{"id":6372,"date":"2026-04-15T15:00:26","date_gmt":"2026-04-15T13:00:26","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=6372"},"modified":"2026-04-15T15:00:26","modified_gmt":"2026-04-15T13:00:26","slug":"chwasty-na-zdrowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=6372","title":{"rendered":"Chwasty na zdrowie"},"content":{"rendered":"\n

Ogrodowo<\/em><\/strong><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c wy\u0142a\u017c\u0105 spod ziemi, na razie nie\u015bmia\u0142o, ale wkr\u00f3tce zaczn\u0105 si\u0119 panoszy\u0107 i podbiera\u0107 innym ro\u015blinom \u2013 tym piel\u0119gnowanym i ho\u0142ubionym \u2013 \u017cyciodajne sk\u0142adniki. Podejmuj\u0119 wi\u0119c coroczn\u0105 i niezupe\u0142nie skuteczn\u0105 walk\u0119 z podagrycznikiem, bluszczykiem kurdybankiem, mniszkiem, kt\u00f3re o tej porze roku rosn\u0105 na wy\u015bcigi z wiosennymi kwiatami.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Wyrywasz podagrycznik?! \u2013 hukn\u0119\u0142a na mnie znajoma, gdy ostatnio rozmawia\u0142y\u015bmy o wiosennych pracach w ogrodzie. \u2013 Przecie\u017c to bardzo po\u017cyteczna ro\u015blina, ja m\u0142ode listki daj\u0119 do sa\u0142atek. A wiesz, jakie zalety ma bluszczyk kurdybanek?!<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Wiem, wiem, ale on si\u0119 pcha na moje kwiatki, a niezno\u015bny podagrycznik zag\u0142usza byliny \u2013 pr\u00f3bowa\u0142am si\u0119 broni\u0107, lecz us\u0142ysza\u0142am stanowcze i karc\u0105ce: \u2013 Co tam kwiatki, zdrowie najwa\u017cniejsze!<\/p>\n\n\n\n

Po tej rozmowie zakopa\u0142am top\u00f3r wojenny (ale p\u0142ytko) i postanowi\u0142am \u017cyczliwszym okiem spojrze\u0107 na zwalczane ro\u015bliny. Si\u0119gn\u0119\u0142am te\u017c do fachowej literatury, by lepiej pozna\u0107 ich zalety.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Podagrycznik i j\u0119zyczka<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ekspansywny podagrycznik \u2013 jak nazwa wskazuje to lek na podagr\u0119, czyli dn\u0119 moczanow\u0105 \u2013 tak wr\u00f3s\u0142 w moj\u0105 j\u0119zyczk\u0119 o pi\u0119knych bordowych li\u015bciach (pi\u0119knych, dop\u00f3ki ich \u015blimaki nie zw\u0105chaj\u0105 i nie podziurawi\u0105), \u017ce zlikwidowa\u0107 go nie spos\u00f3b. Odrasta nawet z malutkiego kawa\u0142ka korzenia i zak\u0142\u00f3ca harmoni\u0119 rabaty. W\u0142a\u015bnie wypu\u015bci\u0142 \u015bwie\u017ce listki, kt\u00f3re \u2013 jak si\u0119 okazuje \u2013 mo\u017cna zerwa\u0107, wysuszy\u0107 i stosowa\u0107 jako przypraw\u0119. Ju\u017c w staro\u017cytno\u015bci doceniano jego walory smakowe, a w \u015bredniowiecznej Polsce by\u0142 sprzedawany jako warzywo. Li\u015bcie i \u0142odygi mo\u017cna dodawa\u0107 do sa\u0142atek, zup, twarogu, mo\u017ce te\u017c zast\u0105pi\u0107 bazyli\u0119 w pesto.<\/p>\n\n\n\n

Napar z podagrycznika (jedn\u0105 \u0142y\u017ck\u0119 suszonego ziela zala\u0107 szklank\u0105 wrz\u0105cej wody i odstawi\u0107 na 15 minut) stosuje si\u0119 w stanach zapalnych nerek i p\u0119cherza moczowego oraz przy dnie moczanowej. Dzia\u0142a przeciwzapalnie, przeciwnowotworowo, uspokajaj\u0105co. Pono\u0107 samo noszenie przy sobie tego ziela chroni przed rw\u0105 kulszow\u0105 i reumatyzmem. Tyle zalet, a ja ze z\u0142o\u015bci\u0105 wyrywa\u0142am \u0142amliwe k\u0142\u0105cza, ratuj\u0105c j\u0119zyczk\u0119, zamiast wspiera\u0107 w\u0142asny organizm.<\/p>\n\n\n\n

Urokliwy bluszczyk kurdybanek \u2013 nazwa od kurdyban\u00f3w, garbowanych i barwionych sk\u00f3r zdobionych wyt\u0142oczonymi motywami ro\u015blinnymi \u2013 w przeciwie\u0144stwie do podagrycznika daje si\u0119 \u0142atwo wyrywa\u0107. Tworzy d\u0142ugie, ulistnione roz\u0142ogi, kt\u00f3re ci\u0105gn\u0105 si\u0119 jak niteczki i p\u0142ytko zakorzeniaj\u0105. W kwietniu pojawiaj\u0105 si\u0119 fioletowe drobne kwiatki. \u0141adna ro\u015blinka, niech si\u0119 p\u0142o\u017cy, oby nie w nadmiarze. W tym roku zd\u0105\u017cy\u0142am ju\u017c jej sporo powyrywa\u0107 i teraz troch\u0119 \u017ca\u0142uj\u0119, bo przeczyta\u0142am w\u0142a\u015bnie, \u017ce to chwast-cudotw\u00f3rca, szanowany od staro\u017cytno\u015bci, ceniony przez \u015bw. Hildegard\u0119, zalecany przez ni\u0105 przy b\u00f3lach g\u0142owy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Bluszczyk kurdybanek<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwalergiczne, przeciwcukrzycowe. Zapobiega tworzeniu si\u0119 z\u0142og\u00f3w cholesterolowych, wzmacnia uk\u0142ad odporno\u015bciowy. W lecznictwie ludowym stosowany w postaci naparu (dwie \u0142y\u017ceczki suszu zala\u0107 szklank\u0105 wrz\u0105tku, odstawi\u0107 na 15 minut) przy nie\u017cytach dr\u00f3g oddechowych, astmie, b\u00f3lach \u017co\u0142\u0105dka, kamicy nerkowej. Nale\u017cy jednak pi\u0107 ten napar z umiarem i nie za d\u0142ugo, poniewa\u017c mo\u017ce podra\u017cni\u0107 uk\u0142ad pokarmowy. Zewn\u0119trznie stosowany do przemywania ran. A w kuchni, dzi\u0119ki korzennemu zapachowi i smakowi mile widziany jest jako dodatek do sa\u0142atek, zup, pierog\u00f3w z serem, sos\u00f3w, jajecznicy. W\u015br\u00f3d karpackich g\u00f3rali by\u0142 niegdy\u015b powszechnie u\u017cywany do r\u00f3\u017cnych zup zamiast pietruszki. I krowom s\u0142u\u017cy\u0142, dop\u00f3ki po \u0142\u0105kach chodzi\u0142y, bo zwi\u0119ksza\u0142 ich mleczno\u015b\u0107. Cud nie ro\u015blina, a ja tak bestialsko wyrzuca\u0142am j\u0105 do kompostu.<\/p>\n\n\n\n

Tu i \u00f3wdzie \u017c\u00f3\u0142ci si\u0119 ju\u017c mniszek lekarski, zwany dmuchawcem, m\u0119sk\u0105 niesta\u0142o\u015bci\u0105 lub b\u0142\u0119dnie mleczem. B\u0142\u0119dnie, bo mlecz to zupe\u0142nie inna ro\u015blina, r\u00f3\u017cni\u0105ca si\u0119 od mniszka lekarskiego tym, \u017ce zakwita dopiero w czerwcu, ma kilka kwiat\u00f3w na jednej \u0142ody\u017cce (mniszek ma jeden na bezlistnej \u0142odydze), inne z\u0105bki na li\u015bciach i p\u0142ytszy korze\u0144 (mniszek ma mocny, palowy). Nazw\u0119 mniszka wyja\u015bni\u0142 ju\u017c w XVI wieku Marcin z Urz\u0119dowa, botanik, lekarz, ksi\u0105dz, autor dzie\u0142a \u201eHerbarz Polski to jest o przyrodzeniu zi\u00f3\u0142 i drzew rozmaitych, i innych rzeczy do lekarstw nale\u017c\u0105cych\u201d. Zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na podobie\u0144stwo do mnisiej tonsury: \u201ekwiat \u017c\u00f3\u0142ty, a potym kosmata g\u0142\u00f3wka, kt\u00f3re kosmaciny gdy obwieie wiatr, tedy go\u0142a iako u mnicha g\u0142owa, dla tego ie te\u017c zow\u0105 Mnichem\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Wiosn\u0105 wsz\u0119dzie go pe\u0142no, zakwita na \u0142\u0105kach, polach, trawnikach, w ogrodach. Niby \u0142adny, ale rozsiewa si\u0119 po ca\u0142ej okolicy, wi\u0119c zwalczany jest z ca\u0142\u0105 stanowczo\u015bci\u0105. Nic sobie z tego nie robi, ulatuje w rytm piosenki: dmuchawce, latawce, wiatr\u2026. Francuzi i Niemcy robi\u0105 z jego li\u015bci sur\u00f3wki, dodaj\u0105c sos winegret, pieprz, s\u00f3l i \u015bmietan\u0119. U nas raczej si\u0119 nie przyj\u0119\u0142o. Mniszek z naszego ogrodu wzbogaca jedynie diet\u0119 kr\u00f3lika s\u0105siad\u00f3w, Karmelka, kt\u00f3remu dostarczam listki i kwiaty tego chwastu, gdy robi\u0119 porz\u0105dek na rabatkach. A\u017c mu si\u0119 uszy trz\u0119s\u0105 z rado\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Mniszek bogaty w witaminy i minera\u0142y jest dobrym lekiem na niedomagania przemiany materii, pobudza trawienie, zabezpiecza przed anemi\u0105, zawiera substancje krwiotw\u00f3rcze, ma dzia\u0142anie moczop\u0119dne i \u017c\u00f3\u0142ciop\u0119dne, obni\u017ca poziom z\u0142ego cholesterolu. W\u0142a\u015bciwo\u015bci lecznicze ma ca\u0142a ro\u015blina, ale na suszenie i przechowywanie najlepiej zbiera\u0107 korzenie, poniewa\u017c zawieraj\u0105 najwi\u0119cej cia\u0142 czynnych. Wykopuje si\u0119 je jesieni\u0105 i suszy w temperaturze pokojowej.<\/p>\n\n\n\n

Na to mamy jeszcze czas, teraz mo\u017cna pomy\u015ble\u0107 o syropie: oko\u0142o kilograma kwiat\u00f3w (300 sztuk) zalewa si\u0119 jednym litrem wody, nast\u0119pnego dnia gotuje ok. 15 minut, po 24 godzinach odcedza, do wywaru dodaje kilogram cukru i sok z trzech cytryn, po czym gotuje na ma\u0142ym ogniu a\u017c do uzyskania konsystencji miodu, wtedy przelewa si\u0119 do s\u0142oiczk\u00f3w. Zalecana dawka: 2-3 \u0142y\u017cki syropu dziennie. Dzia\u0142a przeciwkaszlowo, przeciwmia\u017cd\u017cycowo, poprawia kr\u0105\u017cenie, pobudza prac\u0119 m\u00f3zgu, oczyszcza z toksyn i z\u0142og\u00f3w. Trzeba\u017c wi\u0119cej, by si\u0119 zachwyci\u0107 t\u0105 ro\u015blin\u0105 i przesta\u0107 j\u0105 t\u0119pi\u0107?<\/p>\n\n\n\n

Bli\u017csze poznanie uci\u0105\u017cliwych chwast\u00f3w u\u015bwiadamia, \u017ce nie trzeba z g\u00f3ry przekre\u015bla\u0107 wszystkiego, co wydaje si\u0119 zb\u0119dne lub wrogie. Mo\u017cna i dobro z tego wyprowadzi\u0107.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ogrodowo Ju\u017c wy\u0142a\u017c\u0105 spod ziemi, na razie nie\u015bmia\u0142o, ale wkr\u00f3tce zaczn\u0105 si\u0119 panoszy\u0107 i podbiera\u0107 innym ro\u015blinom \u2013 tym piel\u0119gnowanym i ho\u0142ubionym \u2013 \u017cyciodajne sk\u0142adniki. Podejmuj\u0119 wi\u0119c coroczn\u0105 i niezupe\u0142nie skuteczn\u0105 walk\u0119 z podagrycznikiem, bluszczykiem kurdybankiem, mniszkiem, kt\u00f3re o tej porze roku rosn\u0105 na wy\u015bcigi z wiosennymi kwiatami. \u2013 Wyrywasz podagrycznik?! \u2013 hukn\u0119\u0142a na mnie… Czytaj dalej Chwasty na zdrowie<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":84,"featured_media":6373,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[411],"tags":[],"class_list":["post-6372","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-85","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6372","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/84"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6372"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6372\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6376,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6372\/revisions\/6376"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6373"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6372"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6372"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6372"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}