{"id":6074,"date":"2026-03-02T15:49:20","date_gmt":"2026-03-02T14:49:20","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=6074"},"modified":"2026-03-03T11:41:05","modified_gmt":"2026-03-03T10:41:05","slug":"damy-i-kawalerowie-krzyza-wolnosci-i-solidarnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=6074","title":{"rendered":"Damy i Kawalerowie Krzy\u017ca Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-text-color has-link-color has-large-font-size wp-elements-871ddda824cd591db762bcf7e2692145\" style=\"color:#ff0000\"><strong><em>19 lutego 2026<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size\">Na Politechnice Wroc\u0142awskiej odby\u0142a si\u0119 uroczysto\u015b\u0107 45-lecia NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d oraz 45-lecia rejestracji Niezale\u017cnego Zrzeszenia Student\u00f3w. Przy tej okazji prezes Instytutu Pami\u0119ci Narodowej dr hab. Karol Polejowski w imieniu Prezydenta RP udekorowa\u0142 Krzy\u017cami Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci kolejnych zas\u0142u\u017conych dzia\u0142aczy opozycyjnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Na to pi\u0119kne wydarzenie zaproszeni zostali wszyscy, pochodz\u0105cy z Dolnego \u015al\u0105ska, wcze\u015bniej uhonorowani zaszczytnym wyr\u00f3\u017cnieniem \u2013 Damy i Kawalerowie Krzy\u017ca Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Krzy\u017c Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci to polskie pa\u0144stwowe odznaczenie cywilne nadawane zas\u0142u\u017conym dzia\u0142aczom opozycji z lat 1956-1989, przyznawane na wniosek Prezesa IPN. Zosta\u0142o one ustanowione ustaw\u0105 z dnia 5 sierpnia 2010 roku i przyj\u0119te przez Parlament Rzeczypospolitej r\u00f3wnocze\u015bnie z Aktem Restytucji Krzy\u017ca Niepodleg\u0142o\u015bci, do kt\u00f3rego chlubnej tradycji nawi\u0105zuje.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery alignwide has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" data-id=\"6076\" src=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/1c1332a2-ad82-4c98-90f6-4a834891126f-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6076\" srcset=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/1c1332a2-ad82-4c98-90f6-4a834891126f-768x1023.jpg 768w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/1c1332a2-ad82-4c98-90f6-4a834891126f-225x300.jpg 225w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/1c1332a2-ad82-4c98-90f6-4a834891126f-1153x1536.jpg 1153w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/1c1332a2-ad82-4c98-90f6-4a834891126f-450x600.jpg 450w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/1c1332a2-ad82-4c98-90f6-4a834891126f-600x800.jpg 600w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/1c1332a2-ad82-4c98-90f6-4a834891126f.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Marek Krzemi\u0144ski z dyrektorem IPN dr hab. Karolem Polejowskim<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"716\" height=\"1024\" data-id=\"6077\" src=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/2ea267eb-3ab9-41a1-8e66-c5924e2d8bdb-716x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6077\" srcset=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/2ea267eb-3ab9-41a1-8e66-c5924e2d8bdb-716x1024.jpg 716w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/2ea267eb-3ab9-41a1-8e66-c5924e2d8bdb-210x300.jpg 210w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/2ea267eb-3ab9-41a1-8e66-c5924e2d8bdb-768x1098.jpg 768w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/2ea267eb-3ab9-41a1-8e66-c5924e2d8bdb-1074x1536.jpg 1074w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/2ea267eb-3ab9-41a1-8e66-c5924e2d8bdb-450x644.jpg 450w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/2ea267eb-3ab9-41a1-8e66-c5924e2d8bdb-600x858.jpg 600w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/2ea267eb-3ab9-41a1-8e66-c5924e2d8bdb.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 716px) 100vw, 716px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Dyrektor IPN dr hab. Karol Polejowski wr\u0119cza Krzy\u017c Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci Stanis\u0142awowi Oberta\u0144cowi<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"726\" height=\"1024\" data-id=\"6078\" src=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/4e730608-5cbe-4ea9-8deb-06f790e91b9d-726x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6078\" srcset=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/4e730608-5cbe-4ea9-8deb-06f790e91b9d-726x1024.jpg 726w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/4e730608-5cbe-4ea9-8deb-06f790e91b9d-213x300.jpg 213w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/4e730608-5cbe-4ea9-8deb-06f790e91b9d-768x1084.jpg 768w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/4e730608-5cbe-4ea9-8deb-06f790e91b9d-1089x1536.jpg 1089w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/4e730608-5cbe-4ea9-8deb-06f790e91b9d-450x635.jpg 450w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/4e730608-5cbe-4ea9-8deb-06f790e91b9d-600x847.jpg 600w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/4e730608-5cbe-4ea9-8deb-06f790e91b9d.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 726px) 100vw, 726px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Urszula Misiek udekorowana Krzy\u017cem Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"664\" height=\"916\" data-id=\"6105\" src=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Tomasz-Koska2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6105\" srcset=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Tomasz-Koska2.jpg 664w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Tomasz-Koska2-217x300.jpg 217w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Tomasz-Koska2-450x621.jpg 450w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Tomasz-Koska2-600x828.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 664px) 100vw, 664px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Dyrektor IPN dr hab. Karol Polejowski dekoruje Tomasza Ko\u015bk\u0119 Krzy\u017cem Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"761\" height=\"1024\" data-id=\"6080\" src=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/07562192-afb7-4f00-a0de-f1e9e7e94129-761x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6080\" srcset=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/07562192-afb7-4f00-a0de-f1e9e7e94129-761x1024.jpg 761w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/07562192-afb7-4f00-a0de-f1e9e7e94129-223x300.jpg 223w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/07562192-afb7-4f00-a0de-f1e9e7e94129-768x1034.jpg 768w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/07562192-afb7-4f00-a0de-f1e9e7e94129-1141x1536.jpg 1141w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/07562192-afb7-4f00-a0de-f1e9e7e94129-450x606.jpg 450w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/07562192-afb7-4f00-a0de-f1e9e7e94129-600x808.jpg 600w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/07562192-afb7-4f00-a0de-f1e9e7e94129.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 761px) 100vw, 761px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Ireneusz Kruk z dyrektorem IPN dr hab. Karolem PolejowskimIreneusz Kruk z dyrektorem IPN dr hab. Karolem Polejowskim<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"613\" height=\"1024\" data-id=\"6081\" src=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/ffc3c759-46f2-4706-a470-8e5ed5244011-613x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6081\" srcset=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/ffc3c759-46f2-4706-a470-8e5ed5244011-613x1024.jpg 613w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/ffc3c759-46f2-4706-a470-8e5ed5244011-180x300.jpg 180w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/ffc3c759-46f2-4706-a470-8e5ed5244011-768x1283.jpg 768w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/ffc3c759-46f2-4706-a470-8e5ed5244011-920x1536.jpg 920w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/ffc3c759-46f2-4706-a470-8e5ed5244011-450x752.jpg 450w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/ffc3c759-46f2-4706-a470-8e5ed5244011-600x1002.jpg 600w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/ffc3c759-46f2-4706-a470-8e5ed5244011.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 613px) 100vw, 613px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Dyrektor IPN dr hab. Karol Polejowski wr\u0119cza Krzy\u017c Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci prof. Andrzejowi Gamianowi<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Prezydent RP dr Karol Nawrocki zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do zgromadzonych w li\u015bcie, kt\u00f3ry odczyta\u0142a pani minister Beata Kempa, a my przywo\u0142ujemy jego znacz\u0105ce fragmenty.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201eM\u00f3wili, \u017ce\u015bmy stumanieni, nie wierz\u0105c nam, \u017ce chcie\u0107 to m\u00f3c\u201d \u2013 te dwa wersy pie\u015bni Pierwszej Brygady Legion\u00f3w Polskich na pewno nieraz powraca\u0142y w pami\u0119ci bohater\u00f3w zbrojnej i pokojowej walki ze zniewoleniem komunistycznym. Bo istotnie wyj\u0105tkowej wiary i determinacji, wielkiej odwagi i po\u015bwi\u0119cenia wymaga\u0142 bunt przeciwko powojennej rzeczywisto\u015bci w naszym kraju.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ten mroczny czas to przecie\u017c okupacja przez armi\u0119 globalnego mocarstwa totalitarnego oraz niedemokratyczne, nieudolne rz\u0105dy moskiewskich namiestnik\u00f3w gorliwie uczestnicz\u0105cy w kolonialnym wyzysku Polak\u00f3w. Tak zwana dyktatura proletariatu oznacza\u0142a zamkni\u0119te granice, brak wolno\u015bci s\u0142owa i propagand\u0119 opart\u0105 na orwellowskim odwr\u00f3ceniu znaczenia podstawowych poj\u0119\u0107. By\u0142o powszechnie wiadomo, \u017ce upolitycznione s\u0105dy surowo kara\u0142y patriotycznych dysydent\u00f3w, a tolerowa\u0142y korupcj\u0119 i zbrodnie komunistycznego aparatu przemocy, w tym zdeprawowanej policji politycznej.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Trudno by\u0142o \u017c\u0105da\u0107 dodatkowych po\u015bwi\u0119ce\u0144 od rodak\u00f3w, kt\u00f3rym doskwiera\u0142y na co dzie\u0144 absurdy gospodarki centralnie planowanej, a wi\u0119c trudy \u017cycia w kraju, w kt\u00f3rym horyzonty d\u0105\u017ce\u0144 i aspiracji z konieczno\u015bci ogranicza\u0142y si\u0119 cz\u0119sto do zakupu \u017cywno\u015bci i innych artyku\u0142\u00f3w pierwszej potrzeby. A jednak znale\u017ali si\u0119 odwa\u017cni, kt\u00f3rzy powiedzieli temu wszystkiemu \u201enie\u201d i poci\u0105gn\u0119li za sob\u0105 innych w przekonaniu, \u017ce w jedno\u015bci si\u0142a.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Porozumienia sierpniowe 1980 roku by\u0142y iskr\u0105 rozbudzonej na nowo nadziei.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>10 listopada 1980 roku NSZZ Solidarno\u015b\u0107 zosta\u0142 zarejestrowany. Andrzej Gwiazda wspomnia\u0142: mieli\u015bmy 3,4 mln cz\u0142onk\u00f3w, a po rejestracji ich liczba skoczy\u0142a do 9,2 mln. Zwi\u0105zek Zawodowy zacz\u0105\u0142 si\u0119 przeobra\u017ca\u0107 w og\u00f3lnonarodowy ruch, kt\u00f3ry ostatecznie doprowadzi\u0142 do upadku systemu komunistycznego w Polsce i w Europie.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bardzo wa\u017cnym sukcesem w zmaganiach z re\u017cimem by\u0142o tak\u017ce wywalczenie prawa m\u0142odzie\u017cy akademickiej do posiadania w\u0142asnej, wolnej organizacji. 45 lat temu, 17 lutego 1981 roku pod presj\u0105 23 tys. os\u00f3b strajkuj\u0105cych na \u0142\u00f3dzkich uczelniach minister szkolnictwa wy\u017cszego zalegalizowa\u0142 Niezale\u017cne Zrzeszenie Student\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>By\u0142o to spektakularne zwyci\u0119stwo ruchu, kt\u00f3rego pocz\u0105tki si\u0119ga\u0142y 1977 roku, czyli Studenckiego Komitetu Solidarno\u015bci za\u0142o\u017conego w Krakowie podczas uroczysto\u015bci \u017ca\u0142obnej ku uczci zamordowanego Stanis\u0142awa Pyjasa. W \u015blad za komitetem krakowskim SKS-y tworzono r\u00f3wnie\u017c w innych miastach akademickich. Pr\u0119\u017cnym o\u015brodkiem sta\u0142 si\u0119 Wroc\u0142aw.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>By\u0142y to oazy wolnej my\u015bli, miejsca, gdzie wsp\u00f3lnie dzielono si\u0119 wiedz\u0105 zakazan\u0105 przez komunistycznych doktryner\u00f3w oraz centra drugoobiegowej dzia\u0142alno\u015bci wydawniczej. Niezale\u017cne Zrzeszenie Student\u00f3w, organizacja og\u00f3lnokrajowa utworzona niejako na bazie SKS-\u00f3w we wrze\u015bniu 1980 roku, sta\u0142o si\u0119, by tak rzec, jednym z silnik\u00f3w nap\u0119dowych wielkiego polskiego zrywu ku wolno\u015bci.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>NZS by\u0142 g\u0142osem m\u0142odej inteligencji pozbawionej wszelkich z\u0142udze\u0144 co do natury i przysz\u0142o\u015bci komunizmu. Od pocz\u0105tku szed\u0142 w awangardzie wysuwaj\u0105c \u015bmia\u0142e postulaty programowe i wnosz\u0105c do obozu solidarno\u015bciowego m\u0142odzie\u0144cz\u0105 energi\u0119, wyrazisto\u015b\u0107 ocen i prognoz oraz odwag\u0119 nazywania rzeczy po imieniu. \u015arodowisko NZS zapisa\u0142o chlubne karty tak\u017ce w podziemiu podczas stanu wojennego i po jego zniesieniu oraz w dobie przemian ustrojowych na prze\u0142omie lat 80. i 90.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Z uznaniem witam inicjatyw\u0119 IPN, aby obchody 45. rocznicy powstania NSZZ Solidarno\u015b\u0107 i 45. rocznicy rejestracji Niezale\u017cnego Zrzeszenia Student\u00f3w uczci\u0107 podczas tego regionalnego spotkania dam i kawaler\u00f3w Krzy\u017ca Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Dzi\u0119kuj\u0119 naszym drogim odznaczonym za przybycie na dzisiejsz\u0105 uroczysto\u015b\u0107 w go\u015bcinnych murach Politechniki Wroc\u0142awskiej. Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce jako obywatele niepodleg\u0142ej Polski zn\u00f3w zyskali\u015bmy okazj\u0119, by publicznie wyrazi\u0107 wdzi\u0119czno\u015b\u0107 za Pa\u0144stwa zas\u0142ugi. Prosz\u0119 przyj\u0105\u0107 wyrazy szacunku i gor\u0105ce pozdrowienia.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, dr Karol Nawrocki.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>W imieniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej aktu dekoracji by\u0142ych dzia\u0142aczy opozycji antykomunistycznej Krzy\u017cem Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci dokona\u0142 dr hab. Karol Polejowski, kieruj\u0105cy Instytutem Pami\u0119ci Narodowej zast\u0119pca Prezesa IPN. Oto ich lista:<\/p>\n\n\n\n<p>Antoni Cholewi\u0144ski<\/p>\n\n\n\n<p>Andrzej Wincenty Gamian<\/p>\n\n\n\n<p>Ryszard Jan Jarocki<\/p>\n\n\n\n<p>Marek Konieczny<\/p>\n\n\n\n<p>Tomasz Ko\u015bka<\/p>\n\n\n\n<p>Ireneusz Kruk<\/p>\n\n\n\n<p>Krzysztof Zdzis\u0142aw Krych<\/p>\n\n\n\n<p>Marek Wojciech Kry\u0142owski<\/p>\n\n\n\n<p>Marian Roman Krzemi\u0144ski<\/p>\n\n\n\n<p>Jerzy Andrzej \u0141a\u015b<\/p>\n\n\n\n<p>Mieczys\u0142aw Les\u0142aw Mackiewicz<\/p>\n\n\n\n<p>Micha\u0142 Ma\u0142anka<\/p>\n\n\n\n<p>Urszula Misiek<\/p>\n\n\n\n<p>Stanis\u0142aw Leszek Obertaniec<\/p>\n\n\n\n<p>Ksi\u0105dz Piotr \u015aliwka<\/p>\n\n\n\n<p>Gratulujemy serdecznie wszystkim odznaczonym, a w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny tym, kt\u00f3rzy dzia\u0142ali i nale\u017celi w stanie wojennym do Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nast\u0119pnie g\u0142os zabra\u0142 dr hab. Karol Polejowski.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>My chcemy Polski prawdziwie wolnej i demokratycznej \u2013 to s\u0142owa jednego z dow\u00f3dc\u00f3w podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego z roku 1946. Kiedy je czytam i przywo\u0142uj\u0119 w swojej pami\u0119ci, to s\u0105 to s\u0142owa, kt\u00f3re przecie\u017c przy\u015bwieca\u0142y tak\u017ce i wam, szanowni pa\u0144stwo. Kiedy podejmowali\u015bcie swoj\u0105 decyzj\u0119 o zaanga\u017cowaniu si\u0119 w walk\u0119 z re\u017cimem komunistycznym, nieludzkim, totalitarnym systemem, narzuconym Polakom po roku 1944, to przecie\u017c tego chcieli\u015bcie: Polski wolnej, niepodleg\u0142ej i demokratycznej.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Krzy\u017c Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci jest symbolicznym zado\u015b\u0107uczynieniem pa\u0144stwa polskiego i uznaniem dla waszych zas\u0142ug w odbudowie wolnej i niepodleg\u0142ej Polski. Kiedy wr\u0119cza\u0142em dzisiaj w imieniu pana Prezydenta krzy\u017ce, widzia\u0142em wzruszenie i \u0142zy w oczach os\u00f3b, kt\u00f3re to odznaczenie odbiera\u0142y. To wzruszenie jest r\u00f3wnie\u017c i moim udzia\u0142em.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Krzy\u017c Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci jest odznaczeniem, kt\u00f3re mo\u017cna powiedzie\u0107 wprowadzono niedawno. Niekt\u00f3rzy powiedz\u0105 zbyt p\u00f3\u017ano. Wielu wybitnych dzia\u0142aczy nie doczeka\u0142o i odebrali te odznaczenie cz\u0142onkowie rodzin. Ale jednak czynimy to, bo jest to nasz obowi\u0105zek. Pa\u0144stwo polskie, wolna i niepodleg\u0142a Rzeczpospolita ma obowi\u0105zek przywo\u0142ywa\u0107 bohater\u00f3w swojej wolno\u015bci.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ale zawsze patrz\u0119 na Wasz wk\u0142ad w odbudow\u0119 wolnej Polski w szerszej perspektywie. W ci\u0105gu ponad 200 ostatnich lat, ka\u017cde pokolenie Polak\u00f3w stawa\u0142o do walki o wolno\u015b\u0107 swojej Ojczyzny. Tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce Pa\u0144stwo jeste\u015bcie tym pokoleniem ostatnim, p\u00f3ki co, kt\u00f3re do tej walki stan\u0119\u0142o i woln\u0105 Polsk\u0119 wywalczy\u0142o. Za to jeste\u015bmy Wam wdzi\u0119czni pami\u0119\u0107 i szacunek.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Dzia\u0142alno\u015b\u0107 antykomunistyczna wi\u0105za\u0142a si\u0119 z bardzo konkretnymi represjami. Wi\u0119zienie, prze\u015bladowania, wyrzucania z pracy, morderstwa, bo r\u00f3wnie\u017c komuni\u015bci nie wahali si\u0119 przed tym, aby mordowa\u0107 tych, kt\u00f3rzy nie zgadzaj\u0105 si\u0119 z ich rz\u0105dami. I kiedy powstawa\u0142a Solidarno\u015b\u0107 w roku 1980, by\u0142em ju\u017c na \u015bwiecie, pami\u0119tam to, to by\u0142 to wielki wybuch nadziei. Nadziei, \u017ce w ko\u0144cu b\u0119dzie mo\u017cna ten system pocz\u0105tkowo zmieni\u0107, ale w konsekwencji obali\u0107. Tak si\u0119 sta\u0142o, a wi\u0119c jeste\u015bcie bohaterami, bo ta decyzja wymaga\u0142a bohaterstwa.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ale te Krzy\u017ce Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci, one w pewnym sensie honoruj\u0105 tak\u017ce cz\u0142onk\u00f3w waszych rodzin, waszych najbli\u017cszych \u2013 rodzic\u00f3w, braci, siostry, narzeczonych, narzeczone, m\u0119\u017c\u00f3w, \u017cony, kt\u00f3re przecie\u017c solidarnie was w tym wspiera\u0142y. To dla nich r\u00f3wnie\u017c jest wyraz ho\u0142du.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W\u015br\u00f3d odznaczonych s\u0105 dzisiaj osoby, kt\u00f3re t\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 opozycyjn\u0105, antykomunistyczn\u0105 zaczyna\u0142y jeszcze przed rokiem 1980, pod koniec lat 70. To pokazuje ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 walki z systemem komunistycznym po roku 1944, z pokolenia na pokolenie. Gen wolno\u015bci w Polakach trwa\u0142. Solidarno\u015b\u0107 by\u0142a tego widomym sygna\u0142em i symbolem.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Nie spos\u00f3b, szanowni Pa\u0144stwo, nie wspomnie\u0107 o roli \u015bwi\u0119tego papie\u017ca Jana Paw\u0142a II i jego pielgrzymce do Polski w czerwcu 1979 roku, gdzie wypowiedzia\u0142 s\u0142ynne s\u0142owa wzywaj\u0105ce Ducha \u015awi\u0119tego, aby odnowi\u0142 oblicze polskiej ziemi. Tak si\u0119 przecie\u017c sta\u0142o.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>A kiedy komuni\u015bci zdusili legalnie dzia\u0142aj\u0105c\u0105 Solidarno\u015b\u0107 i inne instytucje jak NZS, to Pa\u0144stwo dalej o t\u0119 Polsk\u0119 walczyli\u015bcie z pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 konsekwencji, kt\u00f3re to niesie. Nie spos\u00f3b sobie wyobrazi\u0107 funkcjonowania Solidarno\u015bci w okresie legalnej dzia\u0142alno\u015bci, w okresie dzia\u0142alno\u015bci podziemnej bez wsparcia Ko\u015bcio\u0142a. To Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 miejscem bezpiecznych spotka\u0144. To ksi\u0119\u017ca zapewniali to bezpiecze\u0144stwo. I wielu z nich p\u0142aci\u0142o cen\u0119 najwy\u017csz\u0105, jak b\u0142ogos\u0142awiony ksi\u0105dz Jerzy, kapelan Solidarno\u015bci.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>S\u0105 te\u017c na tej sali ludzie m\u0142odzi, kt\u00f3rzy nie pami\u0119taj\u0105 rz\u0105d\u00f3w komunistycznych. Urodzili si\u0119 w wolnej Polsce. I dla Was wolno\u015b\u0107 jest czym\u015b, z czym budzicie si\u0119 rano i idziecie spa\u0107 wieczorem. A drodzy m\u0142odzi przyjaciele, wolno\u015b\u0107 nie jest dana raz na zawsze. O wolno\u015b\u0107 trzeba dba\u0107 i j\u0105 piel\u0119gnowa\u0107. A kiedy Polska wezwie, to trzeba jej broni\u0107.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bo nie ma nic dro\u017cszego dla Polak\u00f3w ni\u017c wolno\u015b\u0107. Tylko w wolnej Rzeczpospolitej mo\u017cemy realizowa\u0107 swoje aspiracje. Mo\u017cemy si\u0119 kszta\u0142ci\u0107, dojrzewa\u0107 i budowa\u0107 swoje kariery.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>To zapewnia wolna Polska. A zawdzi\u0119czacie to m\u0142odzi przyjaciele, bohaterom, kt\u00f3rzy dzisiaj odebrali Krzy\u017c Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci. Na tym polega \u0142\u0105czno\u015b\u0107 pokole\u0144. Musicie zdawa\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce t\u0105 wolno\u015b\u0107 kto\u015b kiedy\u015b dla Was wywalczy\u0142.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Szanowni Pa\u0144stwo, na pocz\u0105tku roku 2026 z niepokojem obserwujemy w Instytucie Pami\u0119ci Narodowej pr\u00f3by rehabilitowania systemu komunistycznego, przywracania przywilej\u00f3w emerytalnych funkcjonariuszom dawnego re\u017cimu. Przywracania nazw miejscowych, po\u015bwi\u0119conych osobom i organizacjom komunistycznym. Przygotowania do zmian w ustawie o dzia\u0142aczach opozycji antykomunistycznej, kt\u00f3re maj\u0105 doprowadzi\u0107 w konsekwencji do tego, \u017ce Krzy\u017c Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci b\u0119d\u0105 mog\u0142y otrzymywa\u0107 osoby niegodne.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Jako osoba, kt\u00f3ra kieruje IPN nigdy nie podpisz\u0119 \u017cadnego wniosku o Krzy\u017c Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci do Pana Prezydenta, kt\u00f3ry mia\u0142by zosta\u0107 przyznany osobie, kt\u00f3ra tego odznaczenia nie jest gotowa. I ostatnia rzecz, kt\u00f3ra te\u017c musi niepokoi\u0107. Na najwy\u017csze stanowiska w pa\u0144stwie polskim wracaj\u0105 funkcjonariusze partii komunistycznej, partii, kt\u00f3ra z nadania Moskwy utrzymywa\u0142a Polak\u00f3w w zniewoleniu.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Nie ma na to naszej zgody. Dlatego, szanowni Pa\u0144stwo, powiem cze\u015b\u0107 i chwa\u0142a damom i kawalerom Krzy\u017ca Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci, bohaterom naszej wolno\u015bci. Niech \u017cyje wolna i niepodleg\u0142a Rzeczpospolita.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kolejnymi osobami, kt\u00f3re wyst\u0105pi\u0142y w czasie uroczysto\u015bci byli: zast\u0119pca prezesa Stowarzyszenia Klubu Dam i Kawaler\u00f3w Krzy\u017ca Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci Andrzej Anusz oraz dolno\u015bl\u0105ski pe\u0142nomocnik Zarz\u0105du Stowarzyszenia Krzysztof Grzelczyk.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Obaj opowiedzieli o inicjatywie, jak\u0105 jest Stowarzyszenie Dam i Kawaler\u00f3w Krzy\u017ca Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci. Stowarzyszenie, kt\u00f3re powsta\u0142o w 2024 roku, zrodzi\u0142o si\u0119 ze spo\u0142ecznej inicjatywy, aby ufundowa\u0107 replik\u0119 Krzy\u017ca Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci, kt\u00f3ra to replika zosta\u0142a umieszczona w o\u0142tarzu Ojczyzny w ko\u015bciele \u015bw. Brygidy w Gda\u0144sku. I p\u00f3\u017aniej w spos\u00f3b naturalny to grono postanowi\u0142o kontynuowa\u0107 swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107. Zarejestrowano stowarzyszenie a nast\u0119pnie 13 grudnia 2024 roku podpisano umow\u0119 z Instytutem Pami\u0119ci Narodowej, z \u00f3wczesnym prezesem dr Karolem Nawrockim, obecnym prezydentem. Ca\u0142y czas ta wsp\u00f3\u0142praca jest kontynuowana.<\/p>\n\n\n\n<p>Celem Stowarzyszenia po pierwsze jest docieranie do ludzi cz\u0119sto zapomnianych, kt\u00f3rzy jeszcze nie maj\u0105 KWiS. Drugi kierunek dotyczy utrwalania historii walki z komunizmem. A trzecia sprawa ma charakter niejako bie\u017c\u0105cy i pal\u0105cy. Rzeczywi\u015bcie jest tak, \u017ce obecna wi\u0119kszo\u015b\u0107 rz\u0105dowa przygotowuje nowelizacj\u0119 ustawy o opozycji antykomunistycznej i wa\u017cne jest, aby te\u017c \u015brodowiska ludzi odznaczonych Krzy\u017cem Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci w tej i innych kwestiach zabiera\u0142y g\u0142os.<\/p>\n\n\n\n<p>W radzie programowej Stowarzyszenia Dam i Kawaler\u00f3w Krzy\u017ca Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci s\u0105 mi\u0119dzy innymi Andrzej Gwiazda, Krzysztof Wyszkowski, Tomasz W\u00f3jcik, Ewa Tomaszewska, Jaros\u0142aw Guzy.<\/p>\n\n\n\n<p>Na koniec pad\u0142o zaproszenie wszystkich odznaczonych do wsp\u00f3\u0142pracy w ramach Stowarzyszenia. Poni\u017cej podajemy link do strony, w zak\u0142adce \u201eO nas\u201d i \u201eDokumenty\u201d mo\u017cna pobra\u0107 deklaracj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-kwis-votum wp-block-embed-kwis-votum\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"WngdVHBZEv\"><a href=\"https:\/\/kwis-votum.pl\/\">KWIS Votum<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;KWIS Votum&#8221; &#8212; KWiS-Votum\" src=\"https:\/\/kwis-votum.pl\/embed\/#?secret=6n9cuHSBR4#?secret=WngdVHBZEv\" data-secret=\"WngdVHBZEv\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>Cz\u0119\u015bci\u0105 uroczysto\u015bci by\u0142y tak\u017ce: wyk\u0142ad dr hab. Kamila Dworaczka pt. \u201eNiezale\u017cne Zrzeszenie Student\u00f3w 1980\u20131989 \u2013 rys historyczny\u201d oraz prezentacja najnowszej publikacji wydanej przez IPN: \u201eNie chcemy seryjnej produkcji magistr\u00f3w. Relacje o strajku studenckim w \u0141odzi 21 stycznia \u2013 18 lutego 1981 roku\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ksi\u0105\u017cka stanowi zbi\u00f3r relacji dotycz\u0105cych strajku student\u00f3w uczelni \u0142\u00f3dzkich w 1981 roku, skomponowanych w formie kola\u017cu z fragment\u00f3w r\u00f3\u017cnych opowie\u015bci. O jej unikalnym charakterze decyduje fakt, \u017ce s\u0105 to \u015bwiadectwa zebrane pod koniec lat 80. XX wieku przez Romana Kowalczyka, a wi\u0119c g\u0142os z niedalekiej od strajku przesz\u0142o\u015bci, utrwalony zaledwie kilka lat po tamtych wydarzeniach.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Na koniec zebrani wys\u0142uchali koncertu pie\u015bni z repertuaru solidarno\u015bciowych bard\u00f3w, m.in. Jacka Kaczmarskiego, Jana Krzysztofa Kelusa i Jana Pietrzaka. Poruszaj\u0105ce utwory wykonali Roman Kowalczyk (\u015bpiew i komentarz historyczny) oraz Krzysztof \u017bes\u0142awski (akompaniament gitarowy). Zar\u00f3wno ten wyj\u0105tkowy repertuar jak i p\u00f3\u017aniejsze rozmowy przyjaci\u00f3\u0142 \u2013 dzielnych bojownik\u00f3w o woln\u0105 Polsk\u0119 \u2013 stanowi\u0142y wspania\u0142e zwie\u0144czenie uroczysto\u015bci.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>19 lutego 2026 Na Politechnice Wroc\u0142awskiej odby\u0142a si\u0119 uroczysto\u015b\u0107 45-lecia NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d oraz 45-lecia rejestracji Niezale\u017cnego Zrzeszenia Student\u00f3w. Przy tej okazji prezes Instytutu Pami\u0119ci Narodowej dr hab. Karol Polejowski w imieniu Prezydenta RP udekorowa\u0142 Krzy\u017cami Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci kolejnych zas\u0142u\u017conych dzia\u0142aczy opozycyjnych. Na to pi\u0119kne wydarzenie zaproszeni zostali wszyscy, pochodz\u0105cy z Dolnego \u015al\u0105ska, wcze\u015bniej uhonorowani&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=6074\">Czytaj dalej <span class=\"screen-reader-text\">Damy i Kawalerowie Krzy\u017ca Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":6075,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[408],"tags":[],"class_list":["post-6074","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-82","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6074","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6074"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6074\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6144,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6074\/revisions\/6144"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6075"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6074"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6074"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6074"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}