{"id":4879,"date":"2025-08-29T10:30:37","date_gmt":"2025-08-29T08:30:37","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=4879"},"modified":"2025-08-29T10:30:37","modified_gmt":"2025-08-29T08:30:37","slug":"wspomnienie-o-darku-ratajczaku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=4879","title":{"rendered":"Wspomnienie o Darku Ratajczaku"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-large-font-size\">Darka pozna\u0142em na pocz\u0105tku obecnego wieku. Przyje\u017cd\u017ca\u0142 od czasu do czasu do Wroc\u0142awia, przywo\u017c\u0105c swoje \u201ezakazane\u201d ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re oddawa\u0142 w komis zaprzyja\u017anionym ksi\u0119garniom. Jedn\u0105 z nich by\u0142a ksi\u0119garnia znajduj\u0105ca si\u0119 na wroc\u0142awskim dworcu PKP. I tam si\u0119 poznali\u015bmy.<\/p>\n\n\n\n<p>Ju\u017c wtedy by\u0142 osob\u0105 \u201ezad\u017cumion\u0105\u201d, przez \u015brodowiska \u201epolitycznej poprawno\u015bci\u201d, w szczeg\u00f3lno\u015bci za\u015b nazywane siebie szumnie \u201enaukowymi\u201d albo \u201euniwersyteckimi\u201d. Zad\u017cumienie Darka by\u0142o na tyle silne, \u017ce \u201epowszechnie szanowany autorytet\u201d W\u0142adys\u0142aw Bartoszewski w czasopi\u015bmie \u201eWprost\u201d stwierdzi\u0142: \u201eCz\u0142owiek taki jak pan Dariusz Ratajczak, kt\u00f3ry otwarcie g\u0142osi w Polsce pogl\u0105dy zaprzeczaj\u0105ce masowej eksterminacji \u017byd\u00f3w w O\u015bwi\u0119cimiu powinien stan\u0105\u0107 przed wymiarem sprawiedliwo\u015bci.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Prof. Andrzej Zoll, tak\u017ce \u201epowszechnie szanowany prawnik\u201d, uwa\u017ca\u0142, \u017ce: \u201eKara jaka go spotka\u0142a, to zdrowy objaw spo\u0142eczny\u201d. W lipcu 2000 roku ten profesor prawa, pisa\u0142: \u201eCi, kt\u00f3rzy powo\u0142uj\u0105 si\u0119 na wolno\u015b\u0107 s\u0142owa, broni\u0105c prawa do g\u0142oszenia takich pogl\u0105d\u00f3w, jakie zawar\u0142 w swej broszurze Dariusz Ratajczak, musz\u0105 pami\u0119ta\u0107, \u017ce nieograniczona wolno\u015b\u0107 s\u0142owa to po\u017cywka dla przysz\u0142ego dyktatora. I dzisiaj trzeba przeciwko wypowiedziom \u0142ami\u0105cym tabu protestowa\u0107. Potem mo\u017ce by\u0107 za p\u00f3\u017ano.\u201d Ten sam Andrzej Zoll, znany specjalista od dawania tzw. dobrych rad (czego przyk\u0142adem by\u0142o \u201edoradzanie\u201d marsza\u0142kowi Szymonowi Ho\u0142owni w kwestii \u201ezalegalizowania\u201d wyboru Karola Nawrockiego na urz\u0105d Prezydenta RP), kiedy wybuch\u0142a sprawa \u201ek\u0142amstwa o\u015bwi\u0119cimskiego\u201d, radzi\u0142 aby \u201eRatajczak wyjecha\u0142\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Inny \u201epowszechnie szanowany publicysta\u201d, Andrzej Os\u0119ka pisz\u0105cy \u201ejedynie s\u0142uszne\u201d felietony w \u201ejedynie s\u0142usznych\u201d pismach, radzi\u0142, by autora \u201eTemat\u00f3w niebezpiecznych\u201d: \u201emija\u0107, nie podawa\u0107 r\u0119ki\u201d. Jako \u017ce ani w\u0142a\u015bciciele ksi\u0119garni, ani ja nie byli\u015bmy \u201ejedynie s\u0142usznymi\u201d wyrazicielami tamtych pogl\u0105d\u00f3w, brali\u015bmy ksi\u0105\u017cki Darka, by je rozprowadza\u0107, a nawet, o zgrozo, rozmawiali\u015bmy z Autorem.<\/p>\n\n\n\n<p>Darek okaza\u0142 si\u0119 by\u0107 sympatycznym i otwartym cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry sam by\u0142 zdumiony zakresem fali nienawi\u015bci, jaka wytworzy\u0142a si\u0119 po opublikowaniu zbioru esej\u00f3w. Ksi\u0105\u017cka \u201eTematy niebezpieczne\u201d ukaza\u0142a si\u0119 w jednym z opolskich wydawnictw w 1999 roku w niewielkim nak\u0142adzie i sta\u0142a si\u0119 przyczyn\u0105 atak\u00f3w na autora. Publikacja jest zbiorem esej\u00f3w omawiaj\u0105cych pomijane albo marginalizowane tematy historyczne. Jednym z nich by\u0142a prezentacja pogl\u0105d\u00f3w tzw. rewizjonist\u00f3w Holokaustu. Badacze ci, poddaj\u0105 w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 ca\u0142y szereg utrwalonych twierdze\u0144 zwi\u0105zanych m.in. z wielko\u015bci\u0105 i zakresem zbrodni, jaka dotkn\u0119\u0142a \u017byd\u00f3w podczas II wojny \u015bwiatowej. Dr Dariusz Ratajczak w publikacji prezentowa\u0142 pogl\u0105dy tamtych badaczy. Rozwijaj\u0105c te w\u0105tki, w ksi\u0105\u017cce \u201eTematy jeszcze bardziej niebezpieczne\u201d (Kociaty, Nowy York 2001), pisa\u0142:<\/p>\n\n\n\n<p><em>Rewizjoni\u015bci Holokaustu, czy tylko ci bardziej w\u0105tpi\u0105cy, s\u0105 historyczn\u0105 i spo\u0142eczn\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105. Mamy prawo zgadza\u0107 si\u0119 z nimi lub nie, aby jednak zaj\u0105\u0107 w\u0142asne stanowisko, nale\u017cy pozna\u0107 to wewn\u0119trznie zr\u00f3\u017cnicowane (\u015bwiatopogl\u0105dowo, ideologicznie, nacyjnie, rasowo) \u015brodowisko. Jest to przecie\u017c warunek konieczny merytorycznej dyskusji; dyskusji pozbawionej zacietrzewienia lub ko\u0144cz\u0105cej si\u0119 na sali s\u0105dowej.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Dlatego te\u017c powodowany uczciwo\u015bci\u0105 historyka przytaczam wypowiedzi (r\u00f3wnie\u017c streszczenia wywod\u00f3w) kilkunastu ludzi, kt\u00f3rzy kwestionuj\u0105 istnienie kom\u00f3r gazowych w niekt\u00f3rych niemieckich obozach koncentracyjnych, zaprzeczaj\u0105 oficjalnej wersji Holocaustu lub protestuj\u0105 przeciwko wykorzystywaniu \u2013 ich zdaniem \u2013 tej niew\u0105tpliwej tragedii, do cel\u00f3w bie\u017c\u0105cej polityki. Zapewne rozumny cz\u0142owiek zaznajomiony z oficjalnie i powszechnie przyj\u0119t\u0105 wersj\u0105 wydarze\u0144, sam wyci\u0105gnie odpowiednie wnioski. Z korzy\u015bci\u0105 dla prawdy historycznej.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Bez wzgl\u0119du na walory badawcze przytaczane przez autor\u00f3w okre\u015blanych rewizjonistami Holokaustu, \u201esalon\u201d uzna\u0142, \u017ce Ratajczak uderza w \u201esacrum\u201d, czyli w \u015bwi\u0119to\u015bci, kt\u00f3re \u201emaluczkim\u201d uderza\u0107 nie tylko nie przystoi, ale jest zabronione. Bo \u201esacrum\u201d nale\u017cy czci\u0107, nie podwa\u017ca\u0107, bro\u0144 Bo\u017ce atakowa\u0107. Samo za\u015b w\u0105tpienie w ustanowione \u201esacrum\u201d stanowi atak, a wi\u0119c winno by\u0107 wyeliminowane ogniem i mieczem. \u015awi\u0119to\u015bci\u0105 za\u015b w\u00f3wczas by\u0142o twierdzenie m.in. \u017ce w obozie koncentracyjnym w Auschwitz mordowano \u017byd\u00f3w i przede wszystkim \u017byd\u00f3w. Przy okazji mordowano tak\u017ce inne narodowo\u015bci, ale g\u0142\u00f3wnie \u017byd\u00f3w. Jako\u015b w\u00f3wczas nie przebija\u0142 si\u0119 do szerszej wiedzy fakt, \u017ce pierwszymi wi\u0119\u017aniami osadzonymi w Auschwitz by\u0142o ponad siedmiuset Polak\u00f3w, kt\u00f3rych przywieziono z Tarnowa 14 czerwca 1940 roku.<\/p>\n\n\n\n<p>Ratajczak przytoczy\u0142 w wypowiedzi jednego z rewizjonist\u00f3w: \u201eCentrum Holocaustu jest O\u015bwi\u0119cim. Centrum o\u015bwi\u0119cimskiego Holocaustu jest Brzezinka [to dlaczego \u017bydzi rzucili si\u0119 na \u017cwirowiskowe Krzy\u017ce? \u2013 DR]. Centrum Holocaustu w Brzezince s\u0105 krematoria II i III. Do \u201ekom\u00f3r gazowych\u201d w tych krematoriach nie mo\u017cna by\u0142o wrzuci\u0107 cyklonu B, gdy\u017c nie by\u0142o opisywanych przez \u015bwiadk\u00f3w otwor\u00f3w wrzutowych w dachu. Tym samym legitymizacja Republiki Federalnej Niemiec upada [w Niemczech rewizjoni\u015bci Holocaustu s\u0105 \u015bcigani prawnie; w\u0142adze niemieckie od 65 lat trudni\u0105 si\u0119 represjonowaniem \u201epolitycznie niepoprawnych\u201d. To taka teuto\u0144ska specyfika \u2013 DR], poniewa\u017c nie by\u0142o dziur w dachu.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Autora \u201eTemat\u00f3w niebezpiecznych\u201d pozbawiono pracy na uczelni opolskiej, na kt\u00f3rej by\u0142 uznawany za autorytet w\u015br\u00f3d student\u00f3w i innych pracownik\u00f3w. By\u0142 nim do czasu, gdy wok\u00f3\u0142 dr Ratajczaka nie zacz\u0119\u0142a si\u0119 zag\u0119szcza\u0107 atmosfera. Po atakach medialnych na autora niewielu przyznawa\u0142o si\u0119 do znajomo\u015bci z nim. Wytoczono mu proces s\u0105dowy o tzw. \u201ek\u0142amstwo o\u015bwi\u0119cimskie\u201d. Proces zako\u0144czy\u0142 si\u0119 w 2001 uznaniem winy oskar\u017conego, jednocze\u015bnie odst\u0105piono od kary ze wzgl\u0119du na \u201enieznaczny stopie\u0144 szkodliwo\u015bci spo\u0142ecznej czynu\u201d. Post\u0119powanie s\u0105dowe umorzono warunkowo na rok. Jednym z powod\u00f3w odst\u0105pienia od kary by\u0142 fakt, \u017ce do momentu wytoczenia procesu sprzedano\u2026 pi\u0119\u0107 ksi\u0105\u017cek.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015arodowisko naukowe pozbawi\u0142o dr Dariusza Ratajczaka mo\u017cliwo\u015bci pracy w szkolnictwie. Jak na ironi\u0119, kiedy nagonka na autora sta\u0142a si\u0119 faktem, jego ksi\u0105\u017cki by\u0142y coraz bardziej poszukiwane przez czytelnik\u00f3w. Inna sprawa, \u017ce ksi\u0119garnie nie chcia\u0142y robi\u0107 sobie k\u0142opot\u00f3w i jego ksi\u0105\u017cek nie sprzedawano. Dla Darka wyrok bez kary nie zako\u0144czy\u0142 jego problem\u00f3w, by\u0142 raczej ich kontynuacj\u0105. Nazwisko przewija\u0142o si\u0119 w mediach, co sprawia\u0142o, \u017ce przesta\u0142 by\u0107 postaci\u0105 anonimow\u0105. Ta w\u0105tpliwa popularno\u015b\u0107 sprawi\u0142a, \u017ce trudno mu by\u0142o znale\u017a\u0107 prac\u0119. Jak\u0105kolwiek. Kto\u015b zatrudni\u0142 Darka do pracy w magazynie za kilkaset z\u0142otych. Najgorsze by\u0142o to, \u017ce atakowano tak\u017ce jego najbli\u017cszych, rodzin\u0119. W 2007 w \u201eGazecie Wyborczej\u201d pod wielce wymownym tytu\u0142em \u201eK\u0142amca nie ma ju\u017c si\u0142y\u201d autorka publikacji pisa\u0142a, \u017ce Ratajczak by\u0142by sk\u0142onny si\u0119 pokaja\u0107:<\/p>\n\n\n\n<p><em>Jestem rewizjonist\u0105, bo uwa\u017cam, \u017ce Holocaust by\u0142 okropnym wydarzeniem w<\/em> <em>historii ludzko\u015bci, ale dotkn\u0105\u0142 i \u017byd\u00f3w, i Ormian, i Polak\u00f3w, i<\/em> <em>Japo\u0144czyk\u00f3w. XX wiek by\u0142 okropie\u0144stwem i nie mo\u017cna jego tragedii dzieli\u0107 na<\/em> <em>nacje.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 <em>Kwestionuje pan istnienie kom\u00f3r gazowych i twierdzi, ze cyklon B s\u0142u\u017cy\u0142 do dezynfekcji?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 <em>Absolutnie nie! To g\u0142upoty!<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 <em>\u017ba\u0142uje pan dzisiaj, \u017ce napisa\u0142 te ksi\u0105\u017ck\u0119?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 <em>Nie, bo jako naukowiec mia\u0142em obowi\u0105zek prezentowa\u0107 r\u00f3\u017cne pogl\u0105dy. M\u00f3j b\u0142\u0105d polega\u0142 na tym, \u017ce w tej publicystycznej, a nie naukowej pozycji nie napisa\u0142em, \u017ce cytuje rewizjonist\u00f3w. Naprawi\u0142em to w drugim wydaniu w 2005 roku. S\u0105dz\u0119, \u017ce reakcja przyjaci\u00f3\u0142, spo\u0142ecze\u0144stwa, uczelni na to, co zrobi\u0142em, by\u0142a niewsp\u00f3\u0142mierna do tego, co zrobi\u0142em. (&#8230;)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 <em>To jak by pan t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 dzi\u015b napisa\u0142?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 <em>Dzi\u015b to bym jej w og\u00f3le nie napisa\u0142. Bardzo utrudni\u0142a mi \u017cycie. Wpisano mnie w szablon antysemity. Nies\u0142usznie, ja jestem liberalnym konserwatyst\u0105, ale nikt nie chce o tym ze mn\u0105 rozmawia\u0107. Zastanawiam si\u0119, czy moje \u017cycie nie jest katastrof\u0105. Bo jestem sam, straci\u0142em prac\u0119, przyjaci\u00f3\u0142, \u017con\u0119, dzieci.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Do tej wypowiedzi, w szczeg\u00f3lno\u015bci odnosz\u0105cej si\u0119 do ostatniego fragmentu, podchodz\u0119 ostro\u017cnie. Wszak ja sam w rozmowach pyta\u0142em Darka, czy nie \u017ca\u0142uje tamtej publikacji. Macha\u0142 r\u0119k\u0105 i m\u00f3wi\u0142, \u017ce jest historykiem i najbardziej \u017ca\u0142uje, \u017ce zawi\u00f3d\u0142 si\u0119 na kolegach z uczelni i \u015brodowisku historyk\u00f3w. Raczej by\u0142 zdziwiony medialnymi atakami za pogl\u0105dy naukowe. \u017bal mu by\u0142o rodziny, ma\u0142\u017conki i dzieci, kt\u00f3re by\u0142y nara\u017cone na pytania i okazywan\u0105 wrogo\u015b\u0107 w swoich \u015brodowiskach. Zaszczucie Darka by\u0142o tak wielkie, \u017ce on sam szuka\u0142 dla siebie miejsca i pomys\u0142u na dalsze \u017cycie. Nie znalaz\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>W dniu 11 czerwca 2010 roku znaleziono jego cia\u0142o w samochodzie zaparkowanym pod jednym z centr\u00f3w handlowych w Opolu. Po \u015bmierci dr Dariusza Ratajczaka pojawi\u0142y si\u0119 wpisy. Niekt\u00f3re sugerowa\u0142y, \u017ce Darek pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo, inne, \u017ce zmar\u0142 na skutek przedawkowania alkoholu. Warto, a nawet nale\u017cy przytoczy\u0107 s\u0142owa os\u00f3b, kt\u00f3re oddawa\u0142y sens jego postawy. Jak zwykle trafnie ujmowa\u0142 to publicysta Stanis\u0142aw Michalkiewicz:<\/p>\n\n\n\n<p><em>Poniewa\u017c dr Dariusz Ratajczak z uporem podtrzymywa\u0142 wersje wydarze\u0144 historycznych sprzeczne z podanymi do wierzenia przez Ministerstwo Prawdy, mog\u0142o ono wezwa\u0107 w sukurs Ministerstwo Mi\u0142o\u015bci, dla kt\u00f3rego sk\u0142onienie nieboszczyka znajduj\u0105cego si\u0119 w stanie daleko posuni\u0119tego rozk\u0142adu do prowadzenia samochodu, nie stanowi, jak wiadomo, najmniejszego problemu.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Zbigniew Rutkowski, w latach 80. dzia\u0142acz podziemia, bibliofil, publicysta i spo\u0142ecznik, kt\u00f3ry mia\u0142 szcz\u0119\u015bcie zna\u0107 Darka Ratajczaka, wspomina\u0142:<\/p>\n\n\n\n<p><em>Miewa\u0142 lepsze i gorsze momenty swego \u017cycia, jak ka\u017cdy z nas, ale zawsze z optymizmem patrzy\u0142 w przysz\u0142o\u015b\u0107. Informacja o jego rozchwianiu psychicznym i samob\u00f3jstwie jest dla mnie ewidentnym fa\u0142szem. Dowodem tego jest ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3r\u0105 trzymacie Pa\u0144stwo w r\u0119ku \u2013 \u201eTematy \u015bmiertelnie niebezpieczne\u201d (\u201eJak to si\u0119 robi w Norwegii\u201d). Byli\u015bmy um\u00f3wieni z Darkiem, i\u017c na prze\u0142omie czerwca i lipca odbierze w Poznaniu swoj\u0105 autorsk\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 nak\u0142adu tej ksi\u0105\u017cki. Kto na miesi\u0105c lub dwa tygodnie przedtem (zale\u017cy, kiedy przyjmiemy dat\u0119 \u015bmierci Darka) odbiera sobie \u017cycie? Darek podchodzi\u0142 do ka\u017cdej kolejnej ksi\u0105\u017cki jak do narodzin swego nowego dziecka. Czy m\u00f3g\u0142by si\u0119 targn\u0105\u0107 na swoje \u017cycie na miesi\u0105c, dwa tygodnie przed odbiorem swej najnowszej ksi\u0105\u017cki?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>W\u0142a\u015bnie, czy Darek m\u00f3g\u0142 targn\u0105\u0107 si\u0119 na swoje \u017cycie? Oczywi\u015bcie nie znam w pe\u0142ni Jego rozterek, jakie m\u00f3g\u0142 mie\u0107 w ostatnim okresie \u017cycia. Wiem natomiast, \u017ce z godno\u015bci\u0105 i podniesion\u0105 g\u0142ow\u0105 przyjmowa\u0142 kolejne bolesne razy. I niewielu pr\u00f3bowa\u0142o Mu poda\u0107 pomocn\u0105 d\u0142o\u0144. Jednym z nich by\u0142 J\u00f3zef Bia\u0142ek, wydawca czasopisma \u201eOpcja na Prawo\u201d, w kt\u00f3rym Darek mia\u0142 mo\u017cno\u015b\u0107 publikowania swoich artyku\u0142\u00f3w, no i zarabiania na nader skromne \u017cycie.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Darka pozna\u0142em na pocz\u0105tku obecnego wieku. Przyje\u017cd\u017ca\u0142 od czasu do czasu do Wroc\u0142awia, przywo\u017c\u0105c swoje \u201ezakazane\u201d ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re oddawa\u0142 w komis zaprzyja\u017anionym ksi\u0119garniom. Jedn\u0105 z nich by\u0142a ksi\u0119garnia znajduj\u0105ca si\u0119 na wroc\u0142awskim dworcu PKP. I tam si\u0119 poznali\u015bmy. Ju\u017c wtedy by\u0142 osob\u0105 \u201ezad\u017cumion\u0105\u201d, przez \u015brodowiska \u201epolitycznej poprawno\u015bci\u201d, w szczeg\u00f3lno\u015bci za\u015b nazywane siebie szumnie \u201enaukowymi\u201d albo&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=4879\">Czytaj dalej <span class=\"screen-reader-text\">Wspomnienie o Darku Ratajczaku<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":4880,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[392],"tags":[],"class_list":["post-4879","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-69","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4879","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4879"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4879\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4881,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4879\/revisions\/4881"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4880"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4879"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4879"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4879"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}