{"id":5572,"date":"2025-12-18T18:28:07","date_gmt":"2025-12-18T17:28:07","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=5572"},"modified":"2025-12-18T18:28:07","modified_gmt":"2025-12-18T17:28:07","slug":"punkt-orientacyjny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=5572","title":{"rendered":"Punkt orientacyjny"},"content":{"rendered":"\n

\u015ap. Warcis\u0142aw Martynowski 1945-2025<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W drugiej po\u0142owie roku 1982, przy ulicy Murarskiej we Wroc\u0142awiu, gdzie mieszkali\u015bmy z \u017con\u0105 i trzyletnim synem, pojawi\u0142 si\u0119 Wartek po kolejn\u0105 paczk\u0119 bibu\u0142y przeznaczon\u0105 na Kotlin\u0119 K\u0142odzk\u0105. Z regu\u0142y podziemn\u0105 pras\u0119 odbiera\u0142 z innej skrzynki, ale tym razem wpad\u0142 do nas, bo zd\u0105\u017cyli\u015bmy si\u0119 ju\u017c zaprzyja\u017ani\u0107 poprzez podziemne kontakty.<\/p>\n\n\n\n

W kuchni dziecko siedzia\u0142o na wysokim krzese\u0142ku przy stole. Naprzeciw sta\u0142a wysoka lod\u00f3wka. Na jej bocznej \u015bcianie przyklei\u0142em map\u0119 polityczn\u0105 Europy, \u017ceby dzieciak uczy\u0142 si\u0119 od ma\u0142ego jak wygl\u0105da \u015bwiat. Na mapie by\u0142y dwa pa\u0144stwa niemieckie, jedna Czechos\u0142owacja i jedna Jugos\u0142awia. Zwi\u0105zek Radziecki by\u0142 czerwony i zajmowa\u0142 po\u0142ow\u0119 mapy. Polska by\u0142a ciemnor\u00f3\u017cowa i mia\u0142a d\u0142ug\u0105 granic\u0119 z ZSRR \u2013 od Mierzei Wi\u015blanej do Ustrzyk Dolnych.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wartek usiad\u0142 w kuchni, dosta\u0142 herbat\u0119, rzuci\u0142 okiem na map\u0119 i zakl\u0105\u0142. \u2013 Co ty, k\u2026., ch\u0142opakowi pokazujesz \u2013 dobrodusznie obsztorcowa\u0142 mnie. \u2013 Tak nie b\u0119dzie. Otworzy\u0142 swoj\u0105 torb\u0119-monterk\u0119 i wyj\u0105\u0142 gar\u015b\u0107 flamastr\u00f3w. \u2013 Niemcy musz\u0105 by\u0107 zjednoczone \u2013 zamalowa\u0142 jednym kolorem oba pa\u0144stwa niemieckie. \u2013 Czechy trzeba oddzieli\u0107 od S\u0142owacji \u2013 narysowa\u0142 now\u0105 granic\u0119 i pokolorowa\u0142 oba pa\u0144stwa r\u00f3\u017cnymi barwami. \u2013 Tu b\u0119dzie Estonia, \u0141otwa, Litwa \u2013 rysowa\u0142 granice i nadawa\u0142 kolory nowym pa\u0144stwom \u2013 a tu Ukraina i Bia\u0142oru\u015b. \u2013 No, teraz k\u2026. wida\u0107, \u017ce jeste\u015bmy w centrum Europy \u2013 zako\u0144czy\u0142 wyk\u0142ad.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Musia\u0142em przyzna\u0107, \u017ce to wyznacza\u0142o zupe\u0142nie inn\u0105 rol\u0119 i perspektyw\u0119 dla Polski. \u2013 A z Kotliny K\u0142odzkiej musi by\u0107 autostrada do \u015awinouj\u015bcia, do portu \u2013 doda\u0142, rysuj\u0105c czarn\u0105 lini\u0119 omijaj\u0105c\u0105 Wroc\u0142aw, jak dzisiejsza obwodnica. \u2013 Tam jest tylko ma\u0142y port rybacki, po co autostrada? \u2013 pr\u00f3bowa\u0142em bagatelizowa\u0107 tak\u0105 wizj\u0119. \u2013 Zbudujemy du\u017cy port \u017celbetu z wyburzonych bolszewickich blokowisk, z ca\u0142ego kraju trzeba b\u0119dzie ten syf zwozi\u0107 do konstrukcji nabrze\u017cy \u2013 wyja\u015bni\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Futurystyczn\u0105, jak na 1982 rok, mapk\u0119 zabra\u0142a S\u0142u\u017cba Bezpiecze\u0144stwa podczas najbli\u017cszej rewizji. Przy pr\u00f3bie przes\u0142uchania pr\u00f3bowali si\u0119 dowiedzie\u0107 sk\u0105d mam tak\u0105 map\u0119? \u2013 Czy pan wie, \u017ce to godzi w sojusze PRL? Wiedzia\u0142em. Ale w\u0142a\u015bnie o to chodzi\u0142o, by te sojusze nie by\u0142y przymusowe. Koncepcja Wartka, \u017ce narody powinny mie\u0107 swoje pa\u0144stwa, bardzo mi odpowiada\u0142a. Dlatego przez szereg lat wsp\u00f3\u0142pracowali\u015bmy w\u0142a\u015bnie w takim kierunku: obalenia w Polsce narzuconego nam z Moskwy systemu politycznego.<\/p>\n\n\n\n

Wartek rozpoczyna\u0142 walk\u0119 z komunistyczn\u0105 administracj\u0105 PRL od protest\u00f3w w marcu i sierpniu 1968 roku, gdy by\u0142 studentem geografii. Potem by\u0142 flirt z Konfederacj\u0105 Polski Niepodleg\u0142ej, ale gdy poznali\u015bmy si\u0119 w stanie wojennym w jakiej\u015b skrzynce kolporta\u017cowej przy Bardzkiej we Wroc\u0142awiu, szybko przysta\u0142 do Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej i z\u0142o\u017cy\u0142 przysi\u0119g\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mieszka\u0142 z ojcem na obrze\u017cach L\u0105dka Zdroju. Cz\u0119sto tam rodzinnie bywali\u015bmy, szczeg\u00f3lnie podczas wakacji. By\u0142 wro\u015bni\u0119ty w Kotlin\u0119 K\u0142odzk\u0105, ta ziemia by\u0142a prawdziw\u0105 ojczyzn\u0105 Wartka, zna\u0142 j\u0105 jak w\u0142asn\u0105 kiesze\u0144. P\u00f3\u017ano si\u0119 o\u017ceni\u0142 z tward\u0105, zasadnicz\u0105 i bardzo go\u015bcinn\u0105 g\u00f3ralk\u0105, Ani\u0105, dzi\u015b cenionym i nietuzinkowym w Kotlinie K\u0142odzkiej lekarzem. Gdy pojawi\u0142y si\u0119 dzieci, dom przy Brzozowej zmieni\u0142 charakter z muzealno-spotkaniowego na rodzinny, cho\u0107 interesuj\u0105cych spotka\u0144 nadal by\u0142o tam bez liku.<\/p>\n\n\n\n

Gdy znika spo\u015br\u00f3d nas, \u017cywych, kto\u015b taki jak Wartek, wydaje si\u0119, \u017ce nie tylko Kotlina K\u0142odzka traci dobrego ducha-opiekuna, ale zaczyna brakowa\u0107 punktu orientacyjnego, o kt\u00f3ry mo\u017cna si\u0119 oprze\u0107, jak o pal wbity po\u015br\u00f3d mgie\u0142 w bagniste grunty.<\/p>\n\n\n\n

By\u0142 Wartek zawsze dla mnie punktem odniesienia w wielu sprawach, o kt\u00f3rych nawet nie musia\u0142em z nim rozmawia\u0107. Wystarczy\u0142a refleksja: a co by Wartek na to powiedzia\u0142? Przy swoim antykomunistycznym i radykalnym patriotyzmie, jego opinie o bie\u017c\u0105cych wydarzeniach spo\u0142eczno-politycznych by\u0142y jednak wywa\u017cone. M\u00f3wi\u0142 j\u0119zykiem dobitnym, barwnym, nie przebieraj\u0105c w s\u0142owach, jasno formu\u0142uj\u0105c my\u015bli, pokazuj\u0105c dalekosi\u0119\u017cne cele.<\/p>\n\n\n\n

Wierz\u0119, \u017ce Dobry B\u00f3g przygarn\u0105\u0142 Wartka na wieczny odpoczynek blisko Swojego Tronu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pawe\u0142 Falicki, 11 grudzie\u0144 2025<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u015ap. Warcis\u0142aw Martynowski 1945-2025 W drugiej po\u0142owie roku 1982, przy ulicy Murarskiej we Wroc\u0142awiu, gdzie mieszkali\u015bmy z \u017con\u0105 i trzyletnim synem, pojawi\u0142 si\u0119 Wartek po kolejn\u0105 paczk\u0119 bibu\u0142y przeznaczon\u0105 na Kotlin\u0119 K\u0142odzk\u0105. Z regu\u0142y podziemn\u0105 pras\u0119 odbiera\u0142 z innej skrzynki, ale tym razem wpad\u0142 do nas, bo zd\u0105\u017cyli\u015bmy si\u0119 ju\u017c zaprzyja\u017ani\u0107 poprzez podziemne kontakty. W… Czytaj dalej Punkt orientacyjny<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":5573,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[403],"tags":[],"class_list":["post-5572","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-77","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5572","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5572"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5572\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5575,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5572\/revisions\/5575"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5573"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5572"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5572"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5572"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}