{"id":5561,"date":"2025-12-18T18:19:25","date_gmt":"2025-12-18T17:19:25","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=5561"},"modified":"2025-12-18T18:19:25","modified_gmt":"2025-12-18T17:19:25","slug":"nowy-numer-kwartalnika-wolni-i-solidarni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=5561","title":{"rendered":"Nowy numer kwartalnika \u201eWolni i Solidarni\u201d"},"content":{"rendered":"\n

W 2025 roku obchodzili\u015bmy tysi\u0105cletni\u0105 rocznic\u0119 koronacji Boles\u0142awa Chrobrego. Monarchia Boles\u0142awa Chrobrego by\u0142a pierwsz\u0105 pr\u00f3b\u0105 w historii Polski prowadzenia samodzielnej polityki zagranicznej. W\u0142adca Polski w latach 1002-1018 prowadzi\u0142 wojny z Niemcami, w latach 1013 i 1018-1019 wyprawia\u0142 si\u0119 na Ru\u015b Kijowsk\u0105, pr\u00f3bowa\u0142 podporz\u0105dkowa\u0107 Prusy, a w roku 1003 zaj\u0105\u0142 Prag\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Boles\u0142aw Chrobry umiej\u0119tnie wykorzystywa\u0142 \u2013 jakby\u015bmy powiedzieli dzisiaj \u2013 \u015brodki <\/em>soft power w polityce zagranicznej, By\u0142 patronem \u015bw. Wojciecha i inicjatorem jego kultu oraz zorganizowa\u0142 zjazd w Gnie\u017anie, na kt\u00f3ry zaprosi\u0142 Ottona I.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Rysy na monarchii pierwszych Piast\u00f3w pojawi\u0142y si\u0119 pod koniec panowania Boles\u0142awa Chrobrego, a za\u0142amanie nast\u0105pi\u0142o w okresie panowania Mieszka II. Najazd Niemiec i Rusi Kijowskiej po\u0142\u0105czony z kryzysem wewn\u0119trznym, tzw. \u201ereakcj\u0105 poga\u0144sk\u0105\u201d doprowadzi\u0142y do powa\u017cnego kryzysu i upadku monarchii wczesnopiastowskiej. Andrzej Nowak zauwa\u017ca w pierwszym tomie <\/em>Dziej\u00f3w Polski, \u017ce <\/em>\u201ehistoria Polski mog\u0142a si\u0119 sko\u0144czy\u0107, po kr\u00f3tkim efektownym rozb\u0142ysku, ju\u017c w po\u0142owie XI wieku. Ale \u2013 wiemy \u2013 nie sko\u0144czy\u0142a si\u0119\u201d (s. 151).<\/p>\n\n\n\n

Kluczowa w tym by\u0142a decyzja Kazimierza Odnowiciela. Wnuk Boles\u0142awa Chrobrego mia\u0142 do wyboru: albo zosta\u0107 ksi\u0119ciem Rzeszy, albo odzyska\u0107 dziedzictwo po Ojcu.<\/strong> Jak zauwa\u017ca prof. Nowak \u2013 <\/em>\u201eAlbo walczymy o dziedzictwo po ojcu, o ojczyzn\u0119, albo mo\u017cemy na to machn\u0105\u0107 r\u0119k\u0105, wybra\u0107 \u017cycie u\u0142atwione\u201d (s. 152). Dodajmy zarazem, \u017ce wyb\u00f3r taki, aby by\u0142 udany, dokona\u0107 go musia\u0142 nie tylko sam Kazimierz Odnowiciel, ale i ocala\u0142e z kryzysu elity spo\u0142eczne, kt\u00f3re opowiedzia\u0142y si\u0119 tym samym za kontynuacj\u0105 trwania wsp\u00f3lnoty polskiej przyjmuj\u0105cej \u00f3wcze\u015bnie form\u0119 \u015bredniowiecznego narodu politycznego.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Je\u017celi historia ma czego\u015b nas uczy\u0107, to ta lekcja przesz\u0142o\u015bci powinna sk\u0142ania\u0107 nas do pytania o optymaln\u0105 form\u0119 egzystencji polskiej wsp\u00f3lnoty narodowej dzisiaj \u2013 w warunkach kryzysu demokracji liberalnej, coraz bardziej post\u0119puj\u0105cej biurokratyzacji Unii Europejskiej, wzrostu geopolitycznych napi\u0119\u0107 oraz trwaj\u0105cej w pobli\u017cu wschodniej granicy Polski wojny.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Z tego te\u017c wzgl\u0119du w przedk\u0142adanym Czytelnikom numerze 3(11) kwartalnika <\/em>Wolni i Solidarni. Mi\u0119dzy Ide\u0105 a Praktyk\u0105 \u2013 dominuj\u0105 artyku\u0142y programotw\u00f3rcze.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W dziale Fakty i komentarze<\/strong> do rocznicy koronacji Boles\u0142awa Chrobrego nawi\u0105zuje Jerzy \u017burko, kt\u00f3ry w artykule <\/em>Perspektywa monarchistyczna.W tysi\u0105clecie pierwszej koronacji kr\u00f3lewskiej w Polsce rozwa\u017ca szanse ustroju monarchicznego w perspektywie prze\u017cywaj\u0105cej coraz wyra\u017aniejszy kryzys demokracji liberalnej i napi\u0119tej sytuacji geopolitycznej. W\u0105tek programotw\u00f3rczy kontynuowany jest w dw\u00f3ch nast\u0119pnych artyku\u0142ach umieszczonych w dw\u00f3ch kolejnych dzia\u0142ach bie\u017c\u0105cego numeru: Polska \u2013 ale jaka? <\/strong>i Idee i polityka<\/strong>.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Artur \u0141awniczak zastanawia si\u0119 \u2013 <\/strong><\/em>Czy tajne g\u0142osowanie zagra\u017ca demokracji? Wed\u0142ug autora we wsp\u00f3\u0142czesnych demokracjach obowi\u0105zuje dogmat tajno\u015bci g\u0142osowania. Tymczasem zagwarantowanie tajno\u015bci politycznej preferencji wyborcy jest coraz trudniejsze do utrzymania wskutek przejrzystych urn i nagrywania procesu g\u0142osowania, co ma zapobiec wyborczym nieprawid\u0142owo\u015bciom. \u0141awniczak argumentuje, \u017ce skoro podstawow\u0105 przyczyn\u0105 nieprawid\u0142owo\u015bci wyborczych jest tajno\u015b\u0107 g\u0142osowania, to powinna ona by\u0107 zniesiona. Z kolei Teresa Grabi\u0144ska w artykule <\/em>Obywatelsko\u015b\u0107 a osobowo\u015b\u0107 podejmuje problem sp\u00f3jno\u015bci postawy obywatelskiej z postaw\u0105 moraln\u0105 i wp\u0142ywu tej zgodno\u015bci na ustr\u00f3j pa\u0144stwa.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W dziale Rosja i Europa \u015arodkowa <\/strong>przedstawiamy wypowied\u017a S\u0142awomira Magaliwyg\u0142oszon\u0105podczas<\/em>X Pozna\u0144skiej Debaty Wolnych i Solidarnych: Tr\u00f3jmorze a Unia Europejska. Warto\u015bci, gospodarka i geopolityka, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 10 maja 2025 roku w Akadamii Nauk Stosowanych w Poznaniu. Uczestnikami debaty byli tak\u017ce prof. UAM dr hab. Cezary Ko\u015bcielniak i redaktor Piotr Semka. Zdaniem Magali po\u0142o\u017cone mi\u0119dzy Niemcami a Rosj\u0105 kraje Europy \u015arodkowej b\u0119d\u0105 mie\u0107 problemy z obron\u0105 swojej suwerenno\u015bci przed tendencjami imperialnymi Rosji i centralizacyjnymi w UE. Panaceum autor upatruje w strategicznym sojuszu ze Stanami Zjednoczonymi, lecz na przeszkodzie \u015bci\u015blejszych zwi\u0105zk\u00f3w z Waszyngtonem stoj\u0105 brukselscy eurokraci ulegaj\u0105cy niemieckiej presji. Magala przewrotnie proponuje przeniesie stolicy UE z Brukseli do Warszawy, co pom\u00f3c ma w intensyfikacji wsp\u00f3\u0142pracy z USA Donalda Trumpa. W dziale Historia najnowsza <\/strong>przedstawiamy artyku\u0142Miko\u0142aja Iwanowa,<\/em>Bia\u0142oruska idea a komunizm, w kt\u00f3rym autor przedstawia kr\u00f3tkotrwa\u0142y \u2013 jak si\u0119 okaza\u0142o \u2013 sojusz bia\u0142oruskich elit narodowych z w\u0142adz\u0105 sowieck\u0105, zako\u0144czony anihilacj\u0105 tych pierwszych i sowietyzacj\u0105 bia\u0142oruskiego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W dziale Krajobrazy kultury <\/strong>Pawe\u0142 Falicki w rozmowie pt. <\/em>Krystaliczna przestrze\u0144 Lutki przybli\u017ca Czytelnikowi posta\u0107 Ludwiki Ogorzelec, wybitnej artystki, cz\u0142onka Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej i autorki projektu Krzy\u017ca Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej oraz uznanej w \u015bwiecie, lecz mniej w Polsce, rze\u017abiarki. Z rozmowy \u2013 w kontek\u015bcie wyboru W\u0142odzimierza Czarzastego, PZPR-owskiego aparatczyka i jednego z bohater\u00f3w afery Rywina na marsza\u0142ka Sejmu \u2013 warto zacytowa\u0107 pewien fragment rozmowy: <\/em>\u201eostracyzm, niedopuszczanie mnie do wystaw w instytucjach pa\u0144stwowych \u2013 niezmiennie zarz\u0105dzanych przez ludzi z rodowodem komunistycznym, a wi\u0119c konieczno\u015b\u0107 b\u0142\u0105kania si\u0119 po \u015bwiecie, by pokaza\u0107 swoj\u0105 sztuk\u0119 \u2013 to wszystko jako represja si\u0119 nie liczy!\u201d<\/p>\n\n\n\n

W Recenzjach i om\u00f3wieniach <\/strong>w\u0105tek relacji mi\u0119dzy sztuk\u0105 a polityk\u0105 jest kontynuowany. Publikujemyw nim bowiem recenzj\u0119 filmu<\/em>\u201eWydoby\u0107 z nico\u015bci\u201d wyre\u017cyserowanego przez Jacka Knoppa. Film prezentowanyna17. Festiwalu Filmowym NNW w Gdyni i osnuty na rozmowach i wypowiedziach Ludwiki Ogorzelec jest swoistym dope\u0142nieniem publikowanej rozmowy z artystk\u0105.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Przedmiotem dw\u00f3ch pozosta\u0142ych recenzji s\u0105 ksi\u0105\u017cki. Grzegorz Klonowski przybli\u017ca nam prac\u0119 Grzegorza Wo\u0142ka o historii Konfederacji Polski Niepodleg\u0142ej, za\u015b S\u0142awomir Magala \u2013 Leory Zmigrod, <\/em>The Ideological Brain. A Radical Science of Susceptible Minds.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u017byczymy przyjemnej lektury.<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W 2025 roku obchodzili\u015bmy tysi\u0105cletni\u0105 rocznic\u0119 koronacji Boles\u0142awa Chrobrego. Monarchia Boles\u0142awa Chrobrego by\u0142a pierwsz\u0105 pr\u00f3b\u0105 w historii Polski prowadzenia samodzielnej polityki zagranicznej. W\u0142adca Polski w latach 1002-1018 prowadzi\u0142 wojny z Niemcami, w latach 1013 i 1018-1019 wyprawia\u0142 si\u0119 na Ru\u015b Kijowsk\u0105, pr\u00f3bowa\u0142 podporz\u0105dkowa\u0107 Prusy, a w roku 1003 zaj\u0105\u0142 Prag\u0119. Boles\u0142aw Chrobry umiej\u0119tnie wykorzystywa\u0142 \u2013… Czytaj dalej Nowy numer kwartalnika \u201eWolni i Solidarni\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":5562,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[403],"tags":[],"class_list":["post-5561","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-77","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5561","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5561"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5561\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5563,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5561\/revisions\/5563"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5562"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5561"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5561"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5561"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}