Paradoksalnie, cho\u0107 w tym roku 11 sierpnia mija 88 lat od pocz\u0105tku przeprowadzenia tzw. \u201eoperacji polskiej\u201d w Zwi\u0105zku Sowieckim, b\u0119d\u0105cej najwa\u017cniejsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 sk\u0142adow\u0105 \u201eWielkiego terroru\u201d stalinowskiego, to w dzisiejszej Rosji nadal w zbiorowej \u015bwiadomo\u015bci narodu przewa\u017ca stereotyp o historycznej konieczno\u015bci tej zbrodni, kt\u00f3ra by\u0142a niezb\u0119dna w celu scementowania pa\u0144stwa w obliczu nadchodz\u0105cej II wojny \u015bwiatowej. Dzi\u015b w czasie wojny na Ukrainie Rosjanie zn\u00f3w si\u0119gaj\u0105 do mitu \u201ewielkiego nieomylnego Stalina\u201d, kt\u00f3ry zatrzyma\u0142 terror rozp\u0119tany przez szef\u00f3w NKWD Henryka Jagod\u0119 i Nikolaja Je\u017cowa, sprawiedliwie zniszczy\u0142 rzeczywistych i potencjalnych wrog\u00f3w i w ten spos\u00f3b przygotowa\u0142 kraj do godziny pr\u00f3by \u2013 niemieckiej agresji na Zwi\u0105zek Sowiecki.<\/p>\n\n\n\n
Prawda natomiast jest zupe\u0142nie inna. Wielki terror stalinowski by\u0142 skierowany g\u0142\u00f3wnie na umocnienie re\u017cymu totalitarnego, na zastraszenie spo\u0142ecze\u0144stwa i wyeliminowania w zarodku ka\u017cdej pr\u00f3by oporu wobec nieludzkiej w\u0142adzy stalinowskiej. Jeszcze przed rozpocz\u0119ciem \u201eoperacji polskiej\u201d Stalin osobi\u015bcie zaproponowa\u0142 na posiedzeniu Biura Politycznego WKP(b) przyj\u0119cie postanowienia \u201eO aresztowaniu i skierowaniu do Gu\u0142agu wszystkich \u017con os\u0105dzonych cz\u0142onk\u00f3w opozycji prawo-trockistowskiej\u201d. Postanowienie mia\u0142o by\u0107 \u015bcis\u0142e tajne i dlatego w archiwach zachowa\u0142 si\u0119 pisany r\u0119cznie wariant tego dokumentu. Dost\u0119p do niego mieli mie\u0107 jedynie cz\u0142onkowie Biura Politycznego.<\/p>\n\n\n\n
Historia jego upublicznienia jest do\u015b\u0107 niezwyk\u0142a. W latach 90. ubieg\u0142ego stulecia, kiedy Borys Jelcyn planowa\u0142 w Moskwie przeprowadzi\u0107 proces pokazowy nad parti\u0105 komunistyczn\u0105 w stylu norymberskim dokument ten wys\u0142ano na badania eksperckie. Specjali\u015bci od stylu pisma stwierdzili jednoznacznie, \u017ce tekst postanowienia by\u0142 pisany r\u0119k\u0105 jednego z sekretarzy Biura Politycznego, natomiast redagowa\u0142 go i wnosi\u0142 odpowiednie poprawki osobi\u015bcie J\u00f3zef Stalin. P\u00f3\u017aniej w oparciu o to postanowienie partyjne NKWD wyda\u0142 s\u0142ynny rozkaz nr 00486, na podstawie kt\u00f3rego represjonowano zar\u00f3wno \u017cony, jak i dzieci tzw. \u201ewrog\u00f3w ludu\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Ca\u0142y cynizm Stalina polega\u0142 na tym, \u017ce to on osobi\u015bcie na posiedzeniu Biura Politycznego zaproponowa\u0142 do\u0142\u0105czy\u0107 dzieci do tych represji. Jeszcze wi\u0119kszym cynizmem by\u0142o zaproponowanie przez Stalina \u0142agodz\u0105cych win\u0119 tych \u017con i dzieci okoliczno\u015bci. Skazywano ich do Gu\u0142agu automatycznie na podstawie zwi\u0105zk\u00f3w rodzinnych, nie trzeba by\u0142o udowadnia\u0107 win\u0119 przed s\u0105dem czy zbiera\u0107 dowody winy oskar\u017conych. Jedyn\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 unikni\u0119cia kary m\u00f3g\u0142 by\u0107 donos \u017cony na m\u0119\u017ca lub dziecka na ojca czy matk\u0119. Donos ten jednak mia\u0142 wp\u0142yn\u0105\u0107 do organ\u00f3w \u015bcigania przed aresztowaniem g\u0142owy rodziny. Jednocze\u015bnie Stalin skre\u015bli\u0142 pocz\u0105tkowo zaplanowany 5-letni okres pobytu w Gu\u0142agu dla \u017con i dzieci i w\u0142asnor\u0119cznie wstawi\u0142 8 lat.<\/p>\n\n\n\n
W sprawie dzieci Stalin r\u00f3wnie\u017c zdecydowa\u0142 zaostrzy\u0107 kary. Je\u017cow proponowa\u0142 bra\u0107 dzieci skazanych rodzic\u00f3w na utrzymanie pa\u0144stwowe. Stalin skorygowa\u0142 t\u0119 propozycj\u0119 w spos\u00f3b nast\u0119puj\u0105cy: \u201edzieci wrog\u00f3w ludu bra\u0107 na pa\u0144stwowe utrzymanie jedynie do wieku 15 lat, spraw\u0119 dzieci starszych rozpatrywa\u0107 w ka\u017cdym wypadku indywidualnie\u201d. Stalin obawia\u0142 si\u0119, \u017ce nawet 15-letnie dzieci mog\u0105 stanowi\u0107 zagro\u017cenie dla jego w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n
Rozkaz w tej sprawie nr 00486 szef NKWD Niko\u0142aj Je\u017cow wyda\u0142 4 dni po skierowaniu do terenowych organ\u00f3w NKWD decyzji o rozpocz\u0119ciu \u201eoperacji polskiej\u201d. Stanowi\u0142 on jej integraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107, jak r\u00f3wnie\u017c innych operacji narodowo\u015bciowych, kt\u00f3re powinny by\u0142y rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 niebawem. Zgodnie z rozkazem Je\u017cowa \u017cony skazanych wrog\u00f3w ludu zalecano aresztowa\u0107 automatycznie i skazywa\u0107 na 5-8 lat pozbawienia wolno\u015bci bez wzgl\u0119du, czy wiedzia\u0142a ona o kontrrewolucyjnej dzia\u0142alno\u015bci m\u0119\u017ca, czy nie. Aresztowa\u0107 zalecano nawet by\u0142e \u017cony, kt\u00f3re wiedzia\u0142y o wywrotowej dzia\u0142alno\u015bci m\u0119\u017c\u00f3w, jednak nie donosi\u0142y. Wyj\u0105tek polecano robi\u0107 jedynie dla tych kobiet, kt\u00f3re od pocz\u0105tku wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142y z organami \u015bcigania i kt\u00f3rych donosy pos\u0142u\u017cy\u0142y dla skazania m\u0119\u017c\u00f3w. Doprowadza\u0142o to bardzo cz\u0119sto do donosicielskich porachunk\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144skich.<\/p>\n\n\n\n
Co do represjonowania dzieci w rozkazie 00486 pisano \u2013<\/p>\n\n\n\n
\u201eWszystkie dzieci sieroty po wydaniu wyroku skierowa\u0107:<\/p>\n\n\n\n
a) dzieci w wieku od 1-1,5 roku do pe\u0142nych 3 lat \u2013 do dom\u00f3w dziecka i \u017c\u0142obk\u00f3w Ludowych Komisariat\u00f3w Zdrowia w sta\u0142ych miejscach zamieszkania;<\/p>\n\n\n\n
b) dzieci w wieku od 3 do 15 lat \u2013 do dom\u00f3w dziecka Ludowych Komisariat\u00f3w O\u015bwiaty innych republik, kraj\u00f3w i okr\u0119g\u00f3w\u2026<\/p>\n\n\n\n
c) niebezpieczne spo\u0142ecznie dzieci skazanych, w zale\u017cno\u015bci od wieku, stopnia niebezpiecze\u0144stwa i mo\u017cliwo\u015bci poprawy, zostaj\u0105 uwi\u0119zione w obozach albo koloniach pracy NKWD lub w domach dziecka o specjalnym re\u017cymie prowadzonych przez Ludowe Komisariaty o\u015bwiaty republik\u2026<\/p>\n\n\n\n
d) oskar\u017cone \u017cony zdrajc\u00f3w ojczyzny, kt\u00f3re nie zosta\u0142y aresztowane z powodu choroby i chorych dzieci, po wyzdrowieniu nale\u017cy aresztowa\u0107 i skierowa\u0107 do obozu\u2026<\/p>\n\n\n\n
e) \u017cony zdrajc\u00f3w ojczyzny, kt\u00f3re karmi\u0105 piersi\u0105, po wydaniu wyroku bezzw\u0142ocznie nale\u017cy aresztowa\u0107 i skierowa\u0107 bezpo\u015brednio do obozu. Tak te\u017c nale\u017cy post\u0119powa\u0107 z \u017conami skazanych, kt\u00f3re s\u0105 w podesz\u0142ym wieku.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Jak widzimy, jest do\u015b\u0107 prymitywna logika oprawc\u00f3w: dzieci od trzech lat, kt\u00f3rych rodzice zgin\u0119li w wirze \u201ewielkiego terroru\u201d, mog\u0105 stanowi\u0107 ewentualne zagro\u017cenie dla re\u017cymu, wi\u0119c ich ju\u017c trzeba lepiej izolowa\u0107 od rodzinnego domu, tak, aby prawda o ich rodzicach nie dotar\u0142a do nich.<\/p>\n\n\n\n
Wkr\u00f3tce w toku masowych represji wyja\u015bni\u0142o si\u0119, \u017ce normalnych dom\u00f3w dziecka dla dzieci skazanych drastycznie brakuje. Dlatego w kraju powsta\u0142a siatka specjalistycznych dom\u00f3w dziecka w systemie NKWD. W rzeczywisto\u015bci by\u0142y to nieco udoskonalone i ulepszone \u201edzieci\u0119ce obozy koncentracyjne\u201d. Dzieci w tych obozach wychowywano na \u201ejanczar\u00f3w\u201d ustroju komunistycznego w duchu fanatycznego oddania si\u0119 Stalinowi i partii bolszewickiej. By\u0142o to o tyle nieludzkie, \u017ce po latach, kiedy dzieci \u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 ze swoimi zwolnionymi z oboz\u00f3w rodzicami (przewa\u017cnie same matki, ojcowie rozstrzelani lub zgin\u0119li w Gu\u0142agu), w po\u0142\u0105czonych rodzinach powstawa\u0142 duchowy mur nieufno\u015bci. Dzieci nie by\u0142y w stanie znale\u017a\u0107 wsp\u00f3lnego j\u0119zyka z rodzicami. W niekt\u00f3rych przypadkach sta\u0142o si\u0119 to przyczyn\u0105 rozpadu po\u0142\u0105czonych ponownie po latach roz\u0142\u0105ki rodzin.<\/p>\n\n\n\n
Ile kobiet zosta\u0142o skierowanych na podstawie zbrodniczego rozkazu nr 00486 do Gu\u0142agu? Dok\u0142adnie ustali\u0107 liczb\u0119 skazanych na dzie\u0144 dzisiejszy jest do\u015b\u0107 trudno. Po chwilowej odwil\u017cy, spowodowanej upadkiem komunizmu i rozpadem Zwi\u0105zku Sowieckiego, kiedy archiwa rosyjskie cz\u0119\u015bciowo otworzy\u0142y dla badaczy swoje zasoby, nast\u0105pi\u0142o kolejne och\u0142odzenie i zamkni\u0119cie archiw\u00f3w by\u0142ej NKWD.<\/p>\n\n\n\n
W latach odwil\u017cy lat 90. ubieg\u0142ego stulecia wybitny historyk, wieloletni przewodnicz\u0105cy moskiewskiego \u201eMemoria\u0142u\u201d Arsenij Rogi\u0144ski dotar\u0142 do specjalnego raportu NKWD datowanego 5 pa\u017adziernika 1938 roku. W tym podpisanym przez Je\u017cowa dokumencie stwierdza si\u0119, \u017ce \u201ew ci\u0105gu 14 miesi\u0119cy przeprowadzenia \u201eoperacji polskiej\u201d i innych operacji narodowo\u015bciowych represjonowano 18 000 \u017con skazanych wrog\u00f3w ludu\u201d. W tym samym czasie bez opieki pozosta\u0142o 25 342 dzieci. Z tej liczby 22 427 dzieci skierowano do specjalnych sieroci\u0144c\u00f3w NKWD, a jedynie 2 915 przekazano rodzinom represjonowanych rodzic\u00f3w. Dane te nie obejmuj\u0105 dzieci w wieku powy\u017cej 15 lat, kt\u00f3re bardzo cz\u0119sto by\u0142y s\u0105dzone na r\u00f3wni z doros\u0142ymi i otrzymywa\u0142y prawdziwe wyroki. By\u0142a to do\u015b\u0107 skuteczna metoda ukrywania prawdy przed osieroconymi dzie\u0107mi.<\/p>\n\n\n\n
W Kazachstanie w rejonie Akmoli\u0144ska pojawi\u0142 si\u0119 s\u0142ynny na ca\u0142y kraj ogromny ob\u00f3z koncentracyjny dla kobiet cz\u0142onk\u00f3w rodzin aresztowanych i skazanych wrog\u00f3w ludu. Nazwano go Algieri\u0105 (po rosyjsku: A\u0141\u017bIR \u2013 Akmoli\u0144skij lager \u017con izmennikow rodziny), Akmoli\u0144ski ob\u00f3z \u017con zdrajc\u00f3w ojczyzny.<\/p>\n\n\n\n
Sieroci\u0144ce NKWD byli zorganizowane na terytorium ca\u0142ego kraju. By\u0142y to w rzeczywisto\u015bci zamkni\u0119te obozy dla dzieci w wieku od 2 do 17 lat Dzieci oddzielano od rodzic\u00f3w i wysy\u0142ano do o\u015brodk\u00f3w wychowawczych i oboz\u00f3w pracy, w kt\u00f3rych poddawano je sowietyzacji i wychowywano na patriot\u00f3w sowieckich, nie pami\u0119taj\u0105cych swych korzeni.. Trzymano tam dzieci bezterminowo. Wychowywano ich w duchu fanatycznych zwolennik\u00f3w komunistycznej ideologii, w nienawi\u015bci do skazanych rodzic\u00f3w. By\u0142a to swoista ku\u017ania \u201ejanczar\u00f3w\u201d komunizmu. Bardzo cz\u0119sto zdarza\u0142y si\u0119 przypadki, \u017ce wychowane w ten spos\u00f3b dzieci odmawia\u0142y po\u0142\u0105czenia ze swymi rodzicami, zwolnionymi po latach z odsiadki gu\u0142agowskiej. Nawet w ponownie po\u0142\u0105czonych rodzinach przez lata panowa\u0142a atmosfera wrogo\u015bci i nierozumienia si\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych cz\u0119\u015bci sk\u0142adowych Wielkiego terroru, a mo\u017ce i najwa\u017cniejsz\u0105 by\u0142a \u201eoperacja polska\u201d. Polacy w okresie mi\u0119dzywojnia stanowili mniej wi\u0119cej 0,5% ludno\u015bci Zwi\u0105zku Sowieckiego, natomiast w\u015br\u00f3d ofiar tego ludob\u00f3jstwa by\u0142o ich prawie 15%. Z ca\u0142\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 nazywamy to ludob\u00f3jstwem, jedn\u0105 z najwi\u0119kszych tragedii polskich w XX wieku, por\u00f3wnywaln\u0105 z tragedi\u0105 katy\u0144sk\u0105, tragedi\u0105 Powstania warszawskiego i tragicznym losem Polak\u00f3w Galicji, Wo\u0142ynia i Podola w czasie II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n
\u201eOperacja polska\u201d \u2013 by\u0142o to regularne polowanie na Polak\u00f3w. Ludzi wyszukiwano w spisach lokator\u00f3w, ksi\u0105\u017ckach telefonicznych i kadrach zak\u0142ad\u00f3w pracy. Mordowano ich bezwzgl\u0119dnie tylko dlatego, \u017ce byli Polakami. Skal\u0119 tego ludob\u00f3jstwa mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 z polami \u015bmierci Pol Pota. Na polecenie Stalina i jego partii NKWD przeprowadza\u0142o na szerok\u0105 skal\u0119 aresztowania, kr\u00f3tki s\u0105d i skazywanie na \u015bmier\u0107 tysi\u0119cy Polak\u00f3w: m\u0119\u017cczyzn, kobiet i ludzi w starszym wieku. Nie oszcz\u0119dzono nawet dzieci, kt\u00f3rych rodzice-Polacy znikn\u0119li w wirze terroru.<\/p>\n\n\n\n
Ilu ludzi trzeba zabi\u0107, jak\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 okre\u015blonej grupy narodowej, ilu wynarodowi\u0107, aby uzna\u0107 dane dzia\u0142anie za ludob\u00f3jcze? Ludob\u00f3jstwo to zniszczenie w imieniu zbrodniczej ideologii lub z innych przyczyn znacznej cz\u0119\u015bci grupy etnicznej. Nie jest wa\u017cne, czy zbrodniarzom uda\u0142o si\u0119 zniszczy\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107 narodu lub jego cz\u0119\u015b\u0107. ONZ uchwali\u0142o konwencj\u0119 okre\u015blaj\u0105c\u0105, czym jest zbrodnia ludob\u00f3jstwa i odpowiada ona temu, co si\u0119 sta\u0142o z polsk\u0105 grup\u0105 etniczn\u0105 na terenie ZSRS w okresie Wielkiego terroru.<\/p>\n\n\n\n
Stalin prze\u015bladowa\u0142 i niszczy\u0142 swych prawdziwych i domniemanych wrog\u00f3w wy\u0142\u0105cznie w imi\u0119 ideologii. Uwa\u017ca\u0142 za konieczne oczyszczenie kraju z potencjalnej pi\u0105tej kolumny, zdolnej wym\u00f3wi\u0107 pos\u0142usze\u0144stwo partii w czasie wojny z imperializmem \u015bwiatowym, a wojn\u0119 t\u0119 w Kraju Rad uwa\u017cano za nieuniknion\u0105. To unikatowe wyczyszczenie Zwi\u0105zku Sowieckiego z element\u00f3w niepewnych, w tym r\u00f3wnie\u017c i przede wszystkim z Polak\u00f3w by\u0142o nieodzownym etapem przygotowania kraju do wojny \u015bwiatowej. Stalin \u015bwiadomie wznieca\u0142 nienawi\u015b\u0107, kt\u00f3ra istnia\u0142a jeszcze za czas\u00f3w carskich wobec Polak\u00f3w w spo\u0142ecze\u0144stwie rosyjskim, bo by\u0142 mu potrzebny straszak do szanta\u017cowania spo\u0142ecze\u0144stwa w\u0142asnego kraju. Potrzebowa\u0142 wewn\u0119trznego wroga, a Polacy idealnie si\u0119 na tego wroga nadawali.<\/p>\n\n\n\n
Z punktu widzenia technicznego represje w okresie Wielkiego terroru nie by\u0142y \u0142atwym do zrealizowania przedsi\u0119wzi\u0119ciem dla NKWD. Dla setek tysi\u0119cy nowych wi\u0119\u017ani\u00f3w \u2013potrzebne by\u0142y dodatkowe wi\u0119zienia, obozy, dodatkowe oddzia\u0142y s\u0142u\u017cby wi\u0119ziennej, nowe \u015brodki na ich utrzymanie i skazywanie. Represje wobec \u017con i dzieci skazanych, jak wkr\u00f3tce okaza\u0142o si\u0119, przerasta\u0142y organizacyjne i finansowe mo\u017cliwo\u015bci NKWD. Pot\u0119\u017cny strumie\u0144 \u017con skazanych po prostu zalewa\u0142 przepe\u0142nione wi\u0119zienia. W \u017c\u0142obkach i domach dziecka brakowa\u0142o miejsc dla zwyk\u0142ych dzieci.<\/p>\n\n\n\n
Sytuacji nie sprzyja\u0142a i og\u00f3lna atmosfera powszechnego strachu panuj\u0105ca w ZSRS. Kraj nadwyr\u0119\u017ca\u0142 si\u0142y, aby zbudowa\u0107 pot\u0119\u017cny przemys\u0142 ci\u0119\u017cki, podstaw\u0119 unikalnej mocy militarnej Zwi\u0105zku Sowieckiego, koniecznej dla zrealizowania agresywnych zamiar\u00f3w \u015bwiatowego komunizmu i Stalina. Zniesiono nawet dni wolne od pracy. W tych warunkach kierownictwo NKWD zwr\u00f3ci\u0142o si\u0119 do Biura Politycznego z pro\u015bb\u0105 o z\u0142agodzenie rozkazu 00486. W listopadzie 1937 Je\u017cow za zgod\u0105 Stalina go skasowa\u0142 i zaproponowa\u0142 miejscowym organom NKWD nie skazywanie \u017con \u201ewrog\u00f3w ludu\u201d, a ich wysiedlenie razem z dzie\u0107mi do innych region\u00f3w kraju. Wielki terror r\u00f3wnie\u017c wymaga\u0142 racjonalno\u015bci.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Paradoksalnie, cho\u0107 w tym roku 11 sierpnia mija 88 lat od pocz\u0105tku przeprowadzenia tzw. \u201eoperacji polskiej\u201d w Zwi\u0105zku Sowieckim, b\u0119d\u0105cej najwa\u017cniejsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 sk\u0142adow\u0105 \u201eWielkiego terroru\u201d stalinowskiego, to w dzisiejszej Rosji nadal w zbiorowej \u015bwiadomo\u015bci narodu przewa\u017ca stereotyp o historycznej konieczno\u015bci tej zbrodni, kt\u00f3ra by\u0142a niezb\u0119dna w celu scementowania pa\u0144stwa w obliczu nadchodz\u0105cej II wojny \u015bwiatowej.… Czytaj dalej Wojna \u201edzieci\u0119ca\u201d Stalina<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":118,"featured_media":4654,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[390],"tags":[],"class_list":["post-4653","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-67","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4653","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/118"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4653"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4653\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4655,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4653\/revisions\/4655"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4654"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4653"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4653"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4653"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}