{"id":4890,"date":"2025-08-29T10:38:02","date_gmt":"2025-08-29T08:38:02","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=4890"},"modified":"2025-08-29T10:38:02","modified_gmt":"2025-08-29T08:38:02","slug":"bogactwo-skoncentrowane-w-rekach-nielicznych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=4890","title":{"rendered":"Bogactwo skoncentrowane w r\u0119kach nielicznych"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-large-font-size\">Papie\u017c Leon XIV w swym przem\u00f3wieniu do polityk\u00f3w z dnia 21 czerwca 2025 wezwa\u0142 do pracy \u201ena rzecz przezwyci\u0119\u017cenia niedopuszczalnej dysproporcji mi\u0119dzy ogromnym bogactwem skoncentrowanym w r\u0119kach nielicznych a ubogimi w \u015bwiecie\u201d. Istotnie statystyki dowodz\u0105, \u017ce wzgl\u0119dnie nieliczna grupa najbogatszych ma w swym posiadaniu wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u015bwiatowego maj\u0105tku i dysproporcja w podziale maj\u0105tku stale si\u0119 zwi\u0119ksza.<\/p>\n\n\n\n<p>O jednym ze skutk\u00f3w takiego stanu rzeczy podczas zaj\u0119\u0107 Powszechnego Uniwersytetu Nauczania Chrze\u015bcija\u0144sko \u2013 Spo\u0142ecznego m\u00f3wi\u0142 w dniu 28 czerwca 2025 ekonomista prof. Zbigniew Krysiak, za\u0142o\u017cyciel Instytutu My\u015bli Schumana. Wyrazi\u0142 swoje przekonanie, \u017ce wielcy globalni gracze gospodarczy w ukryty spos\u00f3b wp\u0142ywaj\u0105 na polityk\u00f3w, aby wprowadzali jak najwi\u0119cej regulacji, utrudniaj\u0105c tym samym \u017cycie drobnym przedsi\u0119biorcom, a wi\u0119c ich konkurencji. Ci dzisiejsi miliarderzy osi\u0105gn\u0119li swoje fortuny w sytuacji, kiedy nie by\u0142o tylu regulacji. Prowadzenie biznesu nie nastr\u0119cza\u0142o tylu trudno\u015bci. Natomiast obecnie, gdy potentaci operuj\u0105 na bardzo wysokim pu\u0142apie organizacyjno-finansowym, \u0142atwiej im sprosta\u0107 drobiazgowym wymogom. Dlatego zdaniem prof. Krysiaka wywieraj\u0105 oni dzi\u015b wp\u0142yw na mno\u017cenie regulacji, po to, \u017ceby obarczy\u0107 nimi tych, kt\u00f3rzy by mogli z nimi konkurowa\u0107, czyli ma\u0142e i \u015brednie przedsi\u0119biorstwa. Profesor zauwa\u017cy\u0142, \u017ce jest zadziwiaj\u0105ce, jak ma\u0142o si\u0119 o tym m\u00f3wi.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u017celi przekonania Zbigniewa Krysiaka s\u0105 trafne, to wypada\u0142oby zwraca\u0107 uwag\u0119 drobnym przedsi\u0119biorcom, by ci w istotny spos\u00f3b korygowali swe w\u0142asne opinie. Polscy przedsi\u0119biorcy uwa\u017caj\u0105 bowiem, \u017ce maj\u0105 swego najwi\u0119kszego wroga w postaci w\u0142asnego pa\u0144stwa. Podobne przekonanie przewa\u017ca te\u017c i poza granicami Polski. Tymczasem w istocie prze\u015bladuje ich zamaskowany cie\u0144 ich koleg\u00f3w po fachu z najbogatszych globalnych organizacji gospodarczych.<\/p>\n\n\n\n<p>W nowym \u015bwietle wprawdzie politycy nadal nie b\u0119d\u0105 zas\u0142ugiwali na dobre oceny, jednak ju\u017c nie jako ci, kt\u00f3rzy rzekomo kieruj\u0105 si\u0119 niczym innym jak tylko destrukcyjn\u0105 i z\u0142o\u015bliw\u0105 ch\u0119ci\u0105 psucia gospodarek, lecz jako ci, kt\u00f3rzy daj\u0105 si\u0119 korumpowa\u0107 globalnym podmiotom gospodarczym. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, takie korumpowanie jest mo\u017cliwe tam, gdzie szerokie rzesze obywateli zachowuj\u0105 bierno\u015b\u0107 i nie w\u0142\u0105czaj\u0105 si\u0119 w \u017cycie polityczne, tym samym nie domagaj\u0105c si\u0119 wdra\u017cania konkretnych rozwi\u0105za\u0144 dobrze s\u0142u\u017c\u0105cych dobru wsp\u00f3lnemu. Inna okoliczno\u015b\u0107 u\u0142atwiaj\u0105ca owo korumpowanie to ustr\u00f3j Unii Europejskiej, gdzie rz\u0105dz\u0105 urz\u0119dnicy i politycy nie weryfikowani \u017cadnymi mechanizmami demokracji. To by te\u017c wyja\u015bnia\u0142o, dlaczego Unia Europejska jest \u015bwiatowym liderem w bezrozumno\u015bci w\u0142asnego ustawodawstwa oraz niszczeniu rodzimych przedsi\u0119biorc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Gdyby to umiej\u0119tnie u\u015bwiadamia\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwom, mog\u0142yby si\u0119 pojawia\u0107 warunki dla podejmowania dzia\u0142a\u0144 w obronie zagro\u017conego dobra wsp\u00f3lnego, a w ramach tego dla organizowania si\u0119 drobnych przedsi\u0119biorc\u00f3w i w rezultacie prowadzenia do wy\u017cszej produktywno\u015bci, skuteczno\u015bci ca\u0142ych gospodarek. I tym samym wracamy do tematu podniesionego przez Leona XIV w jego cytowanym wy\u017cej przem\u00f3wieniu. Nie mo\u017cemy bezczynnie patrze\u0107 na niesprawiedliwo\u015bci tworzone przez rzekomo niezawodnie dzia\u0142aj\u0105c\u0105 \u201eniewidzialn\u0105 r\u0119k\u0119 rynku\u201d. Brak naszego zaanga\u017cowania na rzecz sprawiedliwo\u015bci niszczy nasze gospodarki.<\/p>\n\n\n\n<p>Pom\u00f3\u017cmy naszym politykom, by zachowywali si\u0119 w spos\u00f3b godny, dyskretnie ich ku temu popychaj\u0105c i nigdy nie zadowalaj\u0105c si\u0119 w\u0142asn\u0105 bierno\u015bci\u0105. Jedni mawiaj\u0105, \u017ce sfera polityki jest z natury grzeszna, a inni, \u017ce tak\u0105 jest w\u0142a\u015bnie sfera biznesu. Taki stan rzeczy najzwyczajniej mamy zmienia\u0107. Leon XIV w cytowanym przem\u00f3wieniu, zreszt\u0105 powtarzaj\u0105c s\u0142owa Piusa XI, powiedzia\u0142, \u017ce polityka to najwznio\u015blejsza forma mi\u0142osierdzia, jako s\u0142u\u017cba pe\u0142niona wobec spo\u0142ecze\u0144stwa i dobra wsp\u00f3lnego, zw\u0142aszcza w obronie os\u00f3b s\u0142abych i marginalizowanych.<\/p>\n\n\n\n<p>W\u0142a\u015bnie w epoce Piusa XI Robert Schuman, p\u00f3\u017aniejszy premier Francji, rozpoczyna\u0142 sw\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 jako parlamentarzysta i warto, by dzi\u015b, gdy tak cz\u0119sto my\u015bli si\u0119 o politykach jako o k\u0142amcach i z\u0142odziejach, przypomina\u0107, i\u017c ka\u017cdy polityk jest powo\u0142any do \u015bwi\u0119to\u015bci. Trwa proces beatyfikacyjny Schumana. Warto przypomina\u0107 s\u0142owa Leona XIV z cytowanego tu przem\u00f3wienia o s\u0142u\u017cbie, jak\u0105 \u017cycie polityczne pe\u0142ni wobec spo\u0142ecze\u0144stwa i dobra wsp\u00f3lnego.<\/p>\n\n\n\n<p>Gdy dzi\u015b widzimy starania, by ca\u0142e \u015brodowiska czy ugrupowania wyklucza\u0107 lub blokowa\u0107 za pomoc\u0105 kordon\u00f3w sanitarnych albo mur\u00f3w ogniowych, to nam przypomina, i\u017c zanika mo\u017cliwo\u015b\u0107 u\u017cywania poj\u0119cia \u201edobro wsp\u00f3lne\u201d. Gdzie ktokolwiek jest wykluczany, tam nie uczestniczy on w dobru i tam w og\u00f3le nie ma dobra wsp\u00f3lnego, a co najwy\u017cej dobra pewnych grup trzymaj\u0105cych w\u0142adz\u0119. Zupe\u0142nie o co\u015b innego chodzi w polityce \u2013 tej prawdziwej polityce, b\u0119d\u0105cej rozumn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0105 dobru wsp\u00f3lnemu.<\/p>\n\n\n\n<p>Jeste\u015bmy oczarowani tym, jak Leon XIV z lekko\u015bci\u0105 si\u0119ga do my\u015bli staro\u017cytnej, i tak w cytowanym przem\u00f3wieniu przytacza d\u0142ugi ust\u0119p z Cycerona. Te s\u0142owa brzmi\u0105 dzi\u015b zdumiewaj\u0105co o\u017cywczo: \u201ePrawo to zatem prawdziwa roztropno\u015b\u0107, zgodna z natur\u0105, odwieczna i obecna w ka\u017cdym cz\u0142owieku, kt\u00f3ra jest w\u0142adczym g\u0142osem obowi\u0105zku i stanowczym ostrze\u017ceniem przed zbrodni\u0105\u2026 Wspomnianego prawa nie godzi si\u0119 zmienia\u0107, zast\u0105pi\u0107 jego postanowie\u0144 innymi lub ca\u0142kiem znie\u015b\u0107; senat, ani og\u00f3\u0142 obywateli nie zwolni\u0105 nas z jego przestrzegania\u201d. Co dla papie\u017ca Leona XIV naturalne, jako zakonnik augustianin odnosi si\u0119 te\u017c do \u015bw. Augustyna, wzywaj\u0105cego do \u201ebudowania civitas Dei, spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3rego podstawowym prawem jest mi\u0142o\u015b\u0107\u201d. Ka\u017cdy katolik ma wedle w\u0142asnych talent\u00f3w i mo\u017cliwo\u015bci anga\u017cowa\u0107 si\u0119 w to budowanie, i nie godzi si\u0119, by uwa\u017ca\u0142 polityk\u0119 za stref\u0119 przeznaczon\u0105 tylko dla k\u0142amc\u00f3w i z\u0142odziei. Politycy maj\u0105 by\u0107 \u015bwi\u0119ci, albo nie zas\u0142uguj\u0105 na zaszczytne miano polityk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Karol Nawrocki w wiecz\u00f3r wyborczy 1 czerwca 2025 swoj\u0105 wypowied\u017a rozpocz\u0105\u0142 od cytatu z Biblii: \u201eJe\u015bli upokorzy si\u0119 m\u00f3j lud, nad kt\u00f3rym zosta\u0142o wezwane moje Imi\u0119, i b\u0119d\u0105 b\u0142aga\u0107, i b\u0119d\u0105 szuka\u0107 mego imienia, i odwr\u00f3c\u0105 si\u0119 od swoich z\u0142ych dr\u00f3g, ja im wybacz\u0119, a kraj ich ocal\u0119\u201d (2 Krn 7, 14). Ten cytat nadzwyczaj trafnie dotyka istotnej r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy dwoma alternatywnymi stylami uprawiania polityki.<\/p>\n\n\n\n<p>Dla libera\u0142\u00f3w godno\u015b\u0107 musi by\u0107 zagwarantowana czynnikami zewn\u0119trznymi z tytu\u0142u praw przys\u0142uguj\u0105cych cz\u0142owiekowi, zdejmuj\u0105c z samego cz\u0142owieka trud osi\u0105gania tej godno\u015bci. A ju\u017c zupe\u0142nie dla libera\u0142\u00f3w niedopuszczalne jest to, by ca\u0142y lud mia\u0142 si\u0119 upokarza\u0107. Skoro B\u00f3g s\u0142owami Biblii domaga si\u0119, by si\u0119 przed nim upokarza\u0107, to dla libera\u0142\u00f3w B\u00f3g jest tyranem kt\u00f3rego trzeba obali\u0107, ewentualnie zneutralizowa\u0107 drog\u0105 wmawiania chrze\u015bcijanom, \u017ce religia dotyczy wy\u0142\u0105cznie prywatnego \u015bwiatopogl\u0105du i nie mo\u017ce w \u017caden spos\u00f3b dotyka\u0107 gospodarki, spraw spo\u0142ecznych czy te\u017c polityki.<\/p>\n\n\n\n<p>Id\u0105c drog\u0105 solidarno\u015bci wszystko zaczyna si\u0119 od pochylenia g\u0142owy \u2013 najpierw po to, by dostrzec innego cz\u0142owieka potrzebuj\u0105cego mojej pomocy i by mu pos\u0142u\u017cy\u0107 t\u0105 pomoc\u0105. I tutaj nie chodzi o to, by drugiego cz\u0142owieka tylko obs\u0142ugiwa\u0107, ale naprawd\u0119 mu s\u0142u\u017cy\u0107, w niczym si\u0119 ponad niego nie wywy\u017cszaj\u0105c, a wr\u0119cz samemu by\u0107 gotowym na upokorzenia nieod\u0142\u0105cznie zwi\u0105zane z tym, \u017ce si\u0119 otworzy swe serce i nie b\u0119dzie si\u0119 tego serca chroni\u0142o pancerzem przed zranieniami. Chrze\u015bcijanin w twarzy drugiego cz\u0142owieka widzi twarz Jezusa Chrystusa, wedle s\u0142\u00f3w z 25 rozdzia\u0142u Ewangelii Mateusza, st\u0105d nast\u0119puje integralne upokorzenie tak przed cz\u0142owiekiem, jak i przed samym Bogiem. Przy tym wszystkim w naturalny spos\u00f3b nast\u0119puje odwracanie si\u0119 od z\u0142ych dr\u00f3g, bo solidarno\u015b\u0107 szerzy\u0107 mog\u0105 tylko ludzie sumienia. Co to takiego solidarno\u015b\u0107? Jan Pawe\u0142 II zdefiniowa\u0142 j\u0105 jako mocn\u0105 i trwa\u0142\u0105 wol\u0119 anga\u017cowania si\u0119 na rzecz dobra wsp\u00f3lnego (<em>Sollicitudo rei socialis<\/em> 38). Ponad swe w\u0142asne dobro indywidualne nale\u017cy stawia\u0107 dobro wsp\u00f3lne, z kt\u00f3rego nikt nie jest odg\u00f3rnie wykluczany. My\u015blenie solidarno\u015bciowe prowadzi rachunek zysk\u00f3w i strat d\u0142ugoterminowo i wie, \u017ce wykluczanie kogokolwiek pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej si\u0119 zem\u015bci i to na wszystkich. W my\u015bleniu solidarno\u015bciowym dzia\u0142a si\u0119 nie jako suma indywidualist\u00f3w, lecz jako wsp\u00f3lnota, co daje niepomiernie wi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wedle my\u015blenia liberalnego cz\u0142owiek jest zwolniony z obowi\u0105zku trudu rozwojowego, bo te\u017c, w du\u017cym uproszczeniu, dla jednych wszystko za cz\u0142owieka za\u0142atwi sam tylko wolny rynek, za\u015b dla innych tu si\u0119 dobrze przys\u0142u\u017c\u0105 instytucje \u015bcigaj\u0105ce przemoc wobec mniejszo\u015bci. A jak praktycznie dzia\u0142a \u201eniewidzialna r\u0119ka\u201d oraz unijne instytucje, widzimy w opisanej wy\u017cej sprawie regulacji. Wedle my\u015blenia solidarno\u015bciowego trzeba wi\u0119c zakasywa\u0107 r\u0119kawy i bra\u0107 we w\u0142asne r\u0119ce odpowiedzialno\u015b\u0107 za w\u0142asne dobro.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Papie\u017c Leon XIV w swym przem\u00f3wieniu do polityk\u00f3w z dnia 21 czerwca 2025 wezwa\u0142 do pracy \u201ena rzecz przezwyci\u0119\u017cenia niedopuszczalnej dysproporcji mi\u0119dzy ogromnym bogactwem skoncentrowanym w r\u0119kach nielicznych a ubogimi w \u015bwiecie\u201d. Istotnie statystyki dowodz\u0105, \u017ce wzgl\u0119dnie nieliczna grupa najbogatszych ma w swym posiadaniu wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u015bwiatowego maj\u0105tku i dysproporcja w podziale maj\u0105tku stale si\u0119 zwi\u0119ksza.&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=4890\">Czytaj dalej <span class=\"screen-reader-text\">Bogactwo skoncentrowane w r\u0119kach nielicznych<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":57,"featured_media":4891,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[392],"tags":[],"class_list":["post-4890","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-69","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4890","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/57"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4890"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4890\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4892,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4890\/revisions\/4892"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4891"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4890"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4890"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4890"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}