{"id":5843,"date":"2026-01-30T11:12:44","date_gmt":"2026-01-30T10:12:44","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=5843"},"modified":"2026-01-30T11:12:44","modified_gmt":"2026-01-30T10:12:44","slug":"krzyz-symbol-ktory-nie-daje-spokoju","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=5843","title":{"rendered":"Krzy\u017c \u2013 symbol, kt\u00f3ry (nie) daje spokoju"},"content":{"rendered":"\n

Krzy\u017c \u2013 dwie linie przecinaj\u0105ce si\u0119 w punkcie. Prosty rysunek, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 najbardziej rozpoznawalnym symbolem \u015bwiata Zachodu. Dla chrze\u015bcijan to nie dekoracja ani logo religii, lecz streszczenie ca\u0142ej Ewangelii: cierpienie, ofiara, przebaczenie, zmartwychwstanie. Krzy\u017c m\u00f3wi, \u017ce mi\u0142o\u015b\u0107 jest silniejsza ni\u017c \u015bmier\u0107, \u017ce prawda nie potrzebuje przemocy, by zwyci\u0119\u017cy\u0107, i \u017ce godno\u015b\u0107 cz\u0142owieka nie zale\u017cy od kaprys\u00f3w epoki<\/strong>. Nic dziwnego, \u017ce od dw\u00f3ch tysi\u0119cy lat jednych poci\u0105ga, a innych \u2013 dra\u017cni. Krzy\u017c nie jest neutralny. Nie pozwala udawa\u0107, \u017ce wszystko jest wzgl\u0119dne.<\/p>\n\n\n\n

Punkt ci\u0119\u017cko\u015bci: dlaczego krzy\u017c ma moc?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Moc krzy\u017ca nie wynika z materia\u0142u, z kt\u00f3rego jest zrobiony, lecz z historii, kt\u00f3r\u0105 przypomina: B\u00f3g wchodzi w centrum ludzkiego cierpienia, a\u017c po skandal \u015bmierci, i czyni z niego bram\u0119 do \u017cycia. Dla wierz\u0105cych krzy\u017c jest sprawdzianem, czy mi\u0142o\u015b\u0107 umie przetrwa\u0107 pr\u00f3b\u0119. Dla poszukuj\u0105cych \u2013 pytaniem, czy istnieje sens wi\u0119kszy ni\u017c b\u00f3l. Dla cynik\u00f3w \u2013 wyrzutem sumienia, \u017ce prawda i dobro wymagaj\u0105 czego\u015b wi\u0119cej ni\u017c likes\u00f3w i zr\u0119cznych deklaracji. Krzy\u017c nie pozwala oswoi\u0107 cierpienia tanim optymizmem; domaga si\u0119 odwagi i wierno\u015bci. W epoce komfortu natychmiastowego bywa jak kamie\u0144 na drodze \u2013 przeszkadza biegowi, ale w\u0142a\u015bnie przez op\u00f3r nadaje kierunek.<\/p>\n\n\n\n

Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a zwracali uwag\u0119 na jego codzienno\u015b\u0107: znak krzy\u017ca czyni si\u0119 na wej\u015bciu i wyj\u015bciu, przed snem i po przebudzeniu, przy jedzeniu i przy piciu \u2013 to staro\u017cytne przypomnienie, \u017ce krzy\u017c nie ma by\u0107 rekwizytem \u015bwi\u0105tecznym, lecz rytmem \u017cycia. Podkre\u015blali tak\u017ce paradoks: narz\u0119dzie ha\u0144by sta\u0142o si\u0119 znakiem chwa\u0142y, bo mi\u0142o\u015b\u0107 potrafi odwr\u00f3ci\u0107 warto\u015bci \u015bwiata. A hymn \u201cCrux fidelis\u201d \u2013 kt\u00f3ry Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bpiewa na cze\u015b\u0107 krzy\u017ca \u2013 od wiek\u00f3w powtarza, \u017ce to drzewo jedyne szlachetne, bo nosi\u0142o Tego, kt\u00f3ry czyni wszystko nowe.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego przeciwnicy krzy\u017ca tak cz\u0119sto reaguj\u0105 gniewem?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Krzy\u017c \u2013 jak lustro \u2013 pokazuje prawd\u0119 o cz\u0142owieku. Nie pozwala zredukowa\u0107 osoby do roli konsumenta po\u017c\u0105da\u0144 ani do numeru z ankiety. Prowokuje pytania: o win\u0119, przebaczenie, ofiar\u0119, wierno\u015b\u0107. A od takich temat\u00f3w nowoczesna kultura pr\u00f3buje ucieka\u0107. Skoro nie potrafimy ich uciszy\u0107, pr\u00f3bujemy uciszy\u0107 znak, kt\u00f3ry je wywo\u0142uje.<\/p>\n\n\n\n

Dlatego jedni kl\u0119kaj\u0105, a drudzy niszcz\u0105. Jedni wieszaj\u0105 w domach i biurach, drudzy zdejmuj\u0105 ze \u015bcian \u2013 czasem z ostentacj\u0105. Je\u015bli krzy\u017c by\u0142by tylko drewnem albo plastikiem, nikt nie organizowa\u0142by protest\u00f3w ani nie pisa\u0142by zawiadomie\u0144 do prokuratury. Sam fakt, \u017ce wywo\u0142uje emocje, jest \u015bwiadectwem jego mocy. W\u0142a\u015bnie tak: im wi\u0119kszy sp\u00f3r o krzy\u017c, tym wyra\u017aniej wida\u0107, \u017ce nie jest zwyczajnym przedmiotem.<\/p>\n\n\n\n

Kielno: lekcja o znaczeniu symboli<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Naj\u015bwie\u017cszy przyk\u0142ad \u2013 szkolna sala w Kielnie na Pomorzu. Wed\u0142ug relacji uczni\u00f3w i rodzic\u00f3w, 15 grudnia 2025 roku podczas lekcji angielskiego nauczycielka mia\u0142a kaza\u0107 zdj\u0105\u0107 krzy\u017c ze \u015bciany, a gdy uczniowie odm\u00f3wili \u2013 sama zdj\u0119\u0142a symbol i wrzuci\u0142a go do kosza. Sprawa trafi\u0142a do prokuratury, a dyrekcja zawiesi\u0142a nauczycielk\u0119 do czasu wyja\u015bnienia; Minister Edukacji zapowiedzia\u0142a post\u0119powanie dyscyplinarne. Protest przed szko\u0142\u0105 pokaza\u0142, \u017ce dla wielu rodzin krzy\u017c to nie gad\u017cet, lecz znak to\u017csamo\u015bci, a jego publiczne poni\u017cenie rani realnie \u2013 jak obelga rzucona pod czyim\u015b adresem.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W\u00f3jt gminy Szemud z\u0142o\u017cy\u0142 zawiadomienie; prokuratura wszcz\u0119\u0142a dochodzenie o obraz\u0119 uczu\u0107 religijnych i zabezpieczy\u0142a krzy\u017c jako dow\u00f3d. Kuratorium uruchomi\u0142o procedury, a dyrekcja \u2013 pomoc psychologiczn\u0105. R\u00f3wnocze\u015bnie pojawi\u0142y si\u0119 informacje, \u017ce krzy\u017c by\u0142 wydrukowany w 3D, co tylko mocniej podkre\u015bla, i\u017c nie chodzi o materia\u0142, lecz o znaczenie. Sp\u00f3r nie toczy si\u0119 o plastik czy drewno, lecz o sens symbolu i granice wolno\u015bci w publicznej przestrzeni szko\u0142y.<\/p>\n\n\n\n

Ta lekcja jest trudna, ale cenna. Uczy, \u017ce pluralizm nie polega na usuwaniu symboli wi\u0119kszo\u015bci ani na prowokowaniu mniejszo\u015bci. Polega na wzajemnym szacunku \u2013 tak\u017ce wobec znak\u00f3w, kt\u00f3re kogo\u015b prowadz\u0105 przez \u017cycie. Krzy\u017c nie jest wymuszaniem wiary; jest pro\u015bb\u0105, by nie zapomnie\u0107 o godno\u015bci i odpowiedzialno\u015bci. Ostatnie s\u0142owo tej historii \u2013 niezale\u017cnie od fina\u0142u prawnego \u2013 powinno brzmie\u0107: rozmowa zamiast pogardy<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Krzy\u017c kontra ideologie \u2013 od staro\u017cytno\u015bci do dzi\u015b<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Historia zna wielu przeciwnik\u00f3w krzy\u017ca. Jedni niszczyli go wprost, drudzy pr\u00f3bowali zneutralizowa\u0107 przestrze\u0144 tak, by znikn\u0105\u0142 sam z siebie.<\/p>\n\n\n\n

Poga\u0144ski \u015bwiat rzymski<\/strong> uwa\u017ca\u0142 krzy\u017c za narz\u0119dzie ha\u0144by. Wstydliwe \u2013 jak niewolniczy tatua\u017c. Chrze\u015bcijanie odwr\u00f3cili sens: w centrum wstydu odnale\u017ali chwa\u0142\u0119. To by\u0142 pierwszy skandal \u2013 nie do przyj\u0119cia dla logiki pot\u0119gi. Nic dziwnego, \u017ce pierwsi wierz\u0105cy byli oskar\u017cani o niew\u0142a\u015bciwe warto\u015bci: po co chwali\u0107 s\u0142abo\u015b\u0107 i ofiar\u0119? A jednak w\u0142a\u015bnie odwr\u00f3cenie logiki przemocy zacz\u0119\u0142o cywilizowa\u0107 \u015bwiat: narz\u0119dzie egzekucji przesta\u0142o by\u0107 normalne, a cierpienie \u2013 zyska\u0142o godno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Spory ikonoklastyczne<\/strong> w Bizancjum (VIII\u2013IX w.) wybucha\u0142y pod has\u0142em, \u017ce obraz (a wi\u0119c i krzy\u017c) \u201cpomyli wiar\u0119\u201d z materi\u0105. Ostatecznie Ko\u015bci\u00f3\u0142 obroni\u0142 sens znak\u00f3w: nie czcimy drewna czy farby, lecz Osob\u0119, kt\u00f3r\u0105 znak przypomina. Odpowiednio\u015b\u0107 (analogiczno\u015b\u0107) mi\u0119dzy znakiem a rzeczywisto\u015bci\u0105 jest drog\u0105 dla wyobra\u017ani i serca.<\/p>\n\n\n\n

Rewolucje nowo\u017cytne<\/strong> \u2013 od jakobi\u0144skiego kultu Rozumu po cz\u0119\u015b\u0107 nurt\u00f3w rewolucyjnych XIX i XX wieku \u2013 cz\u0119sto atakowa\u0142y krzy\u017c jako \u201eprzeszkod\u0119 post\u0119pu\u201d. Mechanizm by\u0142 podobny: najpierw o\u015bmieszy\u0107 (ciemnogr\u00f3d), potem przeg\u0142osowa\u0107 \u201eneutralno\u015b\u0107\u201d, a na ko\u0144cu usun\u0105\u0107 znak i wstawi\u0107 now\u0105 ikon\u0119 \u2013 sztandar, portret wodza, has\u0142o epoki. \u201eNeutralno\u015b\u0107\u201d okazywa\u0142a si\u0119 w praktyce zast\u0105pieniem jednego symbolicznego porz\u0105dku drugim.<\/p>\n\n\n\n

Systemy totalitarne<\/strong> XX wieku potrafi\u0142y zar\u00f3wno pali\u0107 krzy\u017ce, jak i zostawia\u0107 je w muzeach \u2013 jako martwe eksponaty. Najgro\u017aniejsza jest nie jawna przemoc, lecz powolna muzealizacja: znak traci funkcj\u0119 drogi, staje si\u0119 nostalgicznym rekwizytem. Kiedy krzy\u017c \u201ezamkniemy w gablotach\u201d, przestanie pyta\u0107, kogo kochasz, komu przebaczasz i za co odpowiadasz.<\/p>\n\n\n\n

Wsp\u00f3\u0142czesny minimalizm ideowy<\/strong> cz\u0119sto m\u00f3wi o \u201eprzestrzeniach neutralnych\u201d. Brzmi pi\u0119knie, ale bywa fa\u0142szywe. Nie ma neutralnej szko\u0142y \u2013 jest szko\u0142a ucz\u0105ca szacunku do podstawowych znacze\u0144 spo\u0142ecznych. Je\u015bli wi\u0119kszo\u015b\u0107 kultury rozumie krzy\u017c jako fundament godno\u015bci, to jego obecno\u015b\u0107 nie narzuca wiary, lecz przypomina, \u017ce godno\u015b\u0107 nie podlega g\u0142osowaniu.<\/p>\n\n\n\n

Czego uczy nas krzy\u017c w \u017cyciu publicznym?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Krzy\u017c nie dzia\u0142a jak slogan polityczny. Nie za\u0142atwia spor\u00f3w si\u0142\u0105. Jego polityczno\u015b\u0107 jest subtelna: ustawia cz\u0142owieka<\/strong> wy\u017cej ni\u017c pa\u0144stwo, prawo i rynek. Dlatego jest gro\u017any dla ideologii, kt\u00f3re chc\u0105 cz\u0142owieka mie\u0107 po swojej stronie \u2013 jako klienta, \u017co\u0142nierza, statystyk\u0119. Krzy\u017c m\u00f3wi: najpierw sumienie; w\u0142adza ma s\u0142u\u017cy\u0107, nie panowa\u0107. To wystarczy, by ka\u017cdej w\u0142adzy \u2013 je\u015bli zapomni o s\u0142u\u017cbie \u2013 zacz\u0119\u0142y trz\u0105\u015b\u0107 si\u0119 r\u0119ce.<\/p>\n\n\n\n

Krzy\u017c domaga si\u0119 wierno\u015bci<\/strong>. Nie daje szybkich zwyci\u0119stw, ale uczy wytrwa\u0142o\u015bci: przebacza\u0107, kiedy \u0142atwiejszy odwet; by\u0107 wiernym, kiedy \u0142atwiejszy cynizm; dzia\u0142a\u0107, kiedy \u0142atwiej przewr\u00f3ci\u0107 stolik. W tym sensie bywa \u201eniewygodny\u201d tak\u017ce dla wierz\u0105cych: kusi nas szybkie rozwi\u0105zanie, a krzy\u017c przypomina, \u017ce dobro dojrzewa w czasie.<\/p>\n\n\n\n

Krzy\u017c \u0142\u0105czy cierpienie z nadziej\u0105<\/strong>. Nie romantyzuje b\u00f3lu, nie fetyszyzuje ofiary; pokazuje drog\u0119 przez ciemno\u015b\u0107 do \u015bwiat\u0142a. W praktyce spo\u0142ecznej oznacza to obron\u0119 s\u0142abszych, nie zemst\u0119 na silniejszych. Kiedy krzy\u017c znika, cierpienie traci sens, a nadzieja staje si\u0119 has\u0142em reklamowym.<\/p>\n\n\n\n

Czy krzy\u017c dzieli?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dzieli \u2013 ale nie na obozy: oddziela pytania od p\u00f3\u0142prawd. Zmusza do decyzji: czy cz\u0142owiek jest warto\u015bci\u0105 sam\u0105 w sobie, czy tylko \u015brodkiem? Czy prawda jest wymagaj\u0105ca, czy elastyczna? Czy wolno\u015b\u0107 to prawo do zachcianki, czy zdolno\u015b\u0107 do dobra?<\/p>\n\n\n\n

W felietonowym formacie warto powiedzie\u0107 ostro: ten, kto niszczy krzy\u017c, tak naprawd\u0119 boi si\u0119 cz\u0142owieka<\/strong>. Bo krzy\u017c przypomina, \u017ce ka\u017cdy ma twarz, histori\u0119, godno\u015b\u0107 \u2013 i \u017ce \u017cadna wi\u0119kszo\u015b\u0107 nie mo\u017ce z niej drwi\u0107. Krzy\u017c jest antyprzemoc\u0105 symboli: broni osoby przed systemem, ideologi\u0105, gniewem t\u0142umu. Gdy si\u0119 go usuwa, szybko pojawia si\u0119 inny znak, zwykle mniej \u0142agodny.<\/p>\n\n\n\n

A w praktyce szkolnej i publicznej?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Szko\u0142a nie jest ani ko\u015bcio\u0142em, ani laboratorium ideologii. Jest miejscem wychowania do szacunku<\/strong>. Dziecko nie musi wierzy\u0107 \u2013 ale musi rozumie\u0107, \u017ce dla wielu krzy\u017c jest znakiem mi\u0142o\u015bci i nadziei. Doro\u015bli nie musz\u0105 wiesza\u0107 krzy\u017ca w domu \u2013 ale powinni rozumie\u0107, \u017ce w kulturze ukszta\u0142towanej przez chrze\u015bcija\u0144stwo jego obecno\u015b\u0107 w sferze publicznej nie jest agresj\u0105, lecz pami\u0119ci\u0105: o tym, dzi\u0119ki czemu powsta\u0142y uniwersytety, szpitale, opieka nad ubogimi, idea sumienia ponad przemoc\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Dlatego incydenty takie jak ten w Kielnie ucz\u0105 nas wi\u0119cej ni\u017c s\u0105dowe uzasadnienia. Ucz\u0105, \u017ce o symbolach nie decyduje gniew. Decyduje rozmowa, prawo i \u2013 przede wszystkim \u2013 empatia wobec dzieci<\/strong>, kt\u00f3re zosta\u0142y wci\u0105gni\u0119te w sp\u00f3r doros\u0142ych. Zawieszenie nauczycielki, uruchomienie procedur i wsparcie psychologiczne to kroki rozs\u0105dku. Sp\u00f3r o sens krzy\u017ca nie mo\u017ce przerodzi\u0107 si\u0119 w polowanie na ludzi. Ale te\u017c nie mo\u017ce by\u0107 lekcewa\u017cony. Krzy\u017c nie jest niczym. Jest czym\u015b. I to \u201eco\u015b\u201d trzeba umie\u0107 nazwa\u0107 i chroni\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Rhetorica: kilka kr\u00f3tkich tez do dyskusji<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Krzy\u017c nie jest amuletem. Jest przypomnieniem<\/strong>, \u017ce z\u0142o nie ma ostatniego s\u0142owa.<\/p>\n\n\n\n

Krzy\u017c nie jest pa\u0142k\u0105. Jest wezwaniem do s\u0142u\u017cby<\/strong>, nie narz\u0119dziem dominacji.<\/p>\n\n\n\n

Krzy\u017c nie jest dekoracj\u0105. Jest oknem<\/strong> \u2013 otwiera na horyzont, kt\u00f3ry przekracza interes chwili.<\/p>\n\n\n\n

Krzy\u017c nie jest tylko znakiem. Jak ka\u017cda \u017cywa symbolika, formuje sumienie<\/strong> \u2013 dlatego budzi sprzeciw tych, kt\u00f3rzy wol\u0105 sumienia l\u0119kliwe.<\/p>\n\n\n\n

Cytaty \u2013 dla tych, kt\u00f3rzy lubi\u0105 s\u0142owo staro\u017cytne i mocne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201cW krzy\u017cu cierpienie, w krzy\u017cu zbawienie\u201d \u2013 polskie parafrazowanie sensu hymn\u00f3w pasyjnych nie jest poezj\u0105 na pokaz; to esencja chrze\u015bcija\u0144skiej logiki mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Tertulian przypomina\u0142, \u017ce znak krzy\u017ca przenika codzienno\u015b\u0107 wierz\u0105cych: nie po to, by odgoni\u0107 nieszcz\u0119\u015bcie jak talizman, lecz by ka\u017cde dzia\u0142anie by\u0142o \u201cpod krzy\u017cem\u201d, czyli pod znakami wierno\u015bci i ofiary.<\/p>\n\n\n\n

Venancjusz Fortunatus w \u201cCrux fidelis\u201d nazywa krzy\u017c \u201cdrzewem szlachetnym\u201d \u2013 nie dlatego, \u017ce drewno wyj\u0105tkowe, lecz dlatego, \u017ce nios\u0142o Mi\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

To nie s\u0105 sentencje do kalendarza. To s\u0105 narz\u0119dzia dyskusji<\/strong> o kulturze: je\u015bli mi\u0142o\u015b\u0107 naprawd\u0119 jest silniejsza ni\u017c \u015bmier\u0107, to krzy\u017c nie mo\u017ce by\u0107 prywatny. Jest publicznym znakiem nadziei.<\/p>\n\n\n\n

Na koniec \u2013 apel<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sp\u00f3r o krzy\u017c b\u0119dzie wraca\u0142. Dobrze. Lepiej spiera\u0107 si\u0119 o sens ni\u017c milcze\u0107 w pustce. Ale sp\u00f3r prowad\u017amy uczciwie<\/strong>: bez pogardy, bez przemocy symbolicznej, bez dramaturgii, kt\u00f3ra ma tylko nabi\u0107 klikni\u0119cia. Krzy\u017c nie jest po to, by si\u0119 \u015bciera\u0107. Jest po to, by jednoczy\u0107<\/strong> wok\u00f3\u0142 godno\u015bci osoby.<\/p>\n\n\n\n

Nie b\u00f3jmy si\u0119 krzy\u017ca. B\u00f3jmy si\u0119 raczej \u015bwiata bez krzy\u017ca \u2013 bez pami\u0119ci o tym, \u017ce mi\u0142o\u015b\u0107 kosztuje<\/strong> i \u017ce prawda wymaga odwagi<\/strong>. Je\u015bli tego zabraknie, reszt\u0119 za\u0142atwi\u0105 algorytmy: szybkie s\u0105dy, szybkie pot\u0119pienia, szybkie zapomnienia. A my \u2013 jako wsp\u00f3lnota \u2013 zostaniemy bez punktu odniesienia.<\/p>\n\n\n\n

Krzy\u017c nie wyr\u0119czy nas w obowi\u0105zkach. Ale da si\u0142\u0119, by nie zrezygnowa\u0107. To ju\u017c bardzo du\u017co. A mo\u017ce \u2013 wszystko.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Krzy\u017c \u2013 dwie linie przecinaj\u0105ce si\u0119 w punkcie. Prosty rysunek, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 najbardziej rozpoznawalnym symbolem \u015bwiata Zachodu. Dla chrze\u015bcijan to nie dekoracja ani logo religii, lecz streszczenie ca\u0142ej Ewangelii: cierpienie, ofiara, przebaczenie, zmartwychwstanie. Krzy\u017c m\u00f3wi, \u017ce mi\u0142o\u015b\u0107 jest silniejsza ni\u017c \u015bmier\u0107, \u017ce prawda nie potrzebuje przemocy, by zwyci\u0119\u017cy\u0107, i \u017ce godno\u015b\u0107 cz\u0142owieka nie zale\u017cy… Czytaj dalej Krzy\u017c \u2013 symbol, kt\u00f3ry (nie) daje spokoju<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":137,"featured_media":5844,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[406],"tags":[],"class_list":["post-5843","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-80","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5843","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/137"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5843"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5843\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5846,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5843\/revisions\/5846"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5844"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5843"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5843"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5843"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}