Od kilku lat we Wroc\u0142awiu obchody Narodowego Dnia Pami\u0119ci Ofiar Ludob\u00f3jstwa dokonanego przez OUN i UPA, przypadaj\u0105cego 11 lipca, a od bie\u017c\u0105cego roku maj\u0105cego rang\u0119 \u015bwi\u0119ta pa\u0144stwowego, maj\u0105 charakter dwutorowy. Uroczysto\u015bci oficjalne odbywaj\u0105 si\u0119 o godzinie 10.00 pod Pomnikiem-Mauzoleum, a ich organizatorami s\u0105: Stowarzyszenie Upami\u0119tnienia Ofiar Zbrodni Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w, Dolno\u015bl\u0105ski Urz\u0105d Wojew\u00f3dzki, Garnizon Wroc\u0142aw oraz \u2013 od niedawna \u2013 Instytut Pami\u0119ci Narodowej. Wydarzenie to bywa r\u00f3wnie\u017c obejmowane patronatem Marsza\u0142ka Wojew\u00f3dztwa Dolno\u015bl\u0105skiego. Wieczorem Wroc\u0142aw przemawia g\u0142osem pami\u0119ci spo\u0142ecznej. Odbywa si\u0119 konferencja z udzia\u0142em historyk\u00f3w, badaczy oraz \u015bwiadk\u00f3w historii, po kt\u00f3rej ulicami miasta przechodzi Marsz Pami\u0119ci w kierunku Pomnika-Mauzoleum. W wydarzeniu tym uczestnicz\u0105 przedstawiciele organizacji spo\u0142ecznych, M\u0142odzie\u017c Wszechpolska, uczestnicy Katy\u0144skiego Rajdu Motocyklowego oraz mieszka\u0144cy miasta.<\/p>\n\n\n\n
Stanis\u0142aw Srokowski w artykule pt. \u201eWroc\u0142aw potrafi!\u201d<\/em>, opublikowanym w numerze 66 (352) czasopisma \u201ePrawda jest ciekawa\u201d<\/em> z dnia 11 lipca 2025 roku, podejmuje pr\u00f3b\u0119 warto\u015bciuj\u0105cego rozr\u00f3\u017cnienia pomi\u0119dzy dwiema formami obchod\u00f3w Narodowego Dnia Pami\u0119ci Ofiar Ludob\u00f3jstwa dokonanego przez OUN i UPA: oficjaln\u0105 oraz spo\u0142eczn\u0105. Autor wyra\u017anie akcentuje swoj\u0105 sympati\u0119 wobec tej drugiej, podkre\u015blaj\u0105c: \u201eWroc\u0142aw spo\u0142eczny! Nie ten urz\u0119dowy, biurokratyczny\u201d<\/em> \u2013 sugeruj\u0105c tym samym, i\u017c to oddolna inicjatywa obywatelska stanowi form\u0119 bardziej autentyczn\u0105, g\u0142\u0119biej zakorzenion\u0105 w emocjach i historycznej \u015bwiadomo\u015bci zbiorowej. Jak sam pisze: \u201ePisz\u0119 o Wroc\u0142awiu spo\u0142ecznym, o ludziach wra\u017cliwych, czuj\u0105cych, rozumiej\u0105cych polskie dzieje.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n W moim przekonaniu takie rozr\u00f3\u017cnienie \u2014 na \u201eWroc\u0142aw urz\u0119dowy\u201d i \u201eWroc\u0142aw spo\u0142eczny\u201d \u2014 jest nie tylko sztuczne, ale r\u00f3wnie\u017c niesprawiedliwe. Pisz\u0119 to nie w roli wiceprezesa Stowarzyszenia Upami\u0119tnienia Ofiar Zbrodni Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w, kt\u00f3re od lat 90. XX wieku wsp\u00f3\u0142organizuje oficjalne obchody 11 lipca, lecz przede wszystkim jako \u015bwiadek i uczestnik procesu budowania pami\u0119ci \u2014 zar\u00f3wno w wymiarze instytucjonalnym, jak i obywatelskim. Trudno bowiem m\u00f3wi\u0107 o \u201eurz\u0119dowym ch\u0142odzie\u201d, skoro to w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki wsp\u00f3lnemu wysi\u0142kowi Stowarzyszenia, lokalnych w\u0142adz, przedstawicieli Si\u0142 Zbrojnych, Instytutu Pami\u0119ci Narodowej oraz wielu \u015brodowisk spo\u0142ecznych uda\u0142o si\u0119 nada\u0107 temu dniowi nale\u017cn\u0105 rang\u0119 \u2014 r\u00f3wnie\u017c w wymiarze pa\u0144stwowym. Granica pomi\u0119dzy \u201espo\u0142ecznym\u201d a \u201eurz\u0119dowym\u201d Wroc\u0142awiem okazuje si\u0119 cz\u0119sto pozorna, poniewa\u017c za oficjalnymi uroczysto\u015bciami stoj\u0105 konkretni ludzie \u2014 wra\u017cliwi, zaanga\u017cowani, \u015bwiadomi historycznego dziedzictwa i odpowiedzialno\u015bci, jak\u0105 ono ze sob\u0105 niesie.<\/p>\n\n\n\n Pr\u00f3ba warto\u015bciuj\u0105cego przeciwstawienia obu wymiar\u00f3w obchod\u00f3w \u2014 oficjalnego i spo\u0142ecznego \u2014 nie tylko zuba\u017ca ca\u0142o\u015bciowy obraz tego, czym w istocie jest wsp\u00f3\u0142czesna pami\u0119\u0107 zbiorowa, ale r\u00f3wnie\u017c os\u0142abia tak potrzebn\u0105 w tym dniu jedno\u015b\u0107 \u015brodowisk zaanga\u017cowanych w jej piel\u0119gnowanie. W moim przekonaniu walka o pami\u0119\u0107 nie jest jedynie publicystycznym has\u0142em \u2014 stanowi realny, wielowymiarowy wysi\u0142ek organizacyjny, podejmowany z my\u015bl\u0105 o trwa\u0142ej przemianie naszej rzeczywisto\u015bci. Nie tylko w wymiarze spo\u0142ecznym, lecz tak\u017ce politycznym. Je\u015bli bowiem rzeczywi\u015bcie zale\u017cy nam na skutecznej realizacji cel\u00f3w spo\u0142ecznych, nie mo\u017cemy uchyla\u0107 si\u0119 od polityki. Przeciwnie \u2014 musimy mie\u0107 pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce pami\u0119\u0107 historyczna, kszta\u0142towanie postaw obywatelskich oraz upominanie si\u0119 o prawd\u0119 s\u0105 dzia\u0142aniami o g\u0142\u0119boko politycznym charakterze. To nie partia ani urz\u0105d nadaj\u0105 danemu dzia\u0142aniu wymiar polityczny, lecz jego realny wp\u0142yw na \u015bwiadomo\u015b\u0107 zbiorow\u0105, debat\u0119 publiczn\u0105 oraz decyzje podejmowane tu i teraz.<\/p>\n\n\n\n Stowarzyszenie Upami\u0119tnienia Ofiar Zbrodni Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w nie popiera\u0142o i nie popiera \u017cadnej konkretnej partii politycznej. Nie jest to nasz\u0105 rol\u0105 ani celem. Szukamy natomiast partner\u00f3w w sferze polityki \u2014 os\u00f3b i instytucji, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mo\u017cliwe jest prze\u0142amywanie rzeczywistych barier: legislacyjnych, administracyjnych, mentalnych. Bez otwartego dialogu z przedstawicielami \u017cycia publicznego, bez obecno\u015bci w przestrzeni politycznej, nie spos\u00f3b skutecznie upomina\u0107 si\u0119 o prawd\u0119, domaga\u0107 sprawiedliwo\u015bci, prowadzi\u0107 edukacji historycznej ani kszta\u0142towa\u0107 dojrza\u0142ej kultury pami\u0119ci. Co wi\u0119cej, to nie my \u2014 jako obywatele, \u015bwiadkowie historii i depozytariusze pami\u0119ci \u2014 mamy dostosowywa\u0107 si\u0119 do polityk\u00f3w ani do regu\u0142 narzucanych przez dora\u017ane wymogi poprawno\u015bci politycznej. To politycy powinni dojrzewa\u0107 do naszego punktu widzenia \u2014 zakorzenionego w faktach, ludzkiej wra\u017cliwo\u015bci i elementarnym poczuciu sprawiedliwo\u015bci. A to dojrzewanie jest mo\u017cliwe wy\u0142\u0105cznie poprzez dialog i gotowo\u015b\u0107 do przekraczania granic w\u0142asnego \u015brodowiska ideowego.<\/p>\n\n\n\n Dlatego z mojego punktu widzenia tak istotna jest obecno\u015b\u0107 przedstawicieli r\u00f3\u017cnych szczebli w\u0142adzy publicznej, duchowie\u0144stwa oraz instytucji pa\u0144stwowych pod Pomnikiem-Mauzoleum. Ekumeniczna modlitwa, odbywaj\u0105ca si\u0119 w tym miejscu, ma szczeg\u00f3lne znaczenie \u2013 nie tylko religijne, ale przede wszystkim symboliczne i wsp\u00f3lnotowe. Wskazuje bowiem, \u017ce problematyka ta nie ogranicza si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do do\u015bwiadczenia narodu polskiego. Ukrai\u0144ski nacjonalizm stanowi\u0142 zagro\u017cenie dla wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w Kres\u00f3w Wschodnich II Rzeczypospolitej \u2013 Polak\u00f3w, \u017byd\u00f3w, Czech\u00f3w, Ormian i przedstawicieli innych grup etnicznych oraz wyzna\u0144. U\u015bwiadomienie tego faktu stanowi istotny krok w stron\u0119 budowania szerokiego, ponad\u015brodowiskowego frontu poparcia dla prawdy o tej cz\u0119\u015bci naszej historii.<\/p>\n\n\n\n Obecno\u015b\u0107 os\u00f3b pe\u0142ni\u0105cych funkcje publiczne nie ma wy\u0142\u0105cznie charakteru kurtuazyjnego czy protokolarnego \u2014 stanowi gest o g\u0142\u0119bokim znaczeniu symbolicznym i politycznym. Uczestnicz\u0105c w uroczysto\u015bciach, nie tylko legitymizuj\u0105 wypowiadane tam s\u0142owa, lecz r\u00f3wnie\u017c potwierdzaj\u0105 wag\u0119 i sens samego Pomnika-Mauzoleum, kt\u00f3remu, przypomnijmy, wielu z dzisiejszych decydent\u00f3w otwarcie si\u0119 sprzeciwia\u0142o w przesz\u0142o\u015bci. Ich dzisiejsza obecno\u015b\u0107 oznacza uznanie \u2013 zar\u00f3wno dla miejsca pami\u0119ci, jak i dla idei, kt\u00f3ra za nim stoi. To niepodwa\u017calny dow\u00f3d, \u017ce praca u podstaw \u2013 konsekwentnie prowadzona przez dziesi\u0119ciolecia \u2013 posiada moc realnej zmiany. Pokazuje r\u00f3wnie\u017c, \u017ce historia, cho\u0107 przez d\u0142ugi czas marginalizowana lub wypierana, mo\u017ce powr\u00f3ci\u0107 do przestrzeni publicznej z nale\u017cn\u0105 jej godno\u015bci\u0105 i autorytetem.<\/p>\n\n\n\n Postawa polityk\u00f3w, ich obecno\u015b\u0107 i zaanga\u017cowanie, nie maj\u0105 wy\u0142\u0105cznie charakteru lokalnego. Przeciwnie \u2013 s\u0105 komunikatem skierowanym na zewn\u0105trz. Gesty te s\u0105 bowiem nie tylko rejestrowane przez krajowe media, ale tak\u017ce uwa\u017cnie obserwowane przez naszych s\u0105siad\u00f3w \u2013 w tym przez Ukrai\u0144c\u00f3w, Niemc\u00f3w i inne narody regionu. Widz\u0105 oni, \u017ce pa\u0144stwo polskie przemawia w tej sprawie jednym g\u0142osem, \u017ce wydarzenia pod Pomnikiem-Mauzoleum nie s\u0105 wy\u0142\u0105cznie inicjatyw\u0105 spo\u0142eczn\u0105 czy lokaln\u0105, lecz przyjmuj\u0105 form\u0119 oficjalnego stanowiska Rzeczypospolitej Polskiej. To jednoznaczny sygna\u0142: Polska pami\u0119ta \u2013 i nie zamierza tej pami\u0119ci po\u015bwi\u0119ca\u0107 na o\u0142tarzu dora\u017anych interes\u00f3w politycznych, bie\u017c\u0105cych kalkulacji czy wymog\u00f3w tak zwanej poprawno\u015bci politycznej.<\/p>\n\n\n\n To proces \u2013 dla niekt\u00f3rych zbyt powolny, zbyt ma\u0142o dynamiczny, niedostosowany do emocjonalnego tempa oczekiwa\u0144. Jednak historia dowodzi, \u017ce czasem tak w\u0142a\u015bnie bywa. Mimo trudno\u015bci i pozornej inercji, efekty dzia\u0142a\u0144 s\u0105 widoczne \u2013 cho\u0107by na przyk\u0142adzie ustawy o Narodowym Dniu Pami\u0119ci Ofiar Ludob\u00f3jstwa dokonanego przez OUN i UPA, kt\u00f3ra zosta\u0142a uchwalona dopiero po wielu latach stara\u0144 i zabieg\u00f3w. Jeszcze dekad\u0119 temu brakowa\u0142o nawet zgody co do samej idei ustawowego uhonorowania tej daty. Dzi\u015b to \u015bwi\u0119to ma rang\u0119 pa\u0144stwow\u0105 \u2013 a ten fakt sam w sobie stanowi dow\u00f3d, \u017ce konsekwencja, wytrwa\u0142o\u015b\u0107 i cierpliwa praca u podstaw maj\u0105 g\u0142\u0119boki sens.<\/p>\n\n\n\n W tym roku w obchodach oraz we Mszy \u015awi\u0119tej uczestniczy\u0142 Pan Yurii Tokar, Konsul Generalny Ukrainy. Oceniam to jako znacz\u0105cy i symboliczny sukces. Przedstawiciel pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 bezpo\u015bredniego kontaktu ze \u015bwiadkami wydarze\u0144 z lat 1939\u20131947 oraz osobistego zetkni\u0119cia si\u0119 z nasz\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105, pami\u0119ci\u0105 i to\u017csamo\u015bci\u0105 historyczn\u0105. To w\u0142a\u015bnie w takich spotkaniach \u2013 nieprzypadkowych, nieprzygotowanych wy\u0142\u0105cznie na potrzeby protoko\u0142u dyplomatycznego \u2013 rodzi si\u0119 autentyczne porozumienie. Dialog i szacunek s\u0105 fundamentami trwa\u0142ego zrozumienia, a obecno\u015b\u0107 ukrai\u0144skiego dyplomaty w tym kontek\u015bcie stanowi istotny krok w tym kierunku.<\/p>\n\n\n\n Przy ca\u0142ym uznaniu dla spo\u0142ecznych form wyrazu \u2013 kt\u00f3rych znaczenia nie spos\u00f3b umniejsza\u0107 \u2013 nale\u017cy uczciwie przyzna\u0107, \u017ce g\u0142\u0119bokie, strukturalne porozumienie i dochodzenie do swoich cel\u00f3w politycznych nie zrodzi si\u0119 wy\u0142\u0105cznie z marsz\u00f3w i manifestacji. Je\u015bli naprawd\u0119 zale\u017cy nam na tym, by na Ukrainie zasz\u0142a rzeczywista zmiana, musimy prowadzi\u0107 rozmow\u0119 \u2013 nie tylko we w\u0142asnym gronie, nie jedynie z tymi, kt\u00f3rzy podzielaj\u0105 nasz punkt widzenia, ale przede wszystkim z tymi, na kt\u00f3rych postaw\u0119 chcemy realnie oddzia\u0142ywa\u0107, i kt\u00f3rych g\u0142os jest w stanie zmieni\u0107 otaczaj\u0105c\u0105 nas rzeczywisto\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Tylko poprzez taki dialog \u2013 otwarty, uczciwy, oparty na faktach i wzajemnym szacunku \u2013 mo\u017cna wypracowa\u0107 grunt pod pojednanie, kt\u00f3re nie b\u0119dzie fikcj\u0105 ani dora\u017anym gestem, lecz \u015bwiadomym i wsp\u00f3lnym wyborem przysz\u0142o\u015bci.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Od kilku lat we Wroc\u0142awiu obchody Narodowego Dnia Pami\u0119ci Ofiar Ludob\u00f3jstwa dokonanego przez OUN i UPA, przypadaj\u0105cego 11 lipca, a od bie\u017c\u0105cego roku maj\u0105cego rang\u0119 \u015bwi\u0119ta pa\u0144stwowego, maj\u0105 charakter dwutorowy. Uroczysto\u015bci oficjalne odbywaj\u0105 si\u0119 o godzinie 10.00 pod Pomnikiem-Mauzoleum, a ich organizatorami s\u0105: Stowarzyszenie Upami\u0119tnienia Ofiar Zbrodni Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w, Dolno\u015bl\u0105ski Urz\u0105d Wojew\u00f3dzki, Garnizon Wroc\u0142aw oraz… Czytaj dalej Wroc\u0142awskie obchody 11 lipca \u2013 pami\u0119\u0107, kt\u00f3ra jednoczy<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":70,"featured_media":4638,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[390],"tags":[],"class_list":["post-4637","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-67","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4637","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/70"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4637"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4637\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4639,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4637\/revisions\/4639"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4638"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4637"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4637"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4637"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}