{"id":4942,"date":"2025-09-09T13:15:35","date_gmt":"2025-09-09T11:15:35","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=4942"},"modified":"2025-09-09T13:15:35","modified_gmt":"2025-09-09T11:15:35","slug":"taniego-pradu-nie-ma-i-nie-bedzie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=4942","title":{"rendered":"Taniego pr\u0105du nie ma i nie b\u0119dzie"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-large-font-size\"><strong>Dlaczego <\/strong><strong>nie lubi\u0119<\/strong><strong> wiatrak\u00f3w?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size\">Od czas\u00f3w Cervantesa i jego powie\u015bci <em>Don Kichot z La Manchy<\/em> wiemy, \u017ce walka z wiatrakami bywa bezcelowa i \u017ale si\u0119 ko\u0144czy dla bohatera. Opisuj\u0105c wady tych urz\u0105dze\u0144 i systemu przesy\u0142ania pr\u0105du nie zmienimy decyzji globalnych firm, kt\u00f3re na starcie zapewni\u0142y sobie zyski a odbiorcom zafundowa\u0142y k\u0142opoty.<\/p>\n\n\n\n<p>Literacka fikcja mo\u017ce si\u0119 powt\u00f3rzy\u0107. S\u0105 plany, aby turbiny by\u0142y budowane coraz bli\u017cej ludzi, kt\u00f3rzy maj\u0105 za t\u0119 atrakcj\u0119 p\u0142aci\u0107 niema\u0142e pieni\u0105dze. Od ponad 30 lat nie wierz\u0119 specjalistom, kt\u00f3rzy opowiadaj\u0105 o darmowej energii z wiatru. Wiatr jest za darmo, ale pr\u0105d z wiatru kosztuje i b\u0119dzie kosztowa\u0142. Je\u017cd\u017c\u0105c po Europie pod koniec ubieg\u0142ego tysi\u0105clecia widzia\u0142em pojedyncze, czasami w wi\u0119kszej grupie, wiatraki. Usytuowane na polach, na szczytach g\u00f3r. Ju\u017c w\u00f3wczas dziwi\u0142em si\u0119, \u017ce mo\u017cna psu\u0107 krajobraz takimi urz\u0105dzeniami. Mimo ich spowszednienia nadal uwa\u017cam, \u017ce zak\u0142\u00f3caj\u0105 pi\u0119kno natury. Turbiny stawiane s\u0105 w miejscach, gdzie \u201ewieje\u201d. Dlatego ludzie maj\u0105 zrezygnowa\u0107 z w\u0142asnego spokoju. Ich dobrostan jest mniej wa\u017cny ni\u017c korzystna lokalizacja. Ilo\u015b\u0107 turbin w zasi\u0119gu wzroku ro\u015bnie. Trzeba za nie zap\u0142aci\u0107 oraz za linie przesy\u0142owe i banki energii. Czy kto\u015b m\u00f3wi\u0142 mieszka\u0144com, \u017ce pierwsza turbina to dopiero pocz\u0105tek inwestycji? Darmowego pr\u0105du nawet w\u0142a\u015bciciele gruntu nie dostan\u0105. Dofinansowanie starczy tylko na kilka pierwszych lat \u017cycia w cieniu ogromnych \u015bmigie\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>W starej powie\u015bci fantastycznej znalaz\u0142em esej, jak to wok\u00f3\u0142 parku rozrywki postawiono 8 wiatrak\u00f3w. Mi\u0119dzy nimi powsta\u0142a gigantyczna scena plenerowa. Wszystko dooko\u0142a niej od nag\u0142o\u015bnienia, o\u015bwietlenia, przez gastronomi\u0119, toalety \u2013 by\u0142o za darmo, bo pr\u0105d by\u0142 z wiatru. \u017bycie codzienne i rozrywkowe toczy\u0142o si\u0119 w idyllicznym otoczeniu. Impet wiruj\u0105cych \u015bmigie\u0142 podgrzewa\u0142 wod\u0119 w basenach, elektryczna kolejka wozi\u0142a ludzi za darmo. Pisarz opisywa\u0142 dwa tygodnie sielanki jak na luksusowym transatlantyku, lecz bez \u017cadnych dop\u0142at. Mijaj\u0105 dziesi\u0119ciolecia i nie wida\u0107 takiego projektu.<\/p>\n\n\n\n<p>Dziesi\u0105tki turbin na morzu nie gwarantuj\u0105 sta\u0142ych dostaw pr\u0105du. Natomiast zabieraj\u0105 marynarzom, \u017ceglarzom, rybakom, turystom miejsce do swobodnego p\u0142ywania, po okre\u015blonym akwenie blisko brzegu. Wtedy flauta \u2013 zmora \u017ceglarzy nie jest tragedi\u0105. Dla turbin jest zastojem, dla sieci energetycznych problemem, dla bank\u00f3w energii okresem zu\u017cywania pr\u0105du na wewn\u0119trzne dzia\u0142anie i zewn\u0119trzne zasilanie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Populi\u015bci m\u00f3wi\u0105 o taniej, czystej energii.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Znamienne, \u017ce zamiast energii z atomu w \u017barnowcu postawiono pierwsz\u0105 turbin\u0119 wiatrow\u0105 w Polsce. Po naciskach \u201ezielonych aktywist\u00f3w\u201d w 1991 roku w pobli\u017cu Elektrowni Wodnej w \u017barnowcu postawiono wiatrak. By\u0142a to pojedyncza turbina firmy Nordtank o mocy 150 KW. Obecnie niemal w tym miejscu znajduje si\u0119 farma wiatrowa Lisewo, a co kilka lat wraca projekt budowy nowoczesnej elektrowni atomowej. Oczywi\u015bcie pierwszy wiatrak na betonowym s\u0142upie sprzed 34 lat, jak \u0142atwo zgadn\u0105\u0107, ju\u017c nie dzia\u0142a, a powinien. Ze wzgl\u0119d\u00f3w propagandowych by\u0107 dowodem na skuteczno\u015b\u0107, d\u0142ugowieczno\u015b\u0107, na trwa\u0142o\u015b\u0107 i tanio\u015b\u0107 takiego projektu. Z\u0142o\u015bliwi twierdz\u0105, \u017ce inwestycja si\u0119 nie zwr\u00f3ci\u0142a, nie zarobi\u0142a na siebie. Bo turbina wiatrowa okazuje si\u0119 nie by\u0107 tania. Pierwszy egzemplarz nie przetrwa\u0142 20 lat, nie sta\u0142 si\u0119 symbolem nowoczesno\u015bci i ekologii. Nie zapewni\u0142 stabilnej energii. Wymaga\u0142 napraw, konserwacji, dodatkowych inwestycji.<\/p>\n\n\n\n<p>Dar\u0142owo, nadmorska gmina w Polsce. Prawdopodobniej jest najbardziej nasycona turbinami wiatrowymi. Ma 270 km kwadratowych powierzchni i oko\u0142o 118 turbin. Nie ma tam darmowego pr\u0105du z darmowego wiatru. Inna nadmorska gmina podj\u0119\u0142a w tym roku decyzj\u0119, \u017ce nie b\u0119dzie wydawa\u0107 zg\u00f3d na kolejne s\u0142upy ze \u015bmig\u0142ami.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0142yszymy w radiu komunikaty o \u201eekologicznym pr\u0105dzie\u201d, kt\u00f3ry powstaje z wiatru albo ze s\u0142o\u0144ca. Jednak nie cena wytworzenia jednej kilowatogodziny jest najwa\u017cniejsza na rachunku. Mamy tam co najmniej 4 zmienne. P\u0142acimy podatek, akcyz\u0119, op\u0142at\u0119 przesy\u0142ow\u0105 i sk\u0142adk\u0119 na inwestycje. R\u00f3\u017cnie si\u0119 to okre\u015bla, ale po\u015brednicy tacy jak pa\u0144stwo, firmy energetyczne i projektowe zarabiaj\u0105 nawet wtedy, gdy my oszcz\u0119dzamy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Niebotyczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W Nowym Tomy\u015blu staj\u0105 l\u0105dowe turbiny mierz\u0105ce 210 metr\u00f3w wysoko\u015bci. Na farmie wiatrowej w Wysokiej znajduj\u0105 si\u0119 turbiny o ca\u0142kowitej wysoko\u015bci prawie 200 metr\u00f3w. A Pa\u0142ac Kultury w Warszawie to tylko skromne 188 metr\u00f3w. Taras widokowy na 30 pi\u0119trze pozwala podziwia\u0107 stolic\u0119 z wysoko\u015bci 114 metr\u00f3w. Ca\u0142kowita wysoko\u015b\u0107 Pa\u0142acu Kultury i Nauki, razem z iglic\u0105 i wspornikiem antenowym, to 237 metr\u00f3w. By\u0142 on przez lata najwy\u017cszym budynkiem w Polsce. Tytu\u0142 straci\u0142 w 2021 roku, kiedy uko\u0144czono budow\u0119 Varso Tower, kt\u00f3ry mierzy 310 metr\u00f3w wysoko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u0142ugo\u015b\u0107 \u0142opat w turbinach wiatrowych r\u00f3\u017cni si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od rodzaju turbiny i jej przeznaczenia (l\u0105dowa czy morska). Wsp\u00f3\u0142czesne turbiny instalowane na l\u0105dzie maj\u0105 \u0142opaty o d\u0142ugo\u015bciach od kilkudziesi\u0119ciu do ponad 130 metr\u00f3w. Najd\u0142u\u017csze l\u0105dowe \u0142opaty o d\u0142ugo\u015bci 131 metr\u00f3w zosta\u0142y wyprodukowane w Chinach i s\u0105 wy\u017csze ni\u017c nowojorska Statua Wolno\u015bci czy londy\u0144ski Big Ben. D\u0142ugo\u015b\u0107 \u0142opaty jest kluczowym czynnikiem wp\u0142ywaj\u0105cym na efektywno\u015b\u0107 turbiny. Im d\u0142u\u017csza, tym wi\u0119ksza powierzchnia, kt\u00f3ra mo\u017ce przechwyci\u0107 energi\u0119 wiatru, co zwi\u0119ksza moc generowan\u0105 przez turbin\u0119. In\u017cynierowie d\u0105\u017c\u0105 do maksymalnego zwi\u0119kszenia d\u0142ugo\u015bci \u0142opat przy jednoczesnym zmniejszeniu ich wagi, co osi\u0105ga si\u0119 dzi\u0119ki wykorzystaniu zaawansowanych materia\u0142\u00f3w kompozytowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Wysokie konstrukcje morskie powstaj\u0105 obecnie w ramach projektu Baltic Power na Morzu Ba\u0142tyckim. Wie\u017ce tych turbin maj\u0105 ponad 120 metr\u00f3w wysoko\u015bci, a ca\u0142a konstrukcja, w\u0142\u0105czaj\u0105c fundamenty, si\u0119ga nawet 250 metr\u00f3w. Ni\u017csza jest betonowa os\u0142ona reaktora w Czarnobylu. Tam ogromna betonowa kopu\u0142a zas\u0142ania miejsce awarii i ma tylko 108 metr\u00f3w w najwy\u017cszym punkcie.<\/p>\n\n\n\n<p>Nowoczesne turbiny wiatrowe s\u0105 zaprojektowane tak, aby automatycznie si\u0119 zatrzymywa\u0142y lub dostosowywa\u0142y prac\u0119 w przypadku zbyt silnego wiatru, co ma na celu ochron\u0119 ich mechanizm\u00f3w przed uszkodzeniem. Turbiny zaczynaj\u0105 wytwarza\u0107 energi\u0119 przy niewielkim wietrze (ok. 3-4 m\/s). Najwi\u0119ksz\u0105 wydajno\u015b\u0107 osi\u0105gaj\u0105 przy wietrze o pr\u0119dko\u015bci 12-15 m\/s. Po przekroczeniu tej warto\u015bci, turbiny przechodz\u0105 w tryb bezpieczny. Przy bardzo silnym wietrze, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by uszkodzi\u0107 \u0142opaty lub przek\u0142adnie, uruchamiaj\u0105 si\u0119 systemy bezpiecze\u0144stwa. Najwa\u017cniejszym z nich jest zmiana geometrii \u0142opat, kt\u00f3re obracaj\u0105c si\u0119 wok\u00f3\u0142 swojej osi, zmieniaj\u0105 k\u0105t natarcia, co powoduje zmniejszenie si\u0142y wiatru i spowolnienie obrot\u00f3w wirnika. Gdy pr\u0119dko\u015b\u0107 wiatru przekroczy 25 m\/s (oko\u0142o 90 km\/h), systemy bezpiecze\u0144stwa ca\u0142kowicie wy\u0142\u0105czaj\u0105 turbin\u0119 i ustawiaj\u0105 \u0142opaty w pozycji chor\u0105giewki, r\u00f3wnolegle do kierunku wiatru, aby zminimalizowa\u0107 obci\u0105\u017cenie i zapobiec uszkodzeniom. Turbina automatycznie wznawia prac\u0119, gdy wiatr si\u0119 ustabilizuje.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Magazyn dodatkowym kosztem<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W ostatnich latach okaza\u0142o si\u0119, \u017ce bez zaawansowanego, zintegrowany systemu technologicznego, kt\u00f3ry sk\u0142ada si\u0119 z wielu kluczowych komponent\u00f3w, w tym akumulator\u00f3w, legendarna ekologia nie dzia\u0142a. Bateryjny Magazyn Energii (BESS) to instalacja, kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wnym zadaniem jest stabilizacja sieci energetycznej, na kt\u00f3r\u0105 wp\u0142ywa zmienna produkcja energii z farm wiatrowych. Sk\u0142ada si\u0119 on z modu\u0142\u00f3w akumulatorowych, kt\u00f3re s\u0105 pakietami wielu ogniw po\u0142\u0105czonych ze sob\u0105. Najcz\u0119\u015bciej stosuje si\u0119 technologie litowo-jonowe, kt\u00f3re s\u0105 zamkni\u0119te w klimatyzowanych kontenerach. Do tego potrzeba systemu zarz\u0105dzania bateri\u0105 (BMS): to on monitoruje ka\u017cdy modu\u0142, sprawdza napi\u0119cie, temperatur\u0119 i stan na\u0142adowania, aby zapewni\u0107 bezpiecze\u0144stwo i optymaln\u0105 prac\u0119. Potem produkcj\u0119 pr\u0105du wspiera system konwersji mocy (PCS): odpowiada za przekszta\u0142canie pr\u0105du sta\u0142ego (DC) z akumulator\u00f3w na pr\u0105d zmienny (AC), kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 przesy\u0142any do sieci. Poniewa\u017c du\u017ce magazyny energii wytwarzaj\u0105 ciep\u0142o podczas pracy, wymagaj\u0105 rozbudowanego systemu ch\u0142odzenia, aby utrzyma\u0107 optymaln\u0105 temperatur\u0119 dla baterii i zapobiec ich przegrzewaniu. Za klimatyzacj\u0119 akumulator\u00f3w zap\u0142ac\u0105 u\u017cytkownicy ko\u0144cowi. Liczne magazyny energii maj\u0105 rozwi\u0105za\u0107 problem niestabilno\u015bci w produkcji energii wiatrowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Wiatr nie wieje stale z t\u0105 sam\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105, co powoduje wahania w produkcji pr\u0105du. BESS magazynuje nadmiar energii w okresach silnego wiatru (tzw. produkcja szczytowa) i oddaje j\u0105 do sieci, gdy wiatr s\u0142abnie, a zapotrzebowanie na pr\u0105d jest wysokie. Dzi\u0119ki temu farmy wiatrowe maj\u0105 dostarcza\u0107 energi\u0119 w bardziej przewidywalny i niezawodny spos\u00f3b, co jest kluczowe dla stabilno\u015bci ca\u0142ego systemu elektroenergetycznego.<\/p>\n\n\n\n<p>Do wielu polskich turbin wiatrowych s\u0105 prowadzone kable energetyczne pod ziemi\u0105. Kable podziemne nie szpec\u0105 krajobrazu, co ma du\u017ce znaczenie w obszarach o walorach naturalnych lub turystycznych, s\u0105 te\u017c chronione przed ekstremalnymi warunkami pogodowymi, takimi jak burze, oblodzenie czy silne wiatry. Pod ziemi\u0105 sie\u0107 jest mniej nara\u017cona na awarie i uszkodzenia, co minimalizuje przerwy w dostawie energii.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Lobby wiatrakowe dzia\u0142a na swoj\u0105 korzy\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Turbiny wiatrowe w Polsce s\u0105 opodatkowane podatkiem od nieruchomo\u015bci, jednak zasady opodatkowania przez lata budzi\u0142y wiele kontrowersji. Obecnie podatek od nieruchomo\u015bci jest naliczany tylko od cz\u0119\u015bci budowlanej turbiny. Oznacza to, \u017ce opodatkowaniu podlega: fundament i wie\u017ca (maszt). Nie opodatkowuje si\u0119 natomiast element\u00f3w technicznych, takich jak \u0142opaty wirnika, gondola (obudowa z generatorem, skrzyni\u0105 przek\u0142adniow\u0105 itp.), generator i inne urz\u0105dzenia wewn\u0105trz gondoli.<\/p>\n\n\n\n<p>Okazuje si\u0119, \u017ce przez wiele lat kwestia opodatkowania turbin by\u0142a zmienna. W 2017 roku, na mocy tzw. ustawy wiatrakowej, wprowadzono przepisy, kt\u00f3re nak\u0142ada\u0142y podatek na ca\u0142\u0105 warto\u015b\u0107 turbiny, w\u0142\u0105czaj\u0105c w to jej elementy techniczne. Spowodowa\u0142o to znaczny, cz\u0119sto kilkukrotny, wzrost podatku dla w\u0142a\u015bcicieli farm wiatrowych. Bran\u017ca wiatrakowa nazywa\u0142a ten podatek nieuzasadnionym i szkodliwym dla rozwoju energetyki odnawialnej. W 2018 roku, po wielu sporach i naciskach, przepisy zosta\u0142y zmienione, przywracaj\u0105c wcze\u015bniejszy stan prawny, czyli opodatkowanie jedynie cz\u0119\u015bci budowlanej. Obecnie podatek od nieruchomo\u015bci jest naliczany w spos\u00f3b, kt\u00f3ry nie obejmuje ich najdro\u017cszych, technologicznych komponent\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ilo\u015bci i koszty<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Poniewa\u017c postawienie masztu nie oznacza dzia\u0142aj\u0105cego systemu pozyskiwania pr\u0105du z wiatru \u2013 nie jest \u0142atwo policzy\u0107, ile mamy w kraju turbin. W rekordowym 2015 roku w Polsce mog\u0142o by\u0107 wybudowanych ponad 600 turbin. Jednak na koniec 2024 roku w Polsce funkcjonowa\u0142o blisko 1400 instalacji wiatrowych przy\u0142\u0105czonych do sieci energetycznej, z czego znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 stanowi\u0105 du\u017ce farmy. \u0141\u0105czna moc zainstalowana w energetyce wiatrowej na l\u0105dzie przekroczy\u0142a 10 GW. Cena samej turbiny wiatrowej (bez fundament\u00f3w, transportu i monta\u017cu) o mocy 4-5 MW, typowej dla wsp\u00f3\u0142czesnych farm l\u0105dowych, wynosi od 2,5 do 4 mln EUR, czyli w przybli\u017ceniu 11-17 mln z\u0142. Dodatkowo \u0142opaty wirnika (i piasta): oko\u0142o 20-25% ca\u0142kowitej ceny turbiny. Oznacza to, \u017ce koszt jednego kompletu \u0142opat (3 sztuki) to orientacyjnie 2-4 mln z\u0142. Gondola (Nacelle) stanowi najwi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 koszt\u00f3w, bo oko\u0142o 35-40% ca\u0142kowitej ceny. Znajduj\u0105 si\u0119 tam najwa\u017cniejsze elementy, w tym generator, skrzynia przek\u0142adniowa i uk\u0142ady sterowania. Szacuje si\u0119, \u017ce sam generator kosztuje kilkaset tysi\u0119cy do ponad 1 miliona z\u0142otych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy zarabiaj\u0105 Polacy<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Polska jest wa\u017cnym o\u015brodkiem produkcji komponent\u00f3w dla bran\u017cy wiatrowej, jednak nie ma wielu rodzimych firm, kt\u00f3re projektowa\u0142yby i produkowa\u0142y generatory do du\u017cych, komercyjnych turbin wiatrowych na skal\u0119 masow\u0105. Najwi\u0119ksze globalne koncerny, takie jak Siemens Gamesa, Vestas czy GE, maj\u0105 swoje w\u0142asne fabryki lub sieci podwykonawc\u00f3w, kt\u00f3re dostarczaj\u0105 generatory i inne kluczowe podzespo\u0142y. W Polsce funkcjonowa\u0142y fabryki nale\u017c\u0105ce do tych koncern\u00f3w, kt\u00f3re produkowa\u0142y generatory, np. fabryka w Opolu nale\u017c\u0105ca do niemieckiego koncernu Enercon. W 2024 roku jej produkcj\u0119 przeniesiono do Niemiec. Polskie firmy skupiaj\u0105 si\u0119 przede wszystkim na produkcji mniejszych turbin przydomowych i podzespo\u0142\u00f3w. S\u0105 one bardzo wa\u017cnymi dostawcami dla zagranicznych gigant\u00f3w. Produkuj\u0105 m.in. \u0142opaty, wie\u017ce stalowe, a tak\u017ce wiele mniejszych, specjalistycznych komponent\u00f3w. Dlatego jeste\u015bmy niesamodzielni \u2013 produkcja generator\u00f3w dla du\u017cych, przemys\u0142owych turbin wiatrowych jest domen\u0105 globalnych koncern\u00f3w, kt\u00f3re zwykle nie utrzymuj\u0105 produkcji w naszym kraju na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Konflikt interes\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nie mo\u017cna stawia\u0107 turbin w okolicach lotnisk oraz obiekt\u00f3w wojskowych. By\u0107 mo\u017ce b\u0119dzie mo\u017cna stawia\u0107 je w lasach. Nikt nie martwi si\u0119 nor\u0105 borsuka, siedliskiem \u017caby, wodami podziemnymi, gdy trzeba kopa\u0107 dziury i wylewa\u0107 fundamenty g\u0142\u0119bsze ni\u017c si\u0119gaj\u0105 korzenie okolicznych drzew. Drzewa te\u017c trzeba wyci\u0105\u0107. Bo musi by\u0107 droga dojazdowa, sie\u0107 przesy\u0142owa itd. Wiemy, \u017ce w obszarze Natura 2000 powsta\u0142 zamek w Stobnicy, c\u00f3\u017c szkodzi otoczy\u0107 go turbinami. Ochrona przyrody, ochrona zwierz\u0105t, dobrostan ludzi przegrywa z lobby, kt\u00f3re skutecznie wp\u0142ywa na rz\u0105d i wi\u0119kszo\u015b\u0107 parlamentarn\u0105. Rz\u0105dz\u0105cy \u0142\u0105cz\u0105 \u201emro\u017cenie\u201d cen energii (dlaczego nie obni\u017cki?!) z turbinami, kt\u00f3re musz\u0105 sta\u0107 blisko dom\u00f3w i musi by\u0107 ich wi\u0119cej, cho\u0107 nadal nie b\u0119dzie taniej energii.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mrzonki <em>fantasy<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pisarz <em>science fiction<\/em> chcia\u0142, by nadmiar pr\u0105du by\u0142 wykorzystywany <em>pro publico bono<\/em>: do o\u015bwietlania ulic, ogrzewania basen\u00f3w, produkcji darmowego lodu w upalne dni. Wsp\u00f3\u0142czesny model biznesowy wyklucza takie my\u015blenie. Na wszystkim trzeba zarobi\u0107 i nie pozwoli\u0107 zarabia\u0107 innym. A gdyby tak wiatr i s\u0142o\u0144ce wykorzysta\u0107 w przemy\u015ble wojennym. Ale nie wymy\u015blono dot\u0105d czo\u0142g\u00f3w nap\u0119dzanych wiatrakami ani bombowc\u00f3w na solary. Za to turbiny wiatrowe stanowi\u0105 wyzwanie dla system\u00f3w wojskowych, szczeg\u00f3lnie tych opartych na radarach. Wysokie wie\u017ce i obracaj\u0105ce si\u0119 \u0142opaty mog\u0105 zak\u0142\u00f3ca\u0107 dzia\u0142anie radar\u00f3w, tworz\u0105c tzw. fa\u0142szywe echa lub zas\u0142aniaj\u0105c cele. \u0141opaty generuj\u0105 sygna\u0142y, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 b\u0142\u0119dnie interpretowane przez systemy radarowe jako poruszaj\u0105ce si\u0119 obiekty, takie jak samoloty czy drony. Dlatego w Polsce istniej\u0105 rygorystyczne przepisy dotycz\u0105ce lokalizacji farm wiatrowych. Nie mog\u0105 by\u0107 stawiane w pobli\u017cu baz wojskowych, na trasach lotnictwa wojskowego czy w strefach kontrolowanych przez wojskowe radary. Wojsko w Szwecji i Estonii wielokrotnie blokowa\u0142o projekty farm wiatrowych jako zagra\u017caj\u0105cych zdolno\u015bciom obronnym kraju.<\/p>\n\n\n\n<p>Dodatkowo \u0142opaty turbin mog\u0105 zak\u0142\u00f3ca\u0107 sygna\u0142 telefonii kom\u00f3rkowej. Wykonane z materia\u0142\u00f3w kompozytowych wzmocnionych w\u0142\u00f3knem szklanym lub w\u0119glowym potrafi\u0105 odbija\u0107 fale radiowe, w tym te u\u017cywane przez sieci kom\u00f3rkowe. Odbite fale mog\u0105 si\u0119 nak\u0142ada\u0107 na sygna\u0142 bezpo\u015bredni, prowadz\u0105c do zak\u0142\u00f3ce\u0144 (tzw. interferencji) i os\u0142abienia sygna\u0142u.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kto zarabia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W Polsce finansuje i kredytuje budow\u0119 elektrowni wiatrowych wiele podmiot\u00f3w. S\u0105 to banki polskie, mi\u0119dzynarodowe i komercyjne: Pekao S.A., ING Bank \u015al\u0105ski, BNP Paribas czy Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK). \u0141\u0105cz\u0105 si\u0119 w konsorcja, aby roz\u0142o\u017cy\u0107 ryzyko, szczeg\u00f3lnie w przypadku wielkich, wartych miliardy z\u0142otych inwestycji (np. na Morzu Ba\u0142tyckim). S\u0105 inwestorzy bran\u017cowi. Du\u017ce koncerny energetyczne i deweloperskie, zar\u00f3wno polskie, jak i zagraniczne, finansuj\u0105 budow\u0119 farm wiatrowych ze swoich w\u0142asnych \u015brodk\u00f3w lub w ramach <em>joint ventures<\/em>. W\u015br\u00f3d nich s\u0105: PGE Polska Grupa Energetyczna i Orlen (sp\u00f3\u0142ki skarbu pa\u0144stwa), Polenergia (prywatna polska firma) oraz mi\u0119dzynarodowe koncerny, takie jak \u00d8rsted, Equinor czy Northland Power, kt\u00f3re wchodz\u0105 w partnerstwa z polskimi firmami, wnosz\u0105c sw\u00f3j kapita\u0142 i do\u015bwiadczenie. Dodatkowo s\u0105 fundusze inwestycyjne i ubezpieczeniowe wraz Narodowym Funduszem Ochrony \u015arodowiska i Gospodarki Wodnej (NFO\u015aiGW). Obro\u0144cy wolnego rynku twierdzili, \u017ce jak biznes jest dobry to b\u0119dzie si\u0119 rozwija\u0142 bez dop\u0142at a kolejni producenci wymy\u015bl\u0105 ta\u0144sze i wydajniejsze konstrukcje. W przypadku turbin wiatrowych to nie dzia\u0142a. Ten projekt nie zdominowa\u0142 biednych rejon\u00f3w Afryki, Azji ani obu Ameryk. A Europa planuje dalej inwestowa\u0107 w drog\u0105 polityk\u0119 wiatrow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cz\u0142owiek nie stworzy\u0142 darmowej energii. Fantastycznej maszyny \u2013 <em>perpetuum mobile<\/em> te\u017c nie. Darmowy wiatr to za ma\u0142o, aby\u015bmy cieszyli si\u0119 bezp\u0142atn\u0105 lub chocia\u017cby tani\u0105 energi\u0105. Prawa natury, prawa fizyki, prawa ekonomii, polityka mi\u0119dzynarodowa powoduj\u0105, \u017ce ani z wiatru, ani ze s\u0142o\u0144ca nie b\u0119dzie taniej energii. Natomiast weto prezydenta Karola Nawrockiego spowoduje jedno. Wiatraki b\u0119d\u0105 daleko od naszych domostw, tak jak w wielu krajach Unii Europejskiej. Za\u015b do sk\u0142adowych op\u0142at za pr\u0105d nie powinny by\u0107 doliczane europejskie podatki czy op\u0142aty klimatyczne.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dlaczego nie lubi\u0119 wiatrak\u00f3w? Od czas\u00f3w Cervantesa i jego powie\u015bci Don Kichot z La Manchy wiemy, \u017ce walka z wiatrakami bywa bezcelowa i \u017ale si\u0119 ko\u0144czy dla bohatera. Opisuj\u0105c wady tych urz\u0105dze\u0144 i systemu przesy\u0142ania pr\u0105du nie zmienimy decyzji globalnych firm, kt\u00f3re na starcie zapewni\u0142y sobie zyski a odbiorcom zafundowa\u0142y k\u0142opoty. Literacka fikcja mo\u017ce si\u0119&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=4942\">Czytaj dalej <span class=\"screen-reader-text\">Taniego pr\u0105du nie ma i nie b\u0119dzie<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4943,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[393],"tags":[],"class_list":["post-4942","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-70","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4942","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4942"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4942\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4944,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4942\/revisions\/4944"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4943"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4942"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4942"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4942"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}