{"id":5411,"date":"2025-11-26T21:42:46","date_gmt":"2025-11-26T20:42:46","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=5411"},"modified":"2025-11-26T21:42:46","modified_gmt":"2025-11-26T20:42:46","slug":"my-big-fat-greek-wedding-smiech-i-zaduma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=5411","title":{"rendered":"My Big Fat Greek Wedding \u2013 \u015bmiech i zaduma"},"content":{"rendered":"\n

Jakie jest pochodzenie s\u0142owa \u201ekimono\u201d? Pytanie wydaje si\u0119 infantylne a szczeg\u00f3lnie dla Japo\u0144czyk\u00f3w wr\u0119cz obra\u017aliwe. Ale je\u015bli kto\u015b ogl\u0105da\u0142 film pt. \u201eMoje wielkie greckie wesele\u201d pami\u0119ta niesamowit\u0105 interpretacj\u0119 tego s\u0142owa wyg\u0142oszon\u0105 przez seniora rodu Portokalos\u00f3w. Stwierdzi\u0142 on zdecydowanie, \u017ce \u201ekimono\u201d wywodzi si\u0119 z od greckiego s\u0142owa \u201echimonas\u201d co znaczy \u201ezima\u201d czyli \u201ekimono\u201d jako ubi\u00f3r chroni przed zimnem. Ta etymologia wed\u0142ug Gusa Portokalosa, ojca g\u0142\u00f3wnej bohaterki filmu, Touli, wywo\u0142uje do dzi\u015b \u015bmiech, co by\u0142o zreszt\u0105 g\u0142\u00f3wnym zamiarem scenarzystki i wsp\u00f3\u0142producenta tej komedii, Nias (skr\u00f3t od Antonija) Vardalos, Kanadyjki greckiego pochodzenia.<\/p>\n\n\n\n

Sam film okaza\u0142 si\u0119 ogromnym sukcesem w skali \u015bwiatowej r\u00f3wnie\u017c finansowym i niespodziewanym dla jego pomys\u0142odawc\u00f3w i odtw\u00f3rc\u00f3w. Niskonak\u0142adowa produkcja w wysoko\u015bci oko\u0142o 5 mln dolar\u00f3w przynios\u0142a niebotyczny zysk ponad 350 mln dolar\u00f3w. Pomimo udzia\u0142u drugo i trzeciorz\u0119dnych aktor\u00f3w oraz zwyk\u0142ych amator\u00f3w i raczej banalnej fabu\u0142y, zyskuj\u0105c niez\u0142e oceny zawodowych krytyk\u00f3w, zdoby\u0142a ogromn\u0105 popularno\u015b\u0107. Widzowie docenili \u017cyw\u0105 akcj\u0119 filmu, dobre gagi i \u017carty i chyba mniej \u015bwiadomy przekaz ukryty w dobrodusznej satyrze.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Toula Portokalos, podobnie jak jej odtw\u00f3rczyni, jest z pierwszego pokolenia greckich emigrant\u00f3w urodzona w USA. Zakochuje si\u0119 z wzajemno\u015bci\u0105 w Amerykaninie \u2013 Ianie Millerze. Jednak\u017ce rodzina a zw\u0142aszcza ojciec woleliby za zi\u0119cia mie\u0107 Greka. Zderzenie tradycji i zwyczaj\u00f3w ze sztywnym, ameryka\u0144skim konwenansem owocuje wieloma humorystycznymi sytuacjami, lecz w ko\u0144cu nadchodzi oczekiwany happy end<\/em> uwie\u0144czony bogatym greckim weselem.<\/p>\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wnym rdzeniem ca\u0142ej fabu\u0142y jest rodzina, przedstawiona w spos\u00f3b satyryczny, ale pozytywny, na przek\u00f3r panuj\u0105cej od kilkudziesi\u0119ciu lat postmodernistycznej modzie jej deprecjacji. Lewicowo-liberalna narracja oskar\u017caj\u0105ca wielowiekow\u0105 instytucj\u0119 rodziny o patriarchalizm, opresyjny stosunek do kobiet i dzieci, za\u015bciankowo\u015b\u0107, zacofanie, odporno\u015b\u0107 na nowe idee \u2013 okazuje si\u0119 bezradna wobec dynamicznej i pozbawionej kompleks\u00f3w rodziny obejmuj\u0105cej bli\u017cszych i dalszych krewnych. Portokalos Familly, jak wynika po\u015brednio z akcji, jest \u015bwietnie zintegrowana w ameryka\u0144skiej rzeczywisto\u015bci, posiadaj\u0105ca udane biznesy, ale nie zapominaj\u0105ca o swoim pochodzeniu oraz swych obyczajach i tradycji. Co wi\u0119cej cho\u0107 ha\u0142a\u015bliwa i ma\u0142o dyskretna, czasem wr\u0119cz uci\u0105\u017cliwa \u2013 jest jednocze\u015bnie na tyle urzekaj\u0105ca i otwarta, \u017ce fascynuje m\u0142odego Amerykanina, kt\u00f3ry decyduje si\u0119 nawet na ochrzczenie w cerkwi, by sta\u0107 si\u0119 w pe\u0142ni cz\u0142onkiem tej barwnej troch\u0119 egzotycznej greckiej rodziny.<\/p>\n\n\n\n

Jest to przyk\u0142ad migracji pozytywnej polegaj\u0105cej na podporz\u0105dkowaniu si\u0119 prawom i normom pa\u0144stwa-gospodarza, na nietworzeniu zamkni\u0119tych gett ale na piel\u0119gnowaniu swojej odr\u0119bno\u015bci kulturowej, kontynuowaniu narodowej pami\u0119ci historycznej i utrzymaniu dumy ze swojej proweniencji i ojczystego j\u0119zyka.<\/p>\n\n\n\n

Ten ostatni element, czyli rodzimy j\u0119zyk, eksponowany jest w filmie przez Gusa Portokalosa jako warto\u015b\u0107 wyj\u0105tkowa i uniwersalna, ale te\u017c prowokuj\u0105ca efekty komiczne. Opr\u00f3cz wspomnianego \u201ekimono\u201d ojciec Touli, by uzasadni\u0107 swoj\u0105 zgod\u0119 na \u015blub c\u00f3rki z Ianem Millerem, przeprowadzi\u0142 rozumowanie, kt\u00f3rego nie powstydziliby si\u0119 jego znakomici praprzodkowie, sofi\u015bci \u2013 filozofowie ze staro\u017cytnej Grecji. Wywi\u00f3d\u0142, \u017ce nazwisko Miller pochodzi ze s\u0142owa \u201emilo\u201d, co po grecku znaczy jab\u0142ko, a poniewa\u017c \u201eportokali\u201d to jest pomara\u0144cz, czyli dwa owoce \u201enie k\u0142\u00f3c\u0105 si\u0119\u201d ze sob\u0105 i mog\u0105 by\u0107 razem.<\/p>\n\n\n\n

Tak wi\u0119c z b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem seniora obie rodziny Miller\u00f3w i Portokalos\u00f3w po\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 \u015bwi\u0119tymi w\u0119z\u0142ami ma\u0142\u017ce\u0144skimi. Trudno jednak wielu ludziom, w tym i ni\u017cej podpisanemu, oprze\u0107 si\u0119 niezbyt optymistycznym refleksjom w obliczu pewnych tendencji i zachowa\u0144 przedstawicieli tzw. elit w Polsce w kwestii poszanowania w\u0142asnej historii czy narodowej dumy.<\/p>\n\n\n\n

Przypomina mi si\u0119 jak to kilka lat temu, chyba w 2017 roku, pewien bardzo znany, nie\u017cyj\u0105cy ju\u017c aktor publicznie o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce b\u0119d\u0105c za granic\u0105 upomina swoj\u0105 \u017con\u0119, by nie m\u00f3wi\u0142a po polsku, gdy\u017c obcokrajowcy mogliby rozpozna\u0107 w nich Polak\u00f3w a on polsko\u015bci i j\u0119zyka polskiego (taki wniosek z tej wypowiedzi wyp\u0142yn\u0105\u0142) wstydzi si\u0119. Pomi\u0144my ju\u017c ca\u0142kiem bzdurny argument, \u017ce gdziekolwiek na \u015bwiecie j\u0119zyk polski jest na tyle popularny, i\u017c bywa natychmiast rozpoznawalny. Jestem przekonany, \u017ce w 99 proc. przypadk\u00f3w nikt go nie odr\u00f3\u017cnia od innych j\u0119zyk\u00f3w s\u0142owia\u0144skich, na przyk\u0142ad rosyjskiego czy czeskiego. Zauwa\u017cmy natomiast, \u017ce m\u00f3wi\u0142 to cz\u0142owiek, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie temu j\u0119zykowi (jak i temu krajowi) zawdzi\u0119cza wszystko: swoj\u0105 zawodow\u0105 karier\u0119, rozpoznawalno\u015b\u0107, popularno\u015b\u0107, sw\u00f3j niez\u0142y jak si\u0119 wydaje status maj\u0105tkowy, nawet w tych \u201esiermi\u0119\u017cnych\u201d czasach PRL. J\u0119zyk polski by\u0142 dla Jerzego Stuhra (autora tej nieprawdopodobnej enuncjacji) podstawowym instrumentem spe\u0142niania ambicji i marze\u0144, a mimo to potraktowa\u0142 go jak wy\u015bwiechtany, zu\u017cyty przedmiot, kt\u00f3ry nale\u017cy trzyma\u0107 w lamusie.<\/p>\n\n\n\n

Najsmutniejszy w tym incydencie jest fakt, i\u017c ta wypowied\u017a zosta\u0142a przez tzw. elity przyj\u0119ta z aprobat\u0105, a w najlepszym przypadku milczeniem. I znowu\u017c \u2013 ludzie, dla kt\u00f3rych polszczyzna jest cz\u0119sto g\u0142\u00f3wnym \u015brodkiem ekspresji w ich karierze i pozycji spo\u0142ecznej, a wi\u0119c aktorzy, pisarze, arty\u015bci estradowi, dziennikarze \u2013 uznali ten medialny fakt za przejaw odwagi i oryginalno\u015bci, za buntowniczy gest przeciwko PiS-owskiemu re\u017cymowi. Ca\u0142kowity odlot ju\u017c nie na inn\u0105 planet\u0119, ale na sam kraniec wszech\u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n

Czy\u017c nale\u017cy si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce ludzie, kt\u00f3rzy w wielu przypadkach posiadaj\u0105 g\u0142\u0119bok\u0105 znajomo\u015b\u0107 literatury i szeroko rozumianej kultury dzi\u0119ki wykszta\u0142ceniu i pracy zawodowej (przypomnijmy, Stuhr uko\u0144czy\u0142 filologi\u0119 polsk\u0105 na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim) ostatecznie \u2013 zamiast b\u0142yszcze\u0107 w dyskusjach bogactwem rodzimego j\u0119zyka \u2013 ograniczali si\u0119 do tzw. o\u015bmiu gwiazdek?!<\/p>\n\n\n\n

Znamy i inne przyk\u0142ady oraz skutki owej pedagogiki wstydu, kt\u00f3rej skrajnym przejawem jest ojkofobia. Przywo\u0142ajmy pami\u0119tne zdanie sprzed kilkunastu laty te\u017c ju\u017c nie\u017cyj\u0105cego W\u0142adys\u0142awa Bartoszewskiego, cz\u0142owieka zas\u0142u\u017conego, by\u0142ego wi\u0119\u017ania O\u015bwi\u0119cimia \u2013 maj\u0105cego to szcz\u0119\u015bcie, \u017ce wypuszczonego po kilku miesi\u0105cach \u2013 kt\u00f3ry wojn\u0119 prze\u017cy\u0142, a w czasach stalinowskich by\u0142 aresztowany i skazany na kilka lat wi\u0119zienia. Pan profesor, w\u0105tpi\u0105cy w mo\u017cliwo\u015bci i walory naszego kraju, por\u00f3wna\u0142 Polsk\u0119 do \u201ebrzydkiej panny bez posagu, kt\u00f3ra nie powinna by\u0107 zbyt wybredna\u201d. Abstrahuj\u0119 od nietaktowno\u015bci tego por\u00f3wnania w kraju wielu pi\u0119knych i zaradnych kobiet, trudno nie dostrzec u pana profesora owego kompleksu ni\u017cszo\u015bci, zakorzenionego w mentalno\u015bci polskiej elity.<\/p>\n\n\n\n

Traktowanie przez rodzim\u0105 awangard\u0119 polityczn\u0105 Polski jak s\u0142u\u017cebnej dziewki na europejskim dworze oddaj\u0105cej si\u0119 byle komu \u2013 \u015bwiadczy albo o traumatycznych do\u015bwiadczeniach tej\u017ce pseudoelity albo o jej mniej lub bardziej \u015bwiadomej agenturalno\u015bci. M\u00f3g\u0142bym w spos\u00f3b nader obiektywny oceni\u0107 greckie spo\u0142ecze\u0144stwo po 35 latach pobytu w tym troch\u0119 dziwnym, odst\u0119puj\u0105cym cz\u0119sto od europejskich standard\u00f3w, kraju. Kraju b\u0119d\u0105cym przez prawie 400 lat pod osma\u0144skim panowaniem i islamskimi wp\u0142ywami. Prosz\u0119 wierzy\u0107, \u017ce nie szcz\u0119dzi\u0142bym Grekom wielu krytycznych ocen, lecz nie mog\u0119 nie doceni\u0107 ich przywi\u0105zania do swojej historii od staro\u017cytnej Hellady poprzez Cesarstwo bizantyjskie do czas\u00f3w nowo\u017cytnych.<\/p>\n\n\n\n

Ten w sumie niewielki nar\u00f3d licz\u0105cy oko\u0142o 10 mln w Grecji i drugie tyle rozsiane po ca\u0142ym \u015bwiecie, cz\u0119sto skonfliktowany, g\u0119sto samokrytyczny, ma w sobie ogromny potencja\u0142 honoru i dumy, pozwalaj\u0105cy mu przetrwa\u0107 najgorsze dziejowe zakr\u0119ty. I \u017caden Grek nie powie, \u017ce hellenizm to nienormalno\u015b\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Moje wielkie greckie wesele (ang. My Big Fat Greek Wedding<\/em>) \u2013 ameryka\u0144sko-kanadyjska komedia romantyczna z 2002 roku wed\u0142ug scenariusza Nii Vardalos, kt\u00f3ra gra g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 w filmie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jakie jest pochodzenie s\u0142owa \u201ekimono\u201d? Pytanie wydaje si\u0119 infantylne a szczeg\u00f3lnie dla Japo\u0144czyk\u00f3w wr\u0119cz obra\u017aliwe. Ale je\u015bli kto\u015b ogl\u0105da\u0142 film pt. \u201eMoje wielkie greckie wesele\u201d pami\u0119ta niesamowit\u0105 interpretacj\u0119 tego s\u0142owa wyg\u0142oszon\u0105 przez seniora rodu Portokalos\u00f3w. Stwierdzi\u0142 on zdecydowanie, \u017ce \u201ekimono\u201d wywodzi si\u0119 z od greckiego s\u0142owa \u201echimonas\u201d co znaczy \u201ezima\u201d czyli \u201ekimono\u201d jako ubi\u00f3r chroni… Czytaj dalej My Big Fat Greek Wedding \u2013 \u015bmiech i zaduma<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":46,"featured_media":5412,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[401],"tags":[],"class_list":["post-5411","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-75","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5411","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/46"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5411"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5411\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5414,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5411\/revisions\/5414"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5412"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5411"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5411"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5411"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}