Oryginalna opaska powsta\u0144ca warszawskiego z oddzia\u0142u mjr Jana Tarnowskiego ps. Walig\u00f3ra, dow\u00f3dcy III Obwodu Armii Krajowej Wola, znaleziona na osiedlu Wola Kolonia Wawelberg<\/em><\/p>\n\n\n\n Wrzesie\u0144 3, 2025<\/em><\/p>\n\n\n\n Nazwisko dow\u00f3dcy, kt\u00f3rego podw\u0142adny nosi\u0142 t\u0119 opask\u0119 podczas Powstania Warszawskiego, posz\u0142o w \u015bwiat. Jan Tarnowski to najm\u0142odszy z komendant\u00f3w warszawskich obwod\u00f3w AK, odznaczony Krzy\u017cem Walecznych i Virtuti Militari, kawalerzysta, od pa\u017adziernika 1944 podpu\u0142kownik. Z jego dzie\u0107mi, dr Ann\u0105 Kraszewsk\u0105 i in\u017c. Stanis\u0142awem Tarnowskim, przeprowadzi\u0142am przed laty wywiad i bazuj\u0105c na ich wspomnieniach opisa\u0142am losy tego dow\u00f3dcy w jednym z rozdzia\u0142\u00f3w ksi\u0105\u017cki \u201eSaga wroc\u0142awska\u201d. W oparciu o przekazy rodzinne przybli\u017cmy wi\u0119c t\u0119 posta\u0107 zwi\u0105zan\u0105 z prezydenckim darem.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Mama przez ca\u0142\u0105 okupacj\u0119 mia\u0142a zaszyte to zdj\u0119cie w r\u0119kawie \u2013 m\u00f3wi\u0142o rodze\u0144stwo o \u015blubnej, lekko pogniecionej fotografii rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy pobrali si\u0119 w 1941 roku w Warszawie. \u2013 Opowiada\u0142a, \u017ce podczas powstania ojciec by\u0142 ci\u0119\u017cko ranny i przedziera\u0142 si\u0119 kana\u0142ami, podtrzymywany przez dw\u00f3ch koleg\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Wym\u0119czony dotar\u0142 do \u017cony, oczy\u015bci\u0142a go z brudu kana\u0142\u00f3w. Nie czeka\u0142, a\u017c rany si\u0119 zagoj\u0105, wkr\u00f3tce znowu by\u0142 na Star\u00f3wce. Do ko\u0144ca powstania. A potem obozy w \u0141ambinowicach i Woldenbergu i powr\u00f3t do rodziny pod zmienionym nazwiskiem, jako Stanis\u0142aw Mazurkiewicz, by unikn\u0105\u0107 komunistycznego wi\u0119zienia. Nierozpoznany obj\u0105\u0142 stanowisko wicedyrektora w raciborskiej Fabryce Myd\u0142a. Ujawni\u0142 si\u0119 w 1947 roku, dwa tygodnie przed \u015bmierci\u0105. \u017beby dzieciom zostawi\u0107 rodowe nazwisko. \u2013 Mama powt\u00f3rzy\u0142a nam ostatnie s\u0142owa ojca. Prosi\u0142, \u017ceby nam zrobi\u0142a krzy\u017c na czole i powiedzia\u0142a, aby\u015bmy nie zapomnieli, \u017ce jeste\u015bmy Polakami.<\/p>\n\n\n\n Jan Tarnowski herbu Jelita Ko\u017alerogi urodzi\u0142 si\u0119 w 1904 roku w rodzinnym maj\u0105tku Barcikowo w powiecie p\u0142ockim, zmar\u0142 w 1947 roku w Raciborzu. Pochodzi\u0142 z ziemia\u0144skiej rodziny, jego ojciec Stanis\u0142aw Tarnowski zas\u0142yn\u0105\u0142 w ziemi p\u0142ockiej jako s\u0119dzia gminny z wybor\u00f3w, cz\u0142owiek prawy i nieugi\u0119ty w walce z rosyjskim zaborc\u0105. Dziadek ze strony matki, Adam Dunin Mieczy\u0144ski, w\u0142a\u015bciciel kilku wsi, powstaniec styczniowy, znany by\u0142 w P\u0142ockiem jako spo\u0142ecznik finansuj\u0105cy rozw\u00f3j o\u015bwiaty i potrafi\u0105cy dzieli\u0107 si\u0119 maj\u0105tkiem z biednym ludem. O dorastaj\u0105cym Janie Tarnowskim mawiano w jego rodzinnym domu, \u017ce jest dzieckiem trudnym, ale wra\u017cliwym.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Ojciec mia\u0142 czterna\u015bcie lat, gdy wst\u0105pi\u0142 do Polskiej Organizacji Wojskowej i wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w rozbrajaniu Niemc\u00f3w. Jako pi\u0119tnastolatek, w 1918 roku uciek\u0142 z domu do powstania wielkopolskiego. Gryz\u0142o go jednak sumienie, wi\u0119c listownie da\u0142 zna\u0107 rodzicom, \u017ce jest w oddziale powsta\u0144czym w Jarocinie. Dziadek wybra\u0142 si\u0119 tam \u2013 opowiada\u0142y dzieci Jana \u2013 ale najpierw poszed\u0142 do komendanta i wypyta\u0142, jak si\u0119 syn sprawuje. Opini\u0119 us\u0142ysza\u0142 pochlebn\u0105. Potem go obydwaj, ojciec i komendant, wezwali, pytaj\u0105c, kim chcia\u0142by zosta\u0107. \u201eTylko wojskowym\u201d odpowiedzia\u0142.<\/p>\n\n\n\n Wys\u0142ano ch\u0142opca do Korpusu Kadet\u00f3w. Gdy wybuch\u0142a wojna polsko-bolszewicka, poprosi\u0142 ojca o b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo, zapowiadaj\u0105c, \u017ce p\u00f3jdzie si\u0119 bi\u0107, nawet je\u015bli zgody na to nie otrzyma. Wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w walkach, dosta\u0142 si\u0119 do niewoli, uciek\u0142. Potem sko\u0144czy\u0142 Szko\u0142\u0119 Podchor\u0105\u017cych w Grudzi\u0105dzu i zosta\u0142 skierowany do 13. Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w, w kt\u00f3rym obj\u0105\u0142 na kilka miesi\u0119cy, w 1938 roku, dow\u00f3dztwo szwadronu tatarskiego, gdy chwilowo brakowa\u0142o oficera Tatara na to stanowisko.<\/p>\n\n\n\n Z Pu\u0142kiem U\u0142an\u00f3w Wile\u0144skich wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w kampanii wrze\u015bniowej, po niej trzeba ju\u017c by\u0142o zmieni\u0107 mundur na cywilne ubranie i przej\u015b\u0107 do konspiracji. Zatrudni\u0142 si\u0119 w Szpitalu Malta\u0144skim (by\u0142 kawalerem malta\u0144skim) jako kierownik izby przyj\u0119\u0107 i magazynier. W szpitalu tym pozna\u0142 swoj\u0105 przysz\u0142\u0105 \u017con\u0119, El\u017cbiet\u0119 Grodzick\u0105 (c\u00f3rk\u0119 w\u0142a\u015bcicieli Wrz\u0105cej), kt\u00f3ra ju\u017c w pierwszym dniu wojny przyjecha\u0142a z siostr\u0105 do Warszawy i razem z ni\u0105 zosta\u0142a skierowana do organizowania Szpitala Malta\u0144skiego. El\u017cbieta i Jan \u2013 m\u0142odzi, odwa\u017cni, gotowi do walki i po\u015bwi\u0119ce\u0144. Oboje w AK, ona \u0142\u0105czniczka o pseudonimie \u201eDanka\u201d, on \u201eLelek\u201d, \u201eWalig\u00f3ra\u201d \u2013 od 1943 roku komendant obwodu Wola, najm\u0142odszy stopniem i wiekiem z dow\u00f3dc\u00f3w walcz\u0105cej Warszawy, w pa\u017adzierniku 1944 roku awansowany do stopnia podpu\u0142kownika \u201eza osobist\u0105 postaw\u0119 i odwag\u0119 w okresie walk w Warszawie\u201d.<\/p>\n\n\n\n Jego pogrzebu w 1947 roku, w Katowicach, dzieci \u2013 w\u00f3wczas kilkuletnie \u2013 nie pami\u0119taj\u0105. Tylko ten drugi pogrzeb, kt\u00f3ry odby\u0142 si\u0119 po 1956 roku w Warszawie, kiedy w\u0142adze oficjalnie wyst\u0105pi\u0142y z propozycj\u0105, by pochowa\u0107 komendanta na Pow\u0105zkach. Par\u0119 lat po \u015bmierci m\u0119\u017ca pani El\u017cbieta Tarnowska przenios\u0142a si\u0119 do Rabki, ze wzgl\u0119du na zdrowie dzieci, pracowa\u0142a jako wychowawczyni w sanatorium, a po zaocznych studiach jako nauczycielka j\u0119zyka polskiego. Dzielnie radzi\u0142a sobie z problemami bytowymi. Jak wspominali Anna i Stanis\u0142aw Tarnowscy, renta po ojcu by\u0142a symboliczna, mo\u017cna by\u0142o za ni\u0105 kupi\u0107 kilka lod\u00f3w. Zaliczono jego s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105 tylko do wrze\u015bnia 1939 roku i kr\u00f3tkotrwa\u0142\u0105 prac\u0119 po wojnie.<\/p>\n\n\n\n W rozmowie o Solidarno\u015bci, w kt\u00f3rej rodze\u0144stwo by\u0142o zaanga\u017cowane w latach osiemdziesi\u0105tych ubieg\u0142ego wieku, o warto\u015bciach, o tym, co przeka\u017c\u0105 nast\u0119pnym pokoleniom, c\u00f3rka Jana Tarnowskiego powiedzia\u0142a przed laty: \u2013 Tego si\u0119 nie przekazuje s\u0142owami. To s\u0105 wzorce.<\/p>\n\n\n\n Dzisiaj prezydenckim darem te wzorce \u015bwiadcz\u0105 o Polsce.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Cytowane w tek\u015bcie wypowiedzi pochodz\u0105 z ksi\u0105\u017cki: Anna Fastnacht-Stupnicka, \u201eSaga wroc\u0142awska. 74 opowie\u015bci rodzinne\u201d, wydanie II, Wroc\u0142aw 2015.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Podczas wizyty w Bia\u0142ym Domu nasz prezydent ofiarowa\u0142 prezydentowi Donaldowi Trumpowi niezwyk\u0142y prezent \u2013 oprawion\u0105 w ram\u0119 bia\u0142o-czerwon\u0105 opask\u0119 z podpisem po angielsku: Dar prezydenta RP Karola Nawrockiego Oryginalna opaska powsta\u0144ca warszawskiego z oddzia\u0142u mjr Jana Tarnowskiego ps. Walig\u00f3ra, dow\u00f3dcy III Obwodu Armii Krajowej Wola, znaleziona na osiedlu Wola Kolonia Wawelberg Wrzesie\u0144 3, 2025 Nazwisko… Czytaj dalej Dar prezydenta<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":84,"featured_media":4984,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[393],"tags":[],"class_list":["post-4983","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-70","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4983","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/84"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4983"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4983\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4987,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4983\/revisions\/4987"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4984"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4983"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4983"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4983"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/H.Fastnacht_Tarnowscy1.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/H.Fastnacht_Tarnowscy2.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n