![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/M1-650x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nW dziele Tukidydesa znajduje si\u0119 zapis negocjacji prowadzonych mi\u0119dzy zamkni\u0119tymi w murach swej stolicy Melijczykami a oblegaj\u0105cymi ich Ate\u0144czykami. Nie jest to, rzecz jasna, \u015bcis\u0142y stenogram z rozm\u00f3w, lecz jedynie literackie ich uj\u0119cie ze strony Tukidydesa, jednak wiadomo, \u017ce w rzeczywisto\u015bci takie rozmowy si\u0119 odby\u0142y. Wiadomo te\u017c, \u017ce po wielomiesi\u0119cznym obl\u0119\u017ceniu Ate\u0144czycy osi\u0105gn\u0119li sukces, a nast\u0119pnie wymordowali wszystkich m\u0119\u017cczyzn Melijczyk\u00f3w, za\u015b kobiety i dzieci wywie\u017ali jako niewolnik\u00f3w. Po dziesi\u0119ciu latach nast\u0105pi\u0142 zwrot w zmaganiach wojennych, kiedy to Spartanie odbili wysp\u0119 Melos i z powrotem sprowadzili tych z jej pierwotnych mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rych im si\u0119 uda\u0142o odnale\u017a\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Profesor Malinowski przypomina m\u0105dry tekst Tukidydesa w czasie, gdy \u015bwiat si\u0119 zastanawia nad krokami podejmowanymi przez mocarstwa i realnie prowadzonymi naciskami oraz atakami na tych, kt\u00f3rzy s\u0105 s\u0142abszymi. W konkluzji zawartej w opisie podcastu prof. Malinowski pisze, \u017ce dla walcz\u0105cej strony dysponuj\u0105cej odpowiedni\u0105 si\u0142\u0105 wa\u017cne s\u0105 wy\u0142\u0105cznie dominacja nad innym i p\u0142yn\u0105ce st\u0105d korzy\u015bci oraz bezpiecze\u0144stwo dla siebie samych. To jest istota relacji mi\u0119dzypa\u0144stwowych. Silny bierze co chce, s\u0142aby ma wyb\u00f3r: niewola albo \u015bmier\u0107. Na sprawiedliwo\u015b\u0107 i tym podobne frazesy jest miejsce tylko pomi\u0119dzy stronami o podobnej sile, nigdy mi\u0119dzy silnym a s\u0142abym.<\/p>\n\n\n\n
Zapisane przez Tukidydesa argumenty obu negocjuj\u0105cych stron to jest tekst tak bogaty, \u017ce nigdy nie daj\u0105cy si\u0119 zamkn\u0105\u0107 nawet najbardziej wnikliwymi komentarzami i konkluzjami, co zreszt\u0105 nadal jest przedmiotem debat na wydzia\u0142ach politologii oraz w akademiach wojskowych. Jak to trafnie zauwa\u017ca prof. Malinowski, w trakcie negocjacji na wyspie Melos nikt nie si\u0119ga\u0142 po frazesy, i to jest ogromna warto\u015b\u0107 tego tekstu, tak odmiennego od pe\u0142nych hipokryzji narracji wype\u0142niaj\u0105cych dzi\u015b nasz\u0105 infosfer\u0119. Od dawna widzimy, jak si\u0119ganie po warto\u015bci demokratyczne czy warto\u015bci europejskie w istocie jest jedynie zas\u0142on\u0105 dymn\u0105 maskuj\u0105c\u0105 brutalne forsowanie w\u0142asnych egoistycznie rozumianych interes\u00f3w oraz antydemokratyczne starania, by odbiera\u0107 prawo g\u0142osu swym konkurentom. St\u0105d zastosowany przez prof. Malinowskiego tytu\u0142 jego podcastu: \u201eSilniejsi osi\u0105gaj\u0105 swe cele, a s\u0142absi ust\u0119puj\u0105\u201d. Mi osobi\u015bcie tutaj si\u0119 przypominaj\u0105 pochodz\u0105ce sprzed paru lat relacje mi\u0119dzy rz\u0105dem Morawieckiego a Komisj\u0105 Europejsk\u0105, gdzie, nieco podobnie jak na wyspie Melos, negocjacje by\u0142y trudne i w istocie bez \u017cadnych szans na osi\u0105gni\u0119cie sprawiedliwego rezultatu.<\/p>\n\n\n\n Cho\u0107 w swoim czasie Melijczycy przegrali, jednak my nadal mo\u017cemy prowadzi\u0107 dyskusj\u0119 inspirowan\u0105 s\u0142owami zapisanymi przez Tukidydesa, co jest w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b uzasadnione w Polsce, a wi\u0119c kraju znajduj\u0105cym si\u0119 na szerokich r\u00f3wninach wielokrotnie b\u0119d\u0105cych polem najazd\u00f3w ze strony wielkich pot\u0119g. Czy s\u0142abszy zawsze musi ust\u0119powa\u0107? A jak si\u0119 zachowywali staro\u017cytni Grecy w konfrontacji z du\u017co silniejsz\u0105 pot\u0119g\u0105 Pers\u00f3w?<\/p>\n\n\n\n Ca\u0142kiem niedawno wa\u017cne lekcje dla \u015bwiatowej my\u015bli politologicznej dali Wietnamczycy i Afga\u0144czycy. W\u015br\u00f3d argument\u00f3w przedstawianych przez obl\u0119\u017conych Melijczyk\u00f3w warto wyczyta\u0107 takie, kt\u00f3re maj\u0105 wieczn\u0105 aktualno\u015b\u0107, a odnosz\u0105 si\u0119 do strat wizerunkowych oraz pogorszenia w\u0142asnej pozycji na innych frontach, co grozi silniejszemu wtedy, gdy w brutalny spos\u00f3b zgn\u0119bi jednego s\u0142abszego. W perspektywie stuleci mo\u017cna by powiedzie\u0107, \u017ce op\u0142aci\u0142o si\u0119 Melijczykom ponie\u015b\u0107 \u015bmier\u0107 w obronie wolno\u015bci, bo dzi\u0119ki temu za po\u015brednictwem Tukidydesa przekazali komunikat dla wszystkich silniejszych naszej planety, i\u017c gdy silniejszy da si\u0119 za\u015blepi\u0107 pych\u0105, to gotuje sobie przysz\u0142y upadek. Dok\u0142adnie taki w\u0142a\u015bnie los spotka\u0142 Ate\u0144czyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Bezpo\u015bredni\u0105 konsekwencj\u0105 zbrodni na Melos by\u0142o okrutne potraktowanie Ate\u0144czyk\u00f3w dwa lata p\u00f3\u017aniej przez Syrakuzan na Sycylii, po kl\u0119sce wyprawy Nikiasza, za\u015b d\u0142ugoletnie prowadzenie wojny ze Spart\u0105 ostatecznie doprowadzi\u0142o do takiego os\u0142abienia obydwu mocarstw, \u017ce gdy na aren\u0119 greck\u0105 wkroczy\u0142 Filip Macedo\u0144ski, to przejecha\u0142 si\u0119 po wszystkich jak po \u0142ysej kobyle. To jest istota tak zwanej pu\u0142apki Tukidydesa.<\/p>\n\n\n\n Filip oraz jego syn Aleksander nie uciekali si\u0119 do tego typu dzia\u0142a\u0144, jakie Ate\u0144czycy zastosowali na wyspie Melos, i dzi\u0119ki temu utworzyli rozleg\u0142e organizmy polityczne. Potrafili oni s\u0142ucha\u0107 takich doradc\u00f3w, jak Arystoteles, kt\u00f3ry z pewno\u015bci\u0105 nie traci\u0142 \u015bliny ani czasu na prawienie frazes\u00f3w, lecz przekazywa\u0142 gruntown\u0105 wiedz\u0119 na temat sprawiedliwo\u015bci. To jest lekcja, kt\u00f3r\u0105 my dzisiaj powinni\u015bmy wynosi\u0107, gdy zastanawiamy si\u0119 nad wsp\u00f3\u0142czesnymi wyzwaniami. Nie warto si\u0119ga\u0107 po tanie frazesy. Trzeba si\u0119 uodporni\u0107 na medialne manipulowanie emocjami, nale\u017cy te\u017c gruntownie rozumie\u0107 to, gdzie zderzaj\u0105 si\u0119 jakie interesy oraz jakie s\u0105 mo\u017cliwo\u015bci, by przeciwstawia\u0107 si\u0119 szanta\u017cowi i przemocy ze strony silniejszego.<\/p>\n\n\n\n U Arystotelesa mo\u017cna wyczyta\u0107 o dobru wsp\u00f3lnym, kiedy to ka\u017cdy uzyskuje dla siebie trwa\u0142e korzy\u015bci, tak silniejszy, jak i s\u0142abszy. To jest realnie do zastosowania na naszej planecie, z korzy\u015bci\u0105 dla ludzkich spo\u0142eczno\u015bci, a nawet dla atmosfery planety, jednak najpierw trzeba si\u0119 wyleczy\u0107 ze stosowania frazes\u00f3w. Tutaj si\u0119 przydaje lektura Tukidydesa, bo w negocjacjach na wyspie Melos nikt si\u0119 we frazesy nie bawi\u0142.<\/p>\n\n\n\n Czy Melijczycy przegrali? Owszem, w swej epoce ich potomkowie ju\u017c nigdy nie zdo\u0142ali odbudowa\u0107 pierwotnie posiadanej pozycji. Nie jest jednak jasne, czy to musi by\u0107 odczytywane jako kl\u0119ska. Dzisiejsza Kambod\u017ca jest znacznie mniejsza ni\u017c w epoce wznoszenia Angkor Wat, jednak to wcale nie musi powodowa\u0107, by dzi\u015b Khmerowie ka\u017cdego dnia musieli z tego powodu topi\u0107 swe smutki w alkoholu. Mo\u017cna by\u0107 relatywnie s\u0142abym, ale zarazem dumnym ze \u015bwiadectwa pozostawionego przez w\u0142asnych przodk\u00f3w i dzi\u0119ki temu g\u0142ow\u0119 trzyma\u0107 wysoko.<\/p>\n\n\n\n Dzisiaj mamy wok\u00f3\u0142 siebie nadprodukcj\u0119 frazes\u00f3w, i to przeszkadza zar\u00f3wno rozumie\u0107 \u015bwiat, jak i budowa\u0107 trwa\u0142e konstrukcje. Jednym z przyk\u0142ad\u00f3w na to s\u0105 spory wok\u00f3\u0142 Unii Europejskiej, gdzie frazesy znamionuj\u0105ce \u015blepy euroentuzjazm zderzaj\u0105 si\u0119 z frazesami o Polexicie \u2013 rzekomo maj\u0105cym przynie\u015b\u0107 uzdrowienie. Nie brakuje kraj\u00f3w spoza granic Unii, w kt\u00f3rych te\u017c mno\u017c\u0105 si\u0119 bezrozumne ideologie, a wi\u0119c sam Polexit wcale nie gwarantuje Polsce lepszego losu.<\/p>\n\n\n\n O wiele lepszym by\u0142oby otrz\u0105\u015bni\u0119cie si\u0119 z frazes\u00f3w i g\u0142\u0119boki namys\u0142 nad tym, co jest s\u0142uszne i sprawiedliwe w poszczeg\u00f3lnych dziedzinach gospodarki, spraw spo\u0142ecznych, prawa i polityki, aby nada\u0107 procesowi integracji europejskiej kierunek zgodny z prawem naturalnym oraz fundamentami, na kt\u00f3rych powsta\u0142a Europa. I cho\u0107 to perspektywa budz\u0105ca odruch wstr\u0119tu, najlepsz\u0105 drog\u0105 jest powr\u00f3t do tego, co jaki\u015b czas temu robi\u0142 rz\u0105d Morawieckiego, to jest by prowadzi\u0107 \u017cmudne negocjacje, staraj\u0105c si\u0119 si\u0119ga\u0107 do konkretnych argument\u00f3w oraz pr\u00f3buj\u0105c budowa\u0107 sojusze wsz\u0119dzie tam, gdzie to tylko mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 mo\u017cliwe. Cho\u0107 to trudne, jednak warto wszystkie strony przekonywa\u0107 do realizowania dobra wsp\u00f3lnego, gdzie silny nie gn\u0119bi s\u0142abszego, lecz znajduje korzy\u015bci z owocnej wsp\u00f3\u0142pracy ze s\u0142abszym. Takie by\u0142y idee za\u0142o\u017cycielskie procesu integracji europejskiej z czas\u00f3w Roberta Schumana, Konrada Adenauera i Alcide de Gasperiego. Ten kierunek trzeba przywraca\u0107, zamiast traci\u0107 czas na przerzucanie si\u0119 frazesami.<\/p>\n\n\n\n Warto te\u017c korzysta\u0107 z m\u0105drej lektury, a w tym si\u0119ga\u0107 do starannego rozwa\u017cania argument\u00f3w przedstawianych w trakcie negocjacji na wyspie Melos, jak nam to zrelacjonowa\u0142 Tukidydes.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Tukidydes w swej \u201eWojnie peloponeskiej\u201d opisywa\u0142 atak Ate\u0144czyk\u00f3w na wysp\u0119 Melos (dzi\u015b Milos), lu\u017ano powi\u0105zan\u0105 ze Spart\u0105, co nast\u0105pi\u0142o w roku 416 przed Chrystusem. W dniu 9 stycznia 2026 osobny podcast tej historii po\u015bwi\u0119ci\u0142 prof. Go\u015bciwit Malinowski, wroc\u0142awski filolog, patrz https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=a80RMA3VjuI. W szeroki oraz barwny spos\u00f3b przedstawi\u0142 on istot\u0119 oraz kontekst wydarze\u0144. W dziele Tukidydesa… Czytaj dalej O relacjach mi\u0119dzy s\u0142abymi a silnymi<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":57,"featured_media":5777,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"class_list":["post-5776","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-79","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5776","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/57"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5776"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5776\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5780,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5776\/revisions\/5780"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5777"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5776"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5776"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5776"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/M2-768x1024.jpg\")