{"id":6284,"date":"2026-04-01T20:13:22","date_gmt":"2026-04-01T18:13:22","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=6284"},"modified":"2026-04-01T20:13:22","modified_gmt":"2026-04-01T18:13:22","slug":"mow-do-mnie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=6284","title":{"rendered":"M\u00f3w do mnie"},"content":{"rendered":"\n

Ogrodowo<\/em><\/strong><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dzie\u0144 dobry przylaszczko. Jaka\u015b ty \u015bliczna! Cze\u015b\u0107 krokusy, \u0142adnie si\u0119 otwieracie w s\u0142o\u0144cu. A wam, przebi\u015bniegi, nie brakowa\u0142o \u015bniegu w tym roku? Witajcie fio\u0142ki, jeszcze wczoraj was tyle nie by\u0142o. Ojej, a ciebie cebulico jaki\u015b badyl przycisn\u0105\u0142 i wykaraska\u0107 si\u0119 spod niego nie mo\u017cesz. Pomog\u0119. Ju\u017c dobrze.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Forsycjo, m\u00f3j z\u0142oty deszczu, jak cudownie roz\u015bwietlasz ogr\u00f3d. Pi\u0119knie wyros\u0142e\u015b dostojny ciemierniku. C\u00f3\u017c to, hiacynty na po\u0142udniowej, wygrzanej rabatce ju\u017c kwitn\u0105? Mi\u0142o was widzie\u0107. Nale\u017ca\u0142y\u015bcie do ulubionych kwiat\u00f3w mojej mamy. I \u017conkile ju\u017c w p\u0105czkach? Nie spieszcie si\u0119, zapowiadaj\u0105 przymrozki.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"
Cebulica<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ucinam sobie takie pogaw\u0119dki z ro\u015blinami, \u0142a\u017c\u0105c po ogrodzie, doczekawszy si\u0119 wreszcie wiosny, wyt\u0119sknionej, wypatrywanej od miesi\u0105ca i jak co roku witanej z wdzi\u0119czno\u015bci\u0105, \u017ce dana mi jest kolejna. Zwykle staram si\u0119 tylko w my\u015blach wita\u0107 z kwiatami i bezg\u0142o\u015bnie do nich przemawia\u0107, ale czasem wyrwie mi si\u0119 spontaniczny okrzyk zachwytu i wtedy nieco speszona strofuj\u0119 sam\u0105 siebie: cicho, bo kto\u015b z s\u0105siedztwa us\u0142yszy i pomy\u015bli \u2013 zidiocia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ciemiernik<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Nie mo\u017cna jednak hamowa\u0107 porywu serca i szczerego podziwu dla pi\u0119kna tego \u015bwiata, zw\u0142aszcza teraz, gdy z tak\u0105 energi\u0105 przyroda rwie si\u0119 do \u017cycia. Dlatego chodz\u0119 i gadam do kwiatk\u00f3w. Z przyjemno\u015bci\u0105, z poczuciem, \u017ce tego pragn\u0105, z wra\u017ceniem odwzajemniania.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Fio\u0142ki<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Przemawianie do ro\u015blin to nie tylko fanaberia wra\u017cliwego ogrodnika, kt\u00f3ry kieruje si\u0119 intuicj\u0105. Prowadzone od wielu lat rozmaite badania naukowe potwierdzaj\u0105, \u017ce ro\u015bliny jako \u017cywe organizmy reaguj\u0105 na bod\u017ace emocjonalne, na nasze my\u015bli i s\u0142owa. Uczucia piel\u0119gnuj\u0105cego je cz\u0142owieka, zar\u00f3wno pozytywne jak i negatywne, maj\u0105 istotny wp\u0142yw na ich rozw\u00f3j.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Prymulka<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Najprostszy eksperyment, kt\u00f3ry ka\u017cdy mo\u017ce przeprowadzi\u0107, polega na posadzeniu jednakowych ro\u015blin w dw\u00f3ch doniczkach, zapewnieniu im identycznych warunk\u00f3w (o\u015bwietlenie, podlewanie), nast\u0119pnie codziennym oddzia\u0142ywaniu na te ro\u015bliny, ale z r\u00f3\u017cnym nastawieniem: jedn\u0105 otacza si\u0119 dobrymi my\u015blami, czule do niej przemawia, komplementuje i podziwia, drugiej wyra\u017ca si\u0119 niech\u0119\u0107, wmawia brzydot\u0119, grozi zniszczeniem. Wynik nietrudny do przewidzenia i wielokrotnie w takich eksperymentach potwierdzony: ta pierwsza rozwija si\u0119 szybko i zdrowo, druga marnieje, ro\u015bnie powoli, wygl\u0105da jak wystraszona, skulona w sobie istotka. W 2018 roku przeprowadzono takie do\u015bwiadczenie w jednej ze szwedzkich szk\u00f3\u0142 i nag\u0142o\u015bniono w mediach. Mia\u0142o ono u\u015bwiadomi\u0107 dzieciom, jak gro\u017ane mo\u017ce by\u0107 hejtowanie, obra\u017canie innych, gn\u0119bienie. Cel osi\u0105gni\u0119to \u2013 uczniowie sami si\u0119 przekonali.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Przebi\u015bniegi<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Z opis\u00f3w tego typu do\u015bwiadcze\u0144 wynika, \u017ce badacze staraj\u0105 si\u0119 nie tylko wyja\u015bni\u0107 wra\u017cliwo\u015b\u0107 ro\u015blin i ich zdolno\u015b\u0107 odbierania ludzkich my\u015bli jako fal energetycznych, ale tak\u017ce wykaza\u0107, \u017ce energia emanuj\u0105ca z cz\u0142owieka nie pozostaje oboj\u0119tna dla otoczenia \u2013 mo\u017ce by\u0107 buduj\u0105ca albo niszczycielska. W\u0142a\u015bciwie to nic odkrywczego. Niezale\u017cnie od naukowych bada\u0144 i interpretacji tego zjawiska wiadomo przecie\u017c, \u017ce do ludzi dobrych si\u0119 lgnie i ch\u0119tnie przebywa w ich towarzystwie, a od tych, kt\u00f3rzy zion\u0105 nienawi\u015bci\u0105, lepiej trzyma\u0107 si\u0119 z daleka. Destrukcyjne dzia\u0142ania r\u00f3\u017cnych \u201ew\u015bciek\u0142ych\u201d daje si\u0119 odczu\u0107 r\u00f3wnie\u017c w \u017cyciu spo\u0142ecznym.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Przylaszczki<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Do ro\u015blin, kt\u00f3re pilnie obserwuj\u0119 od wczesnej wiosny \u2013 sprawdzaj\u0105c zachodz\u0105ce w nich zmiany \u2013 nale\u017cy marc\u00f3wka<\/em>, czyli \u015bnie\u017cyca karpacka<\/em>, a jeszcze \u015bci\u015blej endemit wschodniokarpacki, jakim by\u0142a, dop\u00f3ki ros\u0142a w swoim naturalnym \u015brodowisku. Charakteryzowa\u0142a si\u0119 dwoma a nawet trzema kwiatami na jednej \u0142ody\u017cce. Posadzona w ogrodzie zacz\u0119\u0142a po kilku latach traci\u0107 endemiczn\u0105 cech\u0119. W tym roku ma ju\u017c pojedyncze kwiaty jak typowa \u015bnie\u017cyca wiosenna. Ale wcze\u015bniej zd\u0105\u017cy\u0142a nacieszy\u0107 oczy mojej mamy, dla kt\u00f3rej dziesi\u0119\u0107 lat temu przywioz\u0142am t\u0119 ro\u015blin\u0119 z sanockich las\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Mama, kt\u00f3ra dorasta\u0142a w Sanoku, wspomina\u0142a cz\u0119sto, \u017ce gdy zmar\u0142 nagle jej ojciec \u2013 a mia\u0142a wtedy siedem lat \u2013 posz\u0142a ze swoim kilka lat starszym bratem do pobliskiego lasu, gdzie marc\u00f3wki tworzy\u0142y wielki bia\u0142y kobierzec. I w tym \u017ca\u0142obnym dniu razem je zrywali na po\u017cegnanie taty. Znamienne, \u017ce w maminym wspomnieniu nie by\u0142o smutku, raczej zachwyt marc\u00f3wkami i pami\u0119\u0107 wyj\u0105tkowej chwili. Kiedy ze wzgl\u0119du na sw\u00f3j podesz\u0142y wiek przesta\u0142a ju\u017c je\u017adzi\u0107 w rodzinne strony, a nawet ju\u017c z domu nie by\u0142a w stanie wychodzi\u0107, pojecha\u0142am tam wiosenn\u0105 por\u0105 i w bukowym lesie G\u00f3r S\u0142onnych, pasma biegn\u0105cego wzd\u0142u\u017c doliny Sanu w pobli\u017cu Sanoka, wykopa\u0142am kilka cebulek (wtedy ju\u017c nie by\u0142y pod \u015bcis\u0142\u0105 ochron\u0105), by posadzi\u0107 je w naszym ogrodzie, w takim miejscu, aby mama mog\u0142a je widzie\u0107 z okna. I rosn\u0105 tam do tej pory.<\/p>\n\n\n\n

Od siedmiu lat mamy ju\u017c nie ma, ale marc\u00f3wki wci\u0105\u017c zakwitaj\u0105 dla niej i zarazem dla jej taty, a mojego dziadzia Franciszka, cho\u0107 ju\u017c nie takie jak sto lat temu, gdy zbiera\u0142y je osierocone dzieci.<\/p>\n\n\n\n

\u017ba\u0142obny bukiet tych wiosennych kwiat\u00f3w, przekazany wspomnieniem nast\u0119pnym pokoleniom, ma dla mnie symboliczn\u0105 wymow\u0119 w przededniu Wielkanocy, kiedy \u015bmier\u0107 otwiera \u017cycie, a smutek przechodzi w rado\u015b\u0107.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ogrodowo Dzie\u0144 dobry przylaszczko. Jaka\u015b ty \u015bliczna! Cze\u015b\u0107 krokusy, \u0142adnie si\u0119 otwieracie w s\u0142o\u0144cu. A wam, przebi\u015bniegi, nie brakowa\u0142o \u015bniegu w tym roku? Witajcie fio\u0142ki, jeszcze wczoraj was tyle nie by\u0142o. Ojej, a ciebie cebulico jaki\u015b badyl przycisn\u0105\u0142 i wykaraska\u0107 si\u0119 spod niego nie mo\u017cesz. Pomog\u0119. Ju\u017c dobrze. Forsycjo, m\u00f3j z\u0142oty deszczu, jak cudownie roz\u015bwietlasz… Czytaj dalej M\u00f3w do mnie<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":84,"featured_media":6285,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[410],"tags":[],"class_list":["post-6284","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-84","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6284","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/84"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6284"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6284\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6292,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6284\/revisions\/6292"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6285"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6284"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6284"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6284"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}