{"id":5585,"date":"2025-12-18T18:37:30","date_gmt":"2025-12-18T17:37:30","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=5585"},"modified":"2025-12-18T18:37:30","modified_gmt":"2025-12-18T17:37:30","slug":"wroclawska-ofiara-grudnia-1970","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=5585","title":{"rendered":"Wroc\u0142awska ofiara Grudnia 1970"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-large-font-size\">Na wroc\u0142awskim cmentarzu parafialnym przy ul. Brochowskiej spoczywa \u015bp. Kazimierz Zastawny, obecnie w otoczeniu p\u00f3\u017aniej pochowanych zmar\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w rodziny. Jest to jedyna wroc\u0142awska ofiara Grudnia 1970 roku i jedna z dw\u00f3ch pochodz\u0105cych z Dolnego \u015al\u0105ska.<\/p>\n\n\n\n<p>Kazimierz Zastawny urodzi\u0142 si\u0119 w 1946 roku w Sobociskach ko\u0142o Wroc\u0142awia. Szko\u0142\u0119 podstawow\u0105 uko\u0144czy\u0142 ju\u017c w samym Wroc\u0142awiu. Nauk\u0119 kontynuowa\u0142 w szkole bran\u017cowej, uzyskuj\u0105c w 1963 roku zaw\u00f3d \u015blusarza.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"900\" height=\"770\" src=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/P2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5587\" srcset=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/P2.jpg 900w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/P2-300x257.jpg 300w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/P2-768x657.jpg 768w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/P2-450x385.jpg 450w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/P2-600x513.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>W trakcie odbywania zasadniczej s\u0142u\u017cby wojskowej w jednostce w Wa\u0142czu pozna\u0142 swoj\u0105 przysz\u0142\u0105 \u017con\u0119, Miros\u0142aw\u0119. Tam w 1967 roku wzi\u0119li \u015blub i przeprowadzili si\u0119 do Wroc\u0142awia. Zamieszkali w ciasnym mieszkaniu rodzic\u00f3w Kazimierza przy ul. Ziemniaczanej na wroc\u0142awskim osiedlu Bie\u0144kowice.<\/p>\n\n\n\n<p>Niespe\u0142na rok przed \u015bmierci\u0105 Kazimierz pojecha\u0142 za chlebem do Gda\u0144ska. Mia\u0142 nadziej\u0119, \u017ce dzi\u0119ki pracy w stoczni otrzyma wcze\u015bniej mieszkanie. Po kilku miesi\u0105cach zmieni\u0142 prac\u0119 zatrudniaj\u0105c si\u0119 jako \u015blusarz w Fabryce Urz\u0105dze\u0144 Okr\u0119towych Techmet w Pruszczu Gda\u0144skim.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"771\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/P3-771x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5588\" srcset=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/P3-771x1024.jpg 771w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/P3-226x300.jpg 226w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/P3-768x1020.jpg 768w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/P3-450x598.jpg 450w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/P3-600x797.jpg 600w, https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/P3.jpg 900w\" sizes=\"auto, (max-width: 771px) 100vw, 771px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Radny Wojew\u00f3dztwa Tytus Czartoryski sk\u0142ada kwiaty pod tablic\u0105.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Codziennie doje\u017cd\u017ca\u0142 do pracy. Wed\u0142ug zezna\u0144 nielicznych po\u015brednich \u015bwiadk\u00f3w, tragicznego 15 grudnia 1970 roku wraz z koleg\u0105 \u015bp. Kazimierz oddala\u0142 si\u0119 z rejonu dworca kolejowego \u2013 miejsca zadymionego gazem \u0142zawi\u0105cym. G\u0142ow\u0119 i oczy os\u0142ania\u0142 kurtk\u0105, ucieka\u0142 przed dokuczliwym gazem, nie uczestniczy\u0142 w prote\u015bcie, zmierza\u0142 po prostu po pracy do domu. Dosi\u0119g\u0142a go zbrodnicza milicyjna kula.<\/p>\n\n\n\n<p>Jako jedna z pierwszych ofiar zosta\u0142 kilka dni p\u00f3\u017aniej skrycie pochowany w Gda\u0144sku, w obecno\u015bci najbli\u017cszej rodziny i dw\u00f3ch przygodnych \u015bwiadk\u00f3w. Dopiero po roku rodzina ekshumowa\u0142a trumn\u0119 ze zw\u0142okami i przenios\u0142a na brochowski cmentarz parafialny we Wroc\u0142awiu. W rocznic\u0119 \u015bmierci \u015bp. Kazimierza Zastawnego r\u00f3wnie\u017c tym razem uczestniczy\u0142em w brochowskiej uroczysto\u015bci Grudnia 1970.<\/p>\n\n\n\n<p>Od wielu lat przed Jego grobem w rocznic\u0119 \u015bmierci oddaj\u0105 Mu ho\u0142d przedstawiciele NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d, IPN, w\u0142adz miejskich Wroc\u0142awia, radni Miasta i Wojew\u00f3dztwa oraz parafianie z wroc\u0142awskich osiedli Broch\u00f3w i Bie\u0144kowice. Modlitwie zawsze przewodniczy brochowski proboszcz parafii pw. \u015bw. Jerzego M\u0119czennika i Podwy\u017cszenia Krzy\u017ca. W tym roku uroczysto\u015b\u0107 odby\u0142a si\u0119 z udzia\u0142em asysty wojskowej Akademii Wojsk L\u0105dowych i pocztu sztandarowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Sama tradycja modlitewnego spotkania si\u0119ga grudnia 1980 roku. W czasie stanu wojennego rocznicowa obecno\u015b\u0107 przed grobem by\u0142a aktem odwagi miejscowych parafian. Wsp\u00f3lne modlitwy w rocznic\u0119 \u015bmierci p\u00f3\u017aniej zanik\u0142y, w wyniku esbeckiego szanta\u017cu wobec rodziny Zmar\u0142ego, ale zosta\u0142y uroczy\u015bcie odnowione po 1989 roku. Od wielu lat maj\u0105 uroczyst\u0105 opraw\u0119 i zawsze odbywaj\u0105 si\u0119 w obecno\u015bci Przewodnicz\u0105cego Zarz\u0105du Regionu NSZZ Solidarno\u015b\u0107 Dolny \u015al\u0105sk, pocztu sztandarowego i miejscowych w\u0142adz.<\/p>\n\n\n\n<p>Od niespe\u0142na roku na \u015bcianie bie\u0144kowickiego domu przy ul. Ziemniaczanej, gdzie zamieszkiwa\u0142 Zmar\u0142y, wystawiona jest tablica pami\u0105tkowa. R\u00f3wnie\u017c w tym miejscu z\u0142o\u017cono kwiaty, zapalono znicz i odm\u00f3wiono modlitw\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cze\u015b\u0107 Jego Pami\u0119ci, wieczna ha\u0144ba dla zbrodniarzy.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na wroc\u0142awskim cmentarzu parafialnym przy ul. Brochowskiej spoczywa \u015bp. Kazimierz Zastawny, obecnie w otoczeniu p\u00f3\u017aniej pochowanych zmar\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w rodziny. Jest to jedyna wroc\u0142awska ofiara Grudnia 1970 roku i jedna z dw\u00f3ch pochodz\u0105cych z Dolnego \u015al\u0105ska. Kazimierz Zastawny urodzi\u0142 si\u0119 w 1946 roku w Sobociskach ko\u0142o Wroc\u0142awia. Szko\u0142\u0119 podstawow\u0105 uko\u0144czy\u0142 ju\u017c w samym Wroc\u0142awiu. Nauk\u0119 kontynuowa\u0142&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=5585\">Czytaj dalej <span class=\"screen-reader-text\">Wroc\u0142awska ofiara Grudnia 1970<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":5586,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[403],"tags":[],"class_list":["post-5585","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-77","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5585","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5585"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5585\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5589,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5585\/revisions\/5589"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5586"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5585"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5585"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5585"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}