![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/fot1.jpg\")
Niezmiennie realizowane s\u0105 dwa podstawowe wyjazdy robocze. Pierwszy maj\u00f3wkowy trwaj\u0105cy 9-10 dni, podczas kt\u00f3rego pracujemy na cmentarzach w rejonie Lwowa (Stare Sio\u0142o, Zimna Woda) oraz drugi 10-dniowy na pocz\u0105tku sierpnia, kiedy wykonujemy prace na wielkim, ponad 200-letnim cmentarzu w Ko\u0142omyi.<\/p>\n\n\n\n Niezale\u017cnie od tych sta\u0142ych termin\u00f3w odbywaj\u0105 si\u0119 kr\u00f3tsze, nieregularne wyjazdy na cmentarze na Wo\u0142yniu, a tak\u017ce podr\u00f3\u017ce z darami pomocy humanitarnej dla tamtejszych Polak\u00f3w. Ponadto w okolicy \u015bwi\u0119ta 11 listopada wyje\u017cd\u017camy na Ukrain\u0119 na oko\u0142o 10 dni, zawo\u017c\u0105c na porz\u0105dkowane cmentarze i miejsca pami\u0119ci wi\u0105zanki patriotyczne i znicze, aby uczci\u0107 pami\u0119\u0107 przodk\u00f3w i odda\u0107 ho\u0142d wszystkim poleg\u0142ym tam w obronie ojczyzny.<\/p>\n\n\n\n Powy\u017csze wyjazdy kontynuujemy nieprzerwanie od dekad, tak\u017ce w okresie pandemii oraz trwaj\u0105cej od 2022 roku napa\u015bci Rosji na Ukrain\u0119. Niestety w ostatnich trzech latach z powodu obaw o bezpiecze\u0144stwo borykamy si\u0119 ze zmniejszeniem ilo\u015bci gotowych do wyjazdu wolontariuszy.<\/p>\n\n\n\n * * *<\/p>\n\n\n\n Tegoroczn\u0105 podr\u00f3\u017c listopadow\u0105 po\u015bwi\u0119cili\u015bmy jak zwykle porz\u0105dkowaniu cmentarzy i miejsc pami\u0119ci. Realizowali\u015bmy w ten spos\u00f3b podj\u0119te na 2025 rok zadanie dofinansowane przez Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granic\u0105 \u201ePolonika\u201d w ramach akcji \u201ePolskie dziedzictwo kulturowe za granic\u0105 \u2013 wolontariat. Edycja 2025\u201d.<\/p>\n\n\n\n Przez 9 dni wolontariusze przejechali ponad 2600 km, odwiedzaj\u0105c 15 miejscowo\u015bci z cmentarzami i miejscami pami\u0119ci narodowej. Uczestniczyli\u015bmy w obchodach \u015awi\u0119ta Niepodleg\u0142o\u015bci we Lwowie, oddali\u015bmy ho\u0142d obro\u0144com Polski, zapalili\u015bmy znicze na mogi\u0142ach naszych przodk\u00f3w. R\u00f3wnocze\u015bnie spotkali\u015bmy si\u0119 z naszymi partnerami i przyjaci\u00f3\u0142mi oraz przekazali\u015bmy niewielkie wsparcie w postaci dar\u00f3w dla \u015brodowisk, z kt\u00f3rymi wsp\u00f3\u0142pracujemy od kilkunastu lat.<\/p>\n\n\n\n Jaz\u0142owiec<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pierwszy etap podr\u00f3\u017cy po Ukrainie obj\u0105\u0142 Jaz\u0142owiec w obwodzie tarnopolskim, gdzie Siostry Niepokalanki prowadz\u0105 w trudnych warunkach swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107. W roku 2022, po napa\u015bci Rosji, Siostry przyjmowa\u0142y w klasztorze jaz\u0142owieckim setki uciekinier\u00f3w z teren\u00f3w dzia\u0142a\u0144 wojennych (g\u0142\u00f3wnie kobiety i dzieci). Do dzi\u015b niewielka cz\u0119\u015b\u0107 z nich otrzymuje schronienie w Jaz\u0142owcu.<\/p>\n\n\n\n Jednym z aktualnych dzia\u0142a\u0144 jest wybudowane i prowadzone przez Siostry oratorium \u201eZiarenko\u201d znajduj\u0105ce si\u0119 w oddalonych o kilka kilometr\u00f3w od klasztoru Trybuchowcach. Z dost\u0119pnych relacji wida\u0107, \u017ce dzieci czuj\u0105 si\u0119 tam dobrze i ch\u0119tnie ucz\u0119szczaj\u0105 na zaj\u0119cia. Siostra Prze\u0142o\u017cona, Julia, planuje rozbudow\u0119 oratorium, bo potrzeby opieki nad dzie\u0107mi wzrastaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Ponadto uda\u0142o si\u0119 Siostrom odzyska\u0107 ca\u0142e wielkie skrzyd\u0142o zabudowa\u0144 klasztornych (po szpitalu gru\u017aliczym), kt\u00f3re wymaga generalnego remontu, a wi\u0119c ogromnych nak\u0142ad\u00f3w finansowych. Siostry zawsze zapraszaj\u0105 do odwiedzin klasztoru jaz\u0142owieckiego, gdzie mo\u017cna znale\u017a\u0107 nocleg i wy\u017cywienie oraz wytchnienie od p\u0119du codziennego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n Na terenie klasztoru znajduj\u0105 si\u0119 katakumby, w kt\u00f3rych spoczywa za\u0142o\u017cycielka Zgromadzenia \u2013 b\u0142. Matka Marcelina Darowska. Potrzeby klasztoru s\u0105 ogromne i ka\u017cda nawet niewielka pomoc b\u0119dzie przyj\u0119ta z wdzi\u0119czno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n Dalej na wsch\u00f3d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kolejny etap wyjazdu prowadzi\u0142 przez miejscowo\u015bci: Krzywcze<\/strong>, ko\u0142o Borszczowa \u2013 gdzie odnale\u017ali\u015bmy gin\u0105cy w zaro\u015blach stary polski cmentarz, na kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 ods\u0142oni\u0107 kilka le\u017c\u0105cych w zaro\u015blach nagrobk\u00f3w z polskimi nazwiskami; Mielnic\u0119 Podolsk\u0105<\/strong> \u2013 gdzie na starym, polskim cmentarzu miejscowi rzymskokatolicy wyremontowali niszczej\u0105c\u0105 kaplic\u0119 grobow\u0105 Dunin-Borkowskich oraz D\u017awiniaczk\u0119<\/strong> \u2013 miejsce, w kt\u00f3rym \u015bwi\u0119ty Zygmunt Szcz\u0119sny Feli\u0144ski, pe\u0142ni\u0105c pos\u0142ug\u0119 kap\u0142a\u0144sk\u0105, u\u0142o\u017cy\u0142 konstytucje zakonne dla Zgromadzenia Si\u00f3str Franciszkanek Rodziny Maryi.<\/p>\n\n\n\n W miejscach tych, wraz z modlitw\u0105, zapalali\u015bmy symboliczne znicze pami\u0119ci.<\/p>\n\n\n\n Lw\u00f3w i okolice<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nast\u0119pnym punktem podr\u00f3\u017cy by\u0142 Lw\u00f3w i okolice. Wst\u0105pili\u015bmy na cmentarz w Zimnej Wodzie<\/strong>, gdzie na kilkunastu mogi\u0142ach wykonali\u015bmy prace zwi\u0105zane z usuni\u0119ciem zaro\u015bli. Z\u0142o\u017cyli\u015bmy te\u017c wi\u0105zank\u0119 patriotyczn\u0105 na grobie m\u0142odego Legionisty Franciszka Korniaka a na wielu pozosta\u0142ych grobach zapalili\u015bmy znicze. Odwiedzili\u015bmy cmentarz w Starym Siole<\/strong>. Tam przeprowadzili\u015bmy jesienne prace porz\u0105dkowe i zapalili\u015bmy znicze, a u gen. Romana Wybranowskiego dodatkowo z\u0142o\u017cyli\u015bmy patriotyczn\u0105 wi\u0105zank\u0119. W dniu \u015awi\u0119ta Niepodleg\u0142o\u015bci Polski uczestniczyli\u015bmy w uroczysto\u015bciach zorganizowanych przez Konsulat Generalny Rzeczpospolitej Polskiej we Lwowie<\/strong>. Na cmentarzu Orl\u0105t Lwowskich delegacja TMKK z\u0142o\u017cy\u0142a bia\u0142o-czerwon\u0105 wi\u0105zank\u0119 przy grobie Nieznanych \u017bo\u0142nierzy, a w katedrze lwowskiej nasza grupa uczestniczy\u0142a w uroczystej mszy \u015bwi\u0119tej, kt\u00f3rej przewodniczy\u0142 arcybiskup Mieczys\u0142aw Mokrzycki.<\/p>\n\n\n\n W pobli\u017cu B\u00f3brki<\/strong> zahaczyli\u015bmy jeszcze o poblisk\u0105 miejscowo\u015b\u0107 \u0141any<\/strong>, przez kt\u00f3r\u0105 ka\u017cdorazowo przeje\u017cd\u017camy w drodze na Pokucie, ale nigdy dot\u0105d nie zatrzymali\u015bmy si\u0119 w niej, aby spenetrowa\u0107 znajduj\u0105cy si\u0119 tam stary cmentarzyk. Tym razem dotarli\u015bmy do ukrytego w drzewach i zaro\u015blach cmentarza i rozejrzeli\u015bmy si\u0119 w\u015br\u00f3d stoj\u0105cych jeszcze pomnik\u00f3w i krzy\u017cy. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce pomi\u0119dzy ukrai\u0144skimi napisami (niekt\u00f3re z polsko brzmi\u0105cymi nazwiskami) trafili\u015bmy na jedyn\u0105 tabliczk\u0119 w j\u0119zyku polskim. Tabliczka na metalowym krzy\u017cu dotyczy\u0142a poch\u00f3wku Maryi z Kaszub\u00f3w Witoszy\u0144skiej (ur. 1866, zm. 1896).<\/p>\n\n\n\n Pokucie<\/strong><\/p>\n\n\n\n W kolejne dni udali\u015bmy si\u0119 z rejonu Lwowa na Pokucie.<\/p>\n\n\n\n Jad\u0105c z B\u00f3brki (lub Lwowa) do Ko\u0142omyi zawsze zatrzymuje nas w okolicach Stanis\u0142awowa Czarny Las<\/strong>, miejsce, w kt\u00f3rym Niemcy rozstrzelali w 1941 roku ponad 700 przedstawicieli polskiej inteligencji Stanis\u0142awowa. Stworzono tam memoria\u0142 po\u015bwi\u0119cony ofiarom mordu, upami\u0119tniaj\u0105cy to tragiczne wydarzenie. Z pomnika uprz\u0105tn\u0119li\u015bmy nalecia\u0142e li\u015bcie, z\u0142o\u017cyli\u015bmy patriotyczn\u0105 wi\u0105zank\u0119 i zapalili\u015bmy znicze.<\/p>\n\n\n\n Po dojechaniu do Ko\u0142omyi<\/strong> udali\u015bmy si\u0119 na remontowany przez Towarzystwo od 2010 roku cmentarz rzymsko-katolicki i wykonali\u015bmy na nim jesienne prace porz\u0105dkowe. Przy pomniku ofiar obozu internowania w Kosaczowie z\u0142o\u017cyli\u015bmy w imieniu Towarzystwa Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Kultury Kresowej bia\u0142o-czerwon\u0105 wi\u0105zank\u0119, a w imieniu Og\u00f3lnopolskiego Oddzia\u0142u Ko\u0142omyjan (OOK) \u201ePokucie\u201d zapalili\u015bmy znicz. Znicze od tych Towarzystw zap\u0142on\u0119\u0142y r\u00f3wnie\u017c przy pomniku Organizacji \u201eGwiazda\u201d.<\/p>\n\n\n\n Ponadto na kilkudziesi\u0119ciu mogi\u0142ach, w tym w szczeg\u00f3lno\u015bci na grobach powsta\u0144c\u00f3w i \u017co\u0142nierzy oraz znanych, zas\u0142u\u017conych mieszka\u0144c\u00f3w regionu tak\u017ce zapalili\u015bmy znicze pami\u0119ci.<\/p>\n\n\n\n Tego samego dnia pojechali\u015bmy jeszcze do ko\u0142omyjskiego ko\u015bcio\u0142a pw. \u015bw. Ignacego Loyoli<\/strong>, aby spotka\u0107 si\u0119 z ks. proboszczem Micha\u0142em Machnio i porozmawia\u0107 o bie\u017c\u0105cych problemach zwi\u0105zanych z prowadzonym remontem. Zaledwie przez 3-4 lata zosta\u0142y tam wykonane bardzo powa\u017cne prace zwi\u0105zane z sam\u0105 budowl\u0105, jak i jej otoczeniem.<\/p>\n\n\n\n Naprawiono dach, wykonano odwodnienie, drena\u017c i izolacj\u0119 fundament\u00f3w, odnowiono fronton ko\u015bcio\u0142a, poszerzono posadzk\u0119 w prezbiterium i wy\u0142o\u017cono j\u0105 p\u0142ytkami, wok\u00f3\u0142 ko\u015bcio\u0142a wyr\u00f3wnano teren i wy\u0142o\u017cono kostk\u0105, a wok\u00f3\u0142 \u015bcian poprowadzono instalacj\u0119 elektryczn\u0105 do o\u015bwietlenia przysz\u0142ych stacji Drogi Krzy\u017cowej. Plac ko\u015bcielny otoczono nowym ogrodzeniem, kt\u00f3re dopasowano architektonicznie do budowli. Ponadto zakupiony zosta\u0142 w Polsce i sprowadzony do Ko\u0142omyi du\u017cy wa\u017c\u0105cy blisko p\u00f3\u0142 tony piec na pellet do ogrzewania ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Szereg innych dzia\u0142a\u0144 ks. Proboszcz przeprowadzi\u0142 w kr\u00f3tkim swoim zarz\u0105dzaniu parafi\u0105. Ogrom prac, jakie zosta\u0142y wykonane w ostatnich latach, wci\u0105\u017c nas zadziwia, cho\u0107 z informacji ksi\u0119dza dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce pozostaje jeszcze nadal wiele kolejnych zada\u0144. Tak wi\u0119c i tutaj bardzo mile widziana jest pomoc.<\/p>\n\n\n\n Przy umieszczonej wewn\u0105trz ko\u015bcio\u0142a p\u0142ycie po\u015bwi\u0119conej \u201eNieznanemu \u017bo\u0142nierzowi z Walk o Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Ojczyzny\u201d z\u0142o\u017cyli\u015bmy w imieniu TMKK wi\u0105zank\u0119. Zapalili\u015bmy te\u017c znicze, od nas oraz od \u201ePokucian\u201d.<\/p>\n\n\n\n Przy okazji spotkania otrzymali\u015bmy od ks. Proboszcza odnalezion\u0105 w zakamarkach parafialnych p\u0142yt\u0119 nagrobn\u0105 Karola Krafta, uczestnika Powstania Styczniowego, kt\u00f3r\u0105 w Polsce odrestauruje nasza pani konserwator Jola, po czym zawieziemy j\u0105 z powrotem do Ko\u0142omyi, aby umie\u015bci\u0107 w kaplicy cmentarza na \u015bcianie pami\u0119ci.<\/p>\n\n\n\n Rozpocz\u0119te w sierpniu tego roku tworzenie \u201e\u015bciany pami\u0119ci\u201d to nasz spos\u00f3b na zagospodarowanie tabliczek nagrobnych, kt\u00f3re znajdujemy w toku prac porz\u0105dkowo-remontowych, jednak nie potrafimy ich przypisa\u0107 do konkretnej mogi\u0142y. Tabliczki takie, po odnowieniu, zacz\u0119li\u015bmy umieszcza\u0107 wewn\u0105trz kaplicy cmentarnej na jednej ze \u015bcian. W ten spos\u00f3b eksponowane s\u0105 one i chronione przed zniszczeniem, a osoby, kt\u00f3rym s\u0105 po\u015bwi\u0119cone, b\u0119d\u0105 w pami\u0119ci potomnych.<\/p>\n\n\n\n Ci\u0105g dalszy Pokucia \u2013 Ko\u0142omyja i okolice<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kolejny dzie\u0144 podr\u00f3\u017cy to kr\u00f3tki objazd Pokucia \u2013 przez Szeszory, Kos\u00f3w, Kuty i powr\u00f3t do Ko\u0142omyi, gdzie spotkali\u015bmy si\u0119 z naszymi miejscowymi wsp\u00f3\u0142pracownikami. Razem pojechali\u015bmy na wsp\u00f3\u0142czesny cmentarz komunalny, aby zapali\u0107 znicze na grobach os\u00f3b, kt\u00f3re z nami wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0142y w ubieg\u0142ych latach, ale odesz\u0142y ju\u017c na wieczny spoczynek \u2013 o nich te\u017c staramy si\u0119 pami\u0119ta\u0107.<\/p>\n\n\n\n Na cmentarzu w Kosowie zapalili\u015bmy znicze na zbiorowej mogile zamordowanych przez oddzia\u0142y UPA Polak\u00f3w oraz na mogile nieznanych \u017co\u0142nierzy legionowych z I wojny \u015bwiatowej<\/p>\n\n\n\n W trakcie spaceru w centrum Ko\u0142omyi napotkali\u015bmy miejsce po\u015bwi\u0119cone ofiarom aktualnej wojny Rosji z Ukrain\u0105. Przy ul. Czarnowo\u0142a ustawiono tablice ze zdj\u0119ciami poleg\u0142ych o wolno\u015b\u0107 Ukrainy. Naliczy\u0142em osobi\u015bcie ponad 150 portret\u00f3w, przewa\u017cnie m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rzy pochodz\u0105c z tej okolicy, zgin\u0119li w tej bezsensownej wojnie.<\/p>\n\n\n\n Na ko\u0142omyjskim Ratuszu, na wysoko\u015bci I pi\u0119tra, z prawej strony balkonu, znajduje si\u0119 do dzi\u015b stara tablica pami\u0105tkowa po\u015bwi\u0119cona Tadeuszowi Ko\u015bciuszce. Stamt\u0105d rozpocz\u0119li\u015bmy powr\u00f3t do Polski.<\/p>\n\n\n\n Po drodze odwiedzili\u015bmy jeszcze w Haliczu Cmentarz \u017co\u0142nierzy Wojska Polskiego z walk z bolszewikami w 1920 roku. Dotychczas dokonywali\u015bmy tam corocznie jesiennych porz\u0105dk\u00f3w przy niewielu pozosta\u0142ych mogi\u0142ach i zapalali\u015bmy znicze. Obecnie zastali\u015bmy to miejsce ca\u0142kowicie odmienione. Na terenie cmentarza ustawiono nowe nagrobki kamienne, a teren wok\u00f3\u0142 by\u0142 \u015bwie\u017co wyr\u00f3wnany i wygrabiony. Wobec tego zapalili\u015bmy znicze i pomodlili\u015bmy si\u0119 za poleg\u0142ych obro\u0144c\u00f3w Polski. W B\u00f3brce odwiedzili\u015bmy na kr\u00f3tko centrum i spakowali\u015bmy si\u0119 do wyjazdu do kraju.<\/p>\n\n\n\n Bezpiecznie w Polsce<\/strong><\/p>\n\n\n\n Uczestnicy wyjazdu powr\u00f3cili szcz\u0119\u015bliwie do swoich dom\u00f3w wype\u0142niaj\u0105c wszystkie punkty zaplanowanego programu tego etapu dzia\u0142a\u0144 kresowych. Nale\u017c\u0105 si\u0119 im szczeg\u00f3lne podzi\u0119kowania za trud i ch\u0119\u0107 pracy na rzecz pami\u0119ci o Kresach oraz pomocy naszym tamtejszym rodakom. Wyra\u017camy te\u017c wdzi\u0119czno\u015b\u0107 wszystkim \u017cyczliwym Darczy\u0144com za ka\u017cdorazow\u0105 pomoc, kt\u00f3ra pozwala nam realizowa\u0107 nasz\u0105 misj\u0119.<\/p>\n\n\n\n Obecnie my\u015blimy ju\u017c i planujemy kolejne wyjazdy wolontariuszy, aby kontynuowa\u0107 akcj\u0119 ratowania cmentarzy kresowych i miejsc pami\u0119ci narodowej na Ukrainie w 2026 roku. Je\u015bli uda nam si\u0119 pozyska\u0107 odpowiednie fundusze to zawitamy na Kresy niebawem. Zainteresowanych prowadzonymi przez Towarzystwo Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Kultury Kresowej dzia\u0142aniami zapraszamy na stron\u0119 internetow\u0105: www.kresowianie.info<\/p>\n\n\n\n Prowadzone dzie\u0142o mo\u017cna wesprze\u0107 wp\u0142at\u0105 na konto Towarzystwa dost\u0119pne pod linkiem: https:\/\/www.kresowianie.info\/adres.html<\/p>\n\n\n\n W tytule wp\u0142aty nale\u017cy wpisa\u0107: darowizna na dzia\u0142alno\u015b\u0107 statutow\u0105 \u2013 cmentarze kresowe<\/em><\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n Za ka\u017cd\u0105 pomoc i wsparcie bardzo serdecznie dzi\u0119kujemy.<\/p>\n\n\n\n Mapa podr\u00f3\u017cy:<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/fot2.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/fot3.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/fot4.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/fot5.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/fot10.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/fot18.jpg\")