{"id":5564,"date":"2025-12-18T18:24:37","date_gmt":"2025-12-18T17:24:37","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=5564"},"modified":"2025-12-18T18:24:37","modified_gmt":"2025-12-18T17:24:37","slug":"las-ludzi-i-zdarzen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=5564","title":{"rendered":"Las ludzi i zdarze\u0144"},"content":{"rendered":"\n

Recenzja<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Silva rerum<\/em>, czyli las rzeczy, to nazwa prowadzonych w dawnych wiekach przez rodziny szlacheckie domowych kronik, kt\u00f3re zawiera\u0142y najrozmaitsze zapiski dotycz\u0105ce spraw codziennych oraz wa\u017cnych wydarze\u0144 spo\u0142ecznych i politycznych. Wzmianka o wyborze kr\u00f3la s\u0105siadowa\u0142a w nich cz\u0119sto z odnotowaniem, \u017ce krowa si\u0119 ocieli\u0142a i zbo\u017ce lato\u015b obrodzi\u0142o. Po prostu \u017cycie i otaczaj\u0105cy nas \u015bwiat.<\/p>\n\n\n\n

Joanna Petry-Mroczkowska \u2013 doktor filologii roma\u0144skiej, eseistka, autorka licznych publikacji \u2013 swoj\u0105 wydan\u0105 niedawno ksi\u0105\u017ck\u0105 \u201eSilva rerum rekonstrukcja los\u00f3w kresowej rodziny\u201d wprowadza nas w taki w\u0142a\u015bnie kronikarski g\u0119sty i barwny las, w kt\u00f3rym obok los\u00f3w jej bliskich poznajemy niezwyk\u0142\u0105 rozmaito\u015b\u0107 postaci i wydarze\u0144 z nimi zwi\u0105zanych, oraz epok\u0119, w kt\u00f3rej przysz\u0142o im \u017cy\u0107. Autorka jest wnuczk\u0105 Juliusza Petry, przed wojn\u0105 dyrektora Polskiego Radia we Lwowie, kr\u00f3tko dyrektora Polskiego Radia w Wilnie, potem znowu we Lwowie, a zaraz po wojnie pierwszego dyrektora rozg\u0142o\u015bni wroc\u0142awskiej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

I tu od razu przywo\u0142am opisane przez ni\u0105 ma\u0142o znane, cho\u0107 niezwyk\u0142e zdarzenie, \u0142\u0105cz\u0105ce te dwa miasta bitw\u0105 w eterze we wrze\u015bniu 1939 roku. Czytamy, \u017ce pod koniec pierwszego tygodnia wojny: \u201eRadio Breslau ukrad\u0142o fale radia Lw\u00f3w. Niemiecki spiker w komunikacie po polsku i niemiecku, informowa\u0142 o rzekomym przy\u0142\u0105czeniu radiostacji lwowskiej do radia niemieckiego. Oburzy\u0142a si\u0119 i zmobilizowa\u0142a rozg\u0142o\u015bnia lwowska. O godz. 22.30 dementowano niemieckie k\u0142amstwa, puszczono marsz Lwowskich Dzieci<\/em>, gdy tymczasem Niemcy grali Wagnera. Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 muzyczny pojedynek radiostacji polskiej z niemieck\u0105. Przeciwnik wpad\u0142 na pomys\u0142 nadawania muzyki polskiej, mazura z \u201eHalki\u201d. Oko\u0142o godziny trzeciej nad ranem, kiedy Niemcy odeszli od mikrofonu, s\u0105dz\u0105c, \u017ce lwowiacy sko\u0144czyli nadawanie, polska za\u0142oga kontynuowa\u0142a audycj\u0119, ju\u017c bez zag\u0142uszania. (\u2026) Kiedy Dziadek przyszed\u0142 do Wroc\u0142awia w 1946 roku, na pewno ten moment pami\u0119ta\u0142\u201d \u2013 ko\u0144czy autorka.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wiele jest w tej ksi\u0105\u017cce ciekawych w\u0105tk\u00f3w, kt\u00f3re przy\u0107mi\u0142 czas. Dotycz\u0105 mi\u0119dzy innymi \u201eWeso\u0142ej Lwowskiej Fali\u201d (jej promotorem by\u0142 Juliusz Petry), s\u0142ynnej audycji z udzia\u0142em Szczepka i To\u0144ka, kt\u00f3ra podbi\u0142a serca nie tylko lwowiak\u00f3w \u2013 w ca\u0142ej Polsce zdoby\u0142a rekordow\u0105 popularno\u015b\u0107. I ca\u0142a Polska stan\u0119\u0142a w jej obronie, kiedy przesta\u0142o by\u0107 weso\u0142o. Gdy warszawska centrala wstrzyma\u0142a nadawanie audycji, bo polityczne dowcipy nie spodoba\u0142y si\u0119 \u201emiarodajnym czynnikom\u201d, fala oburzenia i protest\u00f3w okaza\u0142a si\u0119 tak silna, \u017ce po pewnym czasie ulubie\u0144cy radios\u0142uchaczy powr\u00f3cili na anten\u0119. Autorka przypomina t\u0119 walk\u0119 wydan\u0105 humorowi radiowemu w latach trzydziestych i zmagania z \u00f3wczesn\u0105 cenzur\u0105. Przytacza wypowiedzi, artyku\u0142y, wspomnienia, nie pomijaj\u0105c tw\u00f3rczo\u015bci satyrycznej:<\/p>\n\n\n\n

S\u0105 fale weso\u0142e \u2013 co chlapi\u0105<\/em>
Chlastaj\u0105, bujaj\u0105 i ch\u0142oszcz\u0105<\/em>
Lecz c\u00f3\u017c, gdy im dziarskiej lekko\u015bci<\/em>
Ponure ba\u0142wany zazdroszcz\u0105\u2026<\/em>
Lecz fala weso\u0142a powraca<\/em>
W st\u0119sknione p\u0142ynie anteny<\/em>
I cofa si\u0119 ba\u0142wan ponury<\/em>
Przy t\u0119pych rykach syreny.<\/em><\/p>\n\n\n\n

(Artur Maria Swinarski)<\/em><\/p>\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wny dukt w tym \u201elesie\u201d wyznaczaj\u0105 losy czworga rodze\u0144stwa: Juliusza Petry i jego trzech si\u00f3str. Widzimy ich na ok\u0142adce ksi\u0105\u017cki, na zdj\u0119ciu z 1900 roku, zrobionym na ganku domu w Nadw\u00f3rnej. Przedstawia ono trzy pokolenia: Aniel\u0119 i Boles\u0142awa Szyszkowskich, ich c\u00f3rk\u0119 Felicj\u0119 z m\u0119\u017cem J\u00f3zefem Petrym oraz czworo dzieci tych\u017ce: Juliusza, Kazi\u0119, Mari\u0119 (nazywan\u0105 Rysi\u0105) i Jank\u0119, najm\u0142odsz\u0105, na kolanach matki. O ka\u017cdej z tych postaci autorka snuje opowie\u015b\u0107 przeplatan\u0105 dygresjami, wnikaniem w t\u0142o epoki i przypominaniem ludzi, z kt\u00f3rymi rodzina mia\u0142a jakikolwiek kontakt. I tak dowiadujemy si\u0119 na przyk\u0142ad, \u017ce Felicja z Szyszkowskich po m\u0119\u017cu Petry jako o\u015bmioletnia dziewczynka napisa\u0142a w 1873 roku list do Seweryna Goszczy\u0144skiego, kiedy zamieszka\u0142 on we Lwowie. Tre\u015bci listu nie znamy, ale zachowa\u0142a si\u0119 odpowied\u017a poety (dzi\u0119ki kopii, kt\u00f3re mia\u0142 w zwyczaju robi\u0107), opublikowana w 1937 roku w \u201eListach Seweryna Goszczy\u0144skiego\u201d. Z cytowanych fragment\u00f3w dowiadujemy si\u0119, z jak\u0105 galanteri\u0105 i powag\u0105 odpowiedzia\u0142 starszy pan \u2013 wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca polskiego romantyzmu \u2013 na list dziewcz\u0119cia, dzi\u0119kuj\u0105c przy tym za przys\u0142ane konfitury. To jeden z przyk\u0142ad\u00f3w licznych w \u201eSilva rerum\u201d urokliwych epizod\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Praca Janiny Petry-Przybylskiej.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wnymi postaciami w owej \u201erekonstrukcji los\u00f3w kresowej rodziny\u201d s\u0105 dzieci Felicji i J\u00f3zefa Petrych. Dzieci utalentowane, wykszta\u0142cone, o \u201eprawdziwych warto\u015bciach moralnych\u201d, jak \u017cyczy\u0142a sobie ich matka.<\/p>\n\n\n\n

Kazimiera Petry (1895-1962) \u2013 skrzypaczka, absolwentka Wy\u017cszego Zak\u0142adu Muzycznego Malwy Reyss\u00f3wny we Lwowie, w okresie mi\u0119dzywojennym i po wojnie zwi\u0105zana zawodowo z Oper\u0105 Warszawsk\u0105, \u201eszlachetny cz\u0142owiek o niepospolitej skromno\u015bci\u201d \u2013 napisano w nekrologu. Przez krewnych by\u0142a postrzegana jako stra\u017cniczka ogniska rodzinnego. \u201eCioteczna babka Kazia by\u0142a spoiwem mojej rodziny w pokoleniu Dziadka\u201d \u2013 napisa\u0142a Joanna Petry-Mroczkowska. Od dziecka kocha\u0142a \u015bwiat d\u017awi\u0119k\u00f3w. Nie za\u0142o\u017cy\u0142a rodziny.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Praca Janiny Petry-Przybylskiej.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Maria \u201eRysia\u201d (na zdj\u0119ciu z lalk\u0105) Sahankowa (1893-1980) r\u00f3wnie\u017c mia\u0142a wykszta\u0142cenie muzyczne, by\u0142a pianistk\u0105 i \u015bpiewaczk\u0105, uczy\u0142a w pozna\u0144skim konserwatorium, potem w Katowicach, gdzie jej m\u0105\u017c pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 delegata Prokuratorii Generalnej RP. Po wybuchu wojny Sahankowie z dzie\u0107mi ewakuowali si\u0119 do Lwowa, a stamt\u0105d w czerwcu 1940 roku zostali wywiezieni przez Sowiet\u00f3w na wsch\u00f3d. Ich zes\u0142a\u0144czy los jest rekonstruowany na podstawie zachowanych list\u00f3w \u2013 tych z rosyjskich bezkres\u00f3w i potem, gdy nast\u0105pi\u0142 exodus Polak\u00f3w, z d\u0142ugiej drogi \u201eRysi\u201d i jej c\u00f3rki Hanki przez Iran, Indie (gdzie Hanka jako tancerka wyst\u0119powa\u0142a przed Nehru), Afryk\u0119, wreszcie z Wielkiej Brytanii, gdzie obie pozosta\u0142y na emigracji. Tylko one. M\u0105\u017c \u201eRysi\u201d i dwaj synowie nie prze\u017cyli.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Praca Janiny Petry-Przybylskiej.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Trzecia z si\u00f3str (na kolanach matki) to Janina Petry-Przybylska (1898-1953), artystka, ilustratorka ksi\u0105\u017cek, tw\u00f3rczyni teatralnych lalek, nazywana \u201edrug\u0105 Stryje\u0144sk\u0105\u201d. Mia\u0142a wybitny talent graficzny i wypracowa\u0142a sw\u00f3j oryginalny, rozpoznawalny styl. Studiowa\u0142a na Wydziale Sztuk Zdobniczych i Przemys\u0142u Artystycznego w Pa\u0144stwowej Szkole Przemys\u0142owej we Lwowie, a po wyj\u015bciu za m\u0105\u017c (za Seweryna Przybylskiego, pedagoga i literata), podj\u0119\u0142a studia w krakowskiej Akademii Sztuk Pi\u0119knych.<\/p>\n\n\n\n

I tu te\u017c poznajemy sympatyczny epizod. Ot\u00f3\u017c kolega z uczelni, Jan Marcin Szancer, \u201ewszechstronny kr\u00f3l ilustrator\u00f3w\u201d, jak go nazywa autorka, znany kreator ba\u015bniowych \u015bwiat\u00f3w, zakocha\u0142 si\u0119 w Jance tak nieprzytomnie, \u017ce pojecha\u0142 za ni\u0105 do Lwowa, stan\u0105\u0142 przed jej m\u0119\u017cem i wypali\u0142: \u201eCzy mog\u0119 pana prosi\u0107 o r\u0119k\u0119 pana \u017cony?\u201d. Seweryn Przybylski przyj\u0105\u0142 to ze spokojem, po czym zaprosi\u0142 go\u015bcia do cukierni Zalewskiego i z ca\u0142\u0105 powag\u0105 przedstawi\u0142 go swoim znajomym literatom i dziennikarzom: \u201ePanowie pozwol\u0105, to jest narzeczony mojej \u017cony\u201d. Joanna Petry-Mroczkowska przytoczy\u0142a t\u0119 prze\u015bliczn\u0105 histori\u0119 ze szczeg\u00f3\u0142ami, wydobywszy j\u0105 z \u201eCurriculum vitae\u201d Szancera.<\/p>\n\n\n\n

Przybli\u017caj\u0105c swoj\u0105 cioteczn\u0105 babk\u0119, poruszy\u0142a te\u017c kwestie bli\u017csze naszym czasom i o zgo\u0142a innym wyd\u017awi\u0119ku. Janina Petry-Przybylska, autorka znakomitych plakat\u00f3w i rycin (np. rozb\u00f3jnika Dowbusza z Czarnohory) dzisiaj bywa uznawana za \u201eartystk\u0119 ukrai\u0144sk\u0105\u201d, co autorka ksi\u0105\u017cki s\u0142usznie okre\u015bla mianem \u201ekulturalnej \u0142apanki\u201d. Jako przyk\u0142ad podaje wydan\u0105 w 2012 roku \u201eAntologi\u0119 plakatu ukrai\u0144skiego pierwszego trzydziestolecia XX wieku\u201d, w kt\u00f3rej: \u201ezauwa\u017cmy nie bez zdziwienia \u2013 notowana jest tak\u017ce Janina Petry-Przybylska jako autorka dw\u00f3ch plakat\u00f3w na lwowskie Targi Wschodnie\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Szczeg\u00f3lne miejsce w tej ksi\u0105\u017cce zajmuje Juliusz Petry, dziadek autorki, posta\u0107 jej najbli\u017csza. Poeta, literat, z wykszta\u0142cenia polonista, autor widowiska scenicznego \u201eLwie serce\u201d, dramatu \u201eMocarze\u201d, licznych s\u0142uchowisk, ale przede wszystkim organizator i tw\u00f3rca radiowy. W nowo utworzonej Rozg\u0142o\u015bni Lwowskiej Polskiego Radia w 1930 roku zosta\u0142 kierownikiem programowym, pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej naczelnym dyrektorem. Wnuczka krok po kroku, z imponuj\u0105c\u0105 dociekliwo\u015bci\u0105, si\u0119gaj\u0105c do r\u00f3\u017cnorakich \u017ar\u00f3de\u0142, przedstawi\u0142a ogrom inicjatyw i stara\u0144 swego dziadka, by uczyni\u0107 lwowsk\u0105 rozg\u0142o\u015bni\u0119 popularn\u0105, lubian\u0105, pomocn\u0105, a do tego utrzyman\u0105 na wysokim poziomie. Zbudowa\u0142a obraz postaci tak starannie i wnikliwie, \u017ce czytelnik mo\u017ce mie\u0107 wra\u017cenie osobistego kontaktu z dyrektorem Petrym. Przybli\u017cmy go kilkoma wyimkami z obficie cytowanych w ksi\u0105\u017cce wspomnie\u0144:<\/p>\n\n\n\n

\u201eBy\u0142 to dyrektor o go\u0142\u0119bim sercu, kt\u00f3ry wp\u0142ywa\u0142 na ludzi swoim autorytetem, nie rygorami danej mu w\u0142adzy\u201d. \u201eMia\u0142 jaki\u015b, mo\u017cna by powiedzie\u0107, specjalny talent radiowy<\/em>, kt\u00f3ry sprawia\u0142, \u017ce mikrofon lwowski cieszy\u0142 si\u0119 podobno najlepsz\u0105 opini\u0105 ze wszystkich radiowych rozg\u0142o\u015bni\u201d. \u201eNadzwyczajna inteligencja, polot, zapa\u0142 i pe\u0142na inicjatywy ruchliwo\u015b\u0107 po\u0142\u0105czona z ujmuj\u0105c\u0105 wr\u0119cz uprzejmo\u015bci\u0105 Juliusza Petryego. Nie by\u0142o w nim nic z napuszonego dyrektora<\/em>. Pracowa\u0142 wraz z innymi, nie narzuca\u0142 swego zdania, korzysta\u0142 z uwag innych\u201d. \u201eNieraz w\u015br\u00f3d takich burz obserwowa\u0142em Petryego jako dyrektora rozg\u0142o\u015bni. Zawsze by\u0142 spokojny, czasem zatroskany, czasem u\u015bmiechni\u0119ty. Nigdy nie podnosi\u0142 g\u0142osu i nie wtr\u0105ca\u0142 si\u0119 tam, gdzie nie czu\u0142 si\u0119 kompetentny\u201d. \u201eTo by\u0142 nadzwyczajny cz\u0142owiek. Nadzwyczajny. Pomijaj\u0105c wysok\u0105 kultur\u0119 i umiej\u0119tno\u015bci najwy\u017csze to by\u0142 nadzwyczajny cz\u0142owiek\u201d. \u201eDo radiowego kieratu wnosi\u0142 poezj\u0119, atmosfer\u0119 duchowej energii. Zdobywa\u0142 sobie serca ludzi, oddanych mu na \u015bmier\u0107 i \u017cycie. W historii radiofonii zostawi\u0142 po sobie kart\u0119 zapisan\u0105 dobroci\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy ju\u017c zapad\u0142y decyzje o zmianie granic Rzeczypospolitej, kiedy Bierut zadeklarowa\u0142: \u201eJeste\u015bmy tu, by w imieniu Polski \u017c\u0105da\u0107, by Lw\u00f3w nale\u017ca\u0142 do Rosji. Taka jest wola narodu polskiego\u201d (te s\u0142owa przypomina autorka, maluj\u0105c obraz dni, w kt\u00f3rych przysz\u0142o opu\u015bci\u0107 ukochane miasto) \u2013 wtedy Juliusz Petry napisa\u0142 w li\u015bcie do krewnej: \u201eWkr\u00f3tce i my, pomimo wytrwa\u0142ego uporu, podzielimy los wszystkich i znajdziemy si\u0119 nolens volens<\/em> na Zachodzie, by zacz\u0105\u0107 w jesieni \u017cycia nowe \u017cycie\u201d. I zacz\u0105\u0142. We Wroc\u0142awiu. W budynku rozg\u0142o\u015bni, kt\u00f3ra kilka lat wcze\u015bniej prowadzi\u0142a wojn\u0119 z radiem lwowskim.<\/p>\n\n\n\n

W nowoczesnym, lecz zdemolowanym gmachu, kt\u00f3ry \u201eoddzia\u0142om armii radzieckiej s\u0142u\u017cy\u0142 za stajni\u0119, a w g\u0142\u00f3wnej sali koncertowej na kilkaset miejsc \u017co\u0142nierze zabawiali si\u0119 strzelaniem do organowych piszcza\u0142ek\u201d. Lw\u00f3w sta\u0142 si\u0119 ju\u017c tematem zakazanym. Gdy podczas testowania stanu urz\u0105dze\u0144 pracownicy pu\u015bcili p\u0142yt\u0119 z piosenk\u0105 \u201eTylko we Lwowie\u201d, dyrektor Petry ju\u017c nast\u0119pnego dnia zosta\u0142 wezwany na UB. Pracowa\u0142 we Wroc\u0142awiu niespe\u0142na dwa lata, od czerwca 1946 do marca 1948, potem w Warszawie. W czerwcu 1952 zosta\u0142 delegowany do prac \u201enad stanem wsp\u00f3\u0142czesnych program\u00f3w telewizyjnych oraz do przygotowania element\u00f3w program\u00f3w telewizyjnych w Polsce\u201d. W pionierskich warunkach, z jego udzia\u0142em rodzi\u0142a si\u0119 polska telewizja.<\/p>\n\n\n\n

Nie przesta\u0142 t\u0119skni\u0107 za Lwowem i wolno\u015bci\u0105, co wyrazi\u0142 w li\u015bcie do siostry Rysi mieszkaj\u0105cej w Londynie: \u201eMy \u017cyjemy jak pokiwane lwy na ciasnym mazowieckim podw\u00f3rku dumaj\u0105c nad tym, kiedy wr\u00f3cimy (i czy) do naszej rodzonej d\u017cungli\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Swoist\u0105 d\u017cungl\u0105 jest te\u017c ksi\u0105\u017cka Joanny Petry-Mroczkowskiej. Nagromadzenie w\u0105tk\u00f3w, dygresji, biogram\u00f3w r\u00f3\u017cnych os\u00f3b, z kt\u00f3rymi g\u0142\u00f3wni bohaterowie si\u0119 zetkn\u0119li, bogactwo cytat\u00f3w, detektywistyczne \u015bledztwa autorki, staraj\u0105cej si\u0119 wyja\u015bni\u0107 zagubione w przesz\u0142o\u015bci przyczyny r\u00f3\u017cnych zdarze\u0144 \u2013 wszystko to sprawia, \u017ce czytelnik brnie w g\u0119sty las z mn\u00f3stwem odchodz\u0105cych od g\u0142\u00f3wnego traktu \u015bcie\u017cek, jar\u00f3w i rozdro\u017cy. \u0141atwo si\u0119 pogubi\u0107 w bezmiarze fakt\u00f3w, postaci, analiz, ale zarazem \u2013 pod\u0105\u017caj\u0105c ufnie za autork\u0105 \u2013 mo\u017cna poczu\u0107 smak intelektualnej przygody, rado\u015b\u0107 odkrywania nieznanego albo spogl\u0105dania na co\u015b z bliska, w nowym \u015bwietle i w zachwycie dla \u017cmudnej pracy autorki.<\/p>\n\n\n\n

Jeden mankament ma ta ksi\u0105\u017cka \u2013 brak indeksu nazwisk. Bez niego powr\u00f3t do fragment\u00f3w, kt\u00f3re chcia\u0142oby si\u0119 jeszcze raz przeczyta\u0107, jest mocno utrudniony. Szkoda, \u017ce wydawca nie zadba\u0142, by \u201eSilva rerum\u201d sta\u0142 si\u0119 te\u017c lasem bardzo przyjaznym czytelnikowi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Joanna Petry-Mroczkowska, \u201eSilva rerum rekonstrukcja los\u00f3w kresowej rodziny\u201d, Wydawnictwo M, Krak\u00f3w 2025, s. 454.<\/p>\n\n\n\n

Ilustracje pochodz\u0105 z ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Recenzja Silva rerum, czyli las rzeczy, to nazwa prowadzonych w dawnych wiekach przez rodziny szlacheckie domowych kronik, kt\u00f3re zawiera\u0142y najrozmaitsze zapiski dotycz\u0105ce spraw codziennych oraz wa\u017cnych wydarze\u0144 spo\u0142ecznych i politycznych. Wzmianka o wyborze kr\u00f3la s\u0105siadowa\u0142a w nich cz\u0119sto z odnotowaniem, \u017ce krowa si\u0119 ocieli\u0142a i zbo\u017ce lato\u015b obrodzi\u0142o. Po prostu \u017cycie i otaczaj\u0105cy nas \u015bwiat.… Czytaj dalej Las ludzi i zdarze\u0144<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":84,"featured_media":5565,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[403],"tags":[],"class_list":["post-5564","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-77","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5564","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/84"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5564"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5564\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5571,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5564\/revisions\/5571"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5565"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5564"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5564"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5564"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}