 Micha\u0142 i wspomniany rycerz, zgin\u0105\u0142 w 1270 roku z r\u0105k Tatar\u00f3w ksi\u0105\u017c\u0119 riaza\u0144ski Roman. Gdy publicznie broni\u0142 swej wiary odci\u0119to mu j\u0119zyk, wyk\u0142uto oczy, odci\u0119to uszy i wargi, zdj\u0119to skalp. W ko\u0144cu odr\u0105bano g\u0142ow\u0119 i zatkni\u0119to j\u0105 na pik\u0119. Takich przypadk\u00f3w \u015bmierci m\u0119cze\u0144skiej z r\u0105k Tatar\u00f3w w obronie wiary w tamtym okresie by\u0142o wi\u0119cej. Tak zgin\u0119li: b\u0142. Benigna \u2013 w 1241 lub 1259 roku, Siostry M\u0119czennice z Witowa \u2013 w 1242 roku, b\u0142. Sadok i jego towarzysze, m\u0119czennicy sandomierscy \u2013 zim\u0105 1259\/1260 roku.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Henryk Pobo\u017cny \u2013 obro\u0144ca wiary<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wprawdzie z relacji Benedykta Polaka nie wynika, \u017ce ksi\u0105\u017c\u0119 Henryk odm\u00f3wi\u0142 ukl\u0119kni\u0119cia przed martwym wodzem mongolskim, ale skoro po zapisie: \u201ekazali mu kl\u0119ka\u0107 przed martwym wodzem\u201d nast\u0119puje zdanie o \u015bci\u0119ciu ksi\u0119cia, to taka odmowa jest oczywista. Relacja nie wskazuje te\u017c motywu tej odmowy. Nie mo\u017cna jednak mie\u0107 \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce by\u0142 on taki sam jak wskazany przez ksi\u0119cia Micha\u0142a. Por\u00f3wnanie okoliczno\u015bci \u015bmierci obu ksi\u0105\u017c\u0105t jest tym bardziej uzasadnione, \u017ce zdarzenia te dzia\u0142y si\u0119 w niewielkim odst\u0119pie czasu. Nale\u017cy zatem przyj\u0105\u0107, \u017ce post\u0119powanie Mongo\u0142\u00f3w wobec Henryka Pobo\u017cnego by\u0142o podobne. Henryk, wzi\u0119ty do niewoli, z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 zdawa\u0142 sobie spraw\u0119 \u2013 tak jak ksi\u0105\u017c\u0119 Micha\u0142 \u2013 z tego, \u017ce oddanie przez niego ho\u0142du zw\u0142okom wodza mongolskiego zostanie potraktowane przez Tatar\u00f3w jako ukorzenie si\u0119 i uznanie w\u0142adzy chana, a wi\u0119c jako wyrzeczenie si\u0119 Chrystusa. Musia\u0142 te\u017c wiedzie\u0107 \u2013 jak ksi\u0105\u017c\u0119 Micha\u0142 \u2013 co go czeka, gdy nie podporz\u0105dkuje si\u0119 ich woli. Mimo gro\u017aby \u015bmierci nie zdradzi\u0142 jednak swej wiary. Odda\u0142 za ni\u0105 \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"728\" src=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/S2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6399\" srcset=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/S2.jpg 600w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/S2-247x300.jpg 247w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/S2-450x546.jpg 450w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Jan Matejko. Wyjazd Henryka Pobo\u017cnego z Legnicy. Muzeum Narodowe w Poznaniu.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>\u015amier\u0107 Henryka Pobo\u017cnego spe\u0142nia wszystkie przes\u0142anki m\u0119cze\u0144stwa, kt\u00f3re definiuje si\u0119 w \u201eEncyklopedii Katolickiej\u201d jako dobrowolne i \u015bwiadome poniesienie \u015bmierci za wiar\u0119 lub moraln\u0105 warto\u015b\u0107 odnosz\u0105c\u0105 si\u0119 do Boga, zazwyczaj w czasie prze\u015bladowania religijnego, kt\u00f3ra jako najwy\u017cszy wyraz chrze\u015bcija\u0144skiej wiary, nadziei i mi\u0142o\u015bci jest graniczn\u0105 form\u0105 heroizmu, \u015bwiadectwa oraz na\u015bladowania Chrystusa. M\u0119cze\u0144stwo ksi\u0119cia by\u0142o oczywiste dla jego matki, kt\u00f3ra po bitwie, gdy dowiedzia\u0142a si\u0119 o \u015bmierci syna powiedzia\u0142a, \u017ce zas\u0142u\u017cy\u0142 on \u201ena po\u0142\u0105czenie ze swoim Zbawicielem poprzez drog\u0119 m\u0119cze\u0144stwa\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0119 wypowied\u017a \u015bw. Jadwigi papie\u017c Klemens IV (1265-1268) przytoczy\u0142 w bulli kanonizacyjnej, og\u0142oszonej 26 III 1267 w Viterbo. Fakt pojawienia si\u0119 tych s\u0142\u00f3w w uroczystym akcie prawnym papie\u017ca, jakim jest bulla kanonizacyjna ma ogromn\u0105 wag\u0119, na co zwraca uwag\u0119 wroc\u0142awski historyk Przemys\u0142aw Wiszewski, zauwa\u017caj\u0105c w ksi\u0105\u017cce <em>Bitwa z Mongo\u0142ami na Dobrym Polu <\/em><strong>\u2013 <\/strong><em>miejsce, t\u0142o, \u015brodowisko, relacje<\/em>, \u017ce: \u201eMoc\u0105 papieskiego autorytetu zgon Pobo\u017cnego zyskiwa\u0142 uniwersalny wymiar po\u015bwi\u0119cenia \u017cycia za wiar\u0119 i wiernych\u201d. Mo\u017cna zatem przyj\u0105\u0107, \u017ce Klemens IV uzna\u0142 Henryka Pobo\u017cnego za m\u0119czennika, tym bardziej \u017ce my\u015bl o jego m\u0119cze\u0144stwie powt\u00f3rzy\u0142 w homilii wyg\u0142oszonej podczas kanonizacji \u015bw. Jadwigi:<\/p>\n\n\n\n<p>Ten m\u0105\u017c najpobo\u017cniejszy, wybrany jak drugi Machabeusz, przyodziany zbroj\u0105 wojenn\u0105, os\u0142ania\u0142 swym m\u0119stwem grody Bo\u017ce i stawszy si\u0119 obro\u0144c\u0105 ludu chrze\u015bcija\u0144skiego przeciw Tatarom, zas\u0142u\u017cy\u0142 na palm\u0119 i wieniec m\u0119cze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>W\u0142adca troszcz\u0105cy si\u0119 o poddanych i Ojczyzn\u0119<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W przytoczonym fragmencie homilii Klemens IV m\u00f3wi o Henryku Pobo\u017cnym nie tylko jako o m\u0119czenniku za wiar\u0119, ale tak\u017ce jako o w\u0142adcy, kt\u00f3ry odda\u0142 \u017cycie w obronie swojego ludu. Ta uwaga papie\u017ca znajduje potwierdzenie w s\u0142owach skierowanych przez ksi\u0119cia do matki przed bitw\u0105: \u201eKochana pani matko, nie mog\u0119 d\u0142u\u017cej zwleka\u0107, albowiem zbyt wielkie s\u0105 j\u0119ki biednego ludu: dlatego musz\u0119 walczy\u0107 i wystawi\u0119 swe \u017cycie na \u015bmier\u0107 za wiar\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105\u201d. Z tych s\u0142\u00f3w wynika, \u017ce doskonale zdawa\u0142 sobie spraw\u0119, i\u017c w bitwie z Tatarami zar\u00f3wno on, jak i jego \u017co\u0142nierze mog\u0105 zgin\u0105\u0107. Nie powstrzyma\u0142o go to jednak od podj\u0119cia walki, co wi\u0119cej przed walk\u0105 dodawa\u0142 si\u0142 i wzmacnia\u0142 moralnie siebie i swoich \u017co\u0142nierzy, o czym tak pisze D\u0142ugosz:<\/p>\n\n\n\n<p><em>Zar\u00f3wno siebie samego krzepi\u0142 nadziej\u0105, jak i wszystkich gromkimi s\u0142owami (\u2026) Uwa\u017ca\u0142 (\u2026) \u017ce b\u0119dzie to prawdziwy i nie\u015bmiertelny triumf, gdyby jemu jak i im zdarzy\u0142o si\u0119 chwalebnie zgin\u0105\u0107 w walce w obronie wiary i religii chrze\u015bcija\u0144skiej, ni\u017c gdyby odnie\u015bli zwyci\u0119stwo i zachowali \u017cycie, a splamili si\u0119 jakim\u015b wyst\u0119pkiem.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Tak\u017ce Jakub z Leodium \u2013 p\u00f3\u017aniejszy papie\u017c Urban IV (1261-1264), jeszcze jako legat papie\u017ca Innocentego IV, uzna\u0142 Henryka Pobo\u017cnego nie tylko za m\u0119czennika, ale i obro\u0144c\u0119 swojego ludu stwierdzaj\u0105c, \u017ce zgin\u0105\u0142 on \u201ew obronie chrze\u015bcija\u0144skiej wiary i swojego ludu od miecza Tatar\u00f3w\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"577\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/S4-577x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6400\" srcset=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/S4-577x1024.jpg 577w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/S4-169x300.jpg 169w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/S4-768x1362.jpg 768w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/S4-866x1536.jpg 866w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/S4-1155x2048.jpg 1155w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/S4-450x798.jpg 450w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/S4-600x1064.jpg 600w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/S4.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 577px) 100vw, 577px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Andrzej Boj Wojtowicz, obraz Henryk Pobo\u017cny, Muzeum Miedzi w Legnicy.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>A \u015bw. Jan Pawe\u0142 II w Legnicy 2 VI 1997 powiedzia\u0142: \u201eHenryk, oddaj\u0105c \u017cycie za powierzony jego w\u0142adzy lud oddawa\u0142 je za wiar\u0119 Chrystusow\u0105\u201d. I doda\u0142, \u017ce by\u0142 to \u201eznamienny rys jego pobo\u017cno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 \u00f3wczesne pokolenia dostrzega\u0142y i zachowa\u0142y jako przydomek\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Poczet papie\u017cy nawi\u0105zuj\u0105cych do postaci Henryka Pobo\u017cnego nale\u017cy uzupe\u0142ni\u0107 o Benedykta XVI, kt\u00f3ry podczas rozmowy z bp Stefanem Cichym w Watykanie (XII 2005) przywo\u0142a\u0142 \u201ehistoryczn\u0105 bitw\u0119 pod Legnic\u0105 i posta\u0107 obro\u0144cy chrze\u015bcija\u0144stwa Henryka Pobo\u017cnego\u201d<em>. <\/em>Natomiast bp Tadeusz Rybak (pierwszy biskup legnicki, wcze\u015bniej bp pomocniczy wroc\u0142awski) m\u00f3wi\u0142 autorowi niniejszego artyku\u0142u, \u017ce Benedykt XVI zainteresowanie osob\u0105 ksi\u0119cia wyra\u017ca\u0142 tak\u017ce, gdy w 1980 podczas pobytu w Polsce, w Trzebnicy i we Wroc\u0142awiu \u2013 jeszcze jako kardyna\u0142 \u2013 szczeg\u00f3\u0142owo wypytywa\u0142 go o bitw\u0119 legnick\u0105 i ksi\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n<p>Wspomniany ju\u017c prof. Wiszewski w zako\u0144czeniu swojej ksi\u0105\u017cki <em>Henryk II Pobo\u017cny. Biografia polityczna<\/em> pisz\u0105c o jej bohaterze jako o w\u0142adcy konstatuje, \u017ce zgin\u0105\u0142 on uciele\u015bniaj\u0105c rol\u0119 spo\u0142eczn\u0105, kt\u00f3rej pragn\u0105\u0142: \u201eksi\u0119cia hegemona, przyw\u00f3dcy kraju i krewnych, ojcowskiego opiekuna wszystkich poddanych, w\u0142adcy zar\u00f3wno tradycyjnego, jak nowatorskiego\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>O Henryku Pobo\u017cnym jako o w\u0142adcy kochaj\u0105cym sw\u00f3j lud i Ojczyzn\u0119 m\u00f3wi\u0142 te\u017c kardyna\u0142 Stefan Wyszy\u0144ski w homilii wyg\u0142oszonej 31 VIII 1965 we Wroc\u0142awiu. Warto przytoczy\u0107 ten fragment:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00d3wczesnej ziemi \u015bl\u0105skiej, jak i ca\u0142ej Polsce \u2013 a mo\u017ce i ca\u0142emu chrze\u015bcija\u0144stwu, potrzeba by\u0142o ducha ofiary. I oto nowe wspania\u0142e \u015bwiat\u0142o: Henryk Pobo\u017cny i niedaleka st\u0105d Legnica, gdzie trzeba by\u0142o umiera\u0107 za braci. M\u0142ody ksi\u0105\u017c\u0119, niebaczny na skutki swego porywaj\u0105cego szczytnego idealizmu, nie chc\u0105c m\u0142odego, chocia\u017c cennego \u017cycia oszcz\u0119dza\u0107, \u015bwiadom, \u017ce po\u017cyteczn\u0105 jest rzecz\u0105, aby raczej jeden cz\u0142owiek zgin\u0105\u0142 za nar\u00f3d, a nie ca\u0142y nar\u00f3d \u2013 pada na polach legnickich, zas\u0142aniaj\u0105c swoj\u0105 piersi\u0105 ziemi\u0119 ojczyst\u0105. Ustanawia wspania\u0142y wz\u00f3r, jak ksi\u0105\u017c\u0119 chrze\u015bcija\u0144ski ma dusz\u0119 sw\u0105 dawa\u0107 za braci, na\u015bladuj\u0105c Chrystusa, aby wszyscy, kt\u00f3rzy rz\u0105dz\u0105 i w\u0142adaj\u0105, wiedzieli, \u017ce rz\u0105dzi\u0107 to znaczy s\u0142u\u017cy\u0107 i raczej krew w\u0142asn\u0105 odda\u0107 za innych, ani\u017celi po cudz\u0105 si\u0119ga\u0107. Obok \u015bwi\u0119tej Jadwigi \u015al\u0105skiej, wspania\u0142y wz\u00f3r Henryka Pobo\u017cnego niezwykle mocno wszczepi\u0142 si\u0119 w \u015bwiadomo\u015b\u0107 naszego Narodu. Ja sam, syn ziemi podlaskiej, nie zapomn\u0119, jak w moim rodzinnym domu ojciec, ucz\u0105c mnie pocz\u0105tk\u00f3w historii, wdra\u017ca\u0142 w dusz\u0119 ch\u0142opi\u0119c\u0105 g\u0142\u0119bok\u0105 cze\u015b\u0107 dla rycerza chrze\u015bcija\u0144skiego, kt\u00f3ry umia\u0142 umiera\u0107 za Ojczyzn\u0119. O! Jak bardzo potrzeba nam takich wzor\u00f3w po\u015bwi\u0119cenia i pe\u0142nego zapomnienia o sobie, byleby tylko us\u0142u\u017cy\u0107 Ojczy\u017anie naszej \u015bwi\u0119tej wszystkimi warto\u015bciami, kt\u00f3rych ona potrzebuje!<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Ma racj\u0119 Prymas Tysi\u0105clecia, \u017ce bardzo nam potrzeba takich wzor\u00f3w z przesz\u0142o\u015bci jak Henryk Pobo\u017cny. Szczeg\u00f3lnie teraz, gdy Polska, Europa, \u015bwiat prze\u017cywaj\u0105 kryzys warto\u015bci, gdy nast\u0119puje laicyzacja i niszczenie wiary. Te s\u0142owa Prymasa powinny te\u017c stanowi\u0107 wskaz\u00f3wk\u0119 post\u0119powania dla wsp\u00f3\u0142czesnych polityk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Na jeszcze jeden aspekt \u015bmierci ksi\u0119cia zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 Pawe\u0142 Jasienica wskazuj\u0105c w ksi\u0105\u017cce <em>Polska Piast\u00f3w<\/em>, \u017ce przekre\u015bli\u0142a ona plany zmierzaj\u0105ce do zjednoczenia pa\u0144stwa pod ber\u0142em Piast\u00f3w \u015bl\u0105skich i zdobycia przez niego korony oraz doprowadzi\u0142a do ponownego rozdrobnienia Polski: \u201eziemie pracowicie z\u0142\u0105czone\u201d przez niego i jego ojca \u201eznowu powr\u00f3ci\u0142y do ma\u0142ych ksi\u0105\u017c\u0105t dzielnicowych\u201d. O koronie dla ksi\u0119cia pisa\u0142 te\u017c Stanis\u0142aw Wyspia\u0144ski w rapsodzie <em>Henryk Pobo\u017cny pod Lignic\u0105<\/em>: \u201eKoron\u0119 My\u015bmy tobie pokazali \/ kt\u00f3r\u0105, jak kr\u00f3l rz\u0105dz\u0105cy, nosi\u0107 mia\u0142e\u015b \/ lecz wiedz ju\u017c, \u017ce nie ona ci\u0119 utrwali. Jako za wiar\u0119 \u017cywot pod n\u00f3\u017c da\u0142e\u015b\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Starania o beatyfikacj\u0119<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>9 IV 1990 \u2013 dok\u0142adnie w rocznic\u0119 \u015bmierci ksi\u0119cia \u2013 powsta\u0142o Duszpasterstwo Ludzi Pracy \u201990 w Legnicy. Jednym z zada\u0144, kt\u00f3re sobie ono postawi\u0142o by\u0142o w\u0142\u0105czenie si\u0119 w modlitw\u0119 o wyniesienie Henryka Pobo\u017cnego na o\u0142tarze jako bohatera narodowego, kt\u00f3ry poni\u00f3s\u0142 \u015bmier\u0107 m\u0119cze\u0144sk\u0105 z r\u0105k Mongo\u0142\u00f3w w obronie chrze\u015bcija\u0144skiej Europy. W marcu 2010 podczas sesji plenarnej I Synodu Diecezji Legnickiej Duszpasterstwo zg\u0142osi\u0142o na r\u0119ce biskupa legnickiego Stefana Cichego wniosek o wszcz\u0119cie przygotowa\u0144 zmierzaj\u0105cych do rozpocz\u0119cia procesu beatyfikacyjnego Henryka II Pobo\u017cnego i jego ma\u0142\u017conki. Wniosek popar\u0142o wiele os\u00f3b, w tym: parlamentarzy\u015bci, samorz\u0105dowcy, naukowcy, mened\u017cerowie, osoby duchowne, prawnicy, lekarze, dziennikarze. Biskup legnicki 9 V 2011 powo\u0142a\u0142 Zesp\u00f3\u0142 Historyczny do zbadania zasadno\u015bci wniosku. Zesp\u00f3\u0142 uzna\u0142, \u017ce zachodz\u0105 uzasadnione przes\u0142anki do wszcz\u0119cia procedury maj\u0105cej na celu wyniesienie ksi\u0105\u017c\u0119cej pary na o\u0142tarze. Nast\u0119pnie 10 IV 2013 bp Cichy postanowi\u0142, \u017ce wyst\u0105pi do Konferencji Episkopatu Polski (KEP) o wyra\u017cenie zgody (tzw. <em>nihil obstat<\/em>) na rozpocz\u0119cie procesu beatyfikacyjnego ksi\u0119cia jako m\u0119czennika za wiar\u0119. Z uwagi jednak na chorob\u0119 w ostatnim roku sprawowania pos\u0142ugi biskupiej nie zd\u0105\u017cy\u0142 zrealizowa\u0107 tego postanowienia.<\/p>\n\n\n\n<p>Uczyni\u0142 to jego nast\u0119pca, bp Zbigniew Kiernikowski, wysy\u0142aj\u0105c 28 IX 2015 do KEP wniosek o <em>nihil obstat.<\/em> Przedstawi\u0142 w nim sylwetk\u0119 ksi\u0119cia i dwie znane relacje o jego \u015bmierci. Wspomnia\u0142 te\u017c o stawianiu ksi\u0119cia za wz\u00f3r, zw\u0142aszcza w czasach szczeg\u00f3lnych zagro\u017ce\u0144 Europy, na przyk\u0142ad przed husytami lub najazdami tureckimi, o jego niez\u0142omnej wierze i mi\u0142o\u015bci Ojczyzny. Przywo\u0142a\u0142 te\u017c okre\u015blenia, jakimi go obdarzano: \u201erycerz Chrystusowy\u201d, \u201eChrystusowi wierny ksi\u0105\u017c\u0119\u201d, \u201em\u0119czennik, kt\u00f3ry walczy\u0142 z niewiernymi za wiar\u0119 katolick\u0105\u201d, \u201eb\u0142ogos\u0142awiony ksi\u0105\u017c\u0119 Henryk\u201d, \u201eksi\u0105\u017c\u0119 najbardziej chrze\u015bcija\u0144ski tej ziemi\u201d, \u201em\u0105\u017c szczeg\u00f3lnie Bogu wiernie oddany\u201d, \u201enajwaleczniejszy heros chrze\u015bcija\u0144ski\u201d, \u201eAchilles chrze\u015bcija\u0144ski\u201d, \u201eHektor chrze\u015bcija\u0144ski\u201d, \u201edrugi Juda Machabeusz\u201d. W konkluzji listu stwierdzi\u0142, \u017ce Henryk Pobo\u017cny cieszy si\u0119 kultem jako m\u0119czennik od czasu \u015bmierci a\u017c do czas\u00f3w obecnych, a na przestrzeni wiek\u00f3w jego osoba powraca\u0142a w tradycji Ko\u015bcio\u0142a i europejskiej kulturze. 7 X 2015 KEP udzieli\u0142a zgody na rozpocz\u0119cie procesu beatyfikacyjnego ksi\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n<p>W tej sytuacji biskup legnicki zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 28 I 2016 z wnioskiem o kolejn\u0105 wymagan\u0105 prawem kanonicznym zgod\u0119 na rozpocz\u0119cie procesu, tym razem do watyka\u0144skiej Kongregacji do Spraw \u015awi\u0119tych, pisz\u0105c, \u017ce Henryk Pobo\u017cny poni\u00f3s\u0142 \u015bmier\u0107 m\u0119cze\u0144sk\u0105 <em>in odium fidei<\/em>, czyli \u017ce poni\u00f3s\u0142 \u015bmier\u0107 z winy prze\u015bladowc\u00f3w kieruj\u0105cych si\u0119 nienawi\u015bci\u0105 do wiary chrze\u015bcija\u0144skiej. W odpowiedzi z 23 VI 2016 kard. Angelo Amato \u2013 przewodnicz\u0105cy Kongregacji napisa\u0142, \u017ce \u201ewed\u0142ug Stolicy \u015awi\u0119tej nic nie stoi temu na przeszkodzie\u201d. Nast\u0119pnie biskup legnicki ustanowi\u0142 4 V 2017 postulatora do prowadzenia w jego imieniu \u201esprawy kanonizacyjnej S\u0142ugi Bo\u017cego Henryka II Pobo\u017cnego\u201d. Zosta\u0142 nim ks. prof. Stanis\u0142aw Araszczuk, a od 17 II 2021 jest nim ks. prof. Bogus\u0142aw Dro\u017cd\u017c. 5 czerwca 2021 rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w Diecezji Legnickiej proces beatyfikacyjny ksi\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Narodziny idei Polski jako przedmurza chrze\u015bcija\u0144stwa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bitwie na legnickim polu przypisuje si\u0119 ogromne znaczenie. Powszechnie uwa\u017ca si\u0119, i\u017c wtedy narodzi\u0142a si\u0119 idea Polski jako przedmurza chrze\u015bcija\u0144stwa. M\u00f3wi\u0142 o tym \u015bw. Jan Pawe\u0142 II we Wroc\u0142awiu 21 VI 1983:<\/p>\n\n\n\n<p><em>Henryk Pobo\u017cny leg\u0142 na placu boju pod Legnic\u0105, ale Tatarzy dalej na zach\u00f3d ju\u017c nie poszli, owszem, cofn\u0119li si\u0119 ku wschodowi, uwalniaj\u0105c ziemie piastowskie ze swego jarzma. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce ju\u017c w\u00f3wczas Polska sta\u0142a si\u0119 przedmurzem chrze\u015bcija\u0144stwa.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Podobnie wypowiada si\u0119 o bitwie legnickiej Romuald Szeremietiew, kt\u00f3ry por\u00f3wnuje j\u0105 w ksi\u0105\u017cce <em>\u015aladami Henryka Pobo\u017cnego i ksi\u0119\u017cnej Anny<\/em> (red. S.A. Potycz) z innymi wa\u017cnymi bitwami w dziejach Polski, a ksi\u0119cia Henryka uwa\u017ca za ideowego i duchowego poprzednika kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa Warne\u0144czyka, hetmana Stanis\u0142awa \u017b\u00f3\u0142kiewskiego, kr\u00f3la Jana III Sobieskiego, powsta\u0144c\u00f3w Listopada 1830 i Stycznia 1863, marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego i jego \u017co\u0142nierzy 1920 roku, Powsta\u0144c\u00f3w Warszawy 1944, \u017bo\u0142nierzy Niez\u0142omnych, Solidarno\u015bci i Jana Paw\u0142a II.<\/p>\n\n\n\n<p>O idei Polski jako przedmurza chrze\u015bcija\u0144stwa, kt\u00f3ra narodzi\u0142a si\u0119 podczas bitwy pod Legnic\u0105 pisze wielu historyk\u00f3w, w tym ks. J\u00f3zef Mandziuk, kt\u00f3ry przypomina, \u017ce obron\u0119 zachodniego chrze\u015bcija\u0144stwa w tej bitwie por\u00f3wnywano z obron\u0105 Termopil, a Henryka Pobo\u017cnego z Leonidasem \u2013 dow\u00f3dc\u0105 wojsk greckich.<\/p>\n\n\n\n<p>O bitwie legnickiej jako przedmurzu chrze\u015bcija\u0144stwa pisz\u0105 nie tylko Polacy. Ameryka\u0144ski analityk stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych John Arquilla (profesor Uniwersytetu Stanforda, doradca sekretarza obrony USA Donalda Rumsfelda) w ameryka\u0144skim dwumiesi\u0119czniku \u201eForeign Policy\u201d stwierdzi\u0142 w 2012 roku, \u017ce Polska od bitwy pod Legnic\u0105: \u201epoprzez odsiecz wiede\u0144sk\u0105 z 1863 a\u017c po Cud nad Wis\u0142\u0105 z 1920 i bitw\u0119 o Angli\u0119 z 1940 [\u2026] gra\u0142a rol\u0119 tarczy broni\u0105cej zachodniej cywilizacji przed agresj\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie dziwi\u0105 zatem nast\u0119puj\u0105ce s\u0142owa prof. Andrzeja Nowaka wypowiedziane podczas jego wyk\u0142adu w Legnicy 26 IX 2020: \u201e9 kwietnia 1241 roku \u2013 misja w obronie chrze\u015bcija\u0144skiej, \u0142aci\u0144skiej Europy. Skuteczna misja, zgin\u0105\u0142 bohater tej misji, ale zadanie wype\u0142ni\u0142\u201d. A co by si\u0119 sta\u0142o, gdyby ta misja Henryka Pobo\u017cnego nie okaza\u0142a si\u0119 skuteczna? Odpowied\u017a znajdujemy w innym fragmencie tego wyk\u0142adu:<\/p>\n\n\n\n<p><em>Cywilizacja mongolska jest tak\u017ce cywilizacj\u0105, ale odmienn\u0105, bardzo odmienn\u0105. Ona zostawi\u0142a sw\u00f3j g\u0142\u0119boki \u015blad za nasz\u0105 wschodni\u0105 granic\u0105, ale nie utrwali\u0142a si\u0119 na zach\u00f3d od tej granicy! Dlatego owa granica sta\u0142a si\u0119 granic\u0105 mi\u0119dzy cywilizacyjnymi wp\u0142ywami.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pami\u0119\u0107 o Henryku Pobo\u017cnym<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W wielu klasztorach ju\u017c w XIII wieku czczono pami\u0119\u0107 ksi\u0119cia mod\u0142ami i nabo\u017ce\u0144stwami, jakie przys\u0142uguj\u0105 tylko \u015bwi\u0119tym. \u015awiadczy o tym zalecenie opata Piotra zapisane w <em>Ksi\u0119dze Henrykowskiej<\/em> (ok. 1270), aby na wieki czci\u0107 pami\u0119\u0107 ksi\u0119cia: \u201ewe wspominkach [&#8230;] modlitwach i nabo\u017ce\u0144stwach \u017ca\u0142obnych\u201d. Profesor Franciszek Antoni Marek komentuj\u0105c to zalecenie dodaje w ksi\u0105\u017cce <em>\u015aladami Henryka Pobo\u017cnego i ksi\u0119\u017cnej Anny<\/em>, \u017ce tre\u015b\u0107 i forma tego zalecenia pozwalaj\u0105 domniemywa\u0107, i\u017c opisany spos\u00f3b czczenia pami\u0119ci ksi\u0119cia nie mia\u0142 wy\u0142\u0105cznie charakteru lokalnego, klasztornego, ale stanowi\u0142 realizacj\u0119 postulatu wy\u017cszych w\u0142adz Ko\u015bcio\u0142a. Natomiast bp Kiernikowski we wzmiankowanym wy\u017cej li\u015bcie do KEP napisa\u0142, \u017ce takie mod\u0142y i nabo\u017ce\u0144stwa zwi\u0105zane z osob\u0105 Henryka trwa\u0142y do czas\u00f3w reformacji tak\u017ce w konwencie wroc\u0142awskich franciszkan\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Przyk\u0142ad\u00f3w pami\u0119ci o ksi\u0119ciu na przestrzeni wiek\u00f3w jest du\u017co wi\u0119cej. Pami\u0119\u0107 ta jest \u017cywa tak\u017ce w czasach wsp\u00f3\u0142czesnych. Modl\u0105 si\u0119 o wyniesienie ksi\u0119cia na o\u0142tarze r\u00f3\u017cne wsp\u00f3lnoty \u015bwieckich: Duszpasterstwo Ludzi Pracy \u201990 oraz Fraternia Piastowska we Wroc\u0142awiu powsta\u0142a w 2002 roku. Pami\u0119ta r\u00f3wnie\u017c o nim Bractwo Henryka Pobo\u017cnego utworzone w 2015 roku. Jego cz\u0142onkowie modl\u0105 si\u0119 przede wszystkim w Legnicy, kt\u00f3ra jest siedzib\u0105 Bractwa, ale modlili si\u0119 tak\u017ce w bazylice w Legnickim Polu i w Klasztorze Si\u00f3str Urszulanek Unii Rzymskiej we Wroc\u0142awiu \u2013 przy grobie ksi\u0119\u017cnej Anny \u015al\u0105skiej. A dzi\u0119ki pomocy bp W\u0142odzimierza Juszczaka \u2013 biskupa eparchii wroc\u0142awsko-gda\u0144skiej Ukrai\u0144skiego Ko\u015bcio\u0142a Greckokatolickiego Bractwo zorganizowa\u0142o 11 VI 2016 w katedrze pw. \u015bw. Wincentego i Jakuba we Wroc\u0142awiu (dawny ko\u015bci\u00f3\u0142 franciszkan\u00f3w ufundowany przez Henryka Pobo\u017cnego i jego ma\u0142\u017conk\u0119, w kt\u00f3rym zosta\u0142 pochowany i gdzie jego szcz\u0105tki znajdowa\u0142y si\u0119 do czas\u00f3w II wojny \u015bwiatowej) modlitewne spotkanie po\u015bwi\u0119cone ksi\u0119ciu, z udzia\u0142em wiernych i duchowie\u0144stwa rzymskokatolickiego i greckokatolickiego.<\/p>\n\n\n\n<p>Zainteresowanie Henrykiem Pobo\u017cnym wyra\u017caj\u0105 r\u00f3wnie\u017c osoby mieszkaj\u0105ce zagranic\u0105 (Chorwacja, Filipiny, Indie, Malezja, Malta, Pakistan, USA, W\u0142ochy). Czyni\u0105 to przewa\u017cnie w korespondencji e-mailowej, kierowanej na adresy podane na portalach Duszpasterstwa i Bractwa, w kt\u00f3rej najcz\u0119\u015bciej pytaj\u0105 o relikwie Henryka Pobo\u017cnego. Ciekawym przyk\u0142adem zainteresowania jego postaci\u0105 jest m\u0142oda Chinka z Tajwanu Wen Chi Ou, kt\u00f3ra przyjecha\u0142a do Polski w 2016 na \u015awiatowe Dni M\u0142odzie\u017cy w Krakowie. Od cz\u0142onka Bractwa prof. Henryka Goika (zm. 2024) i jego \u017cony, kt\u00f3rzy go\u015bcili j\u0105 i dwie jej kole\u017canki w Katowicach dowiedzia\u0142a si\u0119 o ksi\u0119ciu i koniecznie chcia\u0142a przyjecha\u0107 do Legnicy i Legnickiego Pola. Zamiar ten zrealizowa\u0142a podczas nast\u0119pnego pobytu w Polsce, w sierpniu 2017, kiedy trzy dni sp\u0119dzi\u0142a w Legnicy. Odwiedzi\u0142a w\u00f3wczas tak\u017ce Legnickie Pole, Krzesz\u00f3w i Wroc\u0142aw.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ksi\u0105\u017c\u0119 w dzie\u0142ach sztuki<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pami\u0119\u0107 o Henryku Pobo\u017cnym przetrwa\u0142a tak\u017ce w dzie\u0142ach sztuki. Wiele z nich to dzie\u0142a malarskie, jak na przyk\u0142ad obraz nieznanego autora z 1730 roku, ze szko\u0142y Micha\u0142a Willmanna, znajduj\u0105cy si\u0119 w ko\u015bciele urszulanek pw. \u015bw. Klary i \u015bw. Jadwigi we Wroc\u0142awiu (ufundowanym przez ksi\u0119cia i jego \u017con\u0119), kt\u00f3ry przedstawia Henryka Pobo\u017cnego jako \u015bwi\u0119tego, z g\u0142ow\u0105 ozdobion\u0105 \u015bwietlist\u0105 aureol\u0105, obok kt\u00f3rej umieszczono napis \u201eS. Henricus Fundator\u201d (S. oznacza tu wyraz <em>Sanctus<\/em> \u2013 \u015awi\u0119ty). W ko\u015bciele tym znajduje si\u0119 tak\u017ce obraz tego samego autora, przedstawiaj\u0105cy Ann\u0119 \u015al\u0105sk\u0105 z g\u0142ow\u0105 ozdobion\u0105 aureol\u0105, obok kt\u00f3rej znajduje si\u0119 inskrypcja z liter\u0105 \u201eB\u201d (skr\u00f3t od <em>Beatus<\/em> \u2013 B\u0142ogos\u0142awiona).<\/p>\n\n\n\n<p>Z innych odniesie\u0144 malarskich odnotujmy chocia\u017c niekt\u00f3re: <em>Kodeks lubi\u0144ski<\/em> (1353) \u2013 r\u0119kopis z legend\u0105 obrazow\u0105 o \u015bw. Jadwidze, w tym z w\u0105tkami bohaterskiej \u015bmierci ksi\u0119cia i z jego postaci\u0105 unoszon\u0105 do nieba (J. Paul Getty w Malibu \u2013 USA); <em>Tablica Bernardy\u0144ska<\/em> (1430) ze scenami bitwy i m\u0119cze\u0144skiej \u015bmierci ksi\u0119cia, namalowana dla konwentu wroc\u0142awskich franciszkan\u00f3w (Muzeum Narodowe w Warszawie); <em>Kodeks harburski <\/em>(po\u0142. XV w.) z dwiema kolorowymi miniaturami przedstawiaj\u0105cymi zranienie ksi\u0119cia na polu bitwy i \u015bci\u0119cie go w obozie mongolskim (Biblioteka Uniwersytecka w Augsburgu); obraz p\u0119dzla Johanna Jacoba Eybelwiesera (1723), przedstawiaj\u0105cy Henryka Pobo\u017cnego w zbroi i czerwonym p\u0142aszczu, podszytym gronostajem, na tle bitwy pod Legnic\u0105 (Muzeum Historyczne we Wroc\u0142awiu); obraz Johanna Franza de Backera (1730) i freski pracowni Cosmasa Damiana Assama (1733), przedstawiaj\u0105ce scen\u0119 odnalezienia przez \u015bw. Jadwig\u0119 zw\u0142ok Henryka Pobo\u017cnego (Bazylika w Legnickim Polu); rysunek Aleksandra Lessera (1884), tak\u017ce z motywem odnalezienia przez \u015bw. Jadwig\u0119 zw\u0142ok syna (Muzeum Historyczne we Wroc\u0142awiu); obrazy Jana Matejki: <em>Wyjazd Henryka Pobo\u017cnego z Legnicy<\/em> z 1865 (Muzeum Narodowe w Poznaniu) i <em>Kl\u0119ska Lignicka \u2013 Odrodzenie<\/em>, namalowany 1888-1889 (Muzeum Narodowe w Warszawie); obrazAndrzeja Boja Wojtowicza z 2019, kt\u00f3ry namalowa\u0142 te\u017c obraz ma\u0142\u017conki ksi\u0119cia (oba znajduj\u0105 si\u0119 w depozycie Muzeum Miedzi w Legnicy).<\/p>\n\n\n\n<p>Liczne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c niemalarskie odniesienia artystyczne do postaci ksi\u0119cia: p\u0142yta nagrobna Henryka Pobo\u017cnego(II po\u0142. XIV w.) z motywami eksponuj\u0105cymi jego czyn w kategoriach<em> miles Christi<\/em>, czyli krzy\u017cowca, kt\u00f3ry poni\u00f3s\u0142 \u015bmier\u0107 w walce z poganami, jednak nadal \u017cyje i triumfuje na p\u0142aszczy\u017anie \u017cycia duchowego, w kt\u00f3rej to konwencji \u015bredniowieczni arty\u015bci ukazywali postaci \u015bwi\u0119tych m\u0119czennik\u00f3w (Muzeum Narodowe we Wroc\u0142awiu); spektakl muzyczno-literacki wystawiony we wrze\u015bniu 1724 przez uczni\u00f3w Gimnazjum przy ko\u015bciele \u015bw. Marii Magdaleny we Wroc\u0142awiu po\u015bwi\u0119cony ksi\u0119ciu i jego bohaterskiej \u015bmierci, kt\u00f3rego autor traktuje jako \u015bwi\u0119tego; witra\u017c wed\u0142ug projektu Wyspia\u0144skiego zrealizowany dopiero w latach 2005-2007 (Pawilon Wyspia\u0144skiego w Krakowie); dwa witra\u017ce (1902-1908) znajduj\u0105ce si\u0119 w ko\u015bciele pw. Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny w Legnicy; dwa witra\u017ce w katedrze wroc\u0142awskiej (1951-1956) \u2013 na jednym z nich ksi\u0105\u017c\u0119 umieszczony jest w\u015br\u00f3d patron\u00f3w katedry i miasta Wroc\u0142awia.<\/p>\n\n\n\n<p>Wiele jest tak\u017ce dzie\u0142 pisanych nawi\u0105zuj\u0105cych do postaci Henryka Pobo\u017cnego. Opr\u00f3cz ju\u017c wspomnianych warto wymieni\u0107: <em>\u017bywoty \u015awi\u0119tych<\/em> ks. Piotra Skargi (1579) ze wzmiankami o Henryku Pobo\u017cnym jako osobie \u015bwi\u0105tobliwej, kt\u00f3ra zgin\u0119\u0142a w obronie chrze\u015bcija\u0144stwa; powie\u015b\u0107 <em>Legnickie Pole<\/em> Zofii Kossak-Szczuckiej (1930); powie\u015b\u0107 <em>Psy Tartaru<\/em> (2010) i dramat <em>Henryk Pobo\u017cny \u2013 Ksi\u0105\u017c\u0119 Niez\u0142omny<\/em> (2015), oba autorstwa Tomasza \u0141ysiaka.<\/p>\n\n\n\n<p>Przywo\u0142ane dzie\u0142a wskazuj\u0105, \u017ce pami\u0119\u0107 o Henryku Pobo\u017cnym w sztuce jest \u017cywa tak\u017ce w czasach wsp\u00f3\u0142czesnych. Innym przyk\u0142adem tej pami\u0119ci jest utw\u00f3r muzyczny <em>Legnickie Oratorium<\/em> <em>na sopran solo, g\u0142os recytuj\u0105cy, ch\u00f3r i orkiestr\u0119<\/em> autorstwa J\u00f3zefa \u015awidra, kt\u00f3rego prawykonanie odby\u0142o si\u0119 w ko\u015bciele \u015bw. Jadwigi \u015al\u0105skiej w Legnickim Polu w 1991 z okazji 750. rocznicy Bitwy od Legnic\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Widzimy wi\u0119c, \u017ce Henryk Pobo\u017cny od wiek\u00f3w cieszy si\u0119 kultem jako m\u0119czennik, kt\u00f3ry odda\u0142 \u017cycie w obronie wiary chrze\u015bcija\u0144skiej. \u015amier\u0107 \u015bw. Jadwigi \u015al\u0105skiej 14 X 1243 i podj\u0119te wkr\u00f3tce potem starania o jej kanonizacj\u0119 oraz fakt znalezienia si\u0119 \u015al\u0105ska poza granicami Kr\u00f3lestwa Polskiego (1348) odsun\u0119\u0142y jednak na p\u00f3\u017aniej spraw\u0119 wyniesienia go na o\u0142tarze.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rozpocz\u0119cie w 2021 roku procesu beatyfikacyjnego pozwala mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce w nieodleg\u0142ej przysz\u0142o\u015bci zostanie on uznany za b\u0142ogos\u0142awionego, a potem \u2013 by\u0107 mo\u017ce \u2013 kanonizowany. Gdy tak si\u0119 stanie spe\u0142ni si\u0119 przepowiednia wyra\u017cona przez Wyspia\u0144skiego w rapsodzie <em>Henryk Pobo\u017cny pod Lignic\u0105:<\/em> \u201eNar\u00f3d zakrzykn\u0105\u0142 ca\u0142y: \u00abOn zm\u00f3g\u0142 chana! On \u015bwi\u0119ty polski\u00bb\u201d.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Biskup legnicki Zbigniew Kiernikowski rozpocz\u0105\u0142 5 VI 2021 proces beatyfikacyjny ksi\u0119cia Henryka II Pobo\u017cnego. Mia\u0142o to miejsce w Legnickim Polu \u2013 w Bazylice Kolegiackiej pw. \u015bw. Jadwigi \u015al\u0105skiej, gdzie odprawiona zosta\u0142a uroczysta Msza \u015bwi\u0119ta \u2013 oraz w Muzeum Bitwy Legnickiej, gdzie zosta\u0142y og\u0142oszone sk\u0142ady Trybuna\u0142u Beatyfikacyjnego i Komisji Historycznej. Rozpocz\u0119cie procesu \u015bwiadczy o tym, \u017ce&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=6395\">Czytaj dalej <span class=\"screen-reader-text\">Henryk Pobo\u017cny \u2013 \u015bwiadectwo, kt\u00f3re trwa i przemawia<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":153,"featured_media":6396,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[411],"tags":[],"class_list":["post-6395","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-85","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6395","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/153"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6395"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6395\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6401,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6395\/revisions\/6401"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6396"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6395"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6395"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6395"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}