{"id":6215,"date":"2026-03-17T13:28:33","date_gmt":"2026-03-17T12:28:33","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=6215"},"modified":"2026-03-17T13:28:33","modified_gmt":"2026-03-17T12:28:33","slug":"mateusz-morawiecki-jak-zatrzymac-140-mld-odplywu-kapitalu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=6215","title":{"rendered":"Mateusz Morawiecki: jak zatrzyma\u0107 140 mld odp\u0142ywu kapita\u0142u"},"content":{"rendered":"\n

Prezentacja raportu \u201ePowered by Poland\u201d 6 marca 2026<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Fragmenty dyskusji<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Marcin Hora\u0142a:<\/strong> Witamy na konferencji organizowanej pod auspicjami Zespo\u0142u Pracy Pa\u0144stwowej. Dzisiaj prezentacja raportu \u201ePowered by Poland\u201d. Przywitam go\u015bci, jest z nami Paulina Matysiak, premier Mateusz Morawiecki, Maciej Wilk \u2013 Stowarzyszenie Tak dla CPK, Adam Czarnecki \u2013 aktywista Stowarzyszenia Tak dla CPK. To nie wszystkie osoby, kt\u00f3re pracowa\u0142y nad raportem, ale s\u0105 to osoby, z kt\u00f3rymi chcemy przedyskutowa\u0107 tezy raportu.<\/p>\n\n\n\n

W ci\u0105gu 37 lat wolnej Polski bardzo wiele osi\u0105gn\u0119li\u015bmy, jeste\u015bmy krajem nie do poznania, zostali\u015bmy zaproszeni do G20, jest to opowie\u015b\u0107 o sukcesie. Ale teza, kt\u00f3ra przy\u015bwieca ca\u0142emu temu raportowi \u2013 pewne naturalne mechanizmy, czynniki tego sukcesu si\u0119 wyczerpuj\u0105. Musimy opracowa\u0107 nowy pomys\u0142 na dalszy rozw\u00f3j Polski. I musimy to zrobi\u0107 sami. Bo abdykowali\u015bmy z tego strategicznego namys\u0142u. Przez wiele lat chcieli\u015bmy przyst\u0105pi\u0107 do Unii Europejskiej i przyst\u0105pili\u015bmy z poczuciem, \u017ce to nam za\u0142atwia spraw\u0119 dobrobytu, \u017ce b\u0119dziemy implementowa\u0107 unijne dyrektywy i od tego b\u0119dziemy si\u0119 bogaci\u0107. Sami nie musimy tu przesadnie kombinowa\u0107. Kwestie bezpiecze\u0144stwa za\u0142atwia nam NATO, obroni\u0105 nas sojusznicy, my sami te\u017c tym nie musimy si\u0119 zajmowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Widzimy, \u017ce przez to jak bardzo zmieni\u0142 si\u0119 \u015bwiat w ostatnich latach \u2013 tak dalej nie b\u0119dzie. Mamy na tym \u015bwiecie wrog\u00f3w, pa\u0144stwa sojusznicze, ale nawet im, nikomu poza Polsk\u0105 nie b\u0119dzie zale\u017ca\u0142o na tym, aby Polska by\u0142a naprawd\u0119 wysoko rozwini\u0119ta, naprawd\u0119 bogata, z pierwszej \u015bwiatowej ligi. \u017beby by\u0142a w miar\u0119 bogata, tak \u2013 \u017ceby lokowa\u0107 inwestycje, dochodzi\u0107 roszcze\u0144, \u017ceby byli tu w miar\u0119 zdrowi pracownicy i konsumenci, tak. Ale do tej pierwszej \u015bwiatowej ligi mo\u017cemy przedrze\u0107 si\u0119 tylko sami. Nawet nasi sojusznicy wol\u0105 mie\u0107 s\u0142abszego partnera, takiego od kt\u00f3rego mo\u017cna wi\u0119cej wymaga\u0107. My sami musimy wr\u00f3ci\u0107 do strategicznego namys\u0142u. Jego efektem, propozycj\u0105 na nast\u0119pne lata jest w\u0142a\u015bnie Raport \u201ePowered by Poland\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Mateusz Morawiecki:<\/strong> Wszyscy wiemy dzi\u015b co oznacza kwota 190 mld z\u0142otych. Nauczyli\u015bmy si\u0119 tego analizuj\u0105c program SAFE 0%, SAFE 3%. Ca\u0142a Polska ju\u017c wie, co to jest kwota 190 miliard\u00f3w z\u0142otych. Ot\u00f3\u017c, mam nadziej\u0119, \u017ce to, co teraz powiem, wywo\u0142a pewnego rodzaju szok termiczny w umys\u0142ach r\u00f3\u017cnych naszych polskich patriot\u00f3w, analityk\u00f3w, ekspert\u00f3w, ale tak\u017ce zwyk\u0142ych ludzi, kt\u00f3rzy interesuj\u0105 si\u0119 Polsk\u0105, polsk\u0105 gospodark\u0105 i naszymi losami. W saldzie rachunk\u00f3w dochod\u00f3w pierwotnych i dochod\u00f3w wt\u00f3rnych r\u00f3wnie\u017c, czyli tych, za kt\u00f3rymi w transferach nie id\u0105 \u015bwiadczenia zwrotne, w bilansie p\u0142atniczym pa\u0144stwa mamy co roku wyp\u0142yw oko\u0142o 140 miliard\u00f3w z\u0142otych. Jak si\u0119 to Pa\u0144stwu podoba, to oczywi\u015bcie pytanie retoryczne. Co roku, na skutek takiego, a nie innego modelu rozwoju gospodarczego, jaki sobie zafundowali\u015bmy przez ostatnie 35 lat, mamy wyp\u0142yw 140 miliard\u00f3w z\u0142otych.<\/p>\n\n\n\n

A my rozmawiamy o po\u017cyczce albo o bardzo ciekawym zaproponowanym przez Pana Prezydenta mechanizmie wraz ze wsp\u00f3\u0142prac\u0105 z Narodowym Bankiem Polskim wielko\u015bci 190 miliard\u00f3w z\u0142otych na 40-50 lat. Jak to si\u0119 sta\u0142o? To si\u0119 sta\u0142o w taki spos\u00f3b, \u017ce model rozwoju gospodarczego, kt\u00f3ry sobie zafundowali\u015bmy w latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych i dziesi\u0105tych tego wieku, by\u0142 modelem rozwoju zale\u017cnego.<\/p>\n\n\n\n

Nie chc\u0119 wchodzi\u0107 tutaj za bardzo w typologi\u0119, w nauk\u0119, w makroekonomi\u0119. Ka\u017cdy sobie mo\u017ce t\u0119 wiedz\u0119 uzupe\u0142ni\u0107. Ale model rozwoju zale\u017cnego doprowadzi\u0142 nas do tego, \u017ce jeste\u015bmy dzisiaj w miejscu ogromnej zale\u017cno\u015bci, ogromnego wyp\u0142ywu kapita\u0142u z Polski \u2013 co roku 140 miliard\u00f3w, czyli kwota tylko o 50 miliard\u00f3w z\u0142otych mniejsza ni\u017c ca\u0142y SAFE na 50 lat.<\/p>\n\n\n\n

Co z tym zrobi\u0107? Takie pytanie sobie zadaj\u0119 od 20 lat. I staram si\u0119 chocia\u017c malutk\u0105 cegie\u0142k\u0119 do\u0142o\u017cy\u0107 do tego, \u017ceby odwr\u00f3ci\u0107 to fatum historii i przeznaczenia gospodarczego, w kt\u00f3rym si\u0119 aktualnie znale\u017ali\u015bmy. I cz\u0119\u015b\u0107 odpowiedzi na to znajduje si\u0119 w\u0142a\u015bnie w tym raporcie \u201ePowered by Poland\u201d.<\/p>\n\n\n\n

A istotn\u0105 uwag\u0105 na pocz\u0105tek niech b\u0119dzie to, \u017ce znajdujemy si\u0119 w okresie gruntownego przemodelowania rozwoju gospodarczego wi\u0119kszo\u015bci gospodarek \u015bwiata. I to z kolei powoduje, \u017ce musimy si\u0119 liczy\u0107 z zagro\u017ceniami, ale te\u017c oczywi\u015bcie pojawiaj\u0105 si\u0119 mo\u017cliwo\u015bci, pojawiaj\u0105 si\u0119 szanse. Marcin wspomnia\u0142 o G20. No to mo\u017ce kto\u015b z Pa\u0144stwa si\u0119 orientuje, na jakim poziomie zamo\u017cno\u015bci Polska jest, je\u015bli chodzi o t\u0119 podstawow\u0105 miar\u0119 por\u00f3wnawcz\u0105 pomi\u0119dzy pa\u0144stwami. Czy my jeste\u015bmy 20. najbogatszym pa\u0144stwem \u015bwiata? No nie jeste\u015bmy. Nie jeste\u015bmy \u017cadnym 20. najbogatszym pa\u0144stwem \u015bwiata. Nie jeste\u015bmy nawet 30. najbogatszym pa\u0144stwem \u015bwiata. Jeste\u015bmy na 44. miejscu, je\u015bli chodzi o PKB per capita w dolarach nominalnych.<\/p>\n\n\n\n

A to, \u017ce weszli\u015bmy akurat w tym momencie dziejowym do grona 20 gospodarek nominalnie najwi\u0119kszych, wi\u0105\u017ce si\u0119 tylko z pewn\u0105 wypadkow\u0105 naszej demografii, \u017ce jeste\u015bmy relatywnie wi\u0119kszym pa\u0144stwem od Szwajcarii, Belgii, Szwecji, ludno\u015bciowo i osi\u0105gn\u0119li\u015bmy pewien pu\u0142ap rozwoju gospodarczego, pewien doch\u00f3d rozporz\u0105dzalny i doch\u00f3d narodowy na g\u0142ow\u0119 mieszka\u0144ca na takim, a nie innym poziomie. I dlatego per saldo mamy ten bilion w dolarach nominalnych i dwa biliony, zaokr\u0105glam oczywi\u015bcie, w sile nabywczej pieni\u0105dza. Ale w zamo\u017cno\u015bci jeste\u015bmy bardzo daleko. I to w\u0142a\u015bnie ta zamo\u017cno\u015b\u0107 kotwiczy nas tak mocno w tym modelu zale\u017cnym.<\/p>\n\n\n\n

Czym innym s\u0105 strumienie w gospodarce, w makroekonomii, w liczeniu PKB, a czym innym jest zakumulowany maj\u0105tek, know-how, licencje, patenty, r\u00f3\u017cnego rodzaju wiedza, technologia i jeszcze raz technologia. To powoduje, \u017ce z Polski wyp\u0142ywa ca\u0142y czas gigantyczna masa pieni\u0119dzy. I jakie s\u0105 nasze recepty? Kr\u00f3tko nazw\u0119 tych sze\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wnych recept, kt\u00f3re proponujemy tutaj w tym raporcie i b\u0119dziemy sobie o nich dyskutowa\u0107 za chwil\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Po pierwsze \u2013 lepsze wykorzystanie polskich oszcz\u0119dno\u015bci. Polacy maj\u0105 oszcz\u0119dno\u015bci w wysoko\u015bci oko\u0142o 3,6 biliona z\u0142otych. Z tego w kredytach, leasingu, faktoringu, czyli w tej cz\u0119\u015bci, kt\u00f3ra wchodzi w gospodark\u0119 i to nawet nie tylko w kredytach korporacyjnych, ale zaliczam ju\u017c do tego kredyty got\u00f3wkowe, kredyty konsumpcyjne, karty kredytowe, kredyty hipoteczne \u2013 to tylko oko\u0142o 1,5 biliona z\u0142otych. Czyli na okr\u0105g\u0142o licz\u0105c 2 biliony mog\u0142oby by\u0107 wykorzystane lepiej, w spos\u00f3b bardziej sprzyjaj\u0105cy dla rozwoju gospodarczego.<\/p>\n\n\n\n

Punkt dwa \u2013 zam\u00f3wienia publiczne. Musz\u0105 by\u0107 ko\u0142em zamachowym polskiej gospodarki a ca\u0142y czas nie s\u0105. Rozmawiamy o tym od co najmniej 15-20 lat. W ostatnich dw\u00f3ch latach s\u0142yszeli\u015bcie r\u00f3wnie\u017c Pa\u0144stwo z ust obecnego premiera: repolonizacja zam\u00f3wie\u0144. Nie, ja proponuj\u0119 prawdziw\u0105 nacjonalizacj\u0119 zam\u00f3wie\u0144 publicznych. Przeanalizowali\u015bmy wszystkie modele \u2013 Francji, W\u0142och, Niemiec, pa\u0144stw Unii Europejskiej \u2013 i mamy i\u015b\u0107 tutaj brutalnie, agresywnie, po bandzie, tak jak oni to robi\u0105. Ale mo\u017cliwie wszystkie \u015brodki maj\u0105 by\u0107 anga\u017cowane tutaj, w polsk\u0105 gleb\u0119 gospodarcz\u0105. Wyp\u0142yw tych pot\u0119\u017cnych zam\u00f3wie\u0144! U\u017cyj\u0119 tylko jednego przyk\u0142adu: najwi\u0119kszy przetarg kolejowy od 36 lat na 17 miliard\u00f3w z\u0142otych zosta\u0142 tak rozpisany wed\u0142ug takich kryteri\u00f3w, \u017ceby pieni\u0105dze mog\u0142y trafi\u0107 tylko do dw\u00f3ch firm: Siemens niemiecki i Alstom. To nie zbrodnia, to b\u0142\u0105d \u2013 jak m\u00f3wi\u0105 klasycy.<\/p>\n\n\n\n

Punkt trzy \u2013 ceny energii. Nie mo\u017cemy dzisiaj pakowa\u0107 tak wielkich pieni\u0119dzy w ceny energii, bo nasza gospodarka b\u0119dzie niekonkurencyjna. Zaproponowali\u015bmy specjalne rozwi\u0105zania, nie takie bardzo kosztowne, jak obecnie rz\u0105dz\u0105cy krzycz\u0105, \u017ce to by nadwyr\u0119\u017cy\u0142o bud\u017cet. Bardzo w niewielkim stopniu, w relacji do tego, jak\u0105 ulg\u0119 mog\u0142oby da\u0107 przedsi\u0119biorcom. A wi\u0119c niezwykle korzystne relacje na tych poszczeg\u00f3lnych pozycjach rachunku za energi\u0119, kt\u00f3rych nikt nie rozumie. Op\u0142ata za to, za tamto, za siamto, a na koniec niewielka cz\u0119\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 p\u0142acimy za energi\u0119. A najwi\u0119ksza, kt\u00f3r\u0105 p\u0142acimy w formie podatku klimatycznego na rzecz bogatych pa\u0144stw Unii Europejskiej. To te\u017c jest cz\u0119\u015bci\u0105 transferu z biednej Polski na rzecz bogatych pa\u0144stw UE, bo polityka klimatyczna Unii jest cz\u0119\u015bci\u0105 fundamentaln\u0105 polityki gospodarczej Unii Europejskiej.<\/p>\n\n\n\n

Punkt czwarty \u2013 to radykalne, zasadnicze przyspieszenie decyzji administracyjnych i s\u0105dowych. I musz\u0105 by\u0107 tutaj zastosowane odpowiednie benchmarki. Musi by\u0107 zasada milcz\u0105cej zgody. Musz\u0105 by\u0107 wprowadzone odwa\u017cne rozwi\u0105zania, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 radykalnie zmienia\u0142y relacje mi\u0119dzy przedsi\u0119biorc\u0105 a urz\u0119dnikiem. Urz\u0119dnik musi wiedzie\u0107, \u017ce jest op\u0142acany z podatk\u00f3w przedsi\u0119biorcy i przedsi\u0119biorca jest jego absolutnym klientem, najwa\u017cniejszym interlokutorem w danym momencie. I nie ma odsy\u0142ania z kwitkiem po 60 dniach na kolejne 60 dni i tego typu podej\u015bcia. To absolutnie powinno by\u0107 wykluczone. Wi\u0119c radykalne przyspieszenie, milcz\u0105ca zgoda i r\u00f3\u017cne tego typu zasady, kt\u00f3re tutaj w tym raporcie proponujemy.<\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119pny pi\u0105ty punkt \u2013 to temat, kt\u00f3ry mocno wi\u0105\u017ce si\u0119 z ogromnymi wydatkami na armi\u0119. Wszyscy ju\u017c si\u0119 nauczyli\u015bmy, co to znaczy dual use<\/em>, ale niech do tego dual use<\/em> jeszcze dodamy inn\u0105 par\u0119 angielskich s\u0142\u00f3w: input, output<\/em>. Niech liczy si\u0119 przede wszystkim output<\/em>, a nie input<\/em>. Co nam z tego, \u017ce wydajemy rzeczywi\u015bcie ogromn\u0105 kwot\u0119 na zbrojenia, na polityk\u0119 obronn\u0105? 160, 180, 200 miliard\u00f3w z\u0142otych. To musi by\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 polskiego procesu gospodarczego. To musz\u0105 by\u0107 dobra podw\u00f3jnego zastosowania. Przecie\u017c ka\u017cdy chyba s\u0142ysza\u0142 o modelu izraelskim, jaki sukces odni\u00f3s\u0142 w\u0142a\u015bnie na bazie produkt\u00f3w podw\u00f3jnego zastosowania. Sonary, dalmierze, celowniki, radary, satelity, drony, systemy antydronowe, ICT prawie ca\u0142e. To pot\u0119\u017cny lewar wzrostu gospodarczego, kt\u00f3ry w takiej formule, w jakiej dzisiaj jest stosowany, jest daleki od wykorzystania tego pot\u0119\u017cnego zasobu, kt\u00f3ry przecie\u017c jest cz\u0119\u015bci\u0105 podatk\u00f3w Polak\u00f3w. Musimy z tej drogi zawr\u00f3ci\u0107 i maksymalnie brutalnie w my\u015bl zasad nacjonalizmu gospodarczego pakowa\u0107 te pieni\u0105dze w polsk\u0105 gospodark\u0119.<\/p>\n\n\n\n

I ostatni sz\u00f3sty punkt \u2013 to nowa polityka inwestycyjna administracji publicznej. Tutaj chodzi o wielkie ko\u0142a zamachowe, mamy tutaj ekspert\u00f3w du\u017co lepszych ode mnie, od takich projekt\u00f3w jak Centralny Port Komunikacyjny, atom, port kontenerowy w \u015awinouj\u015bciu, powi\u0119kszenie port\u00f3w kontenerowych z 18 miliard\u00f3w na 58 w ci\u0105gu 8 lat, wp\u0142ywy do bud\u017cetu wzros\u0142y tylko na skutek rozbudowy portu w Gdyni, Gda\u0144sku, Szczecinie, \u015awinouj\u015bciu. Taki skok. O takich pieni\u0105dzach m\u00f3wimy. I podobnie Centralny Port Komunikacyjny czy inne wielkie inwestycje, nie tylko te infrastrukturalne w rozumieniu infrastruktury twardej, ale tak\u017ce AI, mikroprocesory. Nie powt\u00f3rzymy szybko modelu DSMC z Tajwanu, ale cz\u0119\u015b\u0107 tych proces\u00f3w mo\u017cemy. To wszystko tworzy pewn\u0105 now\u0105 polityk\u0119 gospodarcz\u0105: \u201ePowered by Poland\u201d, kt\u00f3ra musi by\u0107 wdra\u017cana przez rz\u0105d, je\u015bli naprawd\u0119 chce pom\u00f3c Polsce wyrwa\u0107 si\u0119 z tych okow\u00f3w zale\u017cno\u015bci, w kt\u00f3re wpadli\u015bmy na skutek \u2013 b\u0119d\u0119 \u0142askawy wobec wszystkich rz\u0105d\u00f3w III Rzeczpospolitej \u2013 bo to nie tylko ich wina. Na skutek ostatnich 300 lat naszej historii. Naszej fatalnej, pechowej historii. Ale ostatnie 30 lat s\u0105 lepsze. Wykorzystajmy te lepsze lata, \u017ceby gospodarka polska by\u0142a Powered by Poland<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Marcin Hora\u0142a:<\/strong> Dzi\u0119kuj\u0119. Przechodzimy do cz\u0119\u015bci dyskusyjnej. Chcia\u0142bym zacz\u0105\u0107 od Macieja Wilka. Poznali\u015bmy si\u0119, kiedy by\u0142e\u015b cz\u0142onkiem zarz\u0105du Polskich Linii Lotniczych LOT i uwa\u017cam, \u017ce to jest bardzo ciekawy case<\/em>, chcia\u0142bym, \u017ceby\u015b si\u0119 nim pochwali\u0142, bo to jest co\u015b, co w kategoriach raportu jest trudne do uchwycenia, bo raport koncentruje si\u0119 na sprawach twardych, na przepisach, regulacjach, procedurach, ale zawsze opr\u00f3cz tego s\u0105 jeszcze ludzie i pewna kultura korporacyjna. Wspomnia\u0142 Mateusz o tym przetargu na poci\u0105gi. To jest historia, gdzie prawo nie sta\u0142o na przeszkodzie! Je\u017celi og\u0142aszam przetarg i mam najni\u017csz\u0105 ofert\u0119 polskiego konsorcjum 20% powy\u017cej bud\u017cetu, to w obecnym prawie mam dwa rozwi\u0105zania: mog\u0119 albo zwi\u0119kszy\u0107 bud\u017cet i z\u0142o\u017cy\u0107 to zam\u00f3wienie, albo powtarza\u0107 przetarg i jeszcze potem zrobi\u0107 takie SIWZ-y, \u017ce ju\u017c te polskie firmy nie mog\u0105 z\u0142o\u017cy\u0107 ofert. Tak to si\u0119 odby\u0142o. Kto\u015b, no wiemy kto z nazwiska i imienia, m\u00f3g\u0142 podj\u0105\u0107 tak\u0105 decyzj\u0119, \u017ce zamawia polskie, a podj\u0105\u0142 tak\u0105, \u017ce zamawia zagraniczne.<\/p>\n\n\n\n

Polskie Linie Lotnicze LOT, sp\u00f3\u0142ka Skarbu Pa\u0144stwa, funkcjonuj\u0105ca w logice urz\u0119dnika, kt\u00f3ry mo\u017ce obawia\u0107 si\u0119 tego, \u017ce jak za co\u015b zap\u0142aci 20% wi\u0119cej, to potem b\u0119dzie si\u0119 interesowa\u0142 NIK, kontrola skarbowa i w og\u00f3le wszyscy \u015bwi\u0119ci, a we wsp\u00f3\u0142czesnych realiach o 6 rano zapukaj\u0105 smutni panowie z kajdankami zespolonymi. A zarz\u0105d LOT nie dzia\u0142a\u0142 w tych paradygmatach. W bardzo konkurencyjnym \u015brodowisku, w mi\u0119dzynarodowym, konkuruj\u0105c z firmami i prywatnymi, i pa\u0144stwowymi, i dotowanymi przez obce pa\u0144stwa, do\u015b\u0107 bezczelnie nawet powiedzia\u0142bym w niekt\u00f3rych przypadkach, dawa\u0142 rad\u0119. Dzia\u0142a\u0142 z mentalno\u015bci\u0105: \u201ekorporacji Polska\u201d. No i tu pytanie do Ciebie, jak zaszczepi\u0107 t\u0105 mentalno\u015b\u0107 \u201ekorporacji Polska\u201d w polskiej sferze publicznej?<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Maciej Wilk: <\/strong>Prosz\u0119 Pa\u0144stwa, historia LOT \u2013 tu mo\u017cna stworzy\u0107 paralel\u0119 do tego, co widzimy w tym momencie w odniesieniu do pa\u0144stwa polskiego. LOT od momentu wej\u015bcia do Unii Europejskiej dryfowa\u0142. Nie mia\u0142 strategii rozwoju, mia\u0142 jakie\u015b tam dokumenty le\u017c\u0105ce na p\u00f3\u0142ce, natomiast nie mia\u0142 wizji, nie mia\u0142 ambicji, nie mia\u0142 ch\u0119ci, \u017ceby zrobi\u0107 co\u015b wi\u0119cej. A jak si\u0119 nie rozwijasz, to si\u0119 cofasz. I to widzieli\u015bmy, pomi\u0119dzy 2004 a 2012 rokiem LOT si\u0119 tak osuwa\u0142, osuwa\u0142, wyprzedawa\u0142 wszystkie swoje aktywa, a\u017c w ko\u0144cu nie mia\u0142 innego wyj\u015bcia, jak tylko poprosi\u0107 o pomoc publiczn\u0105. I wtedy przyszed\u0142 moment, \u017ce albo si\u0119 sp\u00f3\u0142ka zrestrukturyzuje, zdob\u0119dzie si\u0119 na dodatkowy wigor, na zryw rozwojowy \u2013 albo przepadnie. W 2015 roku LOT przewozi\u0142 4 miliony pasa\u017cer\u00f3w, mia\u0142 45 samolot\u00f3w. Wtedy, zebrawszy si\u0119 w ramach zarz\u0105du LOT, stwierdzili\u015bmy, \u017ce tu nie ma o czym my\u015ble\u0107. Albo ruszymy naprz\u00f3d i w ci\u0105gu pi\u0119ciu lat podwoimy skal\u0119 dzia\u0142alno\u015bci sp\u00f3\u0142ki, albo w og\u00f3le nie ma o co walczy\u0107, lepiej po prostu zgasi\u0107 \u015bwiat\u0142o. Przedstawienie takiego paradygmatu, \u017ce to jest ostatnia szansa, \u017ce nie ma nad czym dyskutowa\u0107 \u2013 u\u0142atwi\u0142a bardzo wiele decyzji. Popatrzmy, gdzie jest dzisiaj LOT. Blisko 100 samolot\u00f3w, ponad 100 destynacji, miliard z\u0142otych zysku zarobionych w roku 2023, zamiast 400 milion\u00f3w strat w roku 2012.<\/p>\n\n\n\n

To si\u0119 wzi\u0119\u0142o przede wszystkim ze zmiany mentalu<\/em>, zmiany mindsetu<\/em>. I pytanie, jak to przestawi\u0107 na grunt og\u00f3lnokrajowy. Ja mog\u0119 tylko powiedzie\u0107, \u017ce faktycznie nie raz i nie dwa si\u0119 styka\u0142em z mentalno\u015bci\u0105, \u017ce decyzja musi poczeka\u0107, \u017ce decyzja musi by\u0107 podj\u0119ta w oparciu o ca\u0142e segregatory, pe\u0142ne r\u00f3\u017cnego typu analiz i opracowa\u0144. To wszystko spowalnia proces, to wszystko powoduje, \u017ce ludzie zamiast o decyzji, o celu, my\u015bl\u0105 o tym, jak si\u0119 zabezpieczy\u0107.<\/p>\n\n\n\n

I tutaj jedn\u0105 z uwag do tego dokumentu \u2013 obieca\u0142em Mateuszowi, \u017cywio\u0142owy challenge<\/em> do materia\u0142u \u2013 to mam taki, \u017ce on nie dotyka w\u0142a\u015bnie tego aspektu mi\u0119kkiego, tego w jaki spos\u00f3b zarz\u0105dzamy pa\u0144stwem, jakie zach\u0119ty tworzymy dla s\u0142u\u017cby publicznej, \u017ceby faktycznie zdobywa\u0142a si\u0119 na odwag\u0119 decyzyjn\u0105. Mowa jest o s\u0119dziach, na kt\u00f3rych nale\u017cy na\u0142o\u017cy\u0107 KPI-e i wydawa\u0107 w ci\u0105gu 5-6 miesi\u0119cy. Zgoda, ale nie m\u00f3wimy o usprawnieniu procesu s\u0105dowego, nie m\u00f3wimy o tym, jak prze\u0142ama\u0107 obaw\u0119 przed tym, \u017ce kto\u015b przyjdzie, zapuka o 6 rano i zapakuje nas w kajdanki zespolone. My\u015bl\u0119, \u017ce to jest taki kamie\u0144 u nogi, kt\u00f3ry bardzo ci\u0105\u017cy ka\u017cdemu, kto reprezentuje pa\u0144stwo polskie. To mo\u017ce tyle na ten moment.<\/p>\n\n\n\n

Marcin Hora\u0142a:<\/strong> Dzi\u0119kuj\u0119 bardzo. Paulina, jeste\u015b tutaj pewnie troch\u0119 z innej bajki ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas, ale ta bajka jest moim zdaniem nam bardzo potrzebna. Ten nurt, powiedzmy, taki wra\u017cliwy spo\u0142ecznie, czy lewicowy, bo poprzebija z tego raportu, \u017ce weszli\u015bmy w taki troch\u0119 lewicowy moment rozwoju, to znaczy ju\u017c nie taki rozw\u00f3j ekstensywny, \u017ce dotrudni\u0119 dziesi\u0119ciu ludzi z \u0142opatami, najlepiej na czarno, bo ju\u017c tych ludzi troch\u0119 nie ma, warunki rynku pracy s\u0105 inne, nie tani\u0105 si\u0142\u0105 robocz\u0105 chcemy konkurowa\u0107. A je\u015bli ten pracownik b\u0119dzie in\u017cynierem opracowuj\u0105cym nowe konstrukcje, to raczej na czarno ci\u0119\u017cko go b\u0119dzie znale\u017a\u0107, wi\u0119c potrzebny jest nam, m\u00f3wi\u0105c j\u0119zykiem bli\u017cszym waszym korzeniom \u2013 sojusz pracy z kapita\u0142em, nowa umowa spo\u0142eczna. Tego, \u017ce strona biznesowa rozumie, \u017ce to dobrze mie\u0107 zdrowego, dobrze op\u0142acanego, generalnie w dobrostanie, dobrze wyedukowanego pracownika, mo\u017ce nawet dobrze mie\u0107 partnera spo\u0142ecznego do dyskusji, kt\u00f3ry jest zorganizowany, z kt\u00f3rym mo\u017cna na co\u015b si\u0119 um\u00f3wi\u0107 i te umowy dotrzymywa\u0107. Z drugiej strony r\u00f3wnie\u017c odpowiedzialno\u015b\u0107 po stronie zorganizowanego \u015bwiata pracy, \u017ceby takie umowy dotrzymywa\u0107. Jak to widzisz z twojej perspektywy, tej lewicowej wra\u017cliwo\u015bci? Jak to osi\u0105gn\u0105\u0107, \u017ceby\u015bmy weszli w ten paradygmat pracy wysokowydajnej, wysokokapita\u0142owej, innowacyjnej i dobrze p\u0142atnej, na dobrych warunkach.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Paulina Matysiak:<\/strong> Dzi\u0119kuj\u0119 za zaproszenie do tej dyskusji. Moment, w kt\u00f3rym jeste\u015bmy, ja te\u017c go tak rozumiem, jako pewien moment prze\u0142omu, mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykorzystania szansy rozwojowej, w kt\u00f3rej jeste\u015bmy \u2013 to si\u0119 na pewno nie wydarzy, je\u017celi w ten sam spos\u00f3b nie b\u0119dzie my\u015bla\u0142a strona pracownicza. Nie da si\u0119 jej po prostu zagoni\u0107, nie da si\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce przyjmujemy strategi\u0119 i trzeba pracowa\u0107 ci\u0119\u017cej, d\u0142u\u017cej, mocniej, i nic wam \u2013 pa\u0144stwo, firma \u2013 za to nie da. My\u015bl\u0119, \u017ce to jest podstawowa rzecz: bez prawdziwego dialogu spo\u0142ecznego \u017cadna zmiana realnie nie mo\u017ce zaistnie\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Jeste\u015bmy w takim momencie, \u017ce ca\u0142y czas w Polsce strona pracownicza wcale nie jest tak silna, jakby nam si\u0119 wydawa\u0142o. Wiem, \u017ce cz\u0119sto media opowiadaj\u0105 o tym, \u017ce mamy rynek pracownika. Je\u017celi popatrzymy na ostatnie wska\u017aniki \u2013 ro\u015bnie powoli bezrobocie, mamy podejmowane decyzje, tak\u017ce na poziomie politycznym, \u017ce nie ma \u015brodk\u00f3w przeznaczonych na aktywizacj\u0119 bezrobotnych, to s\u0105 decyzje, kt\u00f3re zapad\u0142y ostatnio. Po pierwsze, to jest absolutnie skandaliczne, bo w\u0142a\u015bnie teraz powinny by\u0107 \u015brodki, \u017ceby aktywizowa\u0107 tych, kt\u00f3rzy poszukuj\u0105 pracy i jest im trudno t\u0119 prac\u0119 znale\u017a\u0107. Druga rzecz, mo\u017cliwo\u015b\u0107, kt\u00f3ra oczywi\u015bcie istnieje \u2013 zak\u0142adania zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, zrzeszania si\u0119 \u2013 ale rzeczywisto\u015b\u0107 w bardzo wielu miejscach jest zupe\u0142nie odmienna od tego, co mamy zapisane w ustawach. M\u00f3wi\u0105c kolokwialnie: doje\u017cd\u017canie wielu zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, \u015bciganie, pr\u00f3ba zastraszania strony pracowniczej, tylko za to, \u017ce podnosi tematy, kt\u00f3re s\u0105 wa\u017cne z perspektywy pracownik\u00f3w i kt\u00f3re s\u0142u\u017c\u0105 temu, \u017ceby dana firma, dana korporacja mog\u0142a dobrze funkcjonowa\u0107. Ten sp\u00f3r mi\u0119dzy stron\u0105 pracownicz\u0105 a tymi, kt\u00f3rzy zatrudniaj\u0105 on b\u0119dzie, bo to jest normalne napi\u0119cie, tylko trzeba pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce te relacje musz\u0105 by\u0107 dobrze u\u0142o\u017cone i strona pracownicza musi mie\u0107 te\u017c wsparcie pa\u0144stwa. Je\u017celi m\u00f3wi\u0119 o realnym dialogu spo\u0142ecznym, to mam na my\u015bli te\u017c to, \u017ce on nie mo\u017ce by\u0107 markowany, on nie mo\u017ce by\u0107 fikcyjny.<\/p>\n\n\n\n

Zobaczmy na przyk\u0142ad na to, co si\u0119 dzieje w Radzie Dialogu Spo\u0142ecznego w ostatnim czasie. Od 11 lat ta Rada funkcjonuje, mamy tam stron\u0119 pracownik\u00f3w, reprezentowan\u0105 przez zwi\u0105zki zawodowe, reprezentatywne zwi\u0105zki zawodowe, przez stron\u0119 pracodawc\u00f3w i przez stron\u0119 rz\u0105dow\u0105. Ostatnio w jednym z wywiad\u00f3w szef Solidarno\u015bci Piotr Duda m\u00f3wi\u0142 jasno, \u017ce po prostu tam nie przychodz\u0105 ci, kt\u00f3rzy do tej Rady nale\u017c\u0105. Nie przychodz\u0105 ministrowie konstytucyjne. Nie rozmawiaj\u0105. \u017be dyskusja na temat przemys\u0142u hutniczego odby\u0142a si\u0119 bez ministra, kt\u00f3ry odpowiada za ten obszar. Wi\u0119c tak by\u0107 po prostu nie mo\u017ce i trzeba si\u0119 domaga\u0107 tego, \u017ceby ci, kt\u00f3rzy w tej Radzie zasiadaj\u0105, \u017ceby po prostu pracowali, wywi\u0105zywali si\u0119 ze swoich obowi\u0105zk\u00f3w, bo je\u017celi jednego elementu, jednej strony nie ma, no to trudno m\u00f3wi\u0107 o prawdziwej dyskusji i znalezieniu rozwi\u0105za\u0144. Wi\u0119c to jest niezwykle istotne, kiedy chcemy my\u015ble\u0107 o tym, jak ma wygl\u0105da\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107 Polski, jak ma wygl\u0105da\u0107 nowa strategia przemys\u0142owa dla kraju. Trzeba te\u017c uwzgl\u0119dni\u0107 stron\u0119 pracownicz\u0105. Moim zdaniem te\u017c istotnym elementem ca\u0142ej tej dyskusji jest te\u017c kwestia migracji, kwestia tych os\u00f3b, kt\u00f3re przyje\u017cd\u017caj\u0105 tutaj do pracy, bo my po prostu musimy wiedzie\u0107 kogo, ile os\u00f3b chcemy \u015bci\u0105ga\u0107, a kogo nie chcemy \u015bci\u0105ga\u0107, bo je\u017celi b\u0119dziemy robi\u0107 to bezrefleksyjnie, to b\u0119dziemy mieli po prostu bardzo du\u017cy problem spo\u0142eczny. On ju\u017c teraz si\u0119 w wielu miejscach pojawia. Pozwalamy przyje\u017cd\u017ca\u0107 tutaj ludziom z kraju, z kt\u00f3rym nie mamy podpisanej umowy ekstradycyjnej. Ja sama znam polskie firmy, kt\u00f3re jasno m\u00f3wi\u0105: nic nie ruszajcie z przepisami migracyjnymi, bo my nie znajdziemy ludzi do pracy. Ale w takim razie trzeba pomy\u015ble\u0107 jak tych ludzi szkoli\u0107 u nas, w Polsce, Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 mogli znale\u017a\u0107 prac\u0119 w dobrych zak\u0142adach pracy. Tu jest bardzo du\u017co powi\u0105zanych element\u00f3w, je\u017celi chodzi o przysz\u0142o\u015b\u0107, o przemys\u0142, bo to nie tylko kwestia pieni\u0119dzy, kt\u00f3re mog\u0105 p\u00f3j\u015b\u0107 na takie inwestycje, ale tak\u017ce kwestia dobrej infrastruktury spo\u0142ecznej, o tym akurat raport du\u017co m\u00f3wi, ale w\u0142a\u015bnie te\u017c o wspomnianej edukacji. Wi\u0119c tych w\u0105tk\u00f3w jest du\u017co i one wzajemnie si\u0119 ze sob\u0105 zaz\u0119biaj\u0105 i trzeba o tym my\u015ble\u0107 w spos\u00f3b holistyczny i ca\u0142o\u015bciowo.<\/p>\n\n\n\n

Marcin Hora\u0142a:<\/strong> Adamie, poznali\u015bmy si\u0119, mo\u017cna powiedzie\u0107 pod Sejmem. Pozna\u0142e\u015b si\u0119 w og\u00f3le z wieloma pos\u0142ami, bo sta\u0142e\u015b tam z kartonem TAK dla CPK. Chcia\u0142bym Ciebie spyta\u0107 \u2013 jest wiele opracowa\u0144, raport\u00f3w, analiz \u2013 \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo polskie obecnie jest raczej niech\u0119tne wsp\u00f3lnotowo\u015bci, \u017ce dominuje to, co nazywaj\u0105 strategi\u0105 indywidualnej adaptacji. Ten ruch TAK dla CPK jakby to prze\u0142amywa\u0142, \u017ce spotkali si\u0119 ludzie z r\u00f3\u017cnych bajek nie w celu jakiego\u015b osobistego interesu \u2013 bo takie ruchy si\u0119 zdarza\u0142y, wiadomo, ka\u017cda grupa spo\u0142eczna o swoje sprawy zabiega i to jest rzecz jak najbardziej normalna i s\u0142uszna. Natomiast chcieliby\u015bmy te\u017c takich ruch\u00f3w, kt\u00f3re bardziej w sprawie abstrakcyjnej, niepoliczalnej na indywidualn\u0105 sytuacj\u0119, ale wa\u017cnej dla kraju, prorozwojowej si\u0119 organizuj\u0105. Tylko to jest historia s\u0142odko-gorzka, bo to, \u017ce w og\u00f3le taki ruch by\u0142 potrzebny, bo CPK by\u0142o zagro\u017cone, to, \u017ce odni\u00f3s\u0142 taki sukces, \u017ce rz\u0105dz\u0105cy uznali, \u017ce trzeba przynajmniej poudawa\u0107, \u017ce co\u015b tam robimy, ale w znacznej mierze bardziej udaj\u0105 ni\u017c robi\u0105. I to mi si\u0119 kontrastuje z Gdyni\u0105, z kt\u00f3rej si\u0119 wywodz\u0119. Niedawno obchodzili\u015bmy stulecie miasta Gdyni. Polska dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego \u2013 kraj niepor\u00f3wnanie biedniejszy ni\u017c wsp\u00f3\u0142czesna Polska, z niepor\u00f3wnanie wi\u0119kszymi problemami, gdzie by\u0142 analfabetyzm, gdzie ile\u015b milion\u00f3w ludzi na co dzie\u0144 chodzi\u0142o boso, bo buty by\u0142y towarem luksusowym \u2013 by\u0142a zdolna do takiej mobilizacji, \u017ceby zbudowa\u0107 Gdyni\u0119, na kt\u00f3r\u0105 w pewnym momencie zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce sz\u0142a jedna czwarta bud\u017cetu pa\u0144stwa. I wtedy taka mobilizacja przy du\u017co wi\u0119kszych problemach by\u0142a mo\u017cliwa. Postawi\u0142em tu na pocz\u0105tku tez\u0119, zak\u0142adam, \u017ce si\u0119 zgadzamy, \u017ce taka mobilizacja, ten taki skok, zryw rozwojowy jest zn\u00f3w potrzebny. Od Ciebie jako praktyka \u2013twoja wiara i czucie wi\u0119cej m\u00f3wi do mnie ni\u017c m\u0119drca szkie\u0142ko i oko. Jak to zorganizowa\u0107? Czy to jest mo\u017cliwe? I jak to zrobi\u0107, \u017ceby zn\u00f3w taki duch spo\u0142ecznej \u2013 mobilizacji wok\u00f3\u0142 tego skoku rozwojowego w Polsce wykrzesa\u0107? Bo polityka za tym p\u00f3jdzie, mamy demokracj\u0119. Politycy b\u0119d\u0105 si\u0119 prze\u015bcigali, kto z nich to sprawniej zrobi, je\u017celi b\u0119dzie ci\u015bnienie od do\u0142u, od spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

Adam Czarnecki:<\/strong> Na pocz\u0105tku raczej nie zgodz\u0119 si\u0119 z tym, \u017ce w Polsce mamy system, w kt\u00f3rym spo\u0142ecze\u0144stwo jest bardzo podzielone i ten indywidualizm przewa\u017ca, poniewa\u017c jednak nasza historia zwi\u0105zana jest z \u0142\u0105czeniem si\u0119 w Solidarno\u015b\u0107, wielkie ruchy \u2013 mamy bogate w tym do\u015bwiadczenie. Jednocze\u015bnie dzi\u0119ki nowym technologiom powstaj\u0105 social media<\/em>: ludzie s\u0105 w stanie si\u0119 samodzielnie organizowa\u0107, ludzie s\u0105 w stanie zbiera\u0107 si\u0119 w jakie\u015b grupki, kt\u00f3re zaczynaj\u0105 o co\u015b walczy\u0107. W Polsce moim zdaniem rodzi si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie.<\/p>\n\n\n\n

Przez to oczywi\u015bcie, jak\u0105 mamy histori\u0119, to spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie dopiero teraz si\u0119 zaczyna rodzi\u0107. Natomiast wida\u0107 to chocia\u017cby po tym w\u0142a\u015bnie CPK, bo to by\u0142 \u015bwietny przyk\u0142ad tego, jak mn\u00f3stwo ludzi samodzielnie, przez nikogo niesterowanych, z\u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 najpierw w sieci, potem na jakich\u015b discordach<\/em>, na jakich\u015b forach, zacz\u0119\u0142o walczy\u0107 o Centralny Port Komunikacyjny. Nast\u0119pnie powsta\u0142o Stowarzyszenie TAK dla CPK, kt\u00f3re stworzy\u0142o ustaw\u0119 i ukierunkowa\u0142o bardziej t\u0119 walk\u0119. Ale jednak to wszystko powstawa\u0142o samodzielnie, bez sterowania z g\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\n

Tak samo \u015bwietnym przyk\u0142adem by\u0142a ostatnia walka o infrastruktur\u0119 badawcz\u0105 w Polsce, bo jeszcze w 2025 roku, kiedy mieli\u015bmy rok prze\u0142omu, no to pojawi\u0142 si\u0119 problem 180 wniosk\u00f3w o finansowanie infrastruktury badawczej w Polsce, z czego tylko 11 wniosk\u00f3w dosta\u0142o finansowanie, w tym na przyk\u0142ad Radioteleskop w Toruniu nie dosta\u0142 takiego finansowania. No i ludzie sami si\u0119 zebrali w sieci, zacz\u0119li walczy\u0107 na Twitterze i na Facebooku, czy na Instagramie, o to, \u017ceby ten Radioteleskop dosta\u0142 te 600 tysi\u0119cy z\u0142otych rocznie. Koniec ko\u0144c\u00f3w okaza\u0142o si\u0119, \u017ce premier wyszed\u0142 i powiedzia\u0142 \u2013 tak, znajdziemy dla tego Radioteleskopu 600 tysi\u0119cy.<\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie problem polega na tym, \u017ce dla tych wszystkich innych projekt\u00f3w, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rych nie zebrali si\u0119 ludzie, nie uda\u0142o si\u0119 znale\u017a\u0107 finansowania i to jest rzecz, kt\u00f3r\u0105 koniecznie moim zdaniem trzeba zmieni\u0107, no i te\u017c to jest rzecz, kt\u00f3rej uwa\u017cam, \u017ce akurat w raporcie zabrak\u0142o, wi\u0119c te\u017c tu mog\u0119 tak\u0105 szpilk\u0119 delikatn\u0105 wbi\u0107. Natomiast wida\u0107, \u017ce ten proces ju\u017c trwa, wida\u0107, \u017ce powoli, coraz mocniej, ta fala lokalnego, regionalnego, obywatelskiego zaanga\u017cowania, si\u0119 rozko\u0142ysuje. My\u015bl\u0119, \u017ce potrzebujemy czasu. My\u015bl\u0119, \u017ce konieczne jest to, \u017ceby ludzie byli w stanie si\u0119 samodzielnie organizowa\u0107 i te\u017c konieczne jest to, \u017ceby w tych ma\u0142ych regionach, w naszych lokalnych ojczyznach, wyrastali ludzie, kt\u00f3rzy mo\u017ce troch\u0119 kogo\u015b pchn\u0105, mo\u017ce dadz\u0105 przyk\u0142ad.<\/p>\n\n\n\n

Pami\u0119tam z tym CPK pod sejmem, pierwszego dnia, jak tam przyszed\u0142em z tym kartonem, no to obawia\u0142em si\u0119, co si\u0119 wydarzy, nikt nie przyjdzie, o\u015bmiesz\u0119 si\u0119, policjanci, kt\u00f3rzy stoj\u0105 pod sejmem, b\u0119d\u0105 si\u0119 \u015bmia\u0107 \u2013 patrzcie, jaki kretyn stoi. Ale nast\u0119pnego dnia przysz\u0142a kolejna osoba, potem kolejna, potem zacz\u0119\u0142o przychodzi\u0107 5-10 os\u00f3b, w pewnym momencie mieli\u015bmy taki zesp\u00f3\u0142, codziennie 15-20 os\u00f3b przychodzi\u0142o i sta\u0142o z tym kartonem przed prac\u0105. Ja by\u0142em w szoku, \u017ce co\u015b takiego w og\u00f3le jest mo\u017cliwe.<\/p>\n\n\n\n

Wydaje mi si\u0119, \u017ce ten mental<\/em> \u2013 \u017ce jest mo\u017cliwa zmiana \u2013 si\u0119 buduje. Wydaje mi si\u0119, \u017ce ka\u017cdy, jak sobie sam my\u015bli, czy si\u0119 zaanga\u017cowa\u0107 \u2013 je\u015bli ja si\u0119 zaanga\u017cuj\u0119, no to tak naprawd\u0119 to jest kropla w morzu potrzeb \u2013 to niech sobie my\u015bli, \u017ce mo\u017ce to s\u0105 miliony kropel, wi\u0119c wszyscy musimy w tym razem dzia\u0142a\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Marcin Hora\u0142a:<\/strong> Dzi\u0119kuj\u0119. Mateusz, chcia\u0142bym poprosi\u0107 o troch\u0119 tej mi\u0119dzynarodowej perspektywy. Jeste\u015b, mo\u017cna powiedzie\u0107, najwi\u0119kszym w Polsce praktykiem rz\u0105dzenia, r\u00f3wnie\u017c w tym wymiarze obracania si\u0119 Polski w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym jeste\u015bmy. Jeste\u015bmy cz\u0119\u015bci\u0105 \u015bwiata zachodu, cz\u0119\u015bci\u0105 zw\u0142aszcza Unii Europejskiej. Funkcjonujemy ju\u017c w wielu twardych, instytucjonalnych ramach, kt\u00f3re z tego cz\u0142onkostwa wynikaj\u0105. Tymczasem, je\u017celi sobie ju\u017c powiedzieli\u015bmy, \u017ce zmienia si\u0119 posta\u0107 \u015bwiata, \u017ce pewne paradygmaty, kt\u00f3re 20 lat temu jeszcze uchodzi\u0142y za prawdy objawione, s\u0105 ju\u017c sfalsyfikowane \u2013 to jak spojrzymy na \u015bwiat, to wydaje si\u0119, \u017ce Unia jest akurat tym regionem, kt\u00f3ry najbardziej upar\u0142 si\u0119 nie przyjmowa\u0107 tego do wiadomo\u015bci. Je\u017celi jeszcze niedawno trwa\u0142y prace nad zeroemisyjnym czo\u0142giem i to jest problem, kt\u00f3rym si\u0119 w Unii zajmujemy, \u017ceby jak czo\u0142g je\u017adzi, to mo\u017ce mie\u0107 s\u0142aby pancerz i s\u0142abo strzela\u0107, ale \u017ceby emisji nie powodowa\u0142. Mo\u017cna by tego rodzaju absurdy albo przynajmniej b\u0142\u0119dy, mno\u017cy\u0107. Ca\u0142y system emisyjny, kt\u00f3ry powoduje, \u017ce kosztem zarzynania swojej gospodarki Unia obni\u017ca globaln\u0105 emisj\u0119 CO2 o 1% w sytuacji, gdy w innych krajach ro\u015bnie. Coraz bardziej zostajemy z ty\u0142u, my jako Europa.<\/p>\n\n\n\n

Po pierwsze, jakie jest Twoje odczucie, rozmawia\u0142e\u015b osobi\u015bcie z tymi lud\u017ami, czy oni w to szczerze wierz\u0105, czy to jest jaka\u015b wsp\u00f3\u0142czesna religia? Czy jest taka strategia, ja to nazywam konia-boksera, bo konik-bokser w folwarku zwierz\u0119cym mia\u0142 na wszystko recept\u0119 \u2013 trzeba wi\u0119cej pracowa\u0107. Mam wra\u017cenie, \u017ce elity europejskie maj\u0105 na wszystko recept\u0119 \u2013 trzeba wi\u0119cej integracji. Uprawnienia dla COVID \u2013 wi\u0119cej centralizacji europejskiej. Wojna na Ukrainie \u2013 wi\u0119cej centralizacji europejskiej. Europejska gospodarka zostaje z ty\u0142u, to my j\u0105 bardziej scentralizujemy europejsko, to zostanie jeszcze bardziej z ty\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

Z drugiej strony, z przyczyn bezpiecze\u0144stwa i wielu innych, m\u00f3wienie, \u017ce alternatyw\u0105 jest polexit<\/em>, to te\u017c jest sen szale\u0144ca \u015bniony nieprzytomnie, przynajmniej na ten moment. Wi\u0119c jak to wygl\u0105da od wewn\u0105trz? Czy jest szansa, \u017ceby tam rzeczywisto\u015b\u0107 zapuka\u0142a do tych m\u0105drych brukselskich g\u0142\u00f3w? I jak my, wobec tego musimy si\u0119 ustawi\u0107, \u017ceby Polska tutaj si\u0119 wymanewrowa\u0142a, \u017ceby korzysta\u0142a z tego, co dobre, ale jednak nie da\u0142a si\u0119 wrobi\u0107 w to, co wida\u0107 bardzo z\u0142e?<\/p>\n\n\n\n

Mateusz Morawiecki:<\/strong> Dwie warstwy odpowiedzi na to pytanie. Pierwsza jest taka: nie zak\u0142adajmy kochani, \u017ce tam jest jaka\u015b banda idiot\u00f3w i my jeste\u015bmy tacy bardzo inteligentni, a tam w Berlinie, w Pary\u017cu i w Londynie to s\u0105 tacy po prostu niedorozwini\u0119ci go\u015bcie, kt\u00f3rzy nie rozumiej\u0105 na czym \u015bwiat polega. \u015amiem twierdzi\u0107, \u017ce oni, kt\u00f3rzy si\u0119 uczyli tego kapitalizmu o 300 lat d\u0142u\u017cej ni\u017c my, wiedz\u0105 lepiej jak eksploatowa\u0107 poszczeg\u00f3lne elementy ca\u0142ego systemu. I to w\u0142a\u015bnie dlatego przez 30 lat albo co najmniej 25 lat wmawiano nam, \u017ce kapita\u0142 nie ma narodowo\u015bci, bo dla tamtych op\u0142aca\u0142o si\u0119 to, oni si\u0119 \u015bmieli, zacierali r\u0105czki, \u017ce ci tam we wschodniej Europie to uwa\u017caj\u0105, \u017ce kapita\u0142 nie ma narodowo\u015bci. Po prostu p\u0119kali ze \u015bmiechu. W tym czasie ten kapita\u0142 penetrowa\u0142 bardzo brutalnie wszystkie nasze pa\u0144stwa. To dlatego Grupa Wyszehradzka do roku 2015 w og\u00f3le nie dzia\u0142a\u0142a, bo \u015bwietnie im by\u0142o rozgrywa\u0107 te pa\u0144stwa mi\u0119dzy sob\u0105 i dopiero w roku 2016-2017 moja poprzedniczka zacz\u0119\u0142a budowa\u0107 zintegrowan\u0105 Grup\u0119 Wyszehradzk\u0105. Bo wsp\u00f3lny interes jest du\u017co wa\u017cniejszy ni\u017c r\u00f3\u017cnice ideologiczne.<\/p>\n\n\n\n

W pewnym momencie w Grupie Wyszehradzkiej by\u0142em z trzema kolegami, kt\u00f3rzy byli\u015bmy w czterech r\u00f3\u017cnych grupach w parlamencie europejskim. Babi\u0161 w RENew wtedy by\u0142, czyli u libera\u0142\u00f3w, Pelegrini u socjalist\u00f3w, a Orban oczywi\u015bcie w EPP wtedy by\u0142, a ja reprezentowa\u0142em grup\u0119 europejskich konserwatyst\u00f3w. I co z tego? Interes by\u0142 jeden. Kapita\u0142 ma narodowo\u015b\u0107. To pierwsza rzecz, z kt\u00f3rej trzeba nie tylko sobie zda\u0107 spraw\u0119, bo dzisiaj tak ju\u017c my\u015bl\u0119, \u017ce dzieci w przedszkolu wiedz\u0105, \u017ce kapita\u0142 ma narodowo\u015b\u0107. Ale wyci\u0105gajmy z tego wnioski. \u201eHandel podnosi wszystkie \u0142\u00f3dki tak samo\u201d. \u201eHandel jest jednakowo dobry dla wszystkich\u201d. Win-win<\/em>. To nie! Je\u017celi my sprzedajemy w XVII wieku, ile\u015b \u0142an\u00f3w zbo\u017ca, musimy sprzeda\u0107 po to, \u017ceby kupi\u0107 jedn\u0105 szpilk\u0119 od holenderskich kupc\u00f3w, jak si\u0119 u Chryzostoma Paska chwalili szlachcice.<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cna si\u0119 tylko w g\u0142ow\u0119 stukn\u0105\u0107, co za g\u0142upota. Dzi\u015b zapewne a\u017c tak drastycznych przyk\u0142ad\u00f3w ju\u017c nie ma, ale ca\u0142y czas my strasznie du\u017co musimy si\u0119 napracowa\u0107 po to, \u017ceby kupi\u0107 jak\u0105\u015b warto\u015b\u0107 dodan\u0105 z zachodu, za kt\u00f3r\u0105 stoi jaki\u015b kapita\u0142 intelektualny. To jest w\u0142a\u015bnie ten stock<\/em> i flow<\/em>, ta r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy strumieniami, a zasobami \u2013 tak gigantycznie istotna w kontek\u015bcie wszystkich nowych polityk, kt\u00f3rych potrzebujemy.<\/p>\n\n\n\n

W polityce mi\u0119dzynarodowej te\u017c si\u0119 bardzo cz\u0119sto m\u00f3wi\u0142o, zw\u0142aszcza po konsensusie waszyngto\u0144skim: pa\u0144stwo jest nikomu do niczego nie potrzebne. Pami\u0119tacie? Oczywi\u015bcie, ka\u017cdy z nas pami\u0119ta. I tutaj te\u017c ogromna sp\u00f3jno\u015b\u0107 z tym, co m\u00f3wi Paulina, bo pa\u0144stwo jest bardzo potrzebne i w\u0142a\u015bnie w zachodniej Europie i r\u00f3wnie\u017c w liberalnych, anglosaskich Stanach Zjednoczonych pa\u0144stwo jest brutalnie wykorzystywane dla wzmocnienia tego power<\/em>, tej si\u0142y, tej przek\u0142adki, tej d\u017awigni w polityce mi\u0119dzynarodowej. Ale my\u015bmy byli karmieni mitem, \u017ce pa\u0144stwo jest nikomu do niczego niepotrzebne.<\/p>\n\n\n\n

Ja przez ten pryzmat patrz\u0119 na to szale\u0144stwo, u \u017ar\u00f3de\u0142 kt\u00f3rego by\u0107 mo\u017ce sta\u0142a jaka\u015b my\u015bl, \u017ce o ile tam w Chinach to b\u0119dzie produkcja sweterk\u00f3w i but\u00f3w, no w Stanach Zjednoczonych to oni tam robi\u0105 jakie\u015b dziwne platformy, pewnie na tym nigdy nie zarobi\u0105. M\u00f3wi\u0119 o tekstach sprzed 15 lat. Zobaczcie, co Angela Merkel w ksi\u0105\u017cce \u201eKaput\u201d Wolfganga M\u00fcnchau m\u00f3wi o technologiach internetowych: to jest nojland, czy po polsku \u2013 ziemia niczyja, nieistotna. Dzisiaj najwi\u0119ksze firmy \u015bwiata to s\u0105 w tym w\u0142a\u015bnie nojlandzie, a ta wypowied\u017a jest raptem sprzed 12-13 lat.<\/p>\n\n\n\n

Czyli oni pope\u0142niaj\u0105 b\u0142\u0119dy, tylko szybko si\u0119 adaptuj\u0105 i wysysaj\u0105 soki \u017cywotne ze s\u0142abszych pa\u0144stw. Zobaczcie, bardzo dobrze to na pocz\u0105tku okre\u015bli\u0107. Oni chc\u0105 sojusznika, oni nie chcieliby \u017ceby\u015bmy byli we wrogim chi\u0144skim albo rosyjskim obozie. Ale nie chcieliby te\u017c, \u017ceby\u015bmy byli za silni, \u017ceby\u015bmy to my mogli dyktowa\u0107, dla kogo chcemy przeznacza\u0107 zam\u00f3wienia.<\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119c tak, tam jest szale\u0144stwo. Jest pr\u00f3ba zmiany tego paradygmatu polityki gospodarczej obecnie, ale te\u017c od 20 lat dzia\u0142aj\u0105 lobby i inercja tego uk\u0142adu. I to my i biedniejsze pa\u0144stwa jeste\u015bmy wykorzystywani przez te bogatsze, o czym liczby \u2013 kt\u00f3re podawa\u0142em na pocz\u0105tku mojej wypowiedzi \u2013 bardzo dobitnie \u015bwiadczy.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli mog\u0119 si\u0119 odnie\u015b\u0107 kr\u00f3ciutko, przyjmuj\u0119 t\u0119 krytyk\u0119 od koleg\u00f3w, poniewa\u017c rzeczywi\u015bcie zmiana mentalna jest bardzo wa\u017cna, ona powinna by\u0107 tutaj jakby uj\u0119ta. Jedyne, co mam na swoj\u0105 obron\u0119, \u017ce naczyta\u0142em si\u0119 tyle opowie\u015bci od 20 lat o tym, jak kapita\u0142 intelektualny, jak kapita\u0142 spo\u0142eczny, jest wa\u017cny, prawda? No jest wa\u017cny. A gdzie on jest ten kapita\u0142 spo\u0142eczny? Bo ten kapita\u0142 finansowy to ja potrafi\u0119 pokaza\u0107, gdzie on jest, potrafi\u0119 go policzy\u0107, potrafi\u0119 pokaza\u0107, kt\u00f3rymi alejkami on ucieka z Polski. Ten spo\u0142eczny kapita\u0142, o kt\u00f3ry ty pi\u0119knie walczy\u0142e\u015b i w og\u00f3le wy, ja, wszyscy, jak tutaj siedzicie \u2013 jest megawa\u017cny. Zgadzam si\u0119 z tym, \u017ce zmiana tego mindset\u2019u<\/em> jest bardzo istotna i co\u015b takiego by si\u0119 przyda\u0142o w tym raporcie dobudowa\u0107 \u2013 ten czynnik ludzki i t\u0105 now\u0105 umow\u0119 spo\u0142eczn\u0105. Co\u015b takiego mi si\u0119 marzy, musz\u0119 powiedzie\u0107. Bo to pi\u0119kne tutaj s\u0142owa, ta mobilizacja ludzi.<\/p>\n\n\n\n

Ale nie jestem takim ultra optymist\u0105 \u2013 cho\u0107 zara\u017ca mnie kolega optymizmem \u2013 \u017ce to si\u0119 uda w bardzo wielu obszarach wygenerowa\u0107. Na razie jeden wielki sukces dzi\u0119ki w\u0142a\u015bnie tym osobom, kt\u00f3re tutaj siedz\u0105, nie dzi\u0119ki mojej skromnej osobie, tylko tej czw\u00f3rce przede wszystkim \u2013 to jest w\u0142a\u015bnie Centralny Port Komunikacyjny. Ju\u017c teraz bardzo chciane dziecko elit polskich, establishmentu, arystokracji polskiej, eksportu, no ale chcia\u0142bym wiedzie\u0107, jaki jest klucz do pobudzenia mobilizacji spo\u0142ecznej w innych obszarach, cho\u0107by te\u017c w takich, o kt\u00f3rych tu m\u00f3wi\u0119 w \u201ePowered by Poland\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dyskusja niemal w ca\u0142o\u015bci:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n