{"id":4561,"date":"2025-07-14T10:00:12","date_gmt":"2025-07-14T08:00:12","guid":{"rendered":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=4561"},"modified":"2025-07-14T10:00:12","modified_gmt":"2025-07-14T08:00:12","slug":"czy-jestesmy-gotowi-na-nowa-konstytucje-w-nowych-czasach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/?p=4561","title":{"rendered":"Czy jeste\u015bmy gotowi na now\u0105 konstytucj\u0119 w nowych czasach?"},"content":{"rendered":"\n

Wywiad<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Prof. Jan Majchrowski w rozmowie z Mart\u0105 Morawieck\u0105 2 lipca 2025 roku.<\/p>\n\n\n\n

Marta Morawiecka: Panie Profesorze, cieszymy si\u0119 bardzo, \u017ce po raz kolejny odwiedza Pan Wroc\u0142aw. Wkr\u00f3tce b\u0119dzie Pan go\u015bciem 523. zebrania Klubu Spotkanie i Dialog u prof. Lecha Stefana. Chcia\u0142am skorzysta\u0107 z faktu, \u017ce pojawi\u0142 si\u0119 Pan u nas nieco wcze\u015bniej, i zapyta\u0107, czy obecnie w Polsce mamy dogodny moment na gruntowny namys\u0142 nad sytuacj\u0105 ustrojow\u0105 pa\u0144stwa. Na poszukania nowatorskich rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re po pierwsze odrzuc\u0105 balast przesz\u0142o\u015bci, wydarze\u0144 zwi\u0105zanych z okr\u0105g\u0142ym sto\u0142em, nocn\u0105 zmian\u0105, po drugie za\u015b pozwol\u0105 Polsce rozwin\u0105\u0107 ca\u0142y potencja\u0142 zwi\u0105zany zar\u00f3wno z naszym do\u015bwiadczeniem, jak i po\u0142o\u017ceniem geograficznym.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jan Majchrowski:<\/strong> Wiele si\u0119 m\u00f3wi na ten temat. A szczeg\u00f3lnie wiele si\u0119 pewno zacznie m\u00f3wi\u0107 po 6 sierpnia, bo rzeczywi\u015bcie wyb\u00f3r Karola Nawrockiego na Prezydenta RP to mo\u017ce by\u0107 punkt zwrotny, tak\u017ce w tym zakresie. Mo\u017cna co prawda powiedzie\u0107, \u017ce nic si\u0119 nie zmienia, bo przecie\u017c prezydent z obozu patriotycznego by\u0142 przez ostatnie 10 lat. A jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b z tego\u017c obozu upatruje nowego impulsu do zmian w\u0142a\u015bnie w osobie nowego Prezydenta. Na to nak\u0142ada si\u0119 oczywi\u015bcie fatalna polityka obecnego rz\u0105du, bo rzeczywi\u015bcie tak z\u0142ego rz\u0105du w III Rzeczypospolitej jeszcze nie by\u0142o. Zatem nale\u017cy oczekiwa\u0107 reakcji na to wszystko, by\u0107 mo\u017ce tak\u017ce ustrojowej. Niekt\u00f3rzy zaczynaj\u0105 m\u00f3wi\u0107 bardzo intensywnie o zmianie konstytucji. Ja akurat by\u0142bym tutaj ostro\u017cny, cho\u0107 sam suflowa\u0142em wcze\u015bniej, bez jakiegokolwiek rezultatu, wdro\u017cenie prac nad zmian\u0105 konstytucji i stara\u0142em si\u0119 t\u0105 my\u015bl\u0105 zap\u0142odni\u0107 poprzednie kierownictwo polityczne pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

Istotnie, takie propozycje pojawia\u0142a si\u0119 z r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk, tak\u017ce ze strony Pana Profesora. Pozwol\u0119 sobie przypomnie\u0107 wyst\u0105pienie mojego Taty z 12 listopada 2015 roku, w kt\u00f3rym inauguruj\u0105c VIII kadencj\u0119 Sejmu wprost powiedzia\u0142 \u2013 marzy mi si\u0119, \u017ceby\u015bmy w tym parlamencie z udzia\u0142em ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa zaproponowali Polsce i Europie now\u0105 wielk\u0105 konstytucj\u0119 na miar\u0119 XXI wieku, konstytucj\u0119 nie tylko praw, obowi\u0105zk\u00f3w i wolno\u015bci, konstytucj\u0119 sensu i powiemy w niej o wzajemnej solidarno\u015bci bogatych z biednymi, m\u0142odych ze starymi, zdrowych z chorymi, przedsi\u0119biorc\u00f3w z pracownikami, Polak\u00f3w w kraju, z Polakami na obczy\u017anie. Powiemy o solidarno\u015bci mi\u0119dzy lud\u017ami i narodami. Powiemy o konstytucji z nowym podzia\u0142em w\u0142adzy, uzupe\u0142niaj\u0105cym obecne tradycyjne podzia\u0142y o konieczn\u0105 dzi\u015b separacj\u0119 w\u0142adzy politycznej, ekonomicznej i informacyjnej.<\/em><\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

I to jest spojrzenie ju\u017c nie w przysz\u0142o\u015b\u0107, ale zdecydowanie w tera\u017aniejszo\u015b\u0107. Bo to s\u0105 ju\u017c wyzwania dnia dzisiejszego, a nie dalekiej przysz\u0142o\u015bci. Obecna konstytucja by\u0142a napisana wci\u0105\u017c z perspektyw\u0105 okr\u0105g\u0142ego sto\u0142u w tle, a po drugie ta konstytucja \u2013 jakby to Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski powiedzia\u0142, bo on bardzo lubi to s\u0142owo \u2013 petryfikowa\u0142a uk\u0142ady polityczne, kt\u00f3re na gruncie okr\u0105g\u0142ego sto\u0142u wyros\u0142y. Ja zawsze j\u0105 por\u00f3wnywa\u0142em do takiego wehiku\u0142u, w kt\u00f3rym s\u0105 cztery kierownice, a ka\u017cdy kierowca ma hamulec. Takim pojazdem trudno racjonalnie kierowa\u0107 i \u015bciga\u0107 si\u0119 z innymi. Taki pojazd \u0142atwo zatrzyma\u0107 na poboczu.<\/p>\n\n\n\n

To si\u0119 zmieni\u0142o w ci\u0105gu tych minionych o\u015bmiu lat, bo w\u0142adza polityczna w niemal wszystkich segmentach znalaz\u0142a si\u0119 w jednym miejscu, w jednym politycznym o\u015brodku decyzyjnym. To pozwoli\u0142o Polsce obra\u0107 jaki\u015b okre\u015blony kierunek i to by\u0142 zdecydowanie kierunek rozwoju. Zw\u0142aszcza ekonomicznego. Sko\u0144czy\u0142o si\u0119 dryfowanie, a zacz\u0119\u0142o \u017ceglowanie. Wyp\u0142yn\u0119li\u015bmy jako pa\u0144stwo na szerokie wody \u2013 by u\u017cy\u0107 tu morskiej przeno\u015bni. Polska zasadniczo w tym minionym okresie si\u0119 rozwin\u0119\u0142a. Polacy stali si\u0119 zamo\u017cniejsi, bardziej pewni siebie, mniej zakompleksieni. Polska zacz\u0119\u0142a co\u015b wi\u0119cej znaczy\u0107 i zarysowane zosta\u0142y jej perspektywy na przysz\u0142o\u015b\u0107, \u0142\u0105cznie z wielkimi projektami ekonomicznymi, cho\u0107 bardzo przeszkodzi\u0142a nam pandemia i wojna na Ukrainie. Ale i tak ruszyli\u015bmy \u015bmia\u0142o naprz\u00f3d, mimo rzucanych nam pod nogi k\u0142\u00f3d ze strony niekt\u00f3rych organ\u00f3w UE i mimo jej ob\u0142\u0119dnej polityki energetyczno-ekologicznej i nie tylko. Ale to jest tylko jedna strona medalu, bo w tamtym czasie nie wszystko zrobiono w zakresie rozmaitych reform ustrojowych. Niekt\u00f3re projekty spali\u0142y na panewce.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli za\u015b chodzi o konstytucj\u0119, to by\u0142a prezydencka inicjatywa dotycz\u0105ca jej zmiany, czy uchwalenia nowej. Zako\u0144czy\u0142a si\u0119 prezydenck\u0105 propozycj\u0105 dziesi\u0119ciu og\u00f3lnych pyta\u0144 referendalnych w najwa\u017cniejszych kwestiach ustrojowych, zreszt\u0105 po cz\u0119\u015bci mocno dyskusyjnych, kt\u00f3re Senat (tak\u017ce g\u0142osami senator\u00f3w rz\u0105dz\u0105cego PiS) odrzuci\u0142. By\u0142y te\u017c takie dzia\u0142ania jak ankieta konstytucyjna PiS, kt\u00f3ra kompletnie nie wypali\u0142a, bo odpowiedzia\u0142o na ni\u0105 wszystkiego 11 os\u00f3b, i takie jak p\u00f3\u017aniejsza inicjatywa Ordo Iuris, z kt\u00f3rej te\u017c nic konkretnego nie wysz\u0142o. Tak naprawd\u0119 nie zrobiono wi\u0119c tego, co mo\u017cna by\u0142o zrobi\u0107. Ten czas zosta\u0142 stracony. Szkoda.<\/p>\n\n\n\n

A trzeba przede wszystkim wiedzie\u0107, jak\u0105 Polsk\u0119 chcemy mie\u0107. Konstytucja ma j\u0105 tylko normatywnie odzwierciedla\u0107, ustrojowo realizowa\u0107. Rozmaitych pomys\u0142\u00f3w jest mn\u00f3stwo i bardzo cz\u0119sto projektowanie polega na ich mieszaniu, bez generalnego planu. Najwa\u017cniejsza jest wizja Polski. I kilka spraw bardzo istotnych do rozwi\u0105zania. Jedn\u0105 z nich jest stosunek do PRL.<\/p>\n\n\n\n

W pe\u0142ni si\u0119 zgadzam. Widzimy wyra\u017anie, \u017ce fatalnie ci\u0105gnie si\u0119 za nami uk\u0142ad okr\u0105g\u0142ego sto\u0142u.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mo\u017ce ten okr\u0105g\u0142y st\u00f3\u0142 na pewnym etapie by\u0142 konieczny. Ale ten etap si\u0119 sko\u0144czy\u0142, a konsekwencje pozosta\u0142y. We\u017amy kwesti\u0119 s\u0105downictwa. Uk\u0142ad okr\u0105g\u0142ego sto\u0142u rezonowa\u0142 w S\u0105dzie Najwy\u017cszym, bo wtedy zabetonowano sk\u0142ad osobowy SN na wiele lat. Przecie\u017c to Jaruzelski za jednym zamachem powo\u0142a\u0142 siedemdziesi\u0119ciu kilku s\u0119dzi\u00f3w SN. Potem by\u0142a Krajowa Rada S\u0105downictwa funkcjonuj\u0105ca w pewnym samokooptuj\u0105cym si\u0119 modelu korporacyjno-s\u0119dziowskim, co rzutowa\u0142o na ca\u0142e s\u0105downictwo. Niekt\u00f3rzy nazywaj\u0105 to kast\u0105. A kiedy dosz\u0142o wreszcie do pr\u00f3by odblokowania tego, na podstawie przepis\u00f3w istniej\u0105cych w konstytucji, to widzieli\u015bmy co si\u0119 sta\u0142o. By\u0142 nies\u0142ychany bunt tego \u015brodowiska, przy jednoczesnym niezdecydowaniu, uleg\u0142o\u015bci i czasem oportunizmie rz\u0105dz\u0105cych. Teraz mamy tego skutki.<\/p>\n\n\n\n

Z drugiej strony trzeba te\u017c spojrze\u0107 na wyzwania cywilizacyjne, technologiczne, cho\u0107by na kwesti\u0119 sztucznej inteligencji. Obywatel b\u0119dzie si\u0119 za chwil\u0119 znajdowa\u0142 w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym mo\u017cliwo\u015b\u0107 cho\u0107by jego totalnej inwigilacji przez podmioty zar\u00f3wno prywatne, jak i publiczne b\u0119dzie pe\u0142na. Powstaje pytanie, kto ma na to reagowa\u0107 i jak? Czy trzeba zmienia\u0107 konstytucj\u0119, czy tylko spos\u00f3b dzia\u0142ania istniej\u0105cych organ\u00f3w? A \u015bwiat p\u0119dzi\u2026 Czy pomo\u017ce tu zmiana konstytucji, jej adaptacja do nowych wyzwa\u0144? By\u0107 mo\u017ce. Nale\u017cy si\u0119 zastanowi\u0107, jak zorganizowa\u0107 w\u0142adz\u0119 pa\u0144stwow\u0105, \u017ceby by\u0142a bardziej operatywna. Ale nie za cen\u0119 odebrania ludziom sprawczo\u015bci i podmiotowo\u015bci. I wreszcie widzimy, co si\u0119 dzieje na \u015bwiecie\u2026<\/p>\n\n\n\n

Destabilizacja?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u015awiat sta\u0142 si\u0119 niebezpieczny. Podzielony konfliktami. \u015awiat nurza si\u0119 w zbrodni. Zbrodnia na \u015bwiecie sta\u0142a si\u0119 rzecz\u0105 powszechn\u0105. Politycznym \u015brodkiem do celu. Co wi\u0119cej, to jest najbardziej przera\u017caj\u0105ce, \u017ce jest to akceptowane coraz bardziej i coraz szerzej. Jak gdyby to skompromitowane zdanie: \u201eZwyci\u0119zc\u00f3w nikt nie s\u0105dzi\u201d \u2013 wr\u00f3ci\u0142o. I w wielu dyskusjach politycznych ludzi, kt\u00f3rzy na przyk\u0142ad deklaruj\u0105 si\u0119 jako przedstawiciele prawicy, mo\u017cna us\u0142ysze\u0107: \u201eAle my musimy dba\u0107 przede wszystkim o w\u0142asny interes narodowy. Inni nas nie obchodz\u0105. Najwa\u017cniejsza jest skuteczno\u015b\u0107. Nie ogl\u0105dajmy si\u0119 na cen\u0119. Musimy by\u0107 z silniejszymi\u201d. Ostro\u017cnie, to niebezpieczna droga\u2026 Bo cho\u0107 skuteczno\u015b\u0107 jest wa\u017cna, to trzeba mie\u0107 te\u017c skuteczne mechanizmy hamulcowe. W przeciwnym razie stracimy co\u015b, co ocalili\u015bmy przez te wszystkie zawieruchy \u2013 mianowicie nasz\u0105 polsk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, kt\u00f3ra nie jest skalana zbrodni\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce ogromnie mi si\u0119 spodoba\u0142a Pana wypowied\u017a w Radiu Wnet, gdzie podkre\u015bla\u0142 Pan wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 naszego dziedzictwa, polskiej to\u017csamo\u015bci. Powinni\u015bmy t\u0119 wiedz\u0119 o nies\u0142ychanej postawie narodu polskiego na przestrzeni wiek\u00f3w w dalszym ci\u0105gu upowszechnia\u0107. Ponadto uwa\u017cam, \u017ce ca\u0142a sztuka polega na tym, \u017ceby z jednej strony nie pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 narz\u0119dziami, kt\u00f3rych u\u017cywa tamta strona, ale \u017ceby te\u017c nie by\u0107 naiwnym, jak bywa\u0142o w przesz\u0142o\u015bci. Taka postawa prowadzi\u0142a do rozleniwienia, do przekonania \u017ce czasy nie wymagaj\u0105 od nas zbyt wiele. B\u0105d\u017amy dobrzy dla innych, inni b\u0119d\u0105 dobrzy dla nas. To nie jest rozwi\u0105zanie. Musimy unikn\u0105\u0107 kolejny raz sytuacji, w kt\u00f3rej zaniedbuj\u0105c w\u0142asn\u0105 si\u0142\u0119, zaprzepaszczamy to dobro, jakim jest Polska, bo nie umiemy si\u0119 skutecznie broni\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Uj\u0105\u0142bym to lakonicznie. O\u015bcieniem polsko\u015bci jest niew\u0105tpliwie chrze\u015bcija\u0144stwo. Bycie chrze\u015bcijaninem nie oznacza jednak bycia frajerem. Ani pacyfist\u0105. To, co wyp\u0142ywa z chrze\u015bcija\u0144stwa, ze stosunku do cz\u0142owieka, to m\u00f3wi\u0105c g\u00f3rnolotnie mi\u0142o\u015b\u0107 bli\u017aniego. Podam przyk\u0142ad. Mamy dzisiaj problem nielegalnych migrant\u00f3w, kt\u00f3rzy, je\u015bli chodzi o naszych wschodnich s\u0105siad\u00f3w, byli nam podrzucani w ramach celowej akcji, niew\u0105tpliwie maj\u0105cej za zadanie wywo\u0142a\u0107 u nas kryzys i przynie\u015b\u0107 zyski przemytnikom ludzi i pa\u0144stwom, kt\u00f3re si\u0119 w to zaanga\u017cowa\u0142y. Polska twardo si\u0119 temu sprzeciwi\u0142a. S\u0142usznie. Mieli\u015bmy te\u017c tak\u0105 tendencj\u0119, kt\u00f3ra si\u0119 wyra\u017ca\u0142a w s\u0142owach: \u201eWpu\u015b\u0107cie tych ludzi, kim s\u0105, zobaczy si\u0119 p\u00f3\u017aniej\u201d. Je\u015bli nie by\u0142y to przewrotne s\u0142owa, to co najmniej naiwne. Ale w tej naiwno\u015bci jest pewna normalna i pozytywna tendencja: wsp\u00f3\u0142czucia dla cz\u0142owieka, kt\u00f3ry jest w potrzebie. Bo trzeba powiedzie\u0107, \u017ce bardzo wielu z tych ludzi przybywa do Europy z kraj\u00f3w, gdzie \u017cyje si\u0119 naprawd\u0119 bardzo \u017ale, a \u0142atwo umiera. My te\u017c szukali\u015bmy niejednokrotnie miejsca na \u015bwiecie i miliony Polak\u00f3w emigrowa\u0142o z Polski, zar\u00f3wno z przyczyn politycznych, jak i z przyczyn ekonomicznych. A u nas tak tragicznie nie by\u0142o, jak tragicznie jest w niekt\u00f3rych pa\u0144stwach Azji, czy w niekt\u00f3rych pa\u0144stwach Afryki.<\/p>\n\n\n\n

Cho\u0107 wydaje si\u0119, \u017ce to nie ci najbardziej cierpi\u0105cy stamt\u0105d emigruj\u0105.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ci najbardziej cierpi\u0105cy nie mog\u0105 wyemigrowa\u0107, bo albo s\u0105 zamkni\u0119ci, jak mieszka\u0144cy cmentarzyska, kt\u00f3re pozosta\u0142o po Gazie, albo nie maj\u0105 \u015brodk\u00f3w, \u017ceby si\u0119 op\u0142aci\u0107 przemytnikom. Chodzi jednak o to, \u017ceby broni\u0105c w\u0142asnych interes\u00f3w, nie pozwoli\u0107 sobie na dehumanizacj\u0119 tych ludzi i tym samym dehumanizacj\u0119 samego siebie. Bardzo cienka jest ta granica, bo nie chc\u0105c dopu\u015bci\u0107 do zalania Polski przez nielegalnych migrant\u00f3w, cz\u0119sto innych z wygl\u0105du ni\u017c my, mo\u017cna niepostrze\u017cenie j\u0105 przekroczy\u0107 i przej\u015b\u0107 na pozycje rasistowskie. Potraktowa\u0107 tych ludzi jak co\u015b gorszego. To jest bardzo cienka granica.<\/p>\n\n\n\n

W moim przekonaniu takiego ryzyka nie ma. My jak chrze\u015bcijanie nie deprecjonujemy innych narodowo\u015bci, czy ras, ale po prostu wyczuwamy w tym zagro\u017cenie kulturowe, z kt\u00f3rym mierzy si\u0119 w tej chwili z ogromnymi konsekwencjami zachodnia Europa. To doprowadza po pierwsze do dekompozycji spo\u0142ecznej, po drugie do realnego zagro\u017cenia fizycznego dla istniej\u0105cych wsp\u00f3lnot. Zatem pytanie, czy ta obawa o nasz\u0105 postaw\u0119 wzgl\u0119dem obcych nie b\u0119dzie r\u00f3wnocze\u015bnie jakim\u015b instrumentem do tego, \u017ceby\u015bmy mieli zamykane usta i wi\u0105zane r\u0119ce przed naturaln\u0105 konieczno\u015bci\u0105 obrony w\u0142asnych rodzin, wsp\u00f3lnot i w\u0142asnej kultury?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

I tak, i nie, bo oczywi\u015bcie wszystko zale\u017cy od skali. \u015awiat jest pe\u0142en r\u00f3\u017cnych kultur. Zreszt\u0105 nie boimy si\u0119 ich, bo przecie\u017c ch\u0119tnie je\u017adzimy na wakacje do Afryki, czy do Azji. Polak, kt\u00f3ry podr\u00f3\u017cuje i r\u00f3wnie\u017c w te wakacje zanurzy si\u0119 w tej innej kulturze jako\u015b si\u0119 jej nie boi. W zwi\u0105zku z tym to nie ona sama stanowi zagro\u017cenie, tylko cz\u0142owiek, kt\u00f3ry zboczy\u0142 z jakiej\u015b moralnej drogi, a jest zakotwiczony w tej kulturze. I te\u017c powiedzmy sobie zupe\u0142nie szczerze, a ja to nawet ostatnio policzy\u0142em, procent przest\u0119pstw pope\u0142nionych przez przebywaj\u0105cych w Polsce Polak\u00f3w i cudzoziemc\u00f3w jest dok\u0142adnie taki sam.<\/p>\n\n\n\n

Obecnie w Polsce tych cudzoziemc\u00f3w jest stosunkowo niewielu. Nie potworzyli jeszcze zamkni\u0119tych dzielnic.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dlatego niekontrolowana, masowa imigracja stanowi zagro\u017cenie. Ale je\u017celi we\u017amiemy jednostkowy przyk\u0142ad cudzoziemca-przest\u0119pcy i b\u0119dziemy o nim bardzo du\u017co m\u00f3wi\u0107 na, to oczywi\u015bcie zrobimy wra\u017cenie, \u017ce odmienno\u015b\u0107 zawsze oznacza co\u015b z\u0142ego, zagro\u017cenie. To bardzo \u0142atwo wywo\u0142a\u0107. Tymczasem pami\u0119tajmy, \u017ce codziennie w Polsce pope\u0142niane jest ponad jedno zab\u00f3jstwo, ok. 500 zab\u00f3jstw rocznie. Tylko, \u017ce o nich prawie w og\u00f3le si\u0119 nie m\u00f3wi. A one s\u0105 pope\u0142niane przez Polak\u00f3w, tych niby osadzonych w polskiej kulturze. O co mi chodzi? M\u00f3wi\u0105c takim bardzo potocznym j\u0119zykiem: nie dajmy si\u0119 zwariowa\u0107. I pami\u0119tajmy, \u017ce w\u015br\u00f3d polityk\u00f3w s\u0105 tacy, kt\u00f3rzy bardzo chcieliby zbi\u0107 \u0142atwy kapita\u0142 polityczny na has\u0142ach typu \u201e\u017bydzi-wszy-tyfus plamisty\u201d, tylko dzi\u015b zastosowanych do innych nacji. To si\u0119 zawsze \u017ale ko\u0144czy.<\/p>\n\n\n\n

Niezaprzeczalnie mamy nasze w\u0142asne, polskie interesy. Musimy inteligentnie i stanowczo ich broni\u0107. Ale naszym wrogiem nie powinien by\u0107 drugi cz\u0142owiek, jako taki. Bo je\u015bli p\u00f3jdziemy t\u0105 drog\u0105, to zaprzepa\u015bcimy co\u015b, co jest w nas. I przed tym przestrzegam, bo ja takie tendencje widz\u0119. Wystarczy sobie otworzy\u0107 internet, gdzie s\u0105 liczne wypowiedzi nacechowane g\u0142\u0119bok\u0105 nienawi\u015bci\u0105 i pogard\u0105 dla drugiego cz\u0142owieka. Notabene nie tylko dla cz\u0142owieka obcego kulturowo, czy rasowo, ale tak\u017ce innego Polaka. One s\u0105 nacechowane tak\u0105 sam\u0105 nienawi\u015bci\u0105, pogard\u0105, takim samym lekcewa\u017ceniem. Nie id\u017amy t\u0105 drog\u0105!<\/p>\n\n\n\n

Ale to by znaczy\u0142o, \u017ce problemem nie jest nasz stosunek do obcego, innego cz\u0142owieka, tylko nasza podatno\u015b\u0107 na bycie prowokowanym do skrajnych emocji. Wykorzeniani z pewnej powinno\u015bci kulturowej, w kt\u00f3rej przez wieki tkwili\u015bmy, \u0142atwo ulegamy niskim instynktom. A w internecie wygodna jest anonimowo\u015b\u0107, kt\u00f3ra jednocze\u015bnie oznacza brak poczucia sensu uczestnictwa w spos\u00f3b otwarty w \u017cyciu publicznym.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na przestrzeni wiek\u00f3w Polska sta\u0142a si\u0119 ojczyzn\u0105 dla wielu r\u00f3\u017cnych cudzoziemc\u00f3w. Mia\u0142a w sobie t\u0119 moc, by tych ludzi przyci\u0105ga\u0107 swoj\u0105 unikatow\u0105 kultur\u0105. I niejednokrotnie uczyni\u0142a z nich wzorowych patriot\u00f3w. I my chyba w dalszym ci\u0105gu zachowali\u015bmy t\u0119 niesamowit\u0105 pr\u0119\u017cno\u015b\u0107 i t\u0119 niesamowit\u0105 otwarto\u015b\u0107 w stosunku do innych. W\u0142a\u015bnie chodzi o to, \u017ceby j\u0105 zachowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Powiedzia\u0142bym, \u017ce opr\u00f3cz wolno\u015bci, kt\u00f3ra jest fundamentem Polski, jest w niej imperatyw nieoddzielania moralno\u015bci od polityki. To jest nies\u0142ychanie istotne. W \u015bwiecie dzisiejszym, w ustach \u015bwiatowych przyw\u00f3dc\u00f3w, spotykamy si\u0119 dzi\u015b z brutalnymi, cynicznymi wypowiedziami, w kt\u00f3rych pobrzmiewa my\u015bl, \u017ce moralno\u015b\u0107 i polityka to s\u0105 dwie zupe\u0142nie odr\u0119bne sfery, a powinno\u015bci\u0105 polityka jest tylko i wy\u0142\u0105cznie czynienie dobrze swoim.<\/p>\n\n\n\n

I skuteczno\u015b\u0107. Za wszelk\u0105 cen\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

I skuteczno\u015b\u0107, niewa\u017cne czyim i jakim kosztem. Ot\u00f3\u017c to nie jest \u015bwiat, w kt\u00f3rym ja chcia\u0142bym \u017cy\u0107, bo to nie jest \u015bwiat ani dobry, ani bezpieczny. Przyw\u00f3dcy wielkich pa\u0144stw niech zrozumiej\u0105, \u017ce r\u00f3wnie\u017c ich narody nie b\u0119d\u0105 w takim \u015bwiecie bezpieczne, bo dzisiaj jest si\u0119 pot\u0119g\u0105, a jutro ni\u0105 si\u0119 nie jest. To, co mo\u017ce zabezpieczy\u0107 spokojny los ludzko\u015bci, to wsp\u00f3lne prze\u015bwiadczenie, \u017ce pewnych rzeczy robi\u0107 nie wolno. I cho\u0107 w polityce \u0142ajdactwo zawsze b\u0119dzie przez kogo\u015b realizowane, to najwa\u017cniejsze jest, by by\u0142o to pi\u0119tnowane i pot\u0119piane, a nie chwalone. Chodzi o to, \u017ceby z\u0142o nie zosta\u0142o wyniesione na o\u0142tarze i nie sta\u0142o si\u0119 przedmiotem powszechnego kultu. Bo wtedy upadniemy.<\/p>\n\n\n\n

Chyba najlepszym remedium na tak\u0105 postaw\u0119 jest zakorzeniony w naszym narodzie rys chrze\u015bcija\u0144stwa.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zdecydowanie tak. I my\u015bl\u0119, \u017ce to jest tarcza, kt\u00f3ra nas ochroni. O ile jej nieroztropnie nie odrzucimy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wywiad Prof. Jan Majchrowski w rozmowie z Mart\u0105 Morawieck\u0105 2 lipca 2025 roku. Marta Morawiecka: Panie Profesorze, cieszymy si\u0119 bardzo, \u017ce po raz kolejny odwiedza Pan Wroc\u0142aw. Wkr\u00f3tce b\u0119dzie Pan go\u015bciem 523. zebrania Klubu Spotkanie i Dialog u prof. Lecha Stefana. Chcia\u0142am skorzysta\u0107 z faktu, \u017ce pojawi\u0142 si\u0119 Pan u nas nieco wcze\u015bniej, i zapyta\u0107,… Czytaj dalej Czy jeste\u015bmy gotowi na now\u0105 konstytucj\u0119 w nowych czasach?<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4562,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[389],"tags":[],"class_list":["post-4561","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nr-66","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4561","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4561"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4561\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4563,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4561\/revisions\/4563"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4562"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4561"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4561"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawdajestciekawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4561"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}