{"id":5769,"date":"2026-01-14T09:31:54","date_gmt":"2026-01-14T08:31:54","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=5769"},"modified":"2026-01-14T09:31:54","modified_gmt":"2026-01-14T08:31:54","slug":"budapeszt-2026","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=5769","title":{"rendered":"Budapeszt 2026"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-large-font-size\"><strong><em>Trump ante portas<\/em><\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wzmocnienie si\u0119 stosunkowo nowej, dotychczas pozaparlamentarnej partii sprawia, \u017ce zaplanowane na kwiecie\u0144 2026 roku wybory niemal na pewno przynios\u0105 na W\u0119grzech zmiany, cho\u0107 niekoniecznie zmian\u0119 rz\u0105du. Natomiast z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem zako\u0144czy si\u0119 dotychczasowa o\u015b sporu politycznego opartego na podziale na prawic\u0119 i lewic\u0119. Jej miejsce zajmie rywalizacja mi\u0119dzy ugrupowaniami odwo\u0142uj\u0105cymi si\u0119 do r\u00f3\u017cnych odcieni prawicowo\u015bci. Nowa formacja nie atakuje bowiem w\u0142adz z pozycji ideologicznych, lecz kwestionuje autentyczno\u015b\u0107 g\u0142oszonych przez rz\u0105d warto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Nazwa nowego opozycyjnego ugrupowania TISZA pochodzi od po\u0142\u0105czenia skr\u00f3t\u00f3w w\u0119gierskich s\u0142\u00f3w \u201eszacunek\u201d i \u201ewolno\u015b\u0107\u201d, b\u0119d\u0105c zarazem nazw\u0105 drugiej co do wielko\u015bci rzeki w kraju \u2013 Cisy (w\u0119g. Tisza). Nieprzypadkowo narracja tej partii w wielu aspektach przypomina retoryk\u0119 Fideszu. Jej lider, P\u00e9ter Magyar, by\u0142 wcze\u015bniej m\u0119\u017cem \u00f3wczesnej minister sprawiedliwo\u015bci z ramienia Fideszu, Judity Vargi. Po rozpadzie ma\u0142\u017ce\u0144stwa ujawni\u0142 swoje tajne nagrania, na kt\u00f3rych Varga, jeszcze jako jego \u017cona, prywatnie i poufnie opowiada\u0142a mu o kontrowersjach w rz\u0105dzie. Jednocze\u015bnie eksm\u0105\u017c og\u0142osi\u0142 powstanie nowej formacji obiecuj\u0105cej odsuni\u0119cie rz\u0105du od w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n<p>Bezpo\u015brednim impulsem do mobilizacji sta\u0142 si\u0119 skandal wok\u00f3\u0142 jednej z plac\u00f3wek opieku\u0144czo-wychowawczych na pocz\u0105tku 2024 roku. W jego kontek\u015bcie Magyar \u2013 \u015bwie\u017co po rozstaniu z matk\u0105 swoich dzieci \u2013 og\u0142osi\u0142, \u017ce prorodzinna narracja Fideszu, jak te\u017c inne warto\u015bci narodowe i modernizacyjne g\u0142oszone przez rz\u0105dz\u0105cych, s\u0105 jedynie zas\u0142on\u0105 dla wzbogacania si\u0119 elit zwi\u0105zanych z w\u0142adz\u0105. Przekaz ten trafi\u0142 na podatny grunt w kr\u0119gach wyborc\u00f3w od dawna poszukuj\u0105cych realnej alternatywy wobec Orb\u00e1na. Fakt, \u017ce przez ponad dekad\u0119 sam Magyar korzysta\u0142 z przywilej\u00f3w systemu, nie zniech\u0119ci\u0142 ich.<\/p>\n\n\n\n<p>Partia TISZA, cho\u0107 deklaratywnie pos\u0142uguje si\u0119 narracj\u0105 prawicow\u0105 i prounijn\u0105, okresowo wysy\u0142a tak\u017ce sygna\u0142y pod adresem wyborc\u00f3w lewicowych. Programowy cel zahamowania spadku demograficznego wsp\u00f3\u0142istnieje w jej retoryce z zapowiedzi\u0105 polityki \u201enie prorodzinnej, lecz pro-ludzkiej\u201d. Podobna ambiwalencja cechuje stosunek ugrupowania do Ukrainy. Deklaruje jednoznaczne poparcie dla Kijowa, a jednocze\u015bnie sugeruje istnienie narodowego konsensusu z Fideszem w sprawie pokoju, w czasie, gdy przekaz Fideszu sugeruje, \u017ce Ukraina jest co najmniej wsp\u00f3\u0142odpowiedzialna za wojn\u0119. W ten spos\u00f3b Magyar skonsolidowa\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 elektoratu opozycyjnego, marginalizuj\u0105c dotychczas dominuj\u0105c\u0105 opozycj\u0119 lewicowo-liberaln\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Ju\u017c trzy miesi\u0105ce po powstaniu partia TISZA (Cisa) zdoby\u0142a w wyborach europejskich niemal jedn\u0105 trzeci\u0105 g\u0142os\u00f3w, ust\u0119puj\u0105c jedynie Fideszowi. Jej zwolennicy ukuli nawet metafor\u0119, \u017ce \u201eCisa wylewa\u201d, sugeruj\u0105c, i\u017c fala poparcia b\u0119dzie si\u0119 nadal podnosi\u0107. I tak te\u017c si\u0119 sta\u0142o. Cho\u0107 partie lewicowe w desperacji pr\u00f3bowa\u0142y prze\u015bcign\u0105\u0107 TISZ\u0118 w antyfideszowskiej retoryce, w 2025 roku sonda\u017ce zacz\u0119\u0142y pokazywa\u0107, \u017ce du\u017c\u0105 liter\u0105 pisan\u0105 \u201eOpozycj\u0105\u201d na W\u0119grzech sta\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bnie TISZA (Cisa) \u2013 z poparciem dor\u00f3wnuj\u0105cym partii rz\u0105dz\u0105cej lub j\u0105 nawet przewy\u017cszaj\u0105cym.<\/p>\n\n\n\n<p>Tymczasem Viktor Orb\u00e1n w 2025 roku nie by\u0142 w najlepszej formie politycznej. Zapowiadany przez niego po porozumieniach z Chinami w 2024 roku dynamiczny wzrost gospodarczy nie nast\u0105pi\u0142, a stagnacja utrzyma\u0142a si\u0119 kolejny rok. Prognozowany przez Orb\u00e1na szybki pok\u00f3j na Ukrainie \u2013 oparty na zwyci\u0119stwie Donalda Trumpa i wycofaniu ameryka\u0144skiego wsparcia \u2013 r\u00f3wnie\u017c nie doszed\u0142 do skutku: wojna uleg\u0142a dalszej eskalacji.<\/p>\n\n\n\n<p>Coraz wyra\u017aniej wida\u0107, \u017ce przyj\u0119ta przez Fidesz analiza zdarze\u0144 \u2013 przypominaj\u0105ca rosyjsk\u0105 propagand\u0119 \u2013 jest b\u0142\u0119dna. Opiera si\u0119 ona na za\u0142o\u017ceniu o upadku Zachodu i dynamicznym rozwoju Wschodu. Tymczasem zar\u00f3wno pot\u0119gi wschodnie, jak i Zach\u00f3d zmagaj\u0105 si\u0119 z g\u0142\u0119bokimi problemami wewn\u0119trznymi, a wsp\u00f3\u0142praca z Chinami czy Rosj\u0105 nie stanowi uniwersalnego lekarstwa na strukturalne s\u0142abo\u015bci w\u0119gierskiej gospodarki.<\/p>\n\n\n\n<p>Co prawda, kr\u00f3tkoterminowo do tej pory ta polityka potrafi\u0142a przynie\u015b\u0107 pewne korzy\u015bci: rz\u0105d \u0142ata deficyt i finansuje realizacj\u0119 prorodzinnej polityki dzi\u0119ki taniej rosyjskiej ropie, sprzedawanej z du\u017c\u0105 mar\u017c\u0105 na rynku krajowym. Model ten jest jednak d\u0142ugoterminowo nie do utrzymania, co coraz wyra\u017aniej pokazuj\u0105 rosn\u0105ce ceny, fatalny stan dr\u00f3g, albo poci\u0105gi kursuj\u0105ce z rosn\u0105cymi op\u00f3\u017anieniami, a czasami nawet wykolejaj\u0105ce si\u0119 z powodu stanu infrastruktury kolejowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Rzeczywisty stan kraju wchodzi w coraz ostrzejsz\u0105 sprzeczno\u015b\u0107 z rz\u0105dow\u0105 propagand\u0105 sukcesu. Mimo to znaczna cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa \u2013 zw\u0142aszcza starsze pokolenia \u2013 nadal niemal z religijn\u0105 wiar\u0105 ufa w skuteczno\u015b\u0107 polityki Orb\u00e1na, pami\u0119taj\u0105c stabilizacj\u0119 po g\u0142\u0119bokim kryzysie spowodowanym polityk\u0105 poprzednich rz\u0105d\u00f3w lewicowych przed 2010 rokiem. Zwolennicy Orb\u00e1na oczekuj\u0105 od niego powt\u00f3rzenie tego cudu w obecnych warunkach.<\/p>\n\n\n\n<p>Jedyn\u0105 wzgl\u0119dnie realistyczn\u0105 podstaw\u0105 tych nadziei mog\u0105 by\u0107 bardzo dobre osobiste relacje Orb\u00e1na z prezydentem USA Donaldem Trumpem, kt\u00f3ry wysoko ceni fakt, \u017ce w\u0119gierski premier sta\u0142 przy nim nawet wtedy, gdy nikt inny tego nie robi\u0142. \u017baden urz\u0119duj\u0105cy premier w\u0119gierski nie cieszy\u0142 si\u0119 w Waszyngtonie takim uznaniem, jak Orb\u00e1n teraz. Konserwatywne kr\u0119gi Partii Republika\u0144skiej postrzegaj\u0105 Budapeszt jako symbol obrony warto\u015bci chrze\u015bcija\u0144skich i polityki prorodzinnej.<\/p>\n\n\n\n<p>Gdyby Orb\u00e1n potrafi\u0142 prze\u0142o\u017cy\u0107 ten presti\u017c na odczuwalny ameryka\u0144ski wk\u0142ad w rozw\u00f3j gospodarki W\u0119gier, m\u00f3g\u0142by zapisa\u0107 si\u0119 w historii jako wybitny przyw\u00f3dca \u2013 mimo jednoznacznych b\u0142\u0119d\u00f3w ostatnich czterech lat.<\/p>\n\n\n\n<p>Jego listopadowa wizyta w Waszyngtonie przynios\u0142a zapowiedzi wsp\u00f3\u0142pracy technologicznej, zbrojeniowej i energetycznej, w tym wej\u015bcie USA na w\u0119gierski rynek nuklearny. W zamian Trump obieca\u0142 zwolnienie W\u0119gier z sankcji na rosyjsk\u0105 rop\u0119 \u2013 wed\u0142ug Orb\u00e1na na zawsze, wed\u0142ug Amerykan\u00f3w na rok. Jawne nieporozumienie w sprawie tego jedynego szczeg\u00f3\u0142u przy\u0107mi\u0142o wizerunek dobrze udanej wizyty. Na pocz\u0105tku nowego roku natomiast opublikowany zosta\u0142 list Trumpa do Orb\u00e1na, w kt\u00f3rym prezydent USA zapowiada swoj\u0105 osobist\u0105 wizyt\u0119 na W\u0119grzech.<\/p>\n\n\n\n<p>Dopuszczenie Amerykan\u00f3w do sektora atomowego, do tej pory dominowanego przez Rosj\u0119, zmusi\u0142o Orb\u00e1na do t\u0142umacze\u0144 przed Putinem. Tu\u017c przed wyborami szczeg\u00f3lnie potrzebuj\u0105cy tani\u0105 rosyjsk\u0105 rop\u0119 premier w\u0119gierski polecia\u0142 do Moskwy po \u201e\u0142ask\u0119\u201d (czyli po rop\u0119), kt\u00f3r\u0105 w ko\u0144cu Putin obieca\u0142 \u2013 ale za cen\u0119. Mniejsza rzecz, \u017ce w\u0119gierski premier musia\u0142 z nim negocjowa\u0107 d\u0142u\u017cej ni\u017c z ameryka\u0144skim prezydentem. Gorzej wypad\u0142o, \u017ce ze wzgl\u0119du na jego moskiewsk\u0105 podr\u00f3\u017c, polski Prezydent Karol Nawrocki, przybywaj\u0105c w grudniu na szczyt V4 na W\u0119gry, odwo\u0142a\u0142 spotkania bilateralne zar\u00f3wno z premierem Orb\u00e1nem, jak i z prezydentem Tam\u00e1sem Sulyokiem.<\/p>\n\n\n\n<p>Dla Orb\u00e1na by\u0142o to szczeg\u00f3lnie bolesne, gdy\u017c prezydent Nawrocki cieszy si\u0119 du\u017cym autorytetem w\u015br\u00f3d wyborc\u00f3w Fideszu. Poza tym P\u00e9ter Magyar konsekwentnie buduje wizerunek nowego chor\u0105\u017cego przyja\u017ani polsko-w\u0119gierskiej, cho\u0107 raczej tej z rz\u0105dem Tuska ni\u017c z prezydentem. Mimo \u017ce wcze\u015bniej relacje z Polsk\u0105 nie odgrywa\u0142y w jego dzia\u0142alno\u015bci centralnej roli, wypowiedzi z 2025 roku w tematyce polsko-w\u0119gierskiej przyja\u017ani cechowa\u0142 wysoki poziom merytoryczny \u2013 co sugeruje obecno\u015b\u0107 dobrze przygotowanych \u201epolonofil\u00f3w\u201d w jego otoczeniu.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie jest to zaskoczeniem, skoro Orb\u00e1n \u2013 mimo znanego przywi\u0105zania do przyja\u017ani obu narod\u00f3w, demonstrowanego mi\u0119dzy innymi w formie udzielenia statusu uchod\u017aca polskim politykom prawicowym, uciekaj\u0105cym przed represjami rz\u0105du Tuska \u2013 wielokrotnie rani\u0142 wra\u017cliwo\u015b\u0107 \u201epolonofil\u00f3w\u201d, czyli tych W\u0119gr\u00f3w, kt\u00f3rzy Polsk\u0119 szczeg\u00f3lnie ceni\u0105. Na przyk\u0142ad regularnie nazywa\u0142 pa\u0144stwa wspieraj\u0105ce Ukrain\u0119 \u201ewojennymi pod\u017cegaczami\u201d. Mo\u017cliwe, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 \u201epolonofil\u00f3w\u201d w\u0142a\u015bnie dlatego przenios\u0142a swoje sympatie polityczne do obozu Cisy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Paradoksalnie zalet\u0105 tej sytuacji mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce dzi\u015b \u201epolonofile\u201d obecni s\u0105 po obu stronach w\u0119gierskiej sceny politycznej. W \u015bwiecie g\u0142\u0119bokich podzia\u0142\u00f3w niewiele mo\u017ce \u0142\u0105czy\u0107 obie strony parlamentu nad Dunajem, lecz w najlepszym wypadku przyja\u017a\u0144 z Polsk\u0105 mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 jednym z nielicznych wsp\u00f3lnych mianownik\u00f3w. Je\u015bli tak si\u0119 stanie, Polacy b\u0119d\u0105 mogli powiedzie\u0107, \u017ce stali si\u0119 depozytariuszami w\u0119gierskiej jedno\u015bci narodowej. W ten spos\u00f3b uda\u0142o mi si\u0119 napisa\u0107 tak\u017ce co\u015b optymistycznego, cho\u0107by na zako\u0144czenie mojej analizy.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trump ante portas Wzmocnienie si\u0119 stosunkowo nowej, dotychczas pozaparlamentarnej partii sprawia, \u017ce zaplanowane na kwiecie\u0144 2026 roku wybory niemal na pewno przynios\u0105 na W\u0119grzech zmiany, cho\u0107 niekoniecznie zmian\u0119 rz\u0105du. Natomiast z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem zako\u0144czy si\u0119 dotychczasowa o\u015b sporu politycznego opartego na podziale na prawic\u0119 i lewic\u0119. Jej miejsce zajmie rywalizacja mi\u0119dzy ugrupowaniami odwo\u0142uj\u0105cymi si\u0119 do&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=5769\">Czytaj dalej <span class=\"screen-reader-text\">Budapeszt 2026<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":96,"featured_media":5770,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"class_list":["post-5769","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-79","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5769","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/96"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5769"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5769\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5771,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5769\/revisions\/5771"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5770"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5769"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5769"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5769"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}