{"id":4590,"date":"2025-07-14T10:28:07","date_gmt":"2025-07-14T08:28:07","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=4590"},"modified":"2025-07-14T10:28:07","modified_gmt":"2025-07-14T08:28:07","slug":"stop-germanizacji-wroclawia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=4590","title":{"rendered":"Stop germanizacji Wroc\u0142awia"},"content":{"rendered":"\n

Nadgorliwo\u015b\u0107<\/strong> gorsza od faszyzmu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przez media spo\u0142eczno\u015bciowe przewija si\u0119 informacja o odtworzeniu historycznego wygl\u0105du wroc\u0142awskiego Mostu Grunwaldzkiego. Wiadomo\u015b\u0107 jest na tyle szokuj\u0105ca, i\u017c nie wiem czy nie dosz\u0142o tu do pewnej manipulacji. Z polecenia wojew\u00f3dzkiego konserwatora zabytk\u00f3w charakterystycznej sylwetce mostu ma by\u0107 przywr\u00f3cony w cz\u0119\u015bciach metalowych kolor zielony, natomiast w cz\u0119\u015bci kamiennej wykuta w granicie niemiecka nazwa Mostu Cesarskiego (Kaiserbr\u00fccke<\/em>) wraz ze stylizowan\u0105 koron\u0105 cesarsk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Wielokrotnie w dziejach uznane zabytki sztuki \u2013 a takim niew\u0105tpliwie jest ten most \u2013 ulega\u0142y modyfikacjom, mniejszej lub wi\u0119kszej przebudowie. W wielu przypadkach czyniono to ze wzgl\u0119d\u00f3w politycznych. Czasem wr\u0119cz niszczono zabytki, cz\u0119\u015bciej \u201emodyfikowano\u201d, czego moim zdaniem nale\u017cy unika\u0107. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c s\u0142ynnego wroc\u0142awskiego mostu. S\u0105dz\u0119 jednak, \u017ce s\u0142usznie odbudowuj\u0105c go polskimi si\u0142ami po II wojnie \u015bwiatowej z oczywistych wzgl\u0119d\u00f3w nie zachowano jego wcze\u015bniejszej nazwy, jak r\u00f3wnie\u017c niemieckiego napisu i granitowego wizerunku cesarskiej korony. Dodam z naciskiem, \u017ce nie odzwierciedla\u0142a ona \u015bredniowiecznej korony Rzeszy, lecz wprost koron\u0119 cesarstwa niemieckiego zaprojektowan\u0105 w 1871 roku.<\/p>\n\n\n\n

Czytelnikom przypomnimy, \u017ce w styczniu 1871 roku kanclerz Niemiec Otto von Bismarck proklamowa\u0142 w Wersalu powstanie Cesarstwa Niemieckiego. Wraz z proklamowaniem cesarstwa cesarzem zosta\u0142 dotychczasowy kr\u00f3l pruski, Wilhelm I Hohenzollern.<\/p>\n\n\n\n

Po wojnie Polacy zrobili zatem s\u0142usznie i tak powinno pozosta\u0107 bez wzgl\u0119du na to, \u017ce nast\u0105pi\u0142a tu pewna modyfikacja w \u0142ukach wyj\u015bciowych mostu. Ma\u0142o tego, wydaje mi si\u0119, \u017ce bez wspomnianych emblemat\u00f3w oraz he\u0142m\u00f3w na pylonach most jest po prostu zgrabniejszy, cho\u0107 nadal monumentalny. Ch\u0119tnym do przywr\u00f3cenia pierwotnej nazwy nawi\u0105zuj\u0105cej do patrona tego zabytku przypominam, \u017ce w okresie republiki weimarskiej, zarzucono w nazwie monarchiczny element i w latach 1919-33 obiekt nosi\u0142 nazw\u0119 Mostu Wolno\u015bci. Dopiero hitlerowcy przywr\u00f3cili nazw\u0119 pocz\u0105tkow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Bulwersuj\u0105c\u0105 nie tylko wroc\u0142awian wiadomo\u015b\u0107 dotycz\u0105c\u0105 renowacji Mostu Grunwaldzkiego przyr\u00f3wnuje si\u0119 do innego przypadku, mianowicie Auli Leopoldina<\/em>. Zn\u00f3w przypomnienie pochodzenia nazwy sali \u2013 w 1702 roku uhonorowano w ten spos\u00f3b fundatora Akademii \u2013 pierwszej szko\u0142y wy\u017cszej we Wroc\u0142awiu, uniwersytetu habsburskiego cesarza Leopolda I. Tym razem oburzenie wywo\u0142uje zast\u0105pienie w centralnej cz\u0119\u015bci s\u0142ynnej auli uniwersyteckiej Or\u0142a Bia\u0142ego historycznym obrazem kr\u00f3la \u201ew Prusach\u201d, Fryderyka II Wielkiego. Mog\u0119 uzna\u0107, \u017ce w sali pozosta\u0142y pieczo\u0142owicie odrestaurowane wizerunki monarsze zar\u00f3wno cesarza Leopolda Habsburga, jak i wspomnianego Hohenzollerna obok innych dostojnik\u00f3w. S\u0105 to bowiem historyczne obiekty sztuki z epoki. Wyra\u017cam natomiast kategoryczny sprzeciw wobec usuni\u0119cia z centralnego miejsca god\u0142a pa\u0144stwowego, by ust\u0105pi\u0142 miejsca Hohenzollernowi. W ko\u0144cu aula jest cz\u0119\u015bci\u0105 polskiego, pa\u0144stwowego uniwersytetu i nie uwa\u017cam za w\u0142a\u015bciwe, aby z najwa\u017cniejszego punktu sali na spo\u0142eczno\u015b\u0107 akademick\u0105 spoziera\u0142 inicjator i wsp\u00f3\u0142wykonawca I rozbioru Polski!<\/p>\n\n\n\n

W\u0142asne negatywne zastrze\u017cenia mam ponadto do nazwy obecnego Muzeum Miejskiego, mieszcz\u0105cego si\u0119 pomi\u0119dzy ul. Kazimierza Wielkiego a Placem Wolno\u015bci. Chodzi o zachowany w stylu austriackiego baroku pa\u0142ac, kt\u00f3ry wspomniany kr\u00f3l pruski Fryderyk II \u201eodkupi\u0142\u201d u\u017cywaj\u0105c szanta\u017cu od austriackiego barona Henryka Gotfryda von Sp\u00e4tgena.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Polacy po II wojnie \u015bwiatowej zarzucili w nazwie pa\u0142acu przymiotnik \u201ekr\u00f3lewski\u201d, ze zrozumia\u0142ych powod\u00f3w politycznych, ale u\u017cywali okre\u015blenia wskazuj\u0105cego na austriackiego w\u0142a\u015bciciela. Wydaje si\u0119 to r\u00f3wnie\u017c w\u0142a\u015bciwe z funkcjonalnego powodu. Ot\u00f3\u017c zachowa\u0142y si\u0119 po wojnie g\u0142\u00f3wnie centralne i barokowe elementy obiektu, a wi\u0119c z czas\u00f3w austriackich, a nie p\u00f3\u017aniejsze klasycystyczne przybud\u00f3wki pruskie. Moim zdaniem nazwa \u201eMuzeum Miejskie we Wroc\u0142awiu\u201d w zupe\u0142no\u015bci wystarczy.<\/p>\n\n\n\n

Ci\u0119\u017cko te\u017c przyklasn\u0105\u0107 decyzjom w\u0142adz wsp\u00f3\u0142czesnego Wroc\u0142awia w odniesieniu do innego zabytku \u2013 s\u0142ynnej \u017celbetonowej epokowej hali projektu Maksa Berga. Po wojnie nosi\u0142a nazw\u0119 Hali Ludowej, by zatrze\u0107 intencj\u0119 nazwy wcze\u015bniejszej \u2013 Hali Stulecia. Mianowicie hal\u0119 wzniesiono upami\u0119tniaj\u0105c setn\u0105 rocznic\u0119 zwyci\u0119stwa nad Napoleonem Bonaparte w Bitwie pod Lipskiem w 1813 roku. W bitwie zgin\u0105\u0142 kilkukrotnie ranny genera\u0142 J\u00f3zef Poniatowski, ton\u0105c w odm\u0119tach Elstery. Jak pami\u0119tamy, wraz z kl\u0119sk\u0105 Napoleona zgas\u0142y polskie nadzieje na wyzwolenie z zabor\u00f3w i przywr\u00f3cenie pa\u0144stwowo\u015bci polskiej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Czy zatem rzeczywi\u015bcie sensowne by\u0142o wracanie do niemieckiego okre\u015blenia Hala Stulecia?! W\u015br\u00f3d cz\u0119\u015bci wroc\u0142awian nazwa nawi\u0105zuj\u0105ca do jubileuszu napoleo\u0144skiej kl\u0119ski si\u0119 nie przyj\u0119\u0142a i pozosta\u0142a w istocie swojej neutralna Hala Ludowa.<\/p>\n\n\n\n

Zdj\u0119cia Artur Waszkielewicz<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nadgorliwo\u015b\u0107 gorsza od faszyzmu Przez media spo\u0142eczno\u015bciowe przewija si\u0119 informacja o odtworzeniu historycznego wygl\u0105du wroc\u0142awskiego Mostu Grunwaldzkiego. Wiadomo\u015b\u0107 jest na tyle szokuj\u0105ca, i\u017c nie wiem czy nie dosz\u0142o tu do pewnej manipulacji. Z polecenia wojew\u00f3dzkiego konserwatora zabytk\u00f3w charakterystycznej sylwetce mostu ma by\u0107 przywr\u00f3cony w cz\u0119\u015bciach metalowych kolor zielony, natomiast w cz\u0119\u015bci kamiennej wykuta w granicie… Czytaj dalej Stop germanizacji Wroc\u0142awia<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":4591,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[389],"tags":[],"class_list":["post-4590","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-66","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4590","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4590"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4590\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4594,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4590\/revisions\/4594"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4591"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4590"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4590"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4590"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}