{"id":5352,"date":"2025-11-11T12:29:52","date_gmt":"2025-11-11T11:29:52","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=5352"},"modified":"2025-11-11T12:30:30","modified_gmt":"2025-11-11T11:30:30","slug":"czterdziesci-lat-temu-biezanow-promieniowal-na-cala-polske","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=5352","title":{"rendered":"Czterdzie\u015bci lat temu Bie\u017can\u00f3w promieniowa\u0142 na ca\u0142\u0105 Polsk\u0119"},"content":{"rendered":"\n

Wroc\u0142awskie echa <\/strong>najd\u0142u\u017cszej g\u0142od\u00f3wki <\/strong>w PRL<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dolno\u015bl\u0105ski oddzia\u0142 Stowarzyszenia Wolnego S\u0142owa we wsp\u00f3\u0142pracy z wroc\u0142awskim oddzia\u0142em Instytutu Pami\u0119ci Narodowej zorganizowa\u0142 wspomnieniowe spotkanie uczestnik\u00f3w g\u0142od\u00f3wki w Bie\u017canowie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Dok\u0142adnie w czterdziest\u0105 rocznic\u0119 zako\u0144czenia trwaj\u0105cego przez 194 dni pokojowego protestu. W\u00f3wczas na terenie parafii Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny w Krakowie Bie\u017canowie spotkali si\u0119 dzia\u0142acze podziemnej Solidarno\u015bci, byli internowani, represjonowani, cz\u0142onkowie tworz\u0105cych si\u0119 niezale\u017cnych struktur. Byli tam kombatanci II wojny \u015bwiatowej, \u017co\u0142nierze Niez\u0142omni, m\u0142odzie\u017c studencka, robotnicy, rzemie\u015blnicy, inteligencja \u2013 spo\u0142eczno\u015b\u0107, kt\u00f3ra nie zgadza\u0142a si\u0119 na \u0142amanie praw obywatelskich i politycznych przez komunistyczne w\u0142adze PRL.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Anna Walentynowicz<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Czterdzie\u015bci lat temu, rotacyjny protest g\u0142odowy jak s\u0142owia\u0144skie wici o\u015bwietla\u0142 ca\u0142\u0105 Polsk\u0119. Na apel Anny Walentynowicz i krakowskich opozycjonist\u00f3w odpowiedzieli ludzie z 67 miejscowo\u015bci. Najliczniejsz\u0105 grup\u0119 stanowili uczestnicy z Wroc\u0142awia i z innych miast Dolnego \u015al\u0105ska. Ten zryw okaza\u0142 si\u0119 niezwykle wa\u017cnym czasem w historii zdelegalizowanej Solidarno\u015bci. Przypomina\u0142 o wi\u0119\u017aniach politycznych, o prawach cz\u0142owieka, o sprzeciwie wobec zniewolenia.<\/p>\n\n\n\n

Po latach wiemy, \u017ce zawi\u0105zane tam znajomo\u015bci i przyja\u017anie trwaj\u0105 do dzisiaj. Natomiast badacze z IPN wraz z innymi historykami spieraj\u0105 si\u0119 co do roli tego wydarzenia. Uczestniczy\u0142o w nim 387 os\u00f3b g\u0142oduj\u0105cych. Ponadto liczna grupa wspiera\u0142a uczestnik\u00f3w g\u0142od\u00f3wki codzienn\u0105 pomoc\u0105, solidaryzowa\u0142a si\u0119 z nimi i rozpowszechnia\u0142a informacje o wydarzeniu.<\/p>\n\n\n\n

Protest zako\u0144czy\u0142 si\u0119 31 sierpnia 1985 roku \u2013 w pi\u0105t\u0105 rocznic\u0119 podpisania porozumie\u0144 sierpniowych. Twarz\u0105 g\u0142od\u00f3wki w Krakowie Bie\u017canowie by\u0142a Anna Walentynowicz, kt\u00f3ra osobi\u015bcie zainicjowa\u0142a ten obywatelski sprzeciw 19 lutego 1985 roku. Praktycznie by\u0142a przez ca\u0142y czas z g\u0142oduj\u0105cymi w spos\u00f3b rotacyjny Polakami. Ksi\u0105dz proboszcz Adolf Chojnacki udzieli\u0142 protestuj\u0105cym go\u015bciny i zapewnia\u0142 im na terenie parafii schronienie, opiek\u0119 medyczn\u0105 i bezpiecze\u0144stwo. Poszczeg\u00f3lne dni by\u0142y wype\u0142nione modlitw\u0105, \u015bpiewem, samokszta\u0142ceniem, wytwarzaniem patriotycznych pami\u0105tek. Przyjmowano go\u015bci, delegacje, s\u0142uchano prelegent\u00f3w i artystycznych wyst\u0119p\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ks. Adolf Chojnacki<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Na spotkanie wspomnieniowe we Wroc\u0142awiu przybyli: Miros\u0142awa Kondratowicz, Iwona Kondratowicz, Alicja Kluz, Jan Winnik, Jerzy Malinowski, Darek Nowicki, Bogumi\u0142 Nowicki. By\u0142a to skromna reprezentacja \u00f3wczesnej wroc\u0142awskiej opozycji, kt\u00f3ra najliczniej uczestniczy\u0142a w tym ponad p\u00f3\u0142rocznym prote\u015bcie. Cz\u0119\u015b\u0107 uczestnik\u00f3w nie \u017cyje od lat, z kilkoma nie ma kontaktu.<\/p>\n\n\n\n

Niestety kr\u00f3tko przed rocznicowym spotkaniem zmar\u0142a Jadwiga Morawiecka, ma\u0142\u017conka przyw\u00f3dcy Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej Kornela Morawieckiego. Jej rozpocz\u0119ta w\u00f3wczas przyja\u017a\u0144 z Ann\u0105 Walentynowicz trwa\u0142a a\u017c do \u015bmierci \u201eMatki Solidarno\u015bci\u201d w katastrofie smole\u0144skiej w kwietniu 2010 roku. Po bie\u017canowskiej g\u0142od\u00f3wce wsp\u00f3lnie je\u017adzi\u0142y wspiera\u0107 rodzin\u0119 ksi\u0119dza Jerzego Popie\u0142uszki na Podlasie.<\/p>\n\n\n\n

Na wroc\u0142awskim spotkaniu w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny wspominano te\u017c Zofi\u0119 Nowick\u0105, kt\u00f3ra po okresie internowania kontynuowa\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 opozycyjn\u0105. Ona reprezentantka pracownik\u00f3w ochrony zdrowia zaprzyja\u017ani\u0142a si\u0119 z Ann\u0105 Walentynowicz podczas internowania w Go\u0142dapi. Na jej pro\u015bb\u0119 kilkukrotnie osobi\u015bcie i z najbli\u017csz\u0105 rodzin\u0105 uczestniczy\u0142a w prote\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n

Po 40 latach uda\u0142o si\u0119 przywo\u0142a\u0107 tamt\u0105 atmosfer\u0119 gor\u0105cych dyskusji, debat i spor\u00f3w. Oceniano rol\u0119 Lecha Wa\u0142\u0119sy i jego \u015brodowiska w\u00f3wczas i wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie. Wspominano innych przyw\u00f3dc\u00f3w Solidarno\u015bci w tym Zbigniewa Romaszewskiego, kt\u00f3ry przyjecha\u0142 do Bie\u017canowa nawo\u0142uj\u0105c do szybkiego zako\u0144czenia protestu. Inaczej zachowa\u0142 si\u0119 Andrzej Gwiazda, kt\u00f3ry do\u0142\u0105czy\u0142 do protestuj\u0105cych natychmiast jak tylko 15 maja 1985 opu\u015bci\u0142 wi\u0119zienie. Ukrywaj\u0105cy si\u0119 Kornel Morawiecki wys\u0142a\u0142 do Bie\u017canowa specjalny list popieraj\u0105cy protest i walk\u0119 o uwolnienie wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych. Zadeklarowa\u0142, \u017ce b\u0119d\u0105c w podziemiu dostosuje si\u0119 do zasad g\u0142od\u00f3wki i przez 3 kolejne doby b\u0119dzie g\u0142odowa\u0142 w \u0142\u0105czno\u015bci z protestuj\u0105cymi. Podobnie zadeklarowa\u0142a Ewa Tomaszewska, kt\u00f3ra mia\u0142a w\u00f3wczas g\u0142odowa\u0107 w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n

Dla Jana Winnika udzia\u0142 w g\u0142od\u00f3wce by\u0142 logiczn\u0105 kontynuacj\u0105 dzia\u0142alno\u015bci podziemnej. Tam nawi\u0105za\u0142 nowe kontakty i przyja\u017anie, kt\u00f3re trwaj\u0105 do dzisiaj. Podobnie wspominaj\u0105 inni uczestnicy. Dla Miros\u0142awy i Iwony Kondratowicz z Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej by\u0142 to kolejny etap zaanga\u017cowania w dzia\u0142alno\u015b\u0107 opozycyjn\u0105. R\u00f3wnie\u017c Jerzy Malinowski i Alicja Kluz w nast\u0119pnych latach w spos\u00f3b zakonspirowany i jawny wspierali walk\u0119 ludzi Solidarno\u015bci o woln\u0105 Polsk\u0119. Podobnie czworo cz\u0142onk\u00f3w rodziny Nowickich. Prowadz\u0105c tajn\u0105 drukarni\u0119 wielokrotnie go\u015bcili Ann\u0119 Walentynowicz podczas jej pobyt\u00f3w we Wroc\u0142awiu. Sami te\u017c bywali w jej gda\u0144skim mieszkaniu. Podczas g\u0142od\u00f3wki w gronie tej rodziny narodzi\u0142 si\u0119 pomys\u0142, aby m\u0119skiego potomka obdarzy\u0107 imieniem Solidariusz.<\/p>\n\n\n\n

Wszyscy uczestnicy g\u0142od\u00f3wki w Bie\u017canowie w kolejnych latach wspierali demokratyczn\u0105 opozycj\u0119 i przemiany polityczne kraju. Zdobyli si\u0119 na osobiste \u015bwiadectwo, obywatelski akt odwagi ludzi wolnych na przek\u00f3r w\u0142adzy, kt\u00f3ra rz\u0105dzi\u0142a tward\u0105 r\u0119k\u0105 nie licz\u0105c si\u0119 z obywatelami. Niestety nie znalaz\u0142 si\u0119 jeszcze badacz, kt\u00f3ry chcia\u0142 przeanalizowa\u0107 dzia\u0142ania S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa wobec protestu i jego uczestnik\u00f3w. O d\u0142ugiej pami\u0119ci i d\u0142ugich r\u0119kach tajnych s\u0142u\u017cb PRL przekona\u0142 si\u0119 ks. Adolf Chojnacki, kt\u00f3ry do \u015bmierci w 2001 roku odczuwa\u0142 skutki swojej niez\u0142omnej postawy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wspomnienie \u015bp. Jadwigi Morawieckiej w programie TVP Wroc\u0142aw  \u201eNon omnis moriar\u201d:<\/p>\n\n\n\n

\n