\u015awi\u0119towanie powitania wiosny ma bardzo d\u0142ug\u0105 tradycj\u0119. Pierwszy dzie\u0144 astronomicznej wiosny to nie tylko nadej\u015bcie ciep\u0142ych dni i po\u017cegnanie zimy. W rozmaitych kulturach czas ten postrzegany jest jako nadej\u015bcie tego co nowe, radosne i przebudzone. Ju\u017c w \u015bwi\u0119to Matki Boskiej Gromnicznej przypadaj\u0105ce 2 lutego nie\u015bmia\u0142o zaczynano wypatrywa\u0107 pierwszych oznak roztop\u00f3w i odej\u015bcia zimy.
W Polsce rozwin\u0119\u0142o si\u0119 wiele sposob\u00f3w \u2013 gest\u00f3w i obrz\u0119d\u00f3w \u2013 na powitanie wiosny. Najbardziej znanym z ludowych zwyczaj\u00f3w jest topienie Marzanny. Zwyczaj ten kultywowany jest od bardzo dawna \u2013 jego pierwszy opis pochodzi z XVI wieku i zosta\u0142 sporz\u0105dzony przez Marcina Bielskiego. Marzann\u0119 topiono g\u0142\u00f3wnie w po\u0142udniowej i zachodniej Polsce, gdzie by\u0142a znana pod r\u00f3\u017cnymi imionami. Nazywano j\u0105 r\u00f3wnie\u017c Moren\u0105, Marzoniokiem, \u015amierci\u0105 czy \u015amiercich\u0105. Symbolizowa\u0142a wszystko co z\u0142e i by\u0142a wyobra\u017ceniem nie tylko zimy, ale r\u00f3wnie\u017c chor\u00f3b i utrapie\u0144 ci\u0105\u017c\u0105cych na ludziach i zwierz\u0119tach.
Marzanna by\u0142a przebran\u0105 kuk\u0142\u0105, kt\u00f3r\u0105 robiono z p\u0119ku s\u0142omy i ubierano w bia\u0142e p\u0142\u00f3tno lub strojono w od\u015bwi\u0119tne ubranie. Z tak\u0105 postaci\u0105 w czwart\u0105 niedziel\u0119 wielkopostn\u0105 starsze i m\u0142odsze dziewcz\u0119ta obchodzi\u0142y ca\u0142\u0105 wie\u015b. Orszak ko\u0144czy\u0142 sw\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 poza granicami wsi, gdzie niszczono Marzann\u0119. Rozrywano j\u0105 na strz\u0119py, cz\u0119\u015bci kuk\u0142y palono, a na koniec wrzucano do rzeki lub stawu. W ten spos\u00f3b swoje bytowanie na ziemi symbolicznie ko\u0144czy\u0142a zima, a wraz z ni\u0105 odchodzi\u0142o wszystko, co z\u0142e. By\u0142 ju\u017c czas na uroczyste powitanie wiosny.
Utopieniu Marzanny towarzyszy\u0142 obrz\u0119d znany jako gaik zielony. Dzie\u0144 po utopieniu kuk\u0142y odbywa\u0142o si\u0119 chodzenie z gaikiem. M\u0142ode dziewcz\u0119ta stroi\u0142y \u015bwierkow\u0105 lub sosnow\u0105 ga\u0142\u0105zk\u0119 w kolorowe wst\u0105\u017cki, kwiaty z papieru i bibu\u0142y, wydmuszki jaj i inne podobne ozdoby. Tak powsta\u0142y gaik lub maik, lato, nowe latko, lateczko zwiastowa\u0142o nadej\u015bcie upragnionej wiosny. Dziewcz\u0119ta zn\u00f3w chodzi\u0142y od chaty do chaty \u015bpiewaj\u0105c i wykrzykuj\u0105c rado\u015bnie: Nowe latko \u2013 maj, Bo\u017ce, szcz\u0119\u015bcie nam daj.
Za \u201eprzyniesienie wiosny\u201d do wsi dziewcz\u0119ta otrzymywa\u0142y jajka, obwarzanki, kawa\u0142ki ciasta, a nawet drobne pieni\u0105dze. W ten spos\u00f3b dope\u0142nia\u0142y si\u0119 obrz\u0119dy powitania wiosny \u2013 z\u0142e moce zosta\u0142y przep\u0119dzone, a witalno\u015b\u0107 i nowe \u017cycie ponownie zaczyna\u0142y rozkwita\u0107. Oczekiwano przylotu bocian\u00f3w, bowiem bocian sw\u0105 obecno\u015bci\u0105 potwierdza\u0142, \u017ce ju\u017c wiosna, a \u017cycie pokona\u0142o zimow\u0105 \u015bmier\u0107.
Pi\u0119kne polskie obrz\u0119dy przypominaj\u0105 nam to, co najwa\u017cniejsze \u2013 wiosna wypiera zim\u0119, \u017cycie g\u00f3ruje nad \u015bmierci\u0105, dobro zwyci\u0119\u017ca z\u0142o. Dlatego mo\u017ce zielony gaik zawita do naszych miejskich dom\u00f3w i b\u0119dzie cieszy\u0142 oczy, podobnie jak cieszy je choinka w okresie Bo\u017cego Narodzenia?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u015awi\u0119towanie powitania wiosny ma bardzo d\u0142ug\u0105 tradycj\u0119. Pierwszy dzie\u0144 astronomicznej wiosny to nie tylko nadej\u015bcie ciep\u0142ych dni i po\u017cegnanie zimy. W rozmaitych kulturach czas ten postrzegany jest jako nadej\u015bcie tego co nowe, radosne i przebudzone. Ju\u017c w \u015bwi\u0119to Matki Boskiej Gromnicznej przypadaj\u0105ce 2 lutego nie\u015bmia\u0142o zaczynano wypatrywa\u0107 pierwszych oznak roztop\u00f3w i odej\u015bcia zimy.W Polsce rozwin\u0119\u0142o… Czytaj dalej Wiosna, ach to ty!<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":6158,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[409],"tags":[],"class_list":["post-6157","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-83","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6157","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6157"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6157\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6159,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6157\/revisions\/6159"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6158"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6157"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6157"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6157"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}