![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/szkola4-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nPo upadku komunizmu nasta\u0142a wolno\u015b\u0107. Nauczyciele mogli nareszcie decydowa\u0107, czego chc\u0105 uczy\u0107 i jakimi metodami prowadzi\u0107 lekcje. Uczniowie dowiedzieli si\u0119, \u017ce przys\u0142uguj\u0105 im rozliczne prawa, a rodzice otrzymali przywilej uczestniczenia w procesie nauczania i wychowania.<\/p>\n\n\n\n
Dzi\u015b szko\u0142y wygl\u0105daj\u0105 ol\u015bniewaj\u0105co: w klasach nowoczesny sprz\u0119t multimedialny, bia\u0142e tablice, komputery, korytarze jasne, przestronne, sale gimnastyczne wyposa\u017cone we wszystkie potrzebne przyrz\u0105dy. Opr\u00f3cz tego sto\u0142\u00f3wki, automaty z napojami, sklepiki spo\u017cywcze \u2013 wszystko, czego dusza pragnie. Czy jednak tego \u201edusza pragnie\u201d?<\/p>\n\n\n\n
Jak wygl\u0105da szkolna rzeczywisto\u015b\u0107? Jak nauczyciele korzystaj\u0105 z wywalczonej z takim trudem wolno\u015bci? Co ich uskrzydla? Czy mog\u0105 po prostu uczy\u0107, rozmawia\u0107 z dzie\u0107mi, przekazywa\u0107 im prawd\u0119 o \u015bwiecie, rozwija\u0107 wra\u017cliwo\u015b\u0107 na pi\u0119kno, dobro? Czy maj\u0105 czas, aby doskonali\u0107 si\u0119 w uczeniu innych, czy mog\u0105 rozwija\u0107 swoje pasje, uczestniczy\u0107 w kulturze, czyta\u0107 ksi\u0105\u017cki, chodzi\u0107 na koncerty? Teoretycznie tak, nie ma \u017cadnych formalnych przeszk\u00f3d, tylko \u017ce\u2026 Niestety rzeczywisto\u015b\u0107 nie jest tak r\u00f3\u017cowa.<\/p>\n\n\n\n
Wypowiedzi nauczycieli nie pozostawiaj\u0105 najmniejszych z\u0142udze\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Ewa<\/strong> (30 lat pracy):<\/p>\n\n\n\n Lubi\u0119 uczy\u0107 i wydaje mi si\u0119, \u017ce umiem to robi\u0107. Zaczyna\u0142am jeszcze przed reform\u0105 w publicznej o\u015bmioklasowej szkole. Pracowa\u0142am z bardzo trudn\u0105 m\u0142odzie\u017c\u0105. Uczy\u0142am dzieci obj\u0119te nadzorem kuratorskim, zdarza\u0142y si\u0119 ci\u0105\u017ce nieletnich, na\u0142ogi, przemoc. By\u0142am bardzo m\u0142oda i bywa\u0142o, \u017ce ba\u0142am si\u0119 wej\u015b\u0107 do klasy. Mimo to uda\u0142o mi si\u0119 nawi\u0105za\u0107 dobre relacje z grup\u0105 dzieci szczeg\u00f3lnie pokrzywdzonych, z rodzin patologicznych, rozbitych, z problemem alkoholu. Te dzieci nie us\u0142ysza\u0142y w domu dobrego s\u0142owa, potrzebowa\u0142y wsparcia i zachowywa\u0142y si\u0119 zupe\u0142nie dobrze, kiedy widzia\u0142y, \u017ce mi na nich zale\u017cy.<\/p>\n\n\n\n Po jakim\u015b czasie nabra\u0142am wi\u0119kszej pewno\u015bci siebie. Dyrektorka wys\u0142a\u0142a mnie na szkolenia do najlepszych metodyk\u00f3w we Wroc\u0142awiu, do Anny Stodolnej, Izy Matejak i niestety nie\u017cyj\u0105cej ju\u017c Beaty Nasta\u0142. To one pokaza\u0142y mi, jak wa\u017cne w nauczaniu i wychowaniu s\u0105 warto\u015bci. Cenne by\u0142y te\u017c wypracowane na spotkaniach zasady oceniania kszta\u0142tuj\u0105cego, czyli zawieraj\u0105cego informacj\u0119 zwrotn\u0105 dla ucznia i sk\u0142aniaj\u0105cego go do refleksji nad w\u0142asnymi post\u0119pami.<\/p>\n\n\n\n Po wprowadzeniu gimnazj\u00f3w musia\u0142am zmieni\u0107 miejsce pracy, szcz\u0119\u015bliwie trafi\u0142am do szko\u0142y katolickiej. R\u00f3\u017cnice by\u0142y kolosalne. Przede wszystkim nauczyciele, dyrektor i rodzice zgadzali si\u0119, \u017ce najwa\u017cniejsze jest przekazywanie uczniom w\u0142a\u015bciwych norm etycznych. Oczywi\u015bcie obowi\u0105zywa\u0142 nas program wychowawczy, jak w szko\u0142ach publicznych, ale my\u015bmy skonstruowali ten program na fundamencie Dekalogu. Zasady by\u0142y jasne i, cho\u0107 zdarza\u0142y si\u0119 problemy, rozwi\u0105zywali\u015bmy je do ko\u0144ca, bez zamiatania pod dywan.<\/p>\n\n\n\n Potem by\u0142a kolejna reforma i musia\u0142am odej\u015b\u0107 z gimnazjum. Teraz pracuj\u0119 w du\u017cej szkole i czuj\u0119 si\u0119 coraz bardziej obci\u0105\u017cona, ale nie prowadzeniem lekcji, tylko tworzeniem papier\u00f3w. Opr\u00f3cz rozk\u0142adu materia\u0142u pisz\u0119 szczeg\u00f3\u0142owe sprawozdania z dzia\u0142alno\u015bci wychowawczej, profilaktycznej, notatki z rozm\u00f3w z rodzicami i uczniami, karty pracy, plan zaj\u0119\u0107 rozwijaj\u0105cych zainteresowania i uzdolnienia, zajmuj\u0119 si\u0119 te\u017c dokumentami dotycz\u0105cymi pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Pisz\u0119 obszerne elaboraty uzasadniaj\u0105ce konieczno\u015b\u0107 przebadania dziecka w poradni. Je\u015bli ucze\u0144 wymaga tzw. dostosowania, to na podstawie opinii z poradni musz\u0119 wsp\u00f3lnie z zespo\u0142em nauczycieli napisa\u0107 dla niego specjalny program. Je\u015bli ucze\u0144 ma orzeczenie, to wszyscy, kt\u00f3rzy go ucz\u0105, tworz\u0105 IPET, czyli Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny.<\/p>\n\n\n\n Ten program dotyczy dzieci z r\u00f3\u017cnymi dysfunkcjami, takimi jak ADHD, autyzm, zesp\u00f3\u0142 Aspergera, niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107 intelektualna, niedostosowanie spo\u0142eczne i inne. Nikogo nie interesuje to, \u017ce nie mam przygotowania do pracy z takimi dzie\u0107mi, nie jestem psychologiem ani terapeut\u0105. Musz\u0119 zintegrowa\u0107 dziecko z reszt\u0105 klasy i zadba\u0107 o jego komfort. Kiedy\u015b zajmowa\u0142y si\u0119 tym szko\u0142y specjalne zatrudniaj\u0105ce fachowc\u00f3w, dlaczego teraz nie mog\u0105? Analizuj\u0119 wi\u0119c nades\u0142ane opinie i orzeczenia. Niestety nie mog\u0119 ich wypo\u017cyczy\u0107 ani skserowa\u0107, bo obowi\u0105zuje RODO. Sp\u0119dzam wi\u0119c mn\u00f3stwo czasu w sekretariacie i wynotowuj\u0119 zalecenia poradni, potem przekazuj\u0119 je wszystkim nauczycielom ucz\u0105cym w tej klasie. Ci pisz\u0105 swoje plany dzia\u0142ania dla ka\u017cdego dziecka, na przyk\u0142ad, \u017ce podziel\u0105 mu materia\u0142 na mniejsze cz\u0119\u015bci, dadz\u0105 mu wi\u0119cej czasu na pisanie sprawdzianu (sk\u0105d wzi\u0105\u0107 ten czas?), na lekcji b\u0119d\u0105 do niego podchodzi\u0107 i upewnia\u0107 si\u0119, czy wszystko rozumie.<\/p>\n\n\n\n Wychowawca zbiera wszystkie pomys\u0142y, opracowuje je, a po zako\u0144czeniu semestru spotyka si\u0119 z nauczycielami i rodzicami, aby podsumowa\u0107 prac\u0119. Na podstawie zebranych wniosk\u00f3w i analiz pisze sprawozdanie podsumowuj\u0105ce. Wszystkie dokumenty musz\u0105 by\u0107 zamieszczone w Librusie. Oczywi\u015bcie program pisze si\u0119 r\u00f3wnie\u017c dla uczni\u00f3w zdolnych, jest to tzw. IPN. Na nieszcz\u0119\u015bcie coraz wi\u0119cej dzieci ma stwierdzone jakie\u015b dysfunkcje, to epidemia! Je\u015bli w ka\u017cdej klasie jest kilkoro takich dzieci, to ile program\u00f3w musi napisa\u0107 nauczyciel ucz\u0105cy po jednej godzinie tygodniowo w dziewi\u0119tnastu klasach?<\/p>\n\n\n\n Te dokumenty maj\u0105 nam niby pom\u00f3c w pracy, a praktyka wygl\u0105da tak, \u017ce na co dzie\u0144 nikt do nich nie zagl\u0105da. Nie ma czasu ani takiej potrzeby, nauczyciel widzi, kiedy dziecku trzeba pom\u00f3c i reaguje na sytuacj\u0119. Inna rzecz, \u017ce nie mo\u017ce pom\u00f3c wszystkim potrzebuj\u0105cym na jednej lekcji, nie mo\u017ce te\u017c zaj\u0105\u0107 si\u0119 uczniami zdolnymi, no bo kiedy? Ja to robi\u0119, ale w swoim prywatnym czasie.<\/p>\n\n\n\n Co jeszcze? Procedury. Musz\u0119 napisa\u0107 plan dzia\u0142ania na wypadek wszystkich mo\u017cliwych wykrocze\u0144 ucznia: na przyk\u0142ad procedura na wypadek wniesienia do szko\u0142y niebezpiecznego narz\u0119dzia, narkotyk\u00f3w, palenia papieros\u00f3w, picia alkoholu, agresywnego zachowania wobec koleg\u00f3w lub nauczycieli. Je\u015bli nie ma procedury na jaki\u015b niestandardowy wybryk, to si\u0119 j\u0105 tworzy.<\/p>\n\n\n\n Do tego wszystkiego dochodzi korespondencja z rodzicami. Jestem dos\u0142ownie zalewana e-mailami, ci\u0105gle odpowiadam na pytania, pretensje, zarzuty. Kiedy\u015b, tu\u017c po odnotowaniu w dzienniku sp\u00f3\u017anienia ucznia, otrzyma\u0142am e-mail: \u201eDlaczego pani wpisa\u0142a mojemu synowi sp\u00f3\u017anienie?\u201d Odpowiedzia\u0142am: \u201eWpisa\u0142am mu sp\u00f3\u017anienie, poniewa\u017c si\u0119 sp\u00f3\u017ani\u0142\u201d. Kolejny e-mail: \u201eSkoro tak stawia pani spraw\u0119, to nie mamy o czym rozmawia\u0107\u201d. Czemu ma s\u0142u\u017cy\u0107 taka wymiana zda\u0144?<\/p>\n\n\n\n Ta pisanina zajmuje mi oko\u0142o dziesi\u0119ciu godzin tygodniowo, a pod koniec semestru jeszcze wi\u0119cej. Zwykle przeznaczam na ni\u0105 weekendy, nie mam wi\u0119c czasu dla rodziny, o sobie nawet nie my\u015bl\u0119. Marnuj\u0119 czas na papiery, zamiast pracowa\u0107 z uczniami, uczy\u0107 ich, pomaga\u0107 im w rozwi\u0105zywaniu problem\u00f3w. A problem\u00f3w jest bardzo du\u017co.<\/p>\n\n\n\n Rodzice chcieliby zapewni\u0107 dzieciom jak najlepszy start w \u017cyciu, wi\u0119c organizuj\u0105 im mn\u00f3stwo dodatkowych zaj\u0119\u0107. Szczeg\u00f3lnie inwestuj\u0105 w korepetycje. Dziecko, kt\u00f3re ma korepetytor\u00f3w do kilku przedmiot\u00f3w, niewiele pracuje na lekcjach. A rodzice chc\u0105, \u017ceby mia\u0142o same pi\u0105tki i sz\u00f3stki i otrzyma\u0142o na koniec roku \u015bwiadectwo z wyr\u00f3\u017cnieniem. Wywieraj\u0105 wi\u0119c na nauczycieli presj\u0119, niemal wymuszaj\u0105 podwy\u017cszenie oceny. To jaka\u015b patologia! Jestem za zlikwidowaniem \u015bwiadectw \u201ez paskiem\u201d.<\/p>\n\n\n\n Szko\u0142a wymaga naprawy i nauczyciele powinni \u017c\u0105da\u0107 przywr\u00f3cenia w szkole normalno\u015bci. Dlaczego nie protestujemy? Jeste\u015bmy podzieleni, s\u0142abi, nie ufamy sobie nawzajem. Brakuje nam solidarno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Kasia <\/strong>(22 lata pracy):<\/p>\n\n\n\n W czasie studi\u00f3w nie my\u015bla\u0142am o pracy w szkole, ale po historii nie ma za wiele mo\u017cliwo\u015bci: albo archiwum, albo szko\u0142a. Poniewa\u017c potrzebuj\u0119 kontakt\u00f3w z lud\u017ami i bardzo lubi\u0119 dzieci, wybra\u0142am szko\u0142\u0119. Kiedy zaczyna\u0142am, musia\u0142am si\u0119 nauczy\u0107 uczy\u0107. Studia mnie do tego nie przygotowa\u0142y. Teraz czuj\u0119 si\u0119 pewnie, ale na pocz\u0105tku uwa\u017ca\u0142am, \u017ce nie dam sobie rady, nie jestem gotowa. Kiedy\u015b problemy by\u0142y inne \u2013 dzieci nie m\u00f3wi\u0142y o swoich dysfunkcjach, nie chcia\u0142y zwraca\u0107 na siebie uwagi, teraz jest to bardzo modne, nast\u0105pi\u0142 wysyp rozmaitych zaburze\u0144 psychicznych, mn\u00f3stwo dzieci ma opinie z poradni, a rodzice uwa\u017caj\u0105, \u017ce to my mamy rozwi\u0105zywa\u0107 problemy ich pociech. W domach si\u0119 tego nie robi, wi\u0119c dzieci czuj\u0105 si\u0119 zagubione. A jak si\u0119 maj\u0105 czu\u0107, kiedy \u017cyj\u0105 w rozbitych rodzinach i nikt nie sp\u0119dza z nimi czasu? Domownicy mieszkaj\u0105 razem, ale w odosobnieniu, w niekt\u00f3rych domach nie ma nawet sto\u0142u, wi\u0119c nie ma wsp\u00f3lnych posi\u0142k\u00f3w. Taka rodzina nie spe\u0142nia swojej funkcji. Zamiast rodziny dzieci dostaj\u0105 sprz\u0119t elektroniczny.<\/p>\n\n\n\n Dawniej ludzie byli biedni, dzi\u015b maj\u0105 pieni\u0105dze, ale s\u0105 biedni duchowo. Dawniej w domach \u015bwi\u0119towano Bo\u017ce Narodzenie i Wielkanoc, dzi\u015b sp\u0119dza si\u0119 \u015bwi\u0119ta w kurortach. Je\u015bli w \u017cyciu rodziny nie ma Boga, \u015bwiat dziecka pustoszeje i t\u0119 pustk\u0119 wype\u0142nia si\u0119 gad\u017cetami. Dzieci nie wchodz\u0105 w relacje z kolegami, \u017cyj\u0105 w \u015bwiecie wirtualnym i s\u0105 do tego stopnia osamotnione, \u017ce kiedy zachoruj\u0105, nie maj\u0105 kogo poprosi\u0107 o dostarczenie materia\u0142u z lekcji.<\/p>\n\n\n\n Kiedy\u015b pomaga\u0142y sobie w nauce, spotyka\u0142y si\u0119, mia\u0142y przyjaci\u00f3\u0142. Dzi\u015b to jest niemo\u017cliwe. Po lekcjach dzieci je\u017cd\u017c\u0105 na dodatkowe zaj\u0119cia, ta\u0144ce, j\u0119zyki, gry na instrumentach, korepetycje. Po co? Bo rodzice maj\u0105 takie ambicje. A gdzie czas na zabaw\u0119, odpoczynek, spotkania z przyjaci\u00f3\u0142mi? Dawniej ludzie potrzebowali kontaktu z drugim cz\u0142owiekiem, rodzice przychodzili do szko\u0142y na zebrania, byli szczerze zainteresowani post\u0119pami dzieci, pytali o rady \u2013 dzi\u015b przychodzi garstka, nie ufaj\u0105 wychowawcy. Maj\u0105 dost\u0119p do dziennika elektronicznego i to im wystarcza. Je\u015bli s\u0142ysz\u0105 o z\u0142ym zachowaniu dziecka, nie wierz\u0105. Zawsze winien jest kto\u015b inny. Zamiast wys\u0142ucha\u0107, \u017c\u0105daj\u0105 dowod\u00f3w: czy s\u0105 \u015bwiadkowie, \u017ce to moje dziecko zbroi\u0142o? A czy kamera zarejestrowa\u0142a incydent? Je\u015bli nie, dziecko jest niewinne, a pani k\u0142amie. Niekt\u00f3rzy przychodz\u0105 z prawnikami, kt\u00f3rzy maj\u0105 udowodni\u0107, \u017ce nauczyciel naruszy\u0142 prawo. Nie liczy si\u0119 rozwi\u0105zanie problemu, tylko pokazanie wychowawcy, kto jest g\u00f3r\u0105. Bez dobrej wsp\u00f3\u0142pracy z rodzicami nie da si\u0119 wychowywa\u0107 dziecka.<\/p>\n\n\n\n Niepokoj\u0119 si\u0119 zapowiedziami zmian w nauczaniu historii. Do tej pory mia\u0142am w czwartej klasie ciekawy cykl o wielkich Polakach. Dzieci dowiadywa\u0142y si\u0119 o Janie Pawle II, o rotmistrzu Pileckim, o \u017co\u0142nierzach wykl\u0119tych \u2013 to by\u0142y wzory patriotyzmu i odwagi, dzieci by\u0142y zainteresowane naszymi bohaterami. Ten rozdzia\u0142 ma znikn\u0105\u0107 z programu, dzieci nie musz\u0105 zna\u0107 swoich przodk\u00f3w, maj\u0105 by\u0107 odci\u0119ci od w\u0142asnych korzeni.<\/p>\n\n\n\n W podr\u0119cznikach jest coraz mniej tre\u015bci, a coraz wi\u0119cej obrazk\u00f3w, a przecie\u017c m\u0142odzie\u017c musi czyta\u0107, \u017ceby si\u0119 rozwija\u0107, tymczasem jest zewsz\u0105d atakowana obrazkami, grami, filmikami w telefonach. Robi\u0119, co mog\u0119, \u017ceby wype\u0142ni\u0107 luki w programie, wprowadzam zagadnienia nadobowi\u0105zkowe, \u017ceby do uczni\u00f3w dociera\u0142 uporz\u0105dkowany przekaz o naszej przesz\u0142o\u015bci, a nie zbi\u00f3r przypadkowych informacji przypominaj\u0105cy internetowe newsy.<\/p>\n\n\n\n Co na to nauczyciele? S\u0105 przera\u017ceni chaotycznym dzia\u0142aniem ministerstwa, brakiem jasnego przekazu, przyt\u0142aczaj\u0105c\u0105 biurokracj\u0105. Wydawnictwa nie wiedz\u0105, jakie maj\u0105 by\u0107 zmiany w programie, a przecie\u017c musz\u0105 opracowa\u0107 nowe podr\u0119czniki. Kiedy to zrobi\u0105? Tak \u017ale jeszcze nie by\u0142o. Szkoda, \u017ce politycy, zamiast wzi\u0105\u0107 si\u0119 do pracy, zajmuj\u0105 si\u0119 sob\u0105.<\/p>\n\n\n\n Tu\u017c po wyborach zwolennicy PO nie kryli satysfakcji, teraz jako\u015b przycichli. Powinni\u015bmy sprzeciwi\u0107 si\u0119 niszczeniu edukacji, ale nie jeste\u015bmy zdolni do jakiegokolwiek protestu. R\u00f3\u017cnice ideologiczne tak nas podzieli\u0142y, \u017ce nie wiemy, kto wr\u00f3g, a kto przyjaciel. Widzimy z\u0142o, a s\u0142yszymy, \u017ce to jest dobro. Jak w tym wszystkim ocali\u0107 najm\u0142odszych?<\/p>\n\n\n\n Dorota<\/strong> (26 lat pracy)<\/p>\n\n\n\n Jestem szkolnym pedagogiem. Na pocz\u0105tku lat dwutysi\u0119cznych moja praca by\u0142a zupe\u0142nie inna ni\u017c teraz. Moim zadaniem by\u0142o pozna\u0107 \u015brodowisko domowe ka\u017cdego dziecka, zw\u0142aszcza je\u015bli mia\u0142o k\u0142opoty w szkole, opuszcza\u0142o lekcje lub wchodzi\u0142o w konflikty z kolegami. Je\u015bli rodzice nie stawiali si\u0119 w szkole na wezwanie, trzeba by\u0142o odwiedzi\u0107 dom. Najcz\u0119\u015bciej przyczyn\u0105 problem\u00f3w by\u0142a sytuacja w rodzinie: bieda, alkoholizm, bezrobocie. We wsp\u00f3\u0142pracy z wychowawc\u0105 i pracownikiem socjalnym organizowa\u0142am w szkole akcje charytatywne, tzn. zbi\u00f3rki \u017cywno\u015bci dla najubo\u017cszych. W razie stwierdzenia patologii w rodzinie zajmowa\u0142am si\u0119 ustalaniem rodziny zast\u0119pczej albo nawet skierowaniem ucznia do domu dziecka.<\/p>\n\n\n\n Pomaga\u0142am te\u017c dzieciom w nauce na zaj\u0119ciach korekcyjno-kompensacyjnych, prowadzi\u0142am akcje przeciwdzia\u0142aj\u0105ce uzale\u017cnieniom: konkursy, pokazy, filmy, spotkania z policjantami. Do zada\u0144 profilaktycznych anga\u017cowa\u0142am uczni\u00f3w \u2013 wtedy traktowali problem z pe\u0142nym przekonaniem. W starszych klasach pomaga\u0142am uczniom w wyborze szko\u0142y ponadpodstawowej.<\/p>\n\n\n\n Mia\u0142am poczucie, \u017ce to co robi\u0119, jest wa\u017cne i potrzebne. Uczy\u0142am dzieci odpowiedzialno\u015bci, one wiedzia\u0142y, \u017ce je\u015bli zrobi\u0105 co\u015b z\u0142ego, musz\u0105 ponie\u015b\u0107 konsekwencje i nikt tego nie kwestionowa\u0142. Podej\u015bcie uczni\u00f3w do nauki by\u0142o zupe\u0142nie inne ni\u017c obecnie. Widzia\u0142am, \u017ce wielu zale\u017ca\u0142o na wynikach, by\u0142y ambitne, je\u015bli sobie z czym\u015b nie radzi\u0142y, szuka\u0142y rozwi\u0105za\u0144, pomocy. Teraz odpowiedzialno\u015b\u0107 za zachowanie ucznia spada na nauczyciela. To on jest rozliczany z wynik\u00f3w egzamin\u00f3w. \u0179le wypadli, bo pani nie umie uczy\u0107.<\/p>\n\n\n\n Wielu uczni\u00f3w przynosi z poradni opinie, kt\u00f3re maj\u0105 usprawiedliwia\u0107 zaniedbywanie nauki. W og\u00f3le uczenie si\u0119 sta\u0142o si\u0119 \u201eobciachem\u201d, kto si\u0119 uczy, jest kujonem i wszyscy si\u0119 z niego \u015bmiej\u0105. Z drugiej strony, chc\u0105 si\u0119 dosta\u0107 do najlepszych szk\u00f3\u0142, wi\u0119c rodzice wysy\u0142aj\u0105 dzieci na korepetycje. To nic, \u017ce w szkole organizuje si\u0119 zaj\u0119cia dodatkowe z r\u00f3\u017cnych przedmiot\u00f3w; nie trzeba za nie p\u0142aci\u0107, wi\u0119c nie warto z nich korzysta\u0107.<\/p>\n\n\n\n Dlaczego zdobywanie wiedzy jest tak \u017ale widziane? Przyczyn nale\u017ca\u0142oby szuka\u0107 w \u015brodowisku domowym. Dzieci nie maj\u0105 w domu \u017cadnych obowi\u0105zk\u00f3w, maj\u0105 wszystko, cho\u0107 to \u201ewszystko\u201d nie jest im potrzebne. Nie musz\u0105 teraz odrabia\u0107 lekcji, wi\u0119c sp\u0119dzaj\u0105 wiele godzin ze smartfonem. S\u0105 atakowane przez nadmiar bod\u017ac\u00f3w, przez to si\u0119 nie wysypiaj\u0105, staj\u0105 si\u0119 rozdra\u017cnione, nie potrafi\u0105 skupi\u0107 uwagi na lekcjach, ha\u0142asuj\u0105, przeszkadzaj\u0105 innym. Kiedy\u015b w szkole obowi\u0105zywa\u0142a dyscyplina, ucze\u0144 okazywa\u0142 nauczycielowi szacunek. Dzi\u015b nauczyciel stara si\u0119 przypodoba\u0107 dziecku, nie mo\u017ce urazi\u0107 jego uczu\u0107, musi by\u0107 przyjazny, \u0142agodny i cierpliwy. Je\u015bli upomina dziecko, to nie znaczy, \u017ce ono pos\u0142ucha \u2013 niestety nauczyciel nie mo\u017ce nic wi\u0119cej zrobi\u0107. Im wi\u0119cej praw ma dziecko, tym mniej ma do powiedzenia nauczyciel. Przewa\u017cnie ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107 za ka\u017cde niepowodzenie dziecka i ka\u017cdy wybryk. Je\u015bli dojdzie do konfliktu i rodzic poinformuje o tym kuratorium, nauczyciel musi udowodni\u0107, \u017ce post\u0105pi\u0142 zgodnie z procedurami.<\/p>\n\n\n\n W szkole obowi\u0105zuj\u0105 procedury post\u0119powania na ka\u017cd\u0105 sytuacj\u0119. Wszystko musi by\u0107 szczeg\u00f3\u0142owo opisane. Je\u015bli nauczyciel m\u00f3wi, \u017ce co\u015b zrobi\u0142, a tego nie zapisa\u0142, to znaczy, \u017ce tego nie zrobi\u0142, jest wi\u0119c k\u0142amc\u0105. Kim jest nauczyciel, skoro ka\u017cdy mo\u017ce podwa\u017cy\u0107 jego wiarygodno\u015b\u0107? Rodzic mo\u017ce te\u017c zakwestionowa\u0107 ka\u017cd\u0105 ocen\u0119, a nawet metody nauczania, mo\u017ce poucza\u0107, straszy\u0107. Wszystko po to, \u017ceby dziecko czu\u0142o si\u0119 w szkole \u201efajnie\u201d, bezproblemowo, \u017ceby by\u0142o mu weso\u0142o. Czy naprawd\u0119 w ten spos\u00f3b przygotujemy m\u0142ode pokolenie do doros\u0142ego \u017cycia? Kto w przysz\u0142o\u015bci zapewni mu \u201efajno\u015b\u0107\u201d i bezproblemowo\u015b\u0107? Nie \u0142ud\u017amy si\u0119: je\u015bli nie zaczniemy m\u0105drze wychowywa\u0107 dzieci, wyrosn\u0105 na nieodpowiedzialnych, zdezorientowanych i bezradnych ludzi.<\/p>\n\n\n\n Ma\u0142gorzata<\/strong> (40 lat pracy)<\/p>\n\n\n\n Zaczyna\u0142am prac\u0119 jeszcze w PRL. To by\u0142 nie\u0142atwy czas dla nauczycieli historii, dla uczni\u00f3w te\u017c \u2013 program prze\u0142adowany, mn\u00f3stwo tre\u015bci do przyswojenia, a wszystko przesi\u0105kni\u0119te obowi\u0105zkow\u0105 ideologi\u0105 komunistyczn\u0105. Jednak materia\u0142 by\u0142 uporz\u0105dkowany i sp\u00f3jny, podkre\u015blano rol\u0119 pierwszych Piast\u00f3w, szczeg\u00f3lnie na Ziemiach Zachodnich, wiele m\u00f3wi\u0142o si\u0119 o dynastiach kr\u00f3lewskich. M\u0142odzi Polacy mieli si\u0119 czu\u0107 si\u0119 dumni z dokona\u0144 przodk\u00f3w i w tym duchu kszta\u0142towa\u0107 swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 narodow\u0105. Dodatkow\u0105 funkcj\u0119 edukacyjn\u0105 pe\u0142ni\u0142a telewizja. W tych prza\u015bnych i siermi\u0119\u017cnych czasach w teatrze telewizji mog\u0142am obejrze\u0107 adaptacje sztuk Szekspira.<\/p>\n\n\n\n Po upadku komuny i reformie edukacji materia\u0142 okrojono katastrofalnie. Kierunek zmian by\u0142 w\u0142a\u015bciwy: mo\u017cna ju\u017c by\u0142o m\u00f3wi\u0107 o bohaterach wygnanych z polskiej szko\u0142y, nauczyciel m\u00f3g\u0142 wprowadza\u0107 zakazane wcze\u015bniej informacje, uczy\u0107 wybranymi przez siebie metodami. To by\u0142o potrzebne, ale reform\u0119 przeprowadzono zbyt pospiesznie. Potem ka\u017cda nowa w\u0142adza reformowa\u0142a szko\u0142\u0119 po swojemu. I tak by\u0142o: od wybor\u00f3w do wybor\u00f3w, od reformy do reformy, coraz mniej materia\u0142u, coraz wi\u0119cej zam\u0119tu, szybko, po \u0142ebkach.<\/p>\n\n\n\n Obecna w\u0142adza zn\u00f3w miesza w podstawach programowych. Minister chce wyrzuci\u0107 polskich bohater\u00f3w i wprowadzi\u0107 europejskie idee. Powinni\u015bmy zatraci\u0107 polsko\u015b\u0107 i cieszy\u0107 si\u0119, \u017ce chc\u0105 nas przyj\u0105\u0107 w Europie? Mamy nie m\u00f3wi\u0107 o historii Polski? Najgorsze, \u017ce nikt nie wie, czego mamy uczy\u0107, nie ma \u017cadnych konsultacji, \u017cadnych dyskusji. Wydawcy nie wiedz\u0105, wed\u0142ug jakiego programu redagowa\u0107 podr\u0119czniki. A mo\u017ce napisa\u0107 dwie wersje programu? Ten ba\u0142agan obejmuje wszystkie przedmioty. Zamiast wiedzy o spo\u0142ecze\u0144stwie, ma by\u0107 edukacja obywatelska i to ju\u017c od sz\u00f3stej klasy. Dziecko ma si\u0119 orientowa\u0107, co si\u0119 dzieje na \u015bwiecie. To s\u0105 trudne tematy dla si\u00f3dmoklasisty, a sz\u00f3stoklasista sobie poradzi? Pami\u0119tamy sze\u015bcioklasowe szko\u0142y, w kt\u00f3rych nie by\u0142o biologii, tylko przyroda. Po likwidacji gimnazj\u00f3w w podstaw\u00f3wkach przywr\u00f3cono biologi\u0119, teraz zn\u00f3w s\u0142yszymy, \u017ce ma wr\u00f3ci\u0107 przyroda. Po co wprowadza\u0107 taki zam\u0119t?<\/p>\n\n\n\n Szko\u0142a ma by\u0107 \u0142atwa, lekka i przyjemna, wi\u0119c trzeba wprowadza\u0107 r\u00f3\u017cne atrakcje, na przyk\u0142ad tydzie\u0144 projektowy. Przez tydzie\u0144 nie b\u0119dzie lekcji, bo b\u0119dziemy \u201etropi\u0107\u201d zwierz\u0119ta. A gdzie nauka, wysi\u0142ek? M\u00f3wi si\u0119 o konieczno\u015bci podniesienia poziomu nauczania, ale jak to zrobi\u0107, skoro poprzeczka le\u017cy na ziemi?<\/p>\n\n\n\n Osobnym wyzwaniem dla nauczyciela s\u0105 dzieci cudzoziemc\u00f3w. Jak dotrze\u0107 do dziecka, kt\u00f3re nie rozumie ani s\u0142owa po polsku i nie chce si\u0119 uczy\u0107 naszego j\u0119zyka? W niekt\u00f3rych klasach pi\u0119\u0107dziesi\u0105t procent uczni\u00f3w pochodzi z Ukrainy i oni stanowczo odmawiaj\u0105 integracji z reszt\u0105 klasy. Izoluj\u0105 si\u0119, maj\u0105 swoje kluby, w kt\u00f3rych spotykaj\u0105 si\u0119 popo\u0142udniami. Manifestuj\u0105 niech\u0119\u0107 do Polski i Polak\u00f3w, m\u00f3wi\u0105, \u017ce walcz\u0105 za Polsk\u0119, wi\u0119c powinni\u015bmy im by\u0107 wdzi\u0119czni. To jest bardzo niepokoj\u0105ce zjawisko.<\/p>\n\n\n\n W szkole potrzebny jest spok\u00f3j i ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 ustalonego programu. Nie mo\u017cna wci\u0105\u017c eksperymentowa\u0107. Wszyscy to widz\u0105, nawet elektorat Koalicji Obywatelskiej. Ale do protest\u00f3w przeciw poczynaniom ministerstwa na pewno nie dojdzie. M\u0142odzi nauczyciele odchodz\u0105 z zawodu, zostaj\u0105 nieliczni i emeryci. Trudno by\u0107 optymist\u0105.<\/p>\n\n\n\n Od redakcji:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pani Ma\u0142gorzata Skrobot jest zas\u0142u\u017con\u0105 dzia\u0142aczk\u0105 \u201eSolidarno\u015bci\u201d, nauczycielk\u0105 historii, wiedzy o spo\u0142ecze\u0144stwie i j\u0119zyka hiszpa\u0144skiego. Jest te\u017c inicjatork\u0105 i koordynatork\u0105 mi\u0119dzyszkolnego konkursu historycznego \u201eOd Solidarno\u015bci do III Rzeczpospolitej\u201d. Cel konkursu to zainteresowanie uczni\u00f3w najnowsz\u0105 histori\u0105 Polski. To bardzo wa\u017cne \u2013 ten okres dziej\u00f3w jest omawiany w szko\u0142ach do\u015b\u0107 pobie\u017cnie, cho\u0107 \u015bwiadkowie ostatnich wydarze\u0144 mogliby dostarczy\u0107 na ten temat bogatej wiedzy. T\u0119 luk\u0119 wype\u0142nia konkurs. Bior\u0105 w nim udzia\u0142 uczniowie szk\u00f3\u0142 podstawowych i \u015brednich Wroc\u0142awia i Dolnego \u015al\u0105ska. Wsp\u00f3\u0142organizatorem konkursu jest Zarz\u0105d Regionu NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d Dolny \u015al\u0105sk, merytoryczny patronat sprawuje Instytut Pami\u0119ci Narodowej. R\u00f3wnie\u017c dolno\u015bl\u0105ski kurator obj\u0105\u0142 patronatem to cenne przedsi\u0119wzi\u0119cie.<\/em><\/p>\n\n\n\n XXIII wydanie konkursu pod has\u0142em \u201eSolidarno\u015b\u0107 w s\u0142u\u017cbie prawdy\u201d wymaga\u0142o od uczestnik\u00f3w wiedzy o \u201eSolidarno\u015bci Walcz\u0105cej\u201d, kt\u00f3rej zas\u0142ugi w demaskowaniu komunistycznych zbrodni i k\u0142amstw s\u0105 nieocenione. Fina\u0142 tej edycji by\u0142 bardzo uroczysty \u2013 zaproszono przedstawicieli w\u0142adz miasta, IPN, NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d i kuratorium. Honorowymi go\u015b\u0107mi byli dzia\u0142acze podziemnych struktur \u201eSolidarno\u015bci Walcz\u0105cej\u201d: Marta Morawiecka, Maria Morawiecka, Helena Lazarowicz, Hanna \u0141ukowska-Karniej, Artur Adamski, Pawe\u0142 Aszkie\u0142owicz i Edward W\u00f3lta\u0144ski.<\/em><\/p>\n\n\n\n Konkurs historyczny zas\u0142uguje na szczeg\u00f3lne uznanie. Anga\u017cuje uczestnik\u00f3w do poznawania nie tylko podr\u0119cznikowej wiedzy, ale do szukania \u015bwiadk\u00f3w najnowszej historii, do ws\u0142uchania si\u0119 w ich opowie\u015b\u0107 o marzeniu o wolnej Polsce i walce, w kt\u00f3rej broni\u0105 by\u0142y tylko s\u0142owa prawdy w drukowanych nielegalnie ulotkach.<\/em><\/p>\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Znakomita wroc\u0142awska polonistka, \u015bp. Maria Hernas powiedzia\u0142a kiedy\u015b na nieformalnym spotkaniu nauczycieli: \u201eSzko\u0142y nale\u017ca\u0142oby zamkn\u0105\u0107, a na drzwiach nalepi\u0107 kartk\u0119 z trupi\u0105 czaszk\u0105\u201d. To by\u0142y jeszcze czasy PRL. Starsi czytelnicy pami\u0119taj\u0105 komunistyczn\u0105 indoktrynacj\u0119 na lekcjach, rygorystyczne wychowanie w duchu sowieckich dogmat\u00f3w i zakaz wyg\u0142aszania wyniesionych z domu przekona\u0144 o istnieniu Boga. Dzieci musia\u0142y deklamowa\u0107 wiersze… Czytaj dalej Pozw\u00f3lcie nam uczy\u0107<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":55,"featured_media":6174,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[409],"tags":[],"class_list":["post-6173","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-83","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6173","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/55"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6173"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6173\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6180,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6173\/revisions\/6180"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6174"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6173"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6173"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6173"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/szkola2-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/szkola3.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n