{"id":5799,"date":"2026-01-14T09:54:44","date_gmt":"2026-01-14T08:54:44","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=5799"},"modified":"2026-01-14T09:54:44","modified_gmt":"2026-01-14T08:54:44","slug":"stanowisko","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=5799","title":{"rendered":"STANOWISKO"},"content":{"rendered":"\n

Og\u00f3lnopolskiego Forum O\u015bwiatowego <\/strong>\u201eW trosce o przysz\u0142o\u015b\u0107 polskiej szko\u0142y<\/em>\u201d<\/strong> kierowane do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Parlamentu, Rz\u0105du i opinii publicznej<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Warszawa 10 stycznia 2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Polska szko\u0142a przed upadkiem \u2013 alarm \u015brodowisk o\u015bwiatowych<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Polska szko\u0142a znalaz\u0142a si\u0119 w stanie g\u0142\u0119bokiego kryzysu. Obecna polityka o\u015bwiatowa pa\u0144stwa, prowadzona bez rzeczywistego dialogu spo\u0142ecznego, wbrew do\u015bwiadczeniu nauczycieli i ekspert\u00f3w, pozbawiona rzetelnych bada\u0144 i analiz skutk\u00f3w, zmierza ku destabilizacji systemu edukacji, degradacji zawodu nauczyciela i systemowemu obni\u017caniu jako\u015bci kszta\u0142cenia i wychowania. Szczeg\u00f3lny niepok\u00f3j budzi projektowana formu\u0142a podstaw programowych, spos\u00f3b wdra\u017cania edukacji w\u0142\u0105czaj\u0105cej oraz ideologizacja tre\u015bci nauczania.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Uczestnicy Og\u00f3lnopolskiego Forum O\u015bwiatowego, reprezentuj\u0105cy nauczycieli, dyrektor\u00f3w szk\u00f3\u0142, ekspert\u00f3w, rodzic\u00f3w, samorz\u0105dowc\u00f3w, \u015brodowiska akademickie, zwi\u0105zki zawodowe oraz organizacje spo\u0142eczne, wyra\u017caj\u0105 jednoznaczny sprzeciw wobec obecnego kierunku zmian w polskiej o\u015bwiacie i domagaj\u0105 si\u0119 ich zatrzymania.<\/p>\n\n\n\n

Apelujemy do wszystkich si\u0142 politycznych w Polsce o zaanga\u017cowanie w ochron\u0119 polskiej szko\u0142y i zapobie\u017cenie jej upadkowi!<\/p>\n\n\n\n

System na granicy wydolno\u015bci i na drodze ku destrukcyjnej transformacji<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Polski system edukacji znajduje si\u0119 dzi\u015b na granicy wydolno\u015bci organizacyjnej i kadrowej. Panuje chaos legislacyjny, niestabilno\u015b\u0107 prawa o\u015bwiatowego i rozbudowana ponad miar\u0119 biurokracja. Brak ch\u0119tnych m\u0142odych ludzi do zawodu nauczyciela oraz permanentne organizacyjne i programowe zmiany prowadz\u0105 do dezorganizacji pracy szk\u00f3\u0142, wypalenia zawodowego nauczycieli i narastaj\u0105cego poczucia niepewno\u015bci w\u015br\u00f3d nauczycieli, uczni\u00f3w i rodzic\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Zmiany programowe, wdra\u017cane z bezwzgl\u0119dno\u015bci\u0105 m.in. wed\u0142ug wytycznych Rady Unii Europejskiej z 2018 r. oraz Szczytu Transformacji Edukacji ONZ w Nowym Jorku z 2022 roku, pomijaj\u0105 oceny praktyk\u00f3w i ekspert\u00f3w. Nie maj\u0105 umocowania ani w polskich, ani w zagranicznych badaniach. Pozbawione s\u0105 analiz skutk\u00f3w spo\u0142ecznych, wychowawczych i cywilizacyjnych. Wyposa\u017cone s\u0105 natomiast w moc destrukcyjn\u0105 wobec wszystkiego, co polsk\u0105 szko\u0142\u0119 stanowi.<\/p>\n\n\n\n

Uczestnicy Forum sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 ju\u017c wprowadzonym oraz projektowanym zmianom, kt\u00f3rych niszcz\u0105ce skutki mo\u017cna obserwowa\u0107 w innych krajach. Do zmian tych nale\u017c\u0105 w szczeg\u00f3lno\u015bci:<\/p>\n\n\n\n

oparcie systemu kszta\u0142cenia og\u00f3lnego na metodzie \u201ekszta\u0142cenia przez dzia\u0142anie\u201d, kt\u00f3ra umo\u017cliwia jedynie uzyskiwanie wiedzy wybi\u00f3rczej, nie sk\u0142adaj\u0105cej si\u0119 na obraz \u015bwiata (tzw. kszta\u0142cenie niepoznawcze) \u2013 jest to metoda w\u0142a\u015bciwa dla przygotowania robotniczego, a nie kszta\u0142cenia og\u00f3lnego;<\/p>\n\n\n\n

wprowadzenie do nauczania zasad social-emotional learning<\/em> (spo\u0142eczno-emocjonalnego uczenia si\u0119), co nie rozwija podstawowych funkcji intelektu\u2013 analizy, syntezy, my\u015blenia przyczynowo-skutkowego, rozwi\u0105zywania problem\u00f3w z\u0142o\u017conych;<\/p>\n\n\n\n

zast\u0119powanie wychowania szkolnego rozumianego jako wszechstronny rozw\u00f3j dziecka kszta\u0142towaniem jego postaw i przekona\u0144 w kierunku wyznaczonych odg\u00f3rnie cel\u00f3w, opisanych jako profil absolwenta \u2013 metod\u0119 t\u0119 mo\u017cna uzna\u0107 za pocz\u0105tek in\u017cynierii spo\u0142ecznej;<\/p>\n\n\n\n

demobilizowanie uczni\u00f3w do pracy szkolnej przez rezygnowanie z wymaga\u0144 \u2013 z prac domowych, z oceniania (ograniczanie ocen wg skali, samoocena), jak te\u017c przez na\u0142o\u017cenie na nauczyciela obowi\u0105zku dbania o tzw. uczniowski dobrostan;<\/p>\n\n\n\n

redukcje godzin i tre\u015bci nauczania z historii, przedmiot\u00f3w \u015bcis\u0142ych, lektur z j\u0119zyka polskiego.<\/p>\n\n\n\n

Na naszych oczach, ale bez spo\u0142ecznego przyzwolenia, przeprowadzana jest zmiana podstawowego celu szko\u0142y, nazywana w nomenklaturze ponadnarodowej \u201etransformacj\u0105 edukacji\u201d. Kszta\u0142cenie ust\u0119puje miejsca tworzeniu \u2013 poprzez szko\u0142\u0119 \u2013 tzw. spo\u0142ecze\u0144stwa inkluzywnego. Wed\u0142ug zalece\u0144 Sekretarza Generalnego ONZ wypowiedzianych na Szczycie Transformacji Edukacji w Nowym Jorku w 2022 edukacja ma wyj\u015b\u0107 poza \u201eprzestarza\u0142y zestaw umiej\u0119tno\u015bci uczni\u00f3w\u201d i skierowa\u0107 si\u0119 ku \u201eca\u0142o\u015bciowemu rozwojowi ucz\u0105cych si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie, aby przygotowa\u0107 wszystkich do promowania praw cz\u0142owieka, sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej, solidarno\u015bci i szacunku dla r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u201d. Wed\u0142ug w\u0142adz ministerialnych szko\u0142a ma uczy\u0107 \u201ejak by\u0107\u201d i \u201ejak dzia\u0142a\u0107\u201d w \u017cyciu, co oznacza odbieranie wychowawczych kompetencji rodzicom.<\/p>\n\n\n\n

Uczestnicy Forum o\u015bwiadczaj\u0105, \u017ce w\u0142adze polskie nie maj\u0105 i nigdy nie uzyskaj\u0105 zgody na wykorzystywanie naszych uczni\u00f3w, naszych dzieci, wnuk\u00f3w do przeprowadzania w kraju ideologicznej in\u017cynierii spo\u0142ecznej. Zatajanie przed spo\u0142ecze\u0144stwem informacji o rzeczywistych \u017ar\u00f3d\u0142ach i celach zmian o\u015bwiatowych podwa\u017ca zaufanie obywateli do w\u0142adz rz\u0105dowych.<\/p>\n\n\n\n

Kryzys zawodu nauczyciela<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Forum alarmuje, \u017ce polska szko\u0142a do\u015bwiadcza narastaj\u0105cego kryzysu kadrowego. Nierealistyczne wymagania, niskie i niestabilne wynagrodzenia, brak jasnych perspektyw rozwoju zawodowego, ograniczanie praw pracowniczych oraz publiczne podwa\u017canie autorytetu nauczycieli skutkuj\u0105 masowym odej\u015bciem z zawodu i brakiem ch\u0119tnych do jego podj\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n

Polska szko\u0142a nie ostanie si\u0119 bez nauczycieli. Przekaz wiedzy najlepiej przebiega w bezpo\u015brednim kontakcie osobowym nauczyciela i ucznia. Nie dopu\u015bcimy, aby lekcje w polskiej szkole polega\u0142y na ogl\u0105daniu nagranych zaj\u0119\u0107, jak ma to ju\u017c miejsce w niekt\u00f3rych krajach.<\/p>\n\n\n\n

Deklarowane przez rz\u0105d dzia\u0142ania nie rozwi\u0105zuj\u0105 problemu systemowo. Bez urealnienia wymaga\u0144 stawianych nauczycielom, cofni\u0119cia decyzji MEN godz\u0105cych w ich prawa zagwarantowane w Karcie Nauczyciela, m.in. dotycz\u0105ce autonomii w zakresie doboru metod nauczania, w tym zadawania i oceniania prac domowych, bez zdj\u0119cia z kadry o\u015bwiatowej ci\u0119\u017car\u00f3w biurokracji, a przede wszystkim bez zdecydowanych decyzji w sprawach p\u0142acowych, nie jest mo\u017cliwe odbudowanie presti\u017cu zawodu nauczyciela ani zapewnienie stabilno\u015bci funkcjonowania szk\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Forum sprzeciwia si\u0119 ograniczaniu ochrony przedemerytalnej nauczycieli, represyjnemu systemowi odpowiedzialno\u015bci zawodowej oraz naruszaniu godno\u015bci pracownik\u00f3w o\u015bwiaty. Stanowczo sprzeciwiamy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142aniom naruszaj\u0105cym konstytucyjne prawa rodzic\u00f3w do wychowania dzieci zgodnie z w\u0142asnymi przekonaniami przejawiaj\u0105cym si\u0119 w ograniczaniu zatrudnienia katechet\u00f3w oraz deprecjonowaniu wychowawczej roli lekcji religii.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Forum zdecydowanie popiera postulat Krajowej Sekcji O\u015bwiaty i Wychowania NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d systemowego powi\u0105zania wynagrodze\u0144 zasadniczych nauczycieli z przeci\u0119tnym wynagrodzeniem w sektorze przedsi\u0119biorstw, tak aby od 2027 roku wynosi\u0142y one: 100% nauczyciel pocz\u0105tkuj\u0105cy, 125% \u2013 nauczyciel mianowany, 150% nauczyciel dyplomowany.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Godne p\u0142ace s\u0105 warunkiem niezb\u0119dnym zainteresowania prac\u0105 w szkolnictwie przez absolwent\u00f3w wy\u017cszych uczelni, ale te\u017c wa\u017cnym elementem podniesienia presti\u017cu zawodu nauczyciela.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Degradacja szkolnictwa poprzez now\u0105 formu\u0142\u0119 podstaw programowych<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Szczeg\u00f3lny sprzeciw uczestnik\u00f3w Forum budzi nowa formu\u0142a podstaw programowych, wdro\u017cona cz\u0119\u015bciowo w 2025\/26 i przewidziana do pe\u0142nej realizacji od 2026\/27 roku. Daleko id\u0105ce zmiany wprowadzane s\u0105 pod has\u0142ami \u201eodchudzania tre\u015bci\u201d, \u201eelastyczno\u015bci\u201d, \u201eindywidualizacji\u201d i \u201enowoczesno\u015bci\u201d. Has\u0142a te, poza zdecydowan\u0105 redukcj\u0105 tre\u015bci nauczania, nie odpowiadaj\u0105 rzeczywisto\u015bci. Przedstawiony model bezkrytycznie na\u015bladuje zagraniczne wzorce, kt\u00f3re przynios\u0142y niszcz\u0105ce efekty w wielu krajach i z kt\u00f3rych kraje te z du\u017cym trudem pr\u00f3buj\u0105 si\u0119 wycofywa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Projekt nowej podstawy programowej:<\/p>\n\n\n\n

redukuje tre\u015bci nauczania kluczowe dla rozwoju intelektualnego, kulturowego i obywatelskiego uczni\u00f3w;<\/p>\n\n\n\n

os\u0142abia rang\u0119 wiedzy przedmiotowej na rzecz rozbudowanych ponad miar\u0119 tzw. do\u015bwiadcze\u0144 edukacyjnych;<\/p>\n\n\n\n

wprowadza zaj\u0119cia mi\u0119dzyprzedmiotowe i blokowe, co skutkuje (sprawdzonym do\u015bwiadczalnie i badawczo) znacznym obni\u017ceniem poziomu kszta\u0142cenia;<\/p>\n\n\n\n

rozbija sp\u00f3jno\u015b\u0107 nauczania i ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 edukacyjn\u0105 mi\u0119dzy etapami kszta\u0142cenia;<\/p>\n\n\n\n

wkracza w te przestrzenie \u017cycia i dzia\u0142ania dziecka, kt\u00f3re do tej pory by\u0142y, i na mocy Konstytucji RP powinny pozosta\u0107, domen\u0105 rodzic\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Uczniowie otrzymywa\u0107 b\u0119d\u0105 edukacj\u0119 fragmentaryczn\u0105, pozbawion\u0105 logicznej struktury i wymaga\u0144 intelektualnych, a nauczyciele zostan\u0105 pozostawieni sami sobie w obliczu sprzecznych oczekiwa\u0144 i ocen. W praktyce doprowadzi to do pog\u0142\u0119bienia nier\u00f3wno\u015bci edukacyjnych, chaosu organizacyjnego oraz r\u00f3\u017cnic programowych mi\u0119dzy szko\u0142ami, co godzi w konstytucyjn\u0105 zasad\u0119 r\u00f3wnego dost\u0119pu do edukacji. Grozi to regresem szkolnictwa publicznego, powrotem do podzia\u0142u na edukacyjn\u0105 Polsk\u0119 A i B, w tym wed\u0142ug zamo\u017cno\u015bci rodzic\u00f3w. Niweczy tradycj\u0119 i autorytet polskiej szko\u0142y i nauczycieli.<\/p>\n\n\n\n

Forum podkre\u015bla, \u017ce silna szko\u0142a wymaga przejrzystych i sp\u00f3jnych podstaw programowych, kt\u00f3rych tre\u015bci sk\u0142ada\u0142yby si\u0119 na polski program kszta\u0142cenia. Podstawy te winny zawiera\u0107 \u201ealfabet\u201d poszczeg\u00f3lnych nauk, kt\u00f3ry pozwoli m\u0142odym ludziom na dalsze samodzielne zg\u0142\u0119bianie wiedzy sk\u0142adaj\u0105cej si\u0119 na czytelny obraz \u015bwiata. Zakres tematyczny podstawy winien dawa\u0107 nauczycielom czas na \u0107wiczenia usprawniaj\u0105ce funkcje intelektu i utrwalaj\u0105ce materia\u0142.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Destrukcyjna rola edukacji w\u0142\u0105czaj\u0105cej<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Uczestnicy Og\u00f3lnopolskiego Forum O\u015bwiatowego wyra\u017caj\u0105 stanowczy sprzeciw wobec dalszego wdra\u017cania tzw. edukacji w\u0142\u0105czaj\u0105cej, kt\u00f3ra w obecnej formule ma charakter ideologicznego projektu, b\u0142\u0119dnego i przeciwskutecznego.<\/p>\n\n\n\n

Realna pomoc uczniom ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi wymaga specjalistycznej kadry, odpowiednich warunk\u00f3w organizacyjnych, wysokich nak\u0142ad\u00f3w finansowych oraz zr\u00f3\u017cnicowanych ofert. Tymczasem wdra\u017cany model edukacji w\u0142\u0105czaj\u0105cej:<\/p>\n\n\n\n

obarcza odpowiedzialno\u015bci\u0105 za prac\u0119 z uczniami o z\u0142o\u017conych problemach rozwojowych i wychowawczych nauczycieli przedmiotowych, kt\u00f3rzy wybrali zaw\u00f3d nauczyciela danego przedmiotu, a nie nauczyciela specjalnego i nigdy nie sprostaj\u0105 wyzwaniom w takim stopniu, jak czyni\u0105 to nauczyciele specjalni;<\/p>\n\n\n\n

ogranicza realne wsparcie dla uczni\u00f3w wymagaj\u0105cych specjalistycznej terapii, kt\u00f3rzy zamiast profesjonalnej pomocy w szko\u0142ach specjalnych otrzymuj\u0105 jej poz\u00f3r;<\/p>\n\n\n\n

prowadzi do obni\u017cenia poziomu nauczania dla wszystkich uczni\u00f3w, poprzez konieczno\u015b\u0107 dostosowywania tempa i zakresu pracy do skrajnie zr\u00f3\u017cnicowanych potrzeb;<\/p>\n\n\n\n

wymusza wdro\u017cenie narz\u0119dzi stosowanych w szkolnictwie specjalnym (ocena funkcjonalna, projektowanie uniwersalne) wobec wszystkich uczni\u00f3w w klasie, relatywizuj\u0105c stawiane wymagania i obni\u017caj\u0105c motywacj\u0119 do nauki;<\/p>\n\n\n\n

destabilizuje prac\u0119 wielu klas i szk\u00f3\u0142 \u2013 nierzadko stwarza fizyczne zagro\u017cenie dla uczni\u00f3w, obci\u0105\u017ca psychicznie nauczycieli, generuje konflikty i powoduje frustracj\u0119 rodzic\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Edukacja w\u0142\u0105czaj\u0105ca szafuj\u0105ca has\u0142ami \u201er\u00f3wno\u015bci\u201d i \u201edost\u0119pno\u015bci\u201d jest narz\u0119dziem systemowej degradacji szkolnictwa oraz narz\u0119dziem utopijnej wizji spo\u0142ecznej. Nie s\u0142u\u017cy ona ani uczniom rozwijaj\u0105cym si\u0119 w normie, ani uczniom z powa\u017cniejszymi dysfunkcjami, ograniczaj\u0105c potrzebne im rzeczywiste wsparcie specjalistyczne.<\/p>\n\n\n\n

Zgromadzeni na Forum domagaj\u0105 si\u0119 wstrzymania realizacji programu edukacji w\u0142\u0105czaj\u0105cej i przywr\u00f3cenia rodzicom oraz uczniom realnego wyboru form kszta\u0142cenia przez zwi\u0119kszenie dost\u0119pno\u015bci kszta\u0142cenia specjalnego i integracyjnego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ca\u0142o\u015b\u0107 stanowiska pod linkiem:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n
Stanowisko Og\u00f3lnopolskiego Forum O\u015bwiatowego \u201eW trosce o przysz\u0142o\u015b\u0107 polskiej szko\u0142y\u201d kierowane do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Parlamentu, Rz\u0105du i opinii publicznej<\/a><\/blockquote>