{"id":4962,"date":"2025-09-09T13:32:03","date_gmt":"2025-09-09T11:32:03","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=4962"},"modified":"2025-09-09T13:32:03","modified_gmt":"2025-09-09T11:32:03","slug":"papierowy-sojusznik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=4962","title":{"rendered":"Papierowy sojusznik"},"content":{"rendered":"\n

Je\u017celi Monachium by\u0142o symbolem zdrady Czechos\u0142owacji w 1938 roku przez Zach\u00f3d, to symbolem zdrady Polski w 1939 roku by\u0142 Abbeville.<\/p>\n\n\n\n

To miasto le\u017c\u0105ce nad rzek\u0119 Somm\u0105 w p\u00f3\u0142nocnej Francji, gdzie 12 wrze\u015bnia 1939 roku dosz\u0142o do spotkania przedstawicieli Rady Najwy\u017cszej Sprzymierzonych, czyli premier\u00f3w: Francji \u2013 Eduarda Daladiera i Wielkiej Brytanii \u2013 Nevilla Chamberlaina, wraz z towarzysz\u0105cymi im dow\u00f3dcami si\u0142 zbrojnych. By\u0142a to pierwsza z kolejnych konferencja, na kt\u00f3rej omawiano plany dzia\u0142a\u0144 si\u0142 sprzymierzonych w Europie. Dla Polski spotkanie w Abbeville wi\u0105za\u0142o si\u0119 z dramatycznymi skutkami, gdy\u017c tam w\u0142a\u015bnie szef sztabu generalnego francuskiej armii, gen. Maurice Gamelin, podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o wstrzymaniu natarcia na pozycje niemieckie na froncie zachodnim. Decyzj\u0119 t\u0119 motywowa\u0142 z jednej strony brakiem wystarczaj\u0105cych \u015brodk\u00f3w na prowadzenie takiej operacji, z drugiej za\u015b, szybkimi post\u0119pami niemieckiej armii w Polsce. Decyzje podj\u0119te w Abbeville mia\u0142y istotne znaczenie dla dalszego ci\u0105gu prowadzonych dzia\u0142a\u0144 wojennych. Tym istotniejszych, \u017ce o podj\u0119tych decyzjach nie poinformowano polskiej strony.<\/p>\n\n\n\n

Marsza\u0142ek J\u00f3zef Pi\u0142sudski, na wiele lat przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej, wypowiada\u0142 si\u0119 krytycznie w kwestii francuskiego przymierza. Mi\u0119dzy innymi dlatego zaleca\u0142 nast\u0119pcom, by w razie wojny Polska przyst\u0119powa\u0142a do niej jako jedna z ostatnich. W ten spos\u00f3b mo\u017cna by\u0142o \u0142atwiej i skuteczniej osi\u0105gn\u0105\u0107 najkorzystniejsze warunki pokojowe. Ale czy w 1939 roku mieli\u015bmy tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107? By\u0142o kilka scenariuszy, Polska wybra\u0142a akurat ten, kt\u00f3ry w konsekwencji przyni\u00f3s\u0142 Polsce tragiczne rezultaty, jakich nikt przed 1939 rokiem nawet nie rozwa\u017ca\u0142.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Premier Francji Edouard Daladier<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Pierwsze konkretne rozmowy sztabowc\u00f3w Polski i Francji dotycz\u0105ce udzielenia Polsce gwarancji bezpiecze\u0144stwa i wynikaj\u0105cych z nich dzia\u0142a\u0144 na froncie zachodnim, podj\u0119to w maju 1939 roku. Wtedy to minister spraw wojskowych gen. Tadeusz Kasprzycki uzgodni\u0142 z gen. Gamelin, \u017ce strona francuska uzale\u017cni wykonanie klauzuli przyst\u0105pienia do dzia\u0142a\u0144 zbrojnych od dodatkowych um\u00f3w pomi\u0119dzy pa\u0144stwami. Chodzi\u0142o o termin wypowiedzenia wojny Niemcom przez Francj\u0119 i Angli\u0119 na trzeci dzie\u0144 od momentu niemieckiej agresji na Polsk\u0119. Natomiast samo przyst\u0105pienie do dzia\u0142a\u0144 zbrojnych mia\u0142o nast\u0105pi\u0107 w 15 dni po wypowiedzeniu wojny przez sojusznik\u00f3w. Je\u017celi zatem Francja i Anglia wypowiedzia\u0142y wojn\u0119 Niemcom 3 wrze\u015bnia, obie armie powinny przyst\u0105pi\u0107 do dzia\u0142a\u0144 najp\u00f3\u017aniej 18 wrze\u015bnia.<\/p>\n\n\n\n

Tymczasem dzie\u0144 wcze\u015bniej, 17 wrze\u015bnia, ruszy\u0142a na Polsk\u0119 Armia Czerwona. Na jeden dzie\u0144 przed ustalonym atakiem na froncie zachodnim! Przypadek? Nie. Sowiecki wywiad wiedzia\u0142 o ustaleniach zawartych w Abbeville, kt\u00f3rych nie zna\u0142o polskie dow\u00f3dztwo wojskowe. Termin sowieckiego ataku nie by\u0142 wi\u0119c przypadkowy. Gdyby zachodni sojusznicy Polski \u2013 Francja i Wielka Brytania \u2013 nie poczynili takich uzgodnie\u0144 w Abbeville, Sowieci musieliby zweryfikowa\u0107 swoje wcze\u015bniejsze ustalenia z Niemcami o podziale wp\u0142yw\u00f3w kosztem Polski.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Premier Wielkiej Brytanii Neville Chamberlain<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

W tym miejscu nale\u017cy zada\u0107 wa\u017cne pytanie, czy Zach\u00f3d realnie my\u015bla\u0142 o udzieleniu Polsce pomocy na wypadek wojny? Za\u0142o\u017cenia, kt\u00f3re zna\u0142a strona polska by\u0142y takie, \u017ce wojska francuskie, wsparte brytyjskimi, mia\u0142y przyst\u0105pi\u0107 do ataku na Niemcy z wykorzystaniem si\u0142 l\u0105dowych i lotnictwa. Takie zapewnienie strona polska otrzyma\u0142a tak\u017ce od brytyjskiego gen. Edmunda Ironside\u2019a, kt\u00f3ry w sierpniu 1939 roku przebywa\u0142 w Warszawie. Genera\u0142 Ironside by\u0142 przewidywany na stanowisko dow\u00f3dcy Brytyjskich Si\u0142 Ekspedycyjnych we Francji, kt\u00f3re mia\u0142y wspiera\u0107 wojska francuskie. Jak si\u0119 jednak wkr\u00f3tce okaza\u0142o, w wyniku politycznych przetasowa\u0144 w Londynie, gen. Ironside stanowiska dow\u00f3dcy nie otrzyma\u0142. Sami za\u015b Brytyjczycy przyznawali kilka miesi\u0119cy przed wybuchem wojny, \u017ce: \u201eJe\u015bli wojna wybuchnie w Europie wschodniej, to ani Francja, ani my nie b\u0119dziemy mogli udzieli\u0107 bezpo\u015bredniej pomocy ofiarom agresji niemieckiej, chocia\u017c mo\u017cemy dokona\u0107 dywersji, atakuj\u0105c na zachodzie i stosuj\u0105c presj\u0119 przez akcje na morzu. (\u2026) W przypadku ataku niemieckiego (\u2026) nie mogliby\u015bmy udzieli\u0107 \u017cadnego skutecznego wsparcia Polsce, W\u0119grom czy Rumunii.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Dodaj\u0105c do tego s\u0142owa gen. Gamelina z sierpnia tego roku, kt\u00f3ry stwierdzi\u0142, \u017ce: \u201eNiemcy zmiot\u0105 Polak\u00f3w zanim zd\u0105\u017c\u0119 podci\u0105gn\u0105\u0107 na granic\u0119 ci\u0119\u017ck\u0105 artyleri\u0119 wraz z zapasami amunicji\u201d, wida\u0107 ponury obraz umy\u015blnego braku zaanga\u017cowania zachodnich sojusznik\u00f3w. A\u017c dziwne, \u017ce \u00f3wczesne w\u0142adze w Warszawie nie odnios\u0142y si\u0119 do tych wypowiedzi i nie wyci\u0105gn\u0119\u0142y istotnych wniosk\u00f3w na przysz\u0142o\u015b\u0107. Inaczej ni\u017c Niemcy i Sowieci, kt\u00f3rzy wiedzieli, \u017ce Zach\u00f3d pozostawi sojusznika bez pomocy.<\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie mo\u017cna gdyba\u0107, dlaczego Francja prowadzi\u0142a tak\u0105 polityk\u0119, opart\u0105 na zak\u0142amaniu i fa\u0142szu? Francuska opinia publiczna w 1939 roku o przyj\u015bciu Polsce z pomoc\u0105 militarn\u0105, wyra\u017ca\u0142a si\u0119 w pytaniu: Czy mamy umiera\u0107 za Gda\u0144sk? S\u0142owa by\u0142y pok\u0142osiem artyku\u0142u w dzienniku \u201eL\u2019Oeuvre\u201d pod znamiennym tytu\u0142em \u201eMourir pour Dantzig?\u201d (Umiera\u0107 za Gda\u0144sk?). Tekst ukaza\u0142 si\u0119 4 maja 1939 roku, a jego autor, Marcel D\u00e9at, odrzuca\u0142 my\u015bl, by z powodu Polski wik\u0142a\u0107 si\u0119 w wojn\u0119 przeciwko Niemcom. Ten sam dziennikarz, kt\u00f3ry w m\u0142odo\u015bci by\u0142 aktywnym dzia\u0142aczem socjalistycznym, pod koniec lat 30. sta\u0142 si\u0119 gor\u0105cym or\u0119downikiem politycznej wsp\u00f3\u0142pracy Francji i Niemiec. W czasie wojny poszed\u0142 dalej, staj\u0105c si\u0119 jednym z najbardziej aktywnych dzia\u0142aczy faszystowskich, kolaboruj\u0105cy z Niemcami. Po wojnie zosta\u0142 zaocznie skazany na kar\u0119 \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n

Jego polityczne peregrynacje podobne by\u0142y do los\u00f3w premiera Francji Pierre Lavala, kt\u00f3ry najpierw by\u0142 socjalist\u0105 (i jako premier naciska\u0142, by zawrze\u0107 w 1935 roku sojusz z ZSRR), a podczas wojny sta\u0107 si\u0119 or\u0119downikiem \u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy z Niemcami. By\u0142 m.in. odpowiedzialny za wydalenia francuskich \u017byd\u00f3w do niemieckich oboz\u00f3w koncentracyjnych. Cienka okazuje si\u0119 granica mi\u0119dzy socjalizmem a faszyzmem, by nie wspomnie\u0107 casus<\/em> Benito Mussoliniego we W\u0142oszech, w m\u0142odo\u015bci tak\u017ce socjalistycznego dzia\u0142acza.<\/p>\n\n\n\n

Spo\u0142ecze\u0144stwo francuskie nie tylko nie \u201echcia\u0142o umiera\u0107 za Gda\u0144sk\u201d, ono nie chcia\u0142o kolejnej wojny z Niemcami, maj\u0105c w pami\u0119ci tragizm lat 1914 \u2013 1918. A kiedy po wojnie Francuzi z gorliwo\u015bci\u0105 neofit\u00f3w, szukali kolaboruj\u0105cych z Niemcami, oskar\u017cali wszystkich dooko\u0142a, tylko nie siebie. Najbardziej dosta\u0142o si\u0119 Stanom Zjednoczonym, kt\u00f3rych oskar\u017cano o to, \u017ce ci pozostawili Francj\u0119 osamotnion\u0105 w 1939 i w 1940 roku \u2013 dlatego w\u0142a\u015bnie, jak t\u0142umaczono, Francuzom nie pozostawiono wyboru i, by ratowa\u0107 si\u0119 przed katastrof\u0105 biologiczn\u0105, poszli na wsp\u00f3\u0142prac\u0119. Takie polityczne zagrywki, pe\u0142ne fa\u0142szu, mog\u0142y by\u0107 konsekwencj\u0105 braku we Francji elit, w kt\u00f3rych honor i tradycja odgrywa\u0142y wa\u017cn\u0105 rol\u0119. Ale c\u00f3\u017c si\u0119 dziwi\u0107. Francuska klasa polityczna, kt\u00f3ra od czas\u00f3w rewolucji francuskiej w XVIII wieku, kiedy wybito arystokracj\u0119, by\u0142a na wskro\u015b rewolucyjna i lewicowa, nastawiona na dora\u017ane korzy\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Kolejne pokolenia Francuz\u00f3w wyrastaj\u0105 w przekonaniu o s\u0142uszno\u015bci i donios\u0142o\u015bci Rewolucji Francuskiej z ko\u0144ca XVIII wieku, kt\u00f3ra pozbawi\u0142a Francj\u0119 elity politycznej. Fakt \u2013 by\u0142a to elita mocno zdegenerowana systemem rz\u0105d\u00f3w kolejnych Ludwik\u00f3w, niemniej jednak, arystokracja zachowywa\u0142a poczucie swojej misji dziejowej. Nowa elita, oparta na gwa\u0142cie i rewolucji, swoj\u0105 misj\u0119 opiera\u0142a na niszczeniu \u201estarego\u201d porz\u0105dku. Jedynie przez kr\u00f3tki moment za Napoleona I pr\u00f3bowano odbudowa\u0107 w spo\u0142ecze\u0144stwie takie warto\u015bci, jak honor i tradycja. Po raz kolejny w 1815 roku poni\u017cona postanowieniami Kongresu Wiede\u0144skiego Francja, nie odbudowa\u0142a do dzisiaj tamtych warto\u015bci i swojej wielko\u015bci. W okresie mi\u0119dzywojennym by\u0142a zapatrzona w bolszewick\u0105 Rosj\u0119, a po II wojnie \u015bwiatowej \u2013 w Zwi\u0105zek Sowiecki. Przychodzi\u0142o jej to \u0142atwiej ni\u017c innym, bowiem bolszewickie has\u0142a trafia\u0142y na \u201eurodzajny\u201d, bo rewolucyjny grunt. Nawet kiedy prezydentem by\u0142 Charles de Gaulle, kt\u00f3ry, co wida\u0107 by\u0142o w jego \u201ePami\u0119tnikach\u201d z czas\u00f3w wojny, stara\u0142 si\u0119 wskrzesi\u0107 honor, dum\u0119 i wielko\u015b\u0107 polityczn\u0105 Francji, nie ustrzeg\u0142 si\u0119 zapatrzenia i zbli\u017cenia do Sowiet\u00f3w i swojej antyameryka\u0144skiej fobii.<\/p>\n\n\n\n

\u201e<\/strong>Obrona strategiczna\u201d \u2013 to ostateczne ustalenia podj\u0119te przez sprzymierzonych 12 wrze\u015bnia 1939 roku w Abbeville. Bardziej wyrazistym sta\u0142o si\u0119 okre\u015blenie \u201edziwna wojna\u201d. Jakie by\u0142y jej konsekwencje? Dla Polski tragiczne. A dla Francji? Par\u0119 miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej niemieckie wojska potrzebowa\u0142y zaledwie dw\u00f3ch tygodni, by rozbi\u0107 si\u0142y sprzymierzonych. Spo\u0142ecze\u0144stwo francuskie jako\u015b szybko przesz\u0142o nad tym faktem do porz\u0105dku dziennego. Godnym polecenia s\u0105 Andrzeja Bobkowskiego \u201eSzkice pi\u00f3rkiem\u201d, w kt\u00f3rych autor trafnie prezentuje spo\u0142ecze\u0144stwo francuskie w obliczu tamtych wydarze\u0144. Oto jedno z nich: Jedynie kobiety francuskie maj\u0105 odwag\u0119 powiedzie\u0107 czasem na g\u0142os, \u017ce \u201enasi uciekali i nie chcieli si\u0119 bi\u0107\u201d, a jak si\u0119 powie Polak, to patrz\u0105 od razu jak na bohatera. \u201eWy bili\u015bcie si\u0119 \u2013 Warszawa nie chcia\u0142a si\u0119 podda\u0107, ale wy byli\u015bcie s\u0142abi. Ale Francja… to wstyd!\u201d<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Je\u017celi Monachium by\u0142o symbolem zdrady Czechos\u0142owacji w 1938 roku przez Zach\u00f3d, to symbolem zdrady Polski w 1939 roku by\u0142 Abbeville. To miasto le\u017c\u0105ce nad rzek\u0119 Somm\u0105 w p\u00f3\u0142nocnej Francji, gdzie 12 wrze\u015bnia 1939 roku dosz\u0142o do spotkania przedstawicieli Rady Najwy\u017cszej Sprzymierzonych, czyli premier\u00f3w: Francji \u2013 Eduarda Daladiera i Wielkiej Brytanii \u2013 Nevilla Chamberlaina, wraz z… Czytaj dalej Papierowy sojusznik<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":4963,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[393],"tags":[],"class_list":["post-4962","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-70","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4962","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4962"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4962\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4966,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4962\/revisions\/4966"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4963"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4962"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4962"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4962"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}