{"id":5070,"date":"2025-09-24T15:26:57","date_gmt":"2025-09-24T13:26:57","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=5070"},"modified":"2025-09-24T15:26:57","modified_gmt":"2025-09-24T13:26:57","slug":"kiedy-powstala-solidarnosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=5070","title":{"rendered":"Kiedy powsta\u0142a \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d"},"content":{"rendered":"\n<p>Co roku mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 i przeczyta\u0107, \u017ce 31 sierpnia 1980 roku to dzie\u0144 powstania \u201eSolidarno\u015bci\u201d. To jednak nie jest prawd\u0105. NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d powsta\u0142 17 wrze\u015bnia 1980. By\u0142em przy tym, chocia\u017c w tym zdarzeniu nie uczestniczy\u0142em: po prostu sta\u0142em przed Morskim Hotelem Robotniczym w Gda\u0144sku Wrzeszczu, gdzie na parterze obradowali delegaci Mi\u0119dzyzak\u0142adowych Komitet\u00f3w Za\u0142o\u017cycielskich z ca\u0142ej Polski.<\/p>\n\n\n\n<p>Okna by\u0142y szeroko otwarte, aby im nie by\u0142o duszno, wi\u0119c gapie (w tym ja \u2013 w owym czasie mieszka\u0142em i pracowa\u0142em w moich rodzinnych stronach, tote\u017c bywa\u0142em cz\u0119sto w nieodleg\u0142ym Gda\u0144sku) mogli przys\u0142uchiwa\u0107 si\u0119 obradom. Przygl\u0105da\u0107 si\u0119 nie mogli, bo to by\u0142 wysoki parter. Obecnie miejsce, gdzie stali ci gapie, jest zaj\u0119te przez parterow\u0105 przybud\u00f3wk\u0119, przylegaj\u0105c\u0105 do tego budynku w\u0142a\u015bnie w miejscu, gdzie by\u0142y te okna. 18 listopada 2021 roku b\u0119d\u0105c z toru\u0144skimi kolegami w Gda\u0144sku chcia\u0142em im te okna pokaza\u0107 i zamiast okien zobaczyli\u015bmy t\u0119 przybud\u00f3wk\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>To 17 wrze\u015bnia 1980 roku po raz pierwszy us\u0142ysza\u0142em g\u0142os inicjatora wolnego ruchu zawodowego, Kazimierza \u015awitonia, kt\u00f3ry po dw\u00f3ch i p\u00f3\u0142 roku dzia\u0142alno\u015bci, w sierpniu 1980 do\u0142\u0105czy\u0142 do kieruj\u0105cych katowickim strajkiem. Tam, w Gda\u0144ski Wrzeszczu i wtedy 17 wrze\u015bnia podj\u0119to decyzj\u0119 o utworzeniu jednego Zwi\u0105zku na ca\u0142y kraj, o strukturze \u201eterytorialno-bran\u017cowej\u201d, a nie federacji zwi\u0105zk\u00f3w regionalnych. Tam i wtedy na wniosek doc. Karola Modzelewskiego w\u0142\u0105czono wyraz \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d do nazwy Zwi\u0105zku. Cho\u0107 jak wiadomo to s\u0142owo widnia\u0142o wcze\u015bniej w tytule Strajkowego Biuletynu Informacyjnego \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d redagowanego przez Krzysztofa Wyszkowskiego w Stoczni Gda\u0144skiej w sierpniu 1980.<\/p>\n\n\n\n<p>Andrzej Gwiazda ju\u017c w latach 80., a przynajmniej 90., nieraz przypomina\u0142 (np. w miesi\u0119czniku \u201ePoza Uk\u0142adem\u201d redagowanym wsp\u00f3lnie z \u017con\u0105 Joann\u0105), \u017ce data powstania Zwi\u0105zku to 17 wrze\u015bnia a nie 31 sierpnia, ale to przypominanie by\u0142o ma\u0142o skuteczne. Nawet w Radiu Maryja i TV Trwam m\u00f3wiono tak, jak na og\u00f3\u0142. Jednak prawdziwa data bywa wspominana:<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/polskieradio24.pl\/artykul\/1854601,andrzej-gwiazda-o-powstaniu-solidarnosci\">https:\/\/polskieradio24.pl\/artykul\/1854601,andrzej-gwiazda-o-powstaniu-solidarnosci<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>\u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d we Wrzeszczu, zacieranie historii<\/p>\n\n\n\n<p>Protesty i strajki zacz\u0119\u0142y si\u0119 8 lipca 1980 roku w \u015awidniku na Lubelszczy\u017anie i tam po trzech dniach zawarto pierwsze pisemne porozumienie mi\u0119dzy przedstawicielami strajkuj\u0105cych a reprezentantami w\u0142adz. Ostatnim porozumieniem by\u0142o to zawarte w \u201eHucie Katowice\u201d w D\u0105browie G\u00f3rniczej 11 wrze\u015bnia 1980 roku. Dopiero w nim wyra\u017anie zawarto zgod\u0119 w\u0142adz na tworzenie wolnych zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych we wszystkich (a nie w tylko w nadmorskich) wojew\u00f3dztwach, kt\u00f3rej brakowa\u0142o w porozumieniach szczeci\u0144skim i gda\u0144skim.<\/p>\n\n\n\n<p>Do tego skutku zmierza\u0142 \u201eApel do wszystkich ludzi pracy\u201d przyw\u00f3dcy strajkowego Andrzeja Rozp\u0142ochowskiego, datowany 7 wrze\u015bnia 1980 roku. Po tym porozumieniu 13 wrze\u015bnia Rada Pa\u0144stwa podj\u0119\u0142a uchwa\u0142\u0119 w sprawie trybu rejestracji nowo powstaj\u0105cych zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych. Spotkanie przedstawicieli MKZ-\u00f3w odby\u0142o si\u0119 4 dni p\u00f3\u017aniej w Gda\u0144sku-Wrzeszczu i dopiero wtedy utworzono og\u00f3lnopolski zwi\u0105zek o nazwie \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>O rocznicy sowieckiej napa\u015bci na Polsk\u0119 17 wrze\u015bnia 1939 roku nie mo\u017cna zapomina\u0107. Ale o dacie utworzenia \u201eSolidarno\u015bci\u201d nale\u017cy te\u017c pami\u0119ta\u0107 i ceni\u0107 j\u0105 tym bardziej, \u017ce to na\u0142o\u017cenie si\u0119 na siebie dw\u00f3ch wa\u017cnych w naszej historii rocznic pokazuje pi\u0119kn\u0105 \u201ezemst\u0119\u201d Polak\u00f3w na sowietyzmie.<\/p>\n\n\n\n<p>Podobnie trzeba pami\u0119ta\u0107 o przypadaj\u0105cej 10 lutego podw\u00f3jnej rocznicy \u2013 za\u015blubin Polski z Ba\u0142tykiem w 1920 roku i o 6 lat p\u00f3\u017aniejszego faktu, jakim jest nadanie praw miejskich Gdyni. Warto celebrowa\u0107 j\u0105 nie tylko w Tr\u00f3jmie\u015bcie, ale w ca\u0142ym kraju, nie dopuszczaj\u0105c do tego, aby tragiczna rocznica jednej z masowych wyw\u00f3zek Polak\u00f3w na wsch\u00f3d \u2013 podczas II wojny \u015bwiatowej \u2013 przys\u0142oni\u0142a tamte pozytywne wydarzenia.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nie tylko Amerykanie maj\u0105 17 wrze\u015bnia swoj\u0105 dumn\u0105 rocznic\u0119 uchwalenia (pierwszej na \u015bwiecie) konstytucji. Mamy r\u00f3wnie\u017c my, Polacy, radosny w naszych dziejach dzie\u0144 17 wrze\u015bnia.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Co roku mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 i przeczyta\u0107, \u017ce 31 sierpnia 1980 roku to dzie\u0144 powstania \u201eSolidarno\u015bci\u201d. To jednak nie jest prawd\u0105. NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d powsta\u0142 17 wrze\u015bnia 1980. By\u0142em przy tym, chocia\u017c w tym zdarzeniu nie uczestniczy\u0142em: po prostu sta\u0142em przed Morskim Hotelem Robotniczym w Gda\u0144sku Wrzeszczu, gdzie na parterze obradowali delegaci Mi\u0119dzyzak\u0142adowych Komitet\u00f3w Za\u0142o\u017cycielskich z ca\u0142ej&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=5070\">Czytaj dalej <span class=\"screen-reader-text\">Kiedy powsta\u0142a \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":128,"featured_media":5071,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[394],"tags":[],"class_list":["post-5070","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-71","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5070","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/128"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5070"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5070\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5072,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5070\/revisions\/5072"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5071"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5070"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5070"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5070"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}