{"id":5865,"date":"2026-01-30T12:23:54","date_gmt":"2026-01-30T11:23:54","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=5865"},"modified":"2026-01-30T12:23:54","modified_gmt":"2026-01-30T11:23:54","slug":"o-swobode-badan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=5865","title":{"rendered":"O swobod\u0119 bada\u0144"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-text-color has-link-color has-large-font-size wp-elements-417d0c8b5bacabc004f2d86a1dfad76d\" style=\"color:#ff0000\"><strong><em>Wywiad<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size\"><strong>Prof. <\/strong><strong>Andrzej Zybertowicz<\/strong><strong> w rozmowie z Mart\u0105 Morawieck\u0105<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>MM: Zapytam na pocz\u0105tku, Panie Profesorze, co to jest debata oksfordzka?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Prof. Andrzej Zybertowicz: To jest sytuacja, w kt\u00f3rej postawiona jest pewna teza, wybiera si\u0119 dwie grupy dyskutant\u00f3w, mog\u0105 to by\u0107 uczniowie lub studenci, a mog\u0105 by\u0107 i profesjonali\u015bci. Jest losowane, kt\u00f3ra grupa ma by\u0107 zwolennikiem tej tezy, a kt\u00f3ra grupa ma by\u0107 przeciwnikiem. Czyli to jest \u0107wiczenie mi\u0119\u015bni m\u00f3zgu w sprawnej argumentacji. Niekoniecznie musz\u0119 si\u0119 zgadza\u0107 z jak\u0105\u015b tez\u0105, ale musz\u0119 umie\u0107 argumentowa\u0107 na jej korzy\u015b\u0107. W tym przypadku to by\u0142a debata wok\u00f3\u0142 tezy: \u201eObrady Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u by\u0142y jedynym pokojowym sposobem obalenia komunizmu w Polsce.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rozumiem, \u017ce taka w\u0142a\u015bnie debata odby\u0142a si\u0119 w lutym 2019 roku?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tak, odby\u0142a si\u0119 w przeddzie\u0144 30. rocznicy rozm\u00f3w Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u w Pa\u0142acu Prezydenckim. To by\u0142a debata mi\u0119dzy licealistami.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pan by\u0142 osob\u0105, kt\u00f3ra&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Organizatorzy poprosili mnie oraz jeszcze jedn\u0105 osob\u0119, \u017ceby pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 tzw. jurora debaty. Juror komentuje jako\u015b\u0107 argumentacji dyskutuj\u0105cych stron.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wracamy do tej sprawy ze wzgl\u0119du na bulwersuj\u0105cy fakt wyroku, jaki Pan us\u0142ysza\u0142, zmuszaj\u0105cy Pana do przeproszenia ponad 30 dzia\u0142aczy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Trzydziestu kilku, bo na pocz\u0105tku pozew z\u0142o\u017cy\u0142o 36 os\u00f3b, a w mi\u0119dzyczasie 6 os\u00f3b zmar\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Obecnie jest to ponad 30 os\u00f3b, kt\u00f3re zarzucaj\u0105 Panu szkalowanie ich imienia. Prosz\u0119 powiedzie\u0107, w jaki spos\u00f3b o\u015bmieli\u0142 si\u0119 Pan szkalowa\u0107 ich imi\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Skomentowa\u0142em sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej sam by\u0142em aktywnym uczestnikiem procesu wychodzenia przez Polsk\u0119 z komunizmu \u2013 nie by\u0142em przy Okr\u0105g\u0142ym Stole, ale by\u0142em zaanga\u017cowany w dzia\u0142alno\u015b\u0107 \u00f3wczesnej opozycji demokratycznej, np. lato 1982 sp\u0119dzi\u0142em w areszcie \u015bledczym w Toruniu w zwi\u0105zku z moj\u0105 podziemn\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 wydawnicz\u0105. Powiedzia\u0142em: \u201ewielu obserwator\u00f3w i komentator\u00f3w Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u nie u\u015bwiadamia sobie, jak g\u0142\u0119boka prawda by\u0142a w komentarzu Andrzeja Gwiazdy, po rozmowach Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u, gdy powiedzia\u0142: podczas Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u w\u0142adza podzieli\u0142a si\u0119 w\u0142adz\u0105 ze swoimi w\u0142asnymi agentami\u201d. Dodam, \u017ce A. Gwiazda by\u0142 jedyn\u0105 osob\u0105, kt\u00f3rej nazwisko wymieni\u0142em.<\/p>\n\n\n\n<p>Warto wiedzie\u0107, \u017ce przy Okr\u0105g\u0142ym Stole i tzw. podstolikach by\u0142o ponad 580 os\u00f3b. W nast\u0119pnych dniach po tej debacie, kt\u00f3ra przez Kancelari\u0119 Prezydenta by\u0142a transmitowana w internecie (do dzi\u015b uzyska\u0142a tylko 4,2 tysi\u0105ca wy\u015bwietle\u0144), rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 przedziwna nagonka na mnie w mediach. R\u00f3\u017cne osoby deklarowa\u0142y, \u017ce poczu\u0142y si\u0119 obra\u017cone przeze mnie i zmobilizowano bodaj 38 os\u00f3b. Osoby te wys\u0142a\u0142y wezwanie przeds\u0105dowe domagaj\u0105ce si\u0119 ode mnie przeprosin, tak sformu\u0142owanych, \u017ce samego siebie mia\u0142bym biczowa\u0107 i pot\u0119pia\u0107. Odpowiedzia\u0142em na to wezwanie przeds\u0105dowe pismem, w kt\u00f3rym wskaza\u0142em, \u017ce jestem gotowy dyskutowa\u0107 o sposobie rozumienia i oceniania roli rozm\u00f3w Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u w historii Polski najnowszej. Za\u015b kilka dni po debacie, \u017ceby unikn\u0105\u0107 dalszych nieporozumie\u0144 opublikowa\u0142em w Onecie obszerne wyja\u015bnienie mojego kr\u00f3tkiego komentarza do debaty oksfordzkiej (link: https:\/\/wiadomosci.onet.pl\/tylko-w-onecie\/prof-zybertowicz-przeprosiny-o-stole-okraglym-raz-jeszcze\/3461qgs?srcc=undefined&amp;utm_v=2). Doda\u0142em tam, \u017ce tych, kt\u00f3rzy ulegli siermi\u0119\u017cnym, czyli prostackim interpretacjom moich s\u0142\u00f3w, przepraszam. Ale na niekt\u00f3rych najwyra\u017aniej podzia\u0142a\u0142o to jak p\u0142achta na byka i trzydzie\u015bci kilka os\u00f3b wystosowa\u0142o pozew.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jakie wysuni\u0119to wobec Pana roszczenia?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Interesuj\u0105ce by\u0142y roszczenia tego pozwu. Zar\u00f3wno ze wzgl\u0119du na tre\u015b\u0107 oczekiwanych przeprosin jak i skal\u0119 (czyli koszty) ich publikacji. Ot\u00f3\u017c mia\u0142em dokona\u0107 samobiczowania o\u015bwiadczaj\u0105c, \u017ce \u201eu\u017cy\u0142em <strong>s\u0142\u00f3w nikczemnych<\/strong>, nieprawdziwych i obra\u017aliwych dla uczestnik\u00f3w obrad Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u po stronie opozycyjno-solidarno\u015bciowej\u201d (wyr\u00f3\u017cn. dodane). Przeprosiny mia\u0142yby ukaza\u0107 si\u0119 na pierwszych stronach og\u00f3lnopolskich wyda\u0144 dziennik\u00f3w \u2013 Gazeta Wyborcza, Rzeczpospolita, Nasz Dziennik, Gazeta Polska Codziennie, mia\u0142y zajmowa\u0107 nie mniej ni\u017c ca\u0142\u0105 pierwsz\u0105 stron\u0119 ww. tytu\u0142\u00f3w i by\u0107 otoczone czerwon\u0105 ramk\u0105. Poza tym chcieli og\u0142oszenia takich przeprosin w TVP1 oraz TVN w czasie najwi\u0119kszej ogl\u0105dalno\u015bci. I gdyby tak si\u0119 zdarzy\u0142o, \u017ce s\u0105dy w Polsce w ca\u0142ej rozci\u0105g\u0142o\u015bci przyj\u0119\u0142y roszczenia pozwu, to wed\u0142ug zapyta\u0144, jakie wys\u0142a\u0142a do medi\u00f3w kancelaria reprezentuj\u0105cej mnie mecenas Moniki Brzozowskiej, to koszty publikacji przeprosin si\u0119ga\u0142yby \u0142\u0105cznie p\u00f3\u0142tora miliona z\u0142otych.<\/p>\n\n\n\n<p>By\u0142o jasne, \u017ce ten pozew to by\u0142a kontynuacja sporu politycznego, kt\u00f3re \u015brodowisko oko\u0142owyborcze ze mn\u0105 od lat toczy \u2013 za pomoc\u0105 metod s\u0105dowych. I niestety s\u0105dy w pierwszej i drugiej instancji zachowa\u0142y si\u0119 tak, jakby tego nie dostrzeg\u0142y. Wprawdzie orzeczenia nie by\u0142y tak szalone, bo ograniczy\u0142y mo\u017cliwe koszty przeprosin, ale s\u0105d okr\u0119gowy (pierwsza instancja) uzna\u0142, \u017ce moja wypowied\u017a rzekomo dotyczy\u0142a wszystkich uczestnik\u00f3w Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u. Zastosowa\u0142 pokr\u0119tn\u0105 \u201elogik\u0119\u201d, \u017ce skoro nie powiedzia\u0142em, \u017ce moja wypowied\u017a nie dotyczy wszystkich, to znaczy, \u017ce mia\u0142em na my\u015bli wszystkich uczestnik\u00f3w Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u i nakaza\u0142 mi przeprosiny w Gazecie Wyborczej. Na szcz\u0119\u015bcie ju\u017c nie we wszystkich pozosta\u0142ych mediach. Po d\u0142u\u017cszym czasie, w grudniu 2025, wyda\u0142 wyrok s\u0105d apelacyjny. Dokona\u0142 korekty sformu\u0142owania przeprosin i w zawi\u0142ym ponadgodzinnym wywodzie uzna\u0142, \u017ce wprawdzie jest nielogiczne przypisywa\u0107 ani Andrzejowi Gwie\u017adzie, ani mnie przekonania, \u017ce agentami byli wszyscy, to jednak obrazi\u0142em tych ludzi m\u00f3wi\u0105c, \u017ce uczestniczyli w zdarzeniu, kt\u00f3re mia\u0142o pewne cechy zdrady czy zmowy.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0105d jednak zapomnia\u0142 o tym, co sam przyzna\u0142 w swoim wyst\u0105pieniu, \u017ce z bada\u0144 opinii publicznej ju\u017c sprzed lat wynika\u0142o, \u017ce ponad 1\/3, a w jednym z bada\u0144 38% Polak\u00f3w, uwa\u017ca\u0142o, \u017ce rozmowy Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u by\u0142y form\u0105 zdrady. Czyli jak 1\/3 Polak\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce rozmowy Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u by\u0142y form\u0105 zdrady, to r\u00f3\u017cne osoby w tych rozmowach uczestnicz\u0105ce si\u0119 tym nie przejmuj\u0105. Gdy, jak twierdzi s\u0105d, co\u015b takiego wynika\u0107 mo\u017ce przy uproszczonym rozumieniu s\u0142\u00f3w Gwiazdy, przecie\u017c znanych od dawna, to ich te\u017c nie porusza\u0142o, ale jak doradca prezydenta to powiedzia\u0142, to nagle poczuli potrzeb\u0119, \u017ceby si\u0119 zmobilizowa\u0107 w obronie swojej godno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>A dlaczego faktycznie to zrobili, to ujawni\u0142 w przes\u0142uchaniu przed s\u0105dem jeden z powod\u00f3w, Jacek Moskwa. Powiedzia\u0142, \u017ce chodzi\u0142o o to, \u017ceby sowicie ukara\u0107 Zybertowicza. I niestety s\u0105d zamiast spraw\u0119 umorzy\u0107, zastosowa\u0142 z\u0142o\u017con\u0105 interpretacj\u0119 j\u0119zykow\u0105 tej wypowiedzi Andrzeja Gwiazdy, przytoczonej przeze mnie i uzna\u0142, \u017ce mam publicznie, na \u0142amach \u201eWyborczej\u201d przeprasza\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Najbardziej bulwersuj\u0105ce w tej sprawie wydaje mi si\u0119 to, \u017ce ogranicza si\u0119 i cenzuruje debat\u0119 w stosunku do wydarzenia historycznego, kt\u00f3re rodzi wiele uzasadnionych pyta\u0144, a dotychczas bezkrytycznie je gloryfikowano.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Co jest z badawczego punktu widzenia najciekawsze \u2013 mimo up\u0142ywu lat i dost\u0119pnych archiwalnych materia\u0142\u00f3w do dzi\u015b nie wykonano pe\u0142nej kwerendy wszystkich uczestnik\u00f3w pod k\u0105tem zwi\u0105zk\u00f3w z tajnymi s\u0142u\u017cbami PRL. W odpowiedzi na pozew poda\u0142em udokumentowane informacje, \u017ce co najmniej 21 os\u00f3b spo\u015br\u00f3d uczestnik\u00f3w, by\u0142o jako\u015b zwi\u0105zanych z tajnymi s\u0142u\u017cbami PRL, oczywi\u015bcie z Lechem Wa\u0142\u0119s\u0105 na czele. \u017be rozmowom przewodzi\u0142 po stronie rz\u0105dowej szef agent\u00f3w Czes\u0142aw Kiszczak, a po stronie solidarno\u015bciowej najbardziej znany agent S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa TW Bolek. Trudno si\u0119 oprze\u0107 wra\u017ceniu, \u017ce s\u0119dziom te informacje nie da\u0142y wystarczaj\u0105co du\u017co do my\u015blenia.<\/p>\n\n\n\n<p>W wymiarze og\u00f3lniejszym kluczem jest to, \u017ce do dzisiaj historycy nie przebadali w pe\u0142ni kulis Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u \u2013 wydarzenia s\u0142usznie uznawanego za prze\u0142omowe. Oczywi\u015bcie Okr\u0105g\u0142y St\u00f3\u0142 by\u0142 mieszanin\u0105 dzia\u0142a\u0144 szlachetnych i dzia\u0142a\u0144 manipulacyjnych. Te proporcje nie s\u0105 jasne, ale fakt, \u017ce ponad jedna trzecia Polak\u00f3w ma w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, pokazuje jak wiele jest do zbadania. I s\u0105d niestety nie stan\u0105\u0142 tu po stronie wolno\u015bci s\u0142owa, wolno\u015bci bada\u0144 naukowych, bo przecie\u017c przytoczy\u0142em wypowied\u017a \u015bwiadka historii, kt\u00f3ry ma surow\u0105 ocen\u0119 Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>I ma do tego prawo.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W ustnym uzasadnieniu s\u0105d zastosowa\u0142 tak\u0105 sztuczk\u0119 j\u0119zykow\u0105. Gdyby pozwany Zybertowicz powiedzia\u0142, \u017ce <strong>si\u0119 zgadza <\/strong>z opini\u0105 Gwiazdy, to pono\u0107 nie by\u0142oby problemu\u2026 ale poniewa\u017c powiedzia\u0142, \u017ce opinia Gwiazdy jest prawdziwa, to ma przeprasza\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jaka\u015b zupe\u0142na aberracja.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tak jakby ludzie mieli zwyczaj zgadzania si\u0119 z jakimi\u015b opiniami w sytuacji, gdy nie uwa\u017caj\u0105 ich za prawdziwe. Jak kto\u015b ma si\u0119 zgadza\u0107 z jak\u0105\u015b opini\u0105, mimo \u017ce nie uznaje jej za prawdziw\u0105?<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jest to rzeczywi\u015bcie cenzura s\u0142owa. Ale ja mam szczeg\u00f3lny tytu\u0142 do pytania Pana o t\u0119 spraw\u0119 ze wzgl\u0119du na to, \u017ce Kornel Morawiecki, m\u00f3j ojciec by\u0142 chyba pierwszym i przez ca\u0142e \u017cycie konsekwentnym krytykiem Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pami\u0119tam, \u017ce w odpowiedzi na pozew cytowa\u0142em artyku\u0142 Kornela Morawieckiego z Rzeczypospolitej, krytyczny wobec Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u, m.in. jego s\u0142owa: \u201eSolidarno\u015bciowi partnerzy w\u0142adzy komunistycznej w parciu i przygotowaniach do Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u niebezpiecznie ocierali si\u0119 o zdrad\u0119 pozostaj\u0105cych w podziemiu koleg\u00f3w\u201d. Najwyra\u017aniej te s\u0142owa innego uczestnika i \u015bwiadka historii s\u0105dom nie da\u0142y do my\u015blenia.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>My\u015bl\u0119, \u017ce odsetek ludzi, kt\u00f3rzy dzisiaj maj\u0105 podejrzenia, \u017ce nie wszystko w tej transformacji, kt\u00f3ra opiera\u0142a si\u0119 na Okr\u0105g\u0142ym Stole, by\u0142o przejrzyste i pozytywne dla Polski, generalnie wydaje si\u0119 ro\u015bnie. I to jest pewna nadzieja, bo pami\u0119tam, \u017ce w latach 90. ci, kt\u00f3rzy o\u015bmielali si\u0119 krytykowa\u0107 uczestniczenie w wyborach 4 czerwca 1989 roku, byli kwitowani jako oszo\u0142omy i wariaci. Generalnie problem polega na tym, \u017ce nie zosta\u0142o to \u2013 tak jak Pan nazwa\u0142 to, Panie Profesorze \u2013 rzetelnie zbadane. Pewnym \u015brodowiskom nawet dzisiaj jest nie na r\u0119k\u0119, \u017ceby te fakty historyczne w spos\u00f3b przejrzysty wyja\u015bni\u0107 i pozna\u0107 prawd\u0119 na ten temat. Cho\u0107by poplecznikom obecnego rz\u0105du.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tak samo jak przecie\u017c obecnemu uk\u0142adowi rz\u0105dowemu nie zale\u017cy, \u017ceby pozna\u0107 prawd\u0119 o tym, jak za pomoc\u0105 zagranicznych \u015brodk\u00f3w manipulowano kampaniami wyborczymi w Polsce, w tym ostatni\u0105 kampani\u0105 prezydenck\u0105. Na przyk\u0142ad pod has\u0142ami kampanii profrekwencyjnych manipulowano wyobra\u017ani\u0105 Polak\u00f3w, szkaluj\u0105c jedno z ugrupowa\u0144 politycznych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u017bycz\u0119 z ca\u0142ego serca, \u017ceby ta sprawa znalaz\u0142a sw\u00f3j pozytywny fina\u0142. Cho\u0107 wiem, \u017ce b\u0119dzie trudno, ale mam nadziej\u0119, \u017ce jest jaka\u015b szansa.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zamierzamy, po pierwsze, odwo\u0142a\u0107 si\u0119 do S\u0105du Najwy\u017cszego w trybie kasacyjnym i po drugie skierowa\u0107 spraw\u0119 do Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka w Strasburgu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Podj\u0119li Pa\u0144stwo t\u0119 decyzj\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tak, razem z moj\u0105 mecenas pani\u0105 Monik\u0105 Brzozowska jeste\u015bmy zdecydowani, \u017ceby walczy\u0107 dalej.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>B\u0119dzie to prawdopodobnie du\u017cy koszt, prawda?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Na szcz\u0119\u015bcie koszty finansowe obecnie nakazanego og\u0142oszenia nie s\u0105 ju\u017c kosmiczne, ale chodzi tak\u017ce o zasad\u0119, o wolno\u015b\u0107 s\u0142owa, o swobod\u0119 bada\u0144. Obywatele maj\u0105 prawo bada\u0107 kulisy wa\u017cnych proces\u00f3w historycznych i swobodnie, publicznie dyskutowa\u0107 o nich.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u017bycz\u0119 gor\u0105co wygranej. Bardzo dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wywiad Prof. Andrzej Zybertowicz w rozmowie z Mart\u0105 Morawieck\u0105 MM: Zapytam na pocz\u0105tku, Panie Profesorze, co to jest debata oksfordzka? Prof. Andrzej Zybertowicz: To jest sytuacja, w kt\u00f3rej postawiona jest pewna teza, wybiera si\u0119 dwie grupy dyskutant\u00f3w, mog\u0105 to by\u0107 uczniowie lub studenci, a mog\u0105 by\u0107 i profesjonali\u015bci. Jest losowane, kt\u00f3ra grupa ma by\u0107 zwolennikiem&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=5865\">Czytaj dalej <span class=\"screen-reader-text\">O swobod\u0119 bada\u0144<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5866,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[406],"tags":[],"class_list":["post-5865","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-80","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5865","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5865"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5865\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5867,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5865\/revisions\/5867"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5866"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5865"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5865"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5865"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}