{"id":591,"date":"2023-11-14T12:08:00","date_gmt":"2023-11-14T11:08:00","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=591"},"modified":"2023-11-30T10:48:13","modified_gmt":"2023-11-30T09:48:13","slug":"tesknie-za-polska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=591","title":{"rendered":"T\u0119skni\u0119 za Polsk\u0105"},"content":{"rendered":"\n

Z Andrzejem Bafalukoszem rozmawia Stanis\u0142aw Srokowski<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Panie Andrzeju, przyjaciele z podziemia, z Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej, nazywaj\u0105 Pana \u201enasz Grek\u201d. Wie Pan co to znaczy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Aby odpowiedzie\u0107 na to pytanie, pozwol\u0119 sobie przytoczy\u0107 pewne pozornie niezwi\u0105zane z pytaniem ma\u0142o znane w Polsce wydarzenie, jakie mia\u0142o miejsce w Grecji w 2015 roku. Jeden z wa\u017cniejszych ministr\u00f3w w lewicowym rz\u0105dzie Syrizy podczas wywiadu radiowego powiedzia\u0142, i\u017c w czasie II wojny \u015bwiatowej z Niemcami faszystowskimi opr\u00f3cz Austriak\u00f3w wsp\u00f3\u0142pracowali r\u00f3wnie\u017c Polacy. Wzburzona polska diaspora ostro na to zareagowa\u0142a. Do protestu przy\u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 wielu Grek\u00f3w, w wi\u0119kszo\u015bci potomk\u00f3w greckich emigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy po tragicznej wojnie domowej znale\u017ali si\u0119 na prze\u0142omie lat 40. i 50. w Polsce. Ten protest przyni\u00f3s\u0142 taki efekt, \u017ce \u00f3w minister A. Flamburari przeprosi\u0142 publicznie Polak\u00f3w. \u201eNasi Grecy\u201d stan\u0119li wi\u0119c w obronie dobrego imienia Polski, potwierdzaj\u0105c w ten spos\u00f3b swoj\u0105 wdzi\u0119czno\u015b\u0107 za go\u015bcin\u0119, jak\u0105 przed laty ofiarowali im Polacy.<\/p>\n\n\n\n

Dla mnie okre\u015blenie \u201enasz Grek\u201d ma szczeg\u00f3lny wymiar. Jest potwierdzeniem zaufania, jakim mnie obdarzyli ludzie, dla kt\u00f3rych zaufanie by\u0142o fundamentem dzia\u0142alno\u015bci i bezpiecze\u0144stwa. By\u0142em dla nich \u201eich Grekiem\u201d, gdy\u017c uwierzyli w moje szczere zaanga\u017cowanie, dyskrecj\u0119, organizacyjn\u0105 sprawno\u015b\u0107, a w razie potrzeby po\u015bwi\u0119cenie. To oczywi\u015bcie zobowi\u0105zywa\u0142o do intensywniejszej dzia\u0142alno\u015bci. Chyba ukoronowaniem tego kredytu zaufania by\u0142o z\u0142o\u017cenie w 1985 roku w podziemiu przysi\u0119gi Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej osobi\u015bcie przed ukrywaj\u0105cym si\u0119 Kornelem Morawieckim.<\/p>\n\n\n\n

Jak si\u0119 Pan znalaz\u0142 w Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej? W jakich okoliczno\u015bciach? Kiedy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gdybym by\u0142 radykalnym determinist\u0105, powiedzia\u0142bym, i\u017c Solidarno\u015b\u0107 Walcz\u0105ca by\u0142a moim przeznaczeniem. 13 grudnia 1981 by\u0142 dla mnie wstrz\u0105sem, nie tyle z powodu wprowadzenia stanu wojennego, ile z faktu, i\u017c zrobiono to polskimi r\u0119kami. Poczu\u0142em wtedy, \u017ce musz\u0119 si\u0119 w\u0142\u0105czy\u0107 w jak\u0105\u015b dzia\u0142alno\u015b\u0107, kontestuj\u0105c stan wojenny.<\/p>\n\n\n\n

Czym si\u0119 Pan wtedy zajmowa\u0142 i gdzie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pracowa\u0142em wtedy we Wroc\u0142awiu w PKO przy ul. Wita Stwosza. Pr\u00f3bowa\u0142em wraz z kilkoma kolegami kolportowa\u0107 ulotki i gazet\u0119 \u201eZ dnia na dzie\u0144\u201d. Organizowali\u015bmy przy grupie Frasyniuka r\u00f3\u017cne akcje protestacyjne, raczej z mizernym skutkiem. Zmieni\u0142o si\u0119 to dopiero wtedy, kiedy wiosn\u0105 1982 roku m\u00f3j serdeczny kolega z dzieci\u0144stwa i z parafii pozna\u0142 mnie z Jadzi\u0105 Tokarsk\u0105, kt\u00f3ra pracowa\u0142a w gmachu g\u0142\u00f3wnym Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego. I to ona w\u0142a\u015bnie zacz\u0119\u0142a dostarcza\u0107 mi regularnie wi\u0119ksze ilo\u015bci \u201ebibu\u0142y\u201d. I to jakiej?! Dociera\u0142a do mnie \u201eSolidarno\u015b\u0107 Walcz\u0105ca\u201d, \u201eBiuletyn Dolno\u015bl\u0105ski\u201d i inne podziemne gazetki. Jednak sam kolporta\u017c i udzia\u0142 w demonstracjach mi ju\u017c nie wystarcza\u0142. Chcia\u0142em czego\u015b mocniejszego. Jesieni\u0105 Jadzia zaproponowa\u0142a mi zanurzenie si\u0119 g\u0142\u0119biej w strukturach konspiracyjnych. Pewnego pa\u017adziernikowego popo\u0142udnia zaprowadzi\u0142a mnie na ul. Kruszwick\u0105 i tam pozna\u0142em Barbar\u0119 Sarapuk. Ju\u017c pierwszego dnia zacz\u0105\u0142em poznawa\u0107 tajniki drukowania, wtedy jeszcze bardzo prymitywne. Sito przysz\u0142o kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n\n

Niestety w grudniu nast\u0105pi\u0142a wpadka. Ba\u015bk\u0119 oraz dw\u00f3ch innych kieruj\u0105cych grup\u0105 aresztowano. Reszta wraz ze mn\u0105 odpowiada\u0142a z \u201ewolnej stopy\u201d. Proces \u201eWiadomo\u015bci Bie\u017c\u0105cych\u201d odby\u0142 si\u0119 na wiosn\u0119 1983 r. Opr\u00f3cz uniewinnionej wtedy Hani \u0141ukowskiej-Karniej, kt\u00f3r\u0105 w\u00f3wczas pozna\u0142em, wszyscy zostali\u015bmy skazani na wyroki w zawieszeniu. Po procesie ca\u0142a niemal grupa \u201eWB\u201d przesz\u0142a ju\u017c formalnie do SW. Na przek\u00f3r zagro\u017ceniom, bogatsi o do\u015bwiadczenia z pierwszego okresu konfrontacji z w\u0142adz\u0105, nasze dzia\u0142ania nabiera\u0142y rozmachu i przynosi\u0142y efekty.<\/p>\n\n\n\n

I zn\u00f3w 30 sierpnia 1983 r. troch\u0119 przypadkowo podczas rozrzucania ulotek SW nawo\u0142uj\u0105cych do manifestacji, wraz z koleg\u0105 zostali\u015bmy zatrzymani na Rynku przez patroluj\u0105cych ten rejon esbek\u00f3w. Tym razem zosta\u0142em skazany na bezwarunkowe osadzenie w Zak\u0142adzie Karnym m.in. w Strzelinie. Po wyj\u015bciu w 1984 z wi\u0119zienia wiosn\u0105 tego roku znowu rzuci\u0142em si\u0119 w wir pracy konspiracyjnej jako drukarz i kolporter.<\/p>\n\n\n\n

Czy zetkn\u0105\u0142 si\u0119 Pan bezpo\u015brednio z Kornelem Morawieckim?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W maju 1985 r. z\u0142o\u017cyli\u015bmy wraz z moim bratem Janem przysi\u0119g\u0119 w obecno\u015bci przyw\u00f3dcy SW Kornela Morawieckiego. To by\u0142o nasze pierwsze spotkanie z Kornelem, dla mnie bardzo emocjonuj\u0105ce. Nagle zobaczy\u0142em ikon\u0119 niepodleg\u0142o\u015bciowego podziemia, zaciekle poszukiwanego przez wszystkie tajne s\u0142u\u017cby PRL. Wywar\u0142 na mnie ogromne wra\u017cenie swoj\u0105 bezpo\u015brednio\u015bci\u0105, optymizmem i swobod\u0105 w zachowaniu. Nie licz\u0105c donios\u0142ej chwili sk\u0142adania przysi\u0119gi, atmosfera przypomina\u0142a przyjacielsk\u0105 \u201eherbatk\u0119\u201d. Ponownie spotka\u0142em Kornela dopiero po 30 latach we wroc\u0142awskiej siedzibie Stowarzyszenia SW przy ul. Barlickiego oraz kilka razy przy innych r\u00f3\u017cnych okazjach, kiedy przyje\u017cd\u017ca\u0142em z Grecji do Wroc\u0142awia. To by\u0142y kr\u00f3tkie rozmowy. Kornel ci\u0105gle nalega\u0142, bym pisa\u0142 od czasu do czasu o sytuacji w Grecji do redagowanej przez niego \u201eGazety Obywatelskiej\u201d, kt\u00f3rej zast\u0119pc\u0105 redaktora naczelnego by\u0142 znany mi od 1982 r. m\u00f3j przyjaciel, Albert \u0141yjak. O Kornelu przed rokiem, w trzeci\u0105 rocznic\u0119 Jego \u015bmierci, napisa\u0142em kr\u00f3tki artyku\u0142, w kt\u00f3rym stara\u0142em si\u0119 przedstawi\u0107 jego przyw\u00f3dcze zalety i polityczn\u0105 wizj\u0119. Kornel jawi\u0142 mi si\u0119 przede wszystkim jako dobry cz\u0142owiek. A jak pisa\u0142 chyba najwi\u0119kszy filozof wszechczas\u00f3w Platon: \u201eCz\u0142owiek dobry nie ma \u017cadnego powodu, by by\u0142y w nim zawi\u015b\u0107, strach, gniew i nienawi\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Mieszka Pan obecnie w Grecji, w Pireusie, ko\u0142o Aten. T\u0119skni Pan za Polsk\u0105? Wspomina Pan dawne czasy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przyjecha\u0142em do Grecji w 1989 po tzw. wolnych wyborach, uznaj\u0105c, i\u017c moja rola, jako konspiratora sko\u0144czy\u0142a si\u0119, a ambicji w\u0142\u0105czenia si\u0119 do polityki nie odczuwa\u0142em. Chcia\u0142em poza tym pozna\u0107 moj\u0105 greck\u0105 rodzin\u0119 i ojczyzn\u0119 mojego \u015bp. ojca. Do\u015b\u0107 szybko uzyska\u0142em obywatelstwo greckie i zatrudni\u0142em si\u0119 na greckich promach pasa\u017cerskich, na kt\u00f3rych pracowa\u0142em ponad 20 lat.<\/p>\n\n\n\n

Og\u00f3lnie m\u00f3wi\u0105c, adaptacja moja, mojej \u017cony Wiesi i syna do warunk\u00f3w greckich przebieg\u0142a do\u015b\u0107 szybko, cho\u0107 nie bez problem\u00f3w. Ale chc\u0119 by\u0107 szczery, t\u0119sknota za Polsk\u0105 mnie nie opuszcza. Moja dusza na trwa\u0142e zwi\u0105za\u0142a si\u0119 z nadodrza\u0144sk\u0105 ziemi\u0105 i przyjaci\u00f3\u0142mi lat m\u0142odo\u015bci. A zw\u0142aszcza z tym niesamowitym okresem buntu lat osiemdziesi\u0105tych, kt\u00f3ry odcisn\u0105\u0142 pi\u0119tno na moim dalszym \u017cyciu. Egzystencjalnie, praktycznie i rodzinnie jestem wro\u015bni\u0119ty w helle\u0144skie realia, ale w sensie metafizycznym, kulturowym wci\u0105\u017c zakorzeniony jestem w lechickiej ziemi, z jej nieprawdopodobn\u0105 histori\u0105, karko\u0142omn\u0105 tera\u017aniejszo\u015bci\u0105 i mam nadziej\u0119 \u015bwietlan\u0105 przysz\u0142o\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Co da\u0142a Panu Solidarno\u015b\u0107 Walcz\u0105ca?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Solidarno\u015b\u0107 Walcz\u0105ca z jednej strony prezentowa\u0142a radykaln\u0105, nieugi\u0119t\u0105 postaw\u0119 wobec komunistycznego dyktatu, z prostym przes\u0142aniem pokonania sowieckiego systemu, a z drugiej mia\u0142a ten nieuchwytny urok idealnej, ale nie utopijnej wizji \u015bwiata lepszego \u2013 mi\u0119dzyludzkiej solidarno\u015bci, gdzie odwaga m\u00f3wienia prawdy nawet kosztem realnej polityki jest najwa\u017cniejsza. Przede wszystkim SW nauczy\u0142a mnie konsekwencji w dzia\u0142aniu, pokonywania bariery strachu i wrodzonej nie\u015bmia\u0142o\u015bci, ale te\u017c wyrozumia\u0142o\u015bci dla ludzkiej s\u0142abo\u015bci, co zreszt\u0105 przyda\u0142o mi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na obczy\u017anie. Jednak najwa\u017cniejsi w tej organizacji byli ludzie, z kt\u00f3rymi zetkn\u0105\u0142em si\u0119, na czele z Kornelem Morawieckim. Dzi\u0119ki SW poj\u0105\u0142em, \u017ce afirmacja \u015bwiata wymaga ci\u0105g\u0142ej walki, nieustannego d\u0105\u017cenia do celu, cho\u0107by wydawa\u0142by si\u0119 on nieosi\u0105galny. \u017bycie nale\u017cy prze\u017cy\u0107 godnie. A SW walczy\u0142a przede wszystkim o godno\u015b\u0107 poszczeg\u00f3lnego cz\u0142owieka i ca\u0142ego narodu.<\/p>\n\n\n\n

Jak Pan widzi obecn\u0105 Polsk\u0119 z greckiej perspektywy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mieszkam ju\u017c w Grecji ponad 30 lat. Ale wci\u0105\u017c \u015bledz\u0119, co si\u0119 w Polsce dzieje. Ostatnie 8 lat, kiedy rz\u0105dzi\u0142a Zjednoczona Prawica, przy wszystkich jej niedoci\u0105gni\u0119ciach i b\u0142\u0119dach, by\u0142y \u2013 moim zdaniem \u2013 dla Polski najlepsze. Obecnie mam ogromne obawy dotycz\u0105ce utraty cz\u0119\u015bciowej, a by\u0107 mo\u017ce ca\u0142kowitej suwerenno\u015bci pa\u0144stw narodowych na rzecz europejskiego molocha, kt\u00f3ry jak wszystko wskazuje, b\u0119dzie przypomina\u0142 Zwi\u0105zek Sowiecki. Dlatego te\u017c podpisa\u0142em Apel cz\u0142onk\u00f3w SW przeciwko budowaniu euroko\u0142chozu. Sami Grecy w wi\u0119kszo\u015bci niestety zapatrzeni w swoje wewn\u0119trzne swary, piel\u0119gnuj\u0105c w sobie kompleks \u201ep\u0119pka \u015bwiata\u201d, zdaj\u0105 si\u0119 nie rozumie\u0107, jakie niebezpiecze\u0144stwa nam zagra\u017caj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Polacy i Polska s\u0105 w Grecji odbierani pozytywnie. Niekt\u00f3rzy z polityk\u00f3w konserwatywnych przyznaj\u0105, i\u017c Polska ma \u015bwietne wyniki gospodarcze i mam wra\u017cenie, \u017ce pr\u00f3buj\u0105 na\u015bladowa\u0107 w niekt\u00f3rych punktach polityk\u0119 PiS. Osobi\u015bcie w tych kryzysowych chwilach odczuwam, tak samo jak mityczny Syzyf, \u017ce musimy wr\u00f3ci\u0107 do wytoczenia poj\u0119cia prawdy na szczyt, by nie da\u0107 si\u0119 manipulacji i wszelkim oszustwom. Z perspektywy Grecji, kraju gdzie w staro\u017cytno\u015bci narodzi\u0142o si\u0119 poj\u0119cie prawdy, obrona tej warto\u015bci dla kolejnych pokole\u0144 staje si\u0119 najwa\u017cniejsza. A trzeba zacz\u0105\u0107 od prawdy historycznej, a nie od rugowania historii ze szk\u00f3\u0142, czy likwidowania IPN. Czy to b\u0119dzie prawda o ludob\u00f3jstwie Ormian i Grek\u00f3w Pontyjskich, czy o zbrodni katy\u0144skiej lub te\u017c o zbrodni wo\u0142y\u0144skiej, to w ka\u017cdym przypadku prawda ta musi by\u0107 ujawniana i rozpowszechniana. O prawd\u0119 walczy\u0142a Solidarno\u015b\u0107 Walcz\u0105ca podczas stanu wojennego, przed i po \u201eokr\u0105g\u0142ym stole\u201d. Prawda jest wi\u0119c i ciekawa i niezb\u0119dna.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z Andrzejem Bafalukoszem rozmawia Stanis\u0142aw Srokowski Panie Andrzeju, przyjaciele z podziemia, z Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej, nazywaj\u0105 Pana \u201enasz Grek\u201d. Wie Pan co to znaczy? Aby odpowiedzie\u0107 na to pytanie, pozwol\u0119 sobie przytoczy\u0107 pewne pozornie niezwi\u0105zane z pytaniem ma\u0142o znane w Polsce wydarzenie, jakie mia\u0142o miejsce w Grecji w 2015 roku. Jeden z wa\u017cniejszych ministr\u00f3w w lewicowym… Czytaj dalej T\u0119skni\u0119 za Polsk\u0105<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[261],"tags":[285,284],"class_list":["post-591","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nr-23","tag-grecja","tag-wywiad","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/591","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=591"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/591\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":593,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/591\/revisions\/593"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=591"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=591"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=591"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}