W pierwszej kolejno\u015bci przedstawiam w konwencji wakacyjnej historyczne t\u0142o biegu Unii Europejskiej do centralizacji zarz\u0105dzania i \u015bci\u015blejszej kontroli kosztem s\u0142abszych pa\u0144stw Unii. Europa dw\u00f3ch pr\u0119dko\u015bci to fakt, kt\u00f3remu nikt ju\u017c nie zaprzecza i nie ukrywa. Strategia lizbo\u0144ska wydana w marcu 2000 roku obejmuj\u0105ca perspektyw\u0119 do 2010 okaza\u0142a si\u0119 fiaskiem. Jej ocenie, szczeg\u00f3\u0142ach i obecnym kryzysie unijnym po\u015bwi\u0119cona b\u0119dzie nast\u0119pna, druga cz\u0119\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Nie jest tajemnic\u0105, \u017ce nacisk na centralizacj\u0119 jest dzie\u0142em najwa\u017cniejszych graczy na rynku nie tylko pa\u0144stw ale r\u00f3wnie\u017c najpowa\u017cniejszych konsorcj\u00f3w kapita\u0142owych i ponadnarodowych koncern\u00f3w. Wojna realna, prowadzona \u015brodkami militarnymi. kt\u00f3rej w s\u0105siedztwie jeste\u015bmy \u015bwiadkami, nie przys\u0142ania przecie\u017c coraz bardziej wyrazistych jej element\u00f3w o charakterze hybrydowym. To jest wojna, drogie Panie i szanowni Panowie \u2013 konsumenci produkcji masowej!<\/p>\n\n\n\n
Hybryda wojenna nie wyst\u0119puje tylko w polityce migracyjnej czy w znanym z przesz\u0142o\u015bci starego kolonializmu podzia\u0142u terytorialnego i kontroli terytorium z uwagi na surowce. Dzi\u015b mamy nowe stadium kolonializmu jako \u017cywo przypominaj\u0105ce w wielu aspektach dawne kompanie pa\u0144stw kolonialnych. To w\u00f3wczas podwalin\u0105 imperi\u00f3w kolonialnych sta\u0142y si\u0119 \u201eniepa\u0144stwowe\u201d organizmy gospodarcze wspierane g\u0142\u00f3wnie za pomoc\u0105 polityki monopolistycznej \u2013 w rodzaju brytyjskiej Kompanii Wschodnio-Indyjskiej oraz militarnie przez pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n
Kompania sta\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bcicielem i zarz\u0105dc\u0105 nie tylko subkontynentalnych Indii. Anglicy skorzystali tu z wcze\u015bniejszych wzorc\u00f3w \u2013 kompanii holenderskich. Si\u0142\u0105 militarn\u0105, technologiczn\u0105, przejmowaniem umiej\u0119tno\u015bci holenderskich \u017ceglarzy \u2013 wyparli w zasadzie Holendr\u00f3w z kolonialnego rynku. Kto dzi\u015b pami\u0119ta, \u017ce okolice Nowego Jorku odkry\u0142 W\u0142och na s\u0142u\u017cbie francuskiej, europejska osada przybra\u0142a dzi\u0119ki Holendrom nazw\u0119 Nowy Amsterdam (1614), a Kapsztad za\u0142o\u017cy\u0142a Holenderska Kompania Wschodnioindyjska w 1652 roku. Holendrzy ju\u017c w 1619 zaj\u0119li indonezyjsk\u0105 D\u017cakart\u0119. Dzisiejsza aglomeracja stolicy Indonezji (nazwa kraju nawi\u0105zuje do dawnej obecno\u015bci holenderskiej) liczy tylko nieco mniej ludno\u015bci ni\u017c Polska. Pierwsz\u0105 europejsk\u0105 osad\u0119 na terenie obecnej stolicy Ghany, Akry za\u0142o\u017cyli Portugalczycy ju\u017c w 1482 roku, ale p\u00f3\u017aniej powsta\u0142y w pobli\u017cu nad Zatok\u0105 Gwinejsk\u0105 fort brytyjski, holenderski i du\u0144ski. Podobno w s\u0142u\u017cbie du\u0144skiej dotar\u0142 do du\u0144skiego fortu Christianborg (za\u0142. 1659) na to afryka\u0144skie wybrze\u017ce r\u00f3wnie\u017c polski przedsi\u0119biorca. Dzisiaj przebudowany fort jest siedziba w\u0142adz Ghany.<\/p>\n\n\n\n
P\u00f3\u017aniej, Brytyjczycy po powolnym wyeliminowaniu Holendr\u00f3w przez blisko 150 lat rywalizowali z Francuzami, czego efektem by\u0142 nowy podzia\u0142 \u015bwiata kolonialnego. W zasadzie nast\u0105pi\u0142o wyparcie z Indii wp\u0142yw\u00f3w francuskich, podobnie jak wcze\u015bniej Portugalczyk\u00f3w i Holendr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Kto dzi\u015b pami\u0119ta, \u017ce jedn\u0105 z pierwszych kompanii by\u0142a angielska Kompania Wschodnia, za\u0142o\u017cona przez kupc\u00f3w londy\u0144skich w 1579 roku, korzystaj\u0105ca z wzorc\u00f3w organizacyjnych dawnej Hanzy i w\u0142oskich republik miejskich. Mia\u0142a zmonopolizowa\u0107 angielsk\u0105 wymian\u0119 handlow\u0105 w obszarze Morza Ba\u0142tyckiego i otrzyma\u0142a ju\u017c w 1585 roku szczeg\u00f3lne uprawnienia w Elbl\u0105gu. P\u00f3\u017aniej dobrali si\u0119 do Gda\u0144ska. Jego obecnym \u015bladem jest gda\u0144skie osiedle Szkoty.<\/p>\n\n\n\n
Wcze\u015bniej, w 1555 roku, kupcy angielscy za\u0142o\u017cyli Kompani\u0119 Moskiewsk\u0105. To ona pierwsza pr\u00f3bowa\u0142a odkry\u0107 i opanowa\u0107 morski szlak p\u00f3\u0142nocny. Przez Morze Bia\u0142e przetar\u0142a szlak g\u0142\u00f3wnie przy pomocy \u017ceglarzy holenderskich. Za\u0142o\u017cy\u0142a faktori\u0119 handlow\u0105 w dzisiejszym Archangielsku. Mia\u0142a tu w\u0142asne osiedle.<\/p>\n\n\n\n
Dodajmy tu akcent polski. Za\u0142o\u017cone jeszcze w \u015bredniowieczu osady na terenie obecnego Archangielska nale\u017ca\u0142y do Republiki Nowogrodzkiej, zniszczonej okrutnie przez Pa\u0144stwo Moskiewskie. Ta w\u0142a\u015bnie cz\u0119\u015b\u0107 nowogrodzkiego terytorium, kr\u00f3tko bo w latach 1389-1392 oraz 1407-1412 by\u0142a lennem Kr\u00f3lestwa Polskiego. Dopiero jednak Anglicy i Holendrzy za\u0142o\u017cyli tu port dalekomorski. Ambitni Holendrzy pop\u0142yn\u0119li dalej, odkryli Now\u0105 Ziemi\u0119, a najambitniejszy podr\u00f3\u017cnik Willem Barents dotar\u0142 w 1596 roku do najbardziej wysuni\u0119tego na wsch\u00f3d miejsca w Europie (Przyl\u0105dek Flissingski). Imieniem Barentsa nazwano jedno z arktycznych m\u00f3rz. Ciekawym wroc\u0142awskim \u015bwiadectwem d\u0105\u017ce\u0144 do wytyczenia szlaku do Indii \u2013 tym razem l\u0105dowego \u2013 jest cenna mapa wydana w Londynie przez A. Jenkinsona w 1562 roku. Jedyny orygina\u0142 tej pierwszej mapy Rosji znajduje si\u0119 we wroc\u0142awskiej Bibliotece Uniwersyteckiej.<\/p>\n\n\n\n
Kompanie, a wi\u0119c konsorcja gospodarcze posiadaj\u0105ce przywileje polityczne, w tym militarne, w formalnie istniej\u0105cych pa\u0144stwach korumpowa\u0142y w\u0142adze lokalne, wci\u0105gaj\u0105c je politycznie i gospodarczo w orbit\u0119 swoich interes\u00f3w. Umiej\u0119tnie manewrowa\u0142y mi\u0119dzy polityk\u0105 centralizacji, szczeg\u00f3lnie w dziedzinie technologii i pozyskiwania surowc\u00f3w, a efektem komplementarnym zw\u0142aszcza w kooperacji produkcji i handlu z krajami s\u0105siaduj\u0105cymi z terytorium zarz\u0105dzanym przez kompanie.<\/p>\n\n\n\n
R\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie imperia tworzy si\u0119 g\u0142\u00f3wnie poprzez przejmowanie technologii, drena\u017c m\u00f3zg\u00f3w \u2013 to jest swoist\u0105 kradzie\u017c my\u015bli, innowacyjno\u015bci lub wr\u0119cz szanta\u017cu wobec tw\u00f3rc\u00f3w nowych technologii. Kompanie korzysta\u0142y nie tylko z przys\u0142uguj\u0105cego im monopolu gwarantowanego przez w\u0142adz\u0119 pa\u0144stwow\u0105 w koloniach. Wykorzystywa\u0142y te\u017c faktyczny monopol technologiczny, kt\u00f3ry przecie\u017c do dzi\u015b jest skutecznym instrumentem politycznym.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W pierwszej kolejno\u015bci przedstawiam w konwencji wakacyjnej historyczne t\u0142o biegu Unii Europejskiej do centralizacji zarz\u0105dzania i \u015bci\u015blejszej kontroli kosztem s\u0142abszych pa\u0144stw Unii. Europa dw\u00f3ch pr\u0119dko\u015bci to fakt, kt\u00f3remu nikt ju\u017c nie zaprzecza i nie ukrywa. Strategia lizbo\u0144ska wydana w marcu 2000 roku obejmuj\u0105ca perspektyw\u0119 do 2010 okaza\u0142a si\u0119 fiaskiem. Jej ocenie, szczeg\u00f3\u0142ach i obecnym kryzysie… Czytaj dalej Europejski bieg z przeszkodami ku centralizacji, cz. I.<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":4651,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[390],"tags":[],"class_list":["post-4650","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-67","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4650","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4650"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4650\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4652,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4650\/revisions\/4652"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4651"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4650"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4650"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4650"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}